Thứ Ba, 19 tháng 9, 2017

Đời gọi em biết bao lần

Đời gọi em biết bao lần
Ca khúc: Đời gọi em biết bao lần
Nhạc sĩ: Trịnh Công Sơn
Ca sĩ: Khánh Ly

ĐỜI GỌI EM BIẾT BAO LẦN - Khánh Ly

Tháng Bảy, bắt đầu bằng những cơn mưa thiên di rong mòn về nguồn cội, bằng những lọn tóc kỉ niệm cô liêu hoe hoét. Những biền biệt đi xa, những váng vất vọng về, bông hoa màu gió lay lay trong chiều bạc niệm. Trên con đường này, còn chút nắng nào vương vương?
Đi về đâu hỡi em?
Khi trong lòng không chút nắng...
Tôi đang lẩm nhẩm lại Đời gọi em biết bao lần của Trịnh một rũ khúc cũ lâu lắm rồi không mở. Tựa đề bài hát cũng bỏ quên ở góc cuối cùng của folder Trịnh ca. Chiếc loa thùng đã rỉ xám theo thời gian phai màu. Tôi cũng không nhớ. Những ca khúc buồn và bao điều đã đi qua theo mắt nắng
Chỉ có giọng hát Khánh Ly vẫn thế, nguyên sơ mọi kiếp lá. Trong chất giọng ấy, đôi khi ta tìm lại một chút lãng quên, một chút tị hiềm, một chút cô độc ở đâu đó. Cũng có lúc lại là một chút bao dung, một chút 
Có người từng bảo rằng con gái nghe nhạc Trịnh nhiều thì bạc mệnh. Tôi cũng không biết nữa, chỉ thấy khi buồn, hãy gọi Trịnh là cố nhân. Đó là người luôn bên ta, cho ta một tiếng nói sẻ chia khi xung quanh mịt mù, lặng thinh.
Đó là người gắn với một thời nỗi bão trong tôi, xoa dịu niềm đau khi ta khóc. Ngày ấy, tôi hai mươi, tôi gọi Trịnh là bạn lòng... 
Đi về đâu hỡi em?
Khi trong lòng không chút nắng
Giấc mơ đời xa vắng
Bước chân không chờ ai đón
Một đời em mãi lang thang
Lòng lạnh băng giữa đau thương

Tôi rất thích bài hát này bởi mỗi lần mưa về bộn bề phố xá, nghe những ca từ đó lại thấy khát nắng. Có một lần, mưa ọp ẹp trên mái, tôi dang hai tay gọi nắng về. Nhưng chẳng có con nắng nào cả. Mưa im lặng, điên cuồng rối trên những lọn tóc tuơ huơ.
Tự nhiên cất lời theo Khánh Ly, tự nhiên thấy mình đi trên con đường nắng tắt phía sau những chùm hoa loang niên đang xòe. Đi về đâu hỡi em, khi trong lòng không chút nắng. Lổ loang là bao giấc mơ đời xa vắng, không chạm nổi hai từ vẹn nguyên. Lổ loang là những cơn nắng mỏi, tôi cố hình dung ra khuôn mặt của một người nào đó để kí họa mà không thành. Lổ loang là những tháng ngày gió xóa, tôi cũng vắng tôi rồi, Trịnh ơi!
Đi về đâu đây khi nắng người đã héo? Đi về đâu đây khi biết rằng phía cuối con đường này cũng chỉ là một bàn chân của chính mình vọng lại. Không ai chờ, không ai đón, biết đâu mà về, mà vá víu những viên thành mong manh?
Ta để nơi này một chút nỗi nhớ, một chút ngậm ngùi, nơi khác một chút chiêm bao, nơi khác nữa một chút lòng ta khô khốc. Cứ như một người du mục trên cánh đồng hoang vu, nơi đâu cũng là nhà nhưng chẳng có nơi nào để về. Một đời mãi lang thang, lòng lạnh băng giữa đau thương...
Ơ kìa, Khánh Ly đang hát cho ai mà một đôi mắt mọng nước lên như thế? Những nốt nhạc cho người chơi vơi trống rỗng cả một bàn tay.
Em về đâu hỡi em
Hãy lau khô dòng nước mắt
Đời gọi em biết bao lần

Biết về đâu bây giờ khi chiều muộn, nắng lưng chừng đã tắt? Biết về đâu bây giờ khi mưa thiên thu, mưa cười, rấm rứt? Biết về đâu bây giờ khi lời ca hoang, dây đàn đứt, người đã ngủ xuôi chiều cùng trăm năm? Biết về đâu bây giờ?
Ừ thôi, lại ru lòng an yên bằng một câu kinh bình yên. Ai đó sẽ ngoan. Ngày mai mưa tạnh, mặt trời hiền lành. Ừ thôi, lại tự dỗ mình hãy lau khô dòng muộn phiền, dòng đục ngầu, nghe ngoài kia đời gọi về bao niềm nuối tiếc? Đời gọi em biết bao lần. Em có nghe không? 
Đời gọi em về giữa yêu thương
Để trả em ngày tháng êm đềm
Trả lại nắng trong tim
Trả lại thoáng hương thơm

Đời gọi em về giữa yêu thương, trả lại em tháng ngày gió vá, những êm đềm đã mất, trả lại nắng trong tim như ngày đầu đam mê, thoáng hương thơm, để nỗi đau tự ngọt thành tâm an. Đời gọi em về giữa câu ca, năm ngón tay xòe đón lấy những yên khúc của thênh thang. 
Em về đâu hỡi em
Có nghe tình yêu lên tiếng
Hãy chôn vào quên lãng
Nỗi đau hay niềm cay đắng
Đời nhẹ nâng bước chân em
Về lại trong phố thênh thang 

Những tháng ngày gió xóa, những cọng cỏ rêu buồn, em hãy để những lãng quên mang đi thật xa, đến một miền đất khác, ta chưa thấy bao giờ. Nơi ấy, người ta gọi là ký ức. Hãy chôn tất cả, những tị niệm, những nỗi đau hay những xót xa trên cánh đồng ký ức ấy em nhé. Đời gọi em biết bao lần. Em có nghe ra điều chi không? 
Phía trước em là một bầu trời nắng mới. Và còn biết bao điều còn đợi em chạm vào và nâng niu. Những vệt nắng cũ hắt vào chỉ làm ta mỏi mệt và héo mòn. Những nỗi buồn váng vất kia thức mãi chỉ làm ta thêm nhức nhối và mục ruỗng.
Đời nhẹ nâng bước chân em. 
Đời gọi em về giữa thênh thang.
Bao buồn xưa sẽ quên
Hãy yêu khi đời mang đến
Một cành hoa giữa tâm hồn

Nếu có một lúc nào đó trong cuộc đời này, ta buồn quá, bước chân dường như đã mỏi sau những lo toan, lòng như mái tóc chẻ khô chẻ khốc, không thể yên vui thì hãy nhớ rằng đời vẫn bao dung gọi tên ta từ muôn kiếp...
Đừng tuyệt vọng, em ơi đừng tuyệt vọng
Em hồn nhiên rồi em sẽ bình minh...
Bạn ơi, tôi là gió... thong dong những tháng ngày...

Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/

Có những niềm riêng

Có những niềm riêng 
Ca khúc: CÓ NHỮNG NIỀM RIÊNG
Sáng tác: Tín Hương
Này cuộc đời đa mang ơi, ta vẫn chưa sống trọn vẹn những tháng năm này. Này mặt trời cuồng nộ tim tôi ơi, tôi vẫn mong có một ngày đứng đối diện với người và hát ca cùng đồng loại. Này những người tôi yêu thương ơi, tôi vẫn yêu, vẫn thương tất cả. 
Có một ngày lang thang trên phố bắt gặp nụ cười tháng Ba sót lại nơi những bông loa kèn e ấp. Tháng Tư về thật rồi, chúm chím môi cười, em thấy đời đã bớt cô đơn?
Có một ngày sau những bề bộn, mỏi mòn trông ngóng, tôi trở về ngôi nhà nhỏ của mình với những dung dị đời thường. Một bản nhạc cũ. Một ánh mắt nâu trầm. Và Có những niềm riêng vang lên đâu đó. Thật nhẹ!
Như những đợt sóng xô nghiêng, xô mãi vào bờ, ca khúc của nhạc sĩ Tín Hương chinh phục tôi ngay lần đầu tiên khi nghe. Tôi đã nghe nhiều ca sĩ thể hiện bài hát này nhưng thích nhất vẫn là chất giọng êm ái, ấm nồng, sâu lắng của Tuấn Ngọc.
Cứ như ông sinh ra để hát cho những niềm riêng chất chứa ấy. Cứ như là duyên nợ để rồi một đời phải lòng nhau. Và tôi đã phải lòng chất giọng ấy như phải lòng những nỗi niềm cũ mục, cô đơn, độc vọng trong tôi.
Có những niềm riêng làm sao nói hết
Như mây như mưa như cát biển khơi
Có những niềm riêng làm sao ai biết
Như trăng trên cao cách xa vời vợi
Có những niềm riêng lệ vương khóe
Như cây sau mưa lóng lánh giọt sầu
Có những niềm riêng làm tim thổn thức
Nên đôi môi xinh héo hon nụ cười

Giai điệu đẹp mượt mà, hơi buồn quyện chặt với chất giọng da diết của Tuấn Ngọc làm nên cái nhẹ nhàng, trữ tình cho bài hát. Người nghe cảm nhận những nốt nhạc tan dần sau những nỗi niềm, tâm tư của người nhạc sĩ, người ca sĩ và cả chính bản thân mình.
"Có những niềm riêng làm sao nói hết. Như mây, như mưa, như cát biển khơi…" Tôi đang thả lòng trong tiếng nhạc bổng trầm và lắng nghe tim mình dội lên bao cảm xúc khó tả. Đêm vẫn là khoảng thời gian trong ngày tôi nhận ra khuôn mặt thật của mình nhất mà hàng ngày vẫn lẫn vào khuôn mặt của ai đó. Tôi nhìn ra tôi, cô lẻ, ngơ ngác và mỏi mòn. Tôi nhìn ra tôi, một mình, phải chăng đã già nua, cũ kỹ?
Này đóa hoa thường xuân mát lạnh trong đêm, này ngọn gió vi vu suốt đời chẳng mệt, này những vui buồn của năm tháng cạn khô có giống như tôi hay không - cô đơn trong đêm và ngồi nguệch ngoạc những con chữ khác? Này ai đó ơi, có biết rằng tôi đang muốn sẻ chia, muốn trò chuyện, muốn một cái nắm tay thật ấm khi ngoài kia bóng tối bao trùm hết thảy?
Đó là những ngày sầu đông co ro nơi dốc gió, run rút heo may, răng rắc mưa bụi. Đó là những ngày lạnh lẽo, tôi mơ cho mình những ngày rực nắng, hát ca. Là những ngày mệt mỏi, cũ mèm sợi tóc, tôi muốn phơi bạc tuềnh toàng những nỗi niềm dồn nén trong tôi. Nhưng không có ai cả. Chỉ có đêm vần vũ những con gió mải miết lang thang. Chỉ có những niềm riêng dội lên rồi khoét sâu vào nỗi cô độc.
Cuộc đời vẫn chỉ một mình tôi. Ngu ngơ!
Và rồi niềm vui thoáng qua, nỗi buồn ở lại, tôi đã quen thuộc với những ngày bầu trời chỉ một sắc hư không. Rất lâu rồi tôi không chiêm bao để mơ cho mình những ngày ngập tràn bóng nắng. Rất lâu rồi, tôi chỉ thích một mình, "bình yên như kiếp đá" rêu mòn.

Có ai đâu để tôi yêu thương và trách móc. Có ai đâu để lòng như những thanh âm, lúc trầm, lúc bổng. Có ai đâu để nghe tôi giãi bày, sẻ chia. Vả lại, làm sao có thể nói hết những niềm riêng trong cuộc đời này?
Này niềm riêng như nước vẫn đầy vơi
Đâu đây vang vang tiếng buồn gọi mời
Ôi nỗi sầu buồn chất ngất

Như một ngày, như mọi ngày, như vạn ngày không thấy đổi thay
Này niềm riêng như nước vẫn đầy vơi, này nỗi sầu buồn chất ngất, này những cô đơn gần như hơi thở, những nốt nhạc hòa vào đêm, cay xè, mặn chát. Có phải cuộc đời này rộng lớn quá nên người ta chẳng thể chạm vào nhau dẫu đơn giản chỉ là những nỗi buồn nhỏ nhoi? Có phải cuộc đời này rộng lớn quá nên dẫu chạm vào nhau rồi vẫn không thể đi hết được những nỗi niềm trong nhau?

Hay lòng người quá nhiều trắc ẩn, quá nhiều ưu tư? Hay vì cuộc sống vốn thế, cô đơn như một phần của nhân mệnh?
Rộng rãi những tháng năm, tôi đi về con đường mòn tê lối cũ. Con đường không ai, bụi đường hoe mắt. Con đường bàng bạc dấu chân ai. Có những niềm riêng qua rồi, không muốn nhớ, không muốn xót xa. Có những niềm riêng một đời im lìm mãi mãi, chẳng thể giãi bày. Lại có những niềm riêng vẫn bỏng cháy ước muốn một ngày được nói ra, thảnh thơi…
Có những niềm riêng lòng không muốn nhớ
Như sao tâm tư cứ luôn mộng mơ
Có những niềm riêng gần như hơi thở
Nuôi ta cô đơn, nuôi ta đợi chờ
Có những niềm riêng một đời giấu kín
Như rêu như rong đắm trong biển khơi
Có những niềm riêng một đời câm nín
Nên khi xuôi tay có chút… ngậm ngùi…

Tự nhiên hoảng sợ khi nghĩ tới một lúc nào đó, mình tỉnh dậy, soi gương và thấy tóc bạc trắng. Tự nhiên giật mình khi tưởng tượng vào một buổi sáng nào đó, toàn thân mê mệt, nhìn ra kia không thấy mặt trời, "không thấy loài người nói tiếng yêu thương." Tự nhiên ngậm ngùi, nuối tiếc vì vẫn có những niềm riêng một đời câm nín, chưa nói cùng ai khi từng phút giây trôi qua, thời gian vỡ vụn vỡ...
Này cuộc đời đa mang ơi, ta vẫn chưa sống trọn vẹn những tháng năm này. Này mặt trời cuồng nộ tim tôi ơi, tôi vẫn mong có một ngày đứng đối diện với người và hát ca cùng đồng loại. Này những người tôi yêu thương ơi, tôi vẫn yêu, vẫn thương tất cả. Và người ơi, tôi vẫn yêu người dẫu thân tôi đã mệt mỏi kiếp này.
Tin yêu là có thật, này những niềm riêng kia ơi, tôi vẫn mong có một ngày được nói hết…
Chỉ cần chạm thêm một chút vào nhau nữa thôi, những niềm riêng héo mòn kia sẽ trở thành những niềm chung hạnh phúc. Chỉ cần nhích dần về phía nhau thêm một chút, một chút nữa thôi thì thế giới này sẽ vơi bớt cô đơn. Chỉ cần một chút nữa thôi…

Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/

Còn tuổi nào cho em

Còn tuổi nào cho em
Lãng du trong cuộc sống này đôi khi cũng chỉ như một cơn gió thoáng, như một chiếc lá vàng lìa cành trong một sớm mai mùa đông vậy. Mùa thu đi qua rồi mùa đông lại tới. Ta nghe như tiếng thở dài của bộn bề, ta nghe như tiếng thanh âm rớt rơi của mùa qua từng kẽ lá.
Ta tìm gì khi mùa thu qua, mùa đông tới? Trong muôn trùng này, tìm hoài, tìm mãi, liệu ta có tìm ra không? Đến bao giờ ta mới gặp lại, đến bao giờ sẽ trở lại đây?
Tuổi nào nhìn lá vàng úa chiều nay
Tuổi nào ngồi hát mây bay ngang trời
Quanh ta vẫn chỉ là muôn trùng. Đó là tiếng thở dài. Đó là tiếng gió khẽ lay động trên từng ngọn lá. Đó là tiếng bước chân ta chầm chậm về trong đêm tối. Im lặng của đêm, ta đã lắng nghe. Im lặng của mùa, ta đã lắng nghe.
Còn gì buồn hơn khi ta đang lang thang trên đường, vô tình một chiếc lá cuối thu rớt rơi vào tay mình. Còn gì buồn hơn khi những gì hiện hữu quanh mình đột nhiên biến mất, ta lại hụt hẫng. Những dư âm như một sợi dây kéo dài vô tận, này em có nhớ, còn ta tưởng rằng đã quên?
Để rồi đột nhiên ta lại thấy mình lạc lõng
Tay măng trôi trên vùng tóc dài
Bao nhiêu cơn mê vừa tuổi này
Tuổi nào ngơ ngác tìm tiếng gió heo may
Và ta ơi, những gì đã qua sẽ chẳng bao giờ trở lại. Màu đen của đêm giống như màu tóc em. Như một cơn mê đi qua rồi lơ đãng chạy trốn, và ta, ta có đuổi kịp không khi gió mùa đông tàn tạ, khi nắng mùa đông nhạt nhòa, khi mưa mùa đông hờn giận?
Ta ngơ ngác giữa muôn trùng. Cơn mê không thành sự thật, nhưng ta biết một điều, ta vẫn đang chờ ngóng. Hình dung về mùa, hình dung về ta, hình dung về những gì đã qua như một cơn sóng dữ, tràn bờ, sóng bạc đầu, núi chìm sâu.
Ta vẫn cố đi tìm những tiếng gió heo may của mùa hay ta đang cố đi tìm những kỉ niệm đã qua. Tình yêu tìm thấy trong ta như một giọt nắng thủy tinh vô hình, long lanh rồi dễ vỡ. Bốn mùa thay mãi đời ta. Ta gọi tên em mãi suốt cơn mê này, nhưng dường như ta đang lạc lối, ta tìm em nơi đâu? Để gió mùa đông qua, lạnh lùng và tê tái.
Đầu sân hoa tím cũng sầu đông, còn ta dường như trong lòng ta đã nguội lạnh.
Tuổi nào vừa thoáng buồn áo gầy vai
Tuổi nào ghi dấu chân chim qua trời
Xin cho tay em còn muốt dài
Xin cho cô đơn vào tuổi này
Tuổi nào lang thang thành phố tóc mây cài
Ta đi lang thang vô định trong cuộc sống này. Có bao giờ ta còn gặp lại em? Đời gọi ta biết bao lần, còn ta nhìn những mùa thu đi qua tầm mắt, ta lại thấy buồn và vô vọng. Ta cố níu tay nghìn trùng, cố vùng mình qua từng cơn mê, từng cơn mê dài đến thật nhanh và ra đi thật muộn.
Ta có còn hồn nhiên, có còn cảm nhận được sự đê mê của từng cơn gió thổi bùng lên làm tóc rối, có đủ nhìn thấy những làn tóc dài tung bay trong gió, để mây làm chiếc kẹp tóc xinh tươi của bầu trời, để cơn gió mùa thu kia sẽ chắp cánh thành cơn gió của bầu trời rộng lớn trải dài suốt cuộc đời ta? Còn ta, ta hồn nhiên đến bao giờ?
Em xin tuổi nào
Còn tuổi nào cho nhau
Trời xanh trong mắt em sâu
Mây xuống vây quanh giọt sầu
Em xin tuổi nào
Còn tuổi trời hư vô
Bàn tay che dấu lệ nhòa
Còn tuổi nào cho nhau? Còn tuổi nào cho nhau? Còn có hay không khi ta vẫn nhớ hoài đôi mắt của em. Còn có hay không khi trong mắt em ta nhìn thấy có cả bầu trời xanh mênh mang trong đó, mênh mang như ta về em, mênh mang như biển và sóng. Để rồi một ngày mây ghé thăm ta, kéo những giọt sầu của ta đi mất.
Ta sẽ còn gì đây khi nỗi buồn và nỗi nhớ là thứ duy nhất hiện hữu quanh ta rồi cũng bỏ ta đi nốt. Ta sẽ còn gì đây khi trời cao cũng hư vô, bàn tay cố níu với nghìn trùng. Ta như ngã giữa tim người, không hình hài, không dấu vết. Hình ảnh em ngỡ đã xa xăm nhưng em bỗng lại về. Ta tìm thấy ta giữa đường phố kia.
Phai nhạt.
Để rồi ta lại im lặng thở dài "Ôi buồn!". Tiếng thở dài của ta lạc giữa không trung rồi tan biến.
Tuổi nào ngồi khóc tình đã nghìn thu
Tuổi nào mơ kết mây trong sương mù
Còn tuổi nào cho ta và cho em nữa đây khi thời gian cứ qua đi, mùa thu cứ qua đi, nhìn những mùa thu đi mà đôi mắt ta chùng xuống. Thu buồn hay ta buồn? Ta không biết nữa. Ta vẫn sẽ đi mãi, đi mãi trong cuộc sống này đến khi nào kiệt sức. Ước mơ trong đời rồi có thành hiện thực? Trong sương mù, ta sẽ kết từng đám mây tinh khiết, cho em và cho ta.
Ta có làm được không? Khi quanh ta, tất cả đều như xa rời. Mặc cho ta có cố hết sức, mặc cho thanh âm vụn nát và rụng rơi hết quanh mình, mặc cho từng giọt sương thu hết mênh mông, ta vẫn cố bước đi, cố bước đi cho bình minh lên sớm.
Xin chân em qua từng phiến ngà
Xin mây se thêm màu áo lụa
Tuổi nào thôi hết từng tháng năm mong chờ
Tưởng rằng đã quên cuộc tình sẽ yên, nhưng dường như càng cố quên thì ta lại càng nhớ. Nỗi nhớ đong đầy trên đôi bàn tay. Em còn nhớ hay em đã quên? Còn ta chỉ mong em bình yên. Ta chỉ mong những gì đẹp nhất của cuộc đời này sẽ đến với em.
Còn tuổi nào cho ta?
Còn tuổi nào cho em?.
Còn tuổi nào cho em
Trịnh Công Sơn - Khánh Ly
Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/

Mùa xuân trên đỉnh bình yên

Mùa xuân trên đỉnh bình yên 
Mọi người hãy cùng tôi chậm bước vào chốn thiên thai của mùa xuân trời đất, lứa đôi và kỷ niệm. Bởi rằng mùa xuân bao giờ cũng khai hoa để dòng người tấp nập quay về cố hương, về với điền dã, về với bóng dáng mẹ hiền quanh quất nẻo mộ bia. Nghĩa là về với “cái đẹp cứu rỗi thế giới”.
“Rồi mai có một lần tôi đưa em
đưa em về miền nắng ấm
những con chim thôi ngủ
sau mùa đông lạnh căm
hát lên gọi mùa xuân rạng rỡ
đem mặt trời tô mắt dại tuổi thơ”. 
Tôi mê thích giai điệu bản nhạc, chậm, du dương và một chút buồn buồn. Lời thật hay, nhưng tôi không thích “rồi mai”. Ôi, mai kia mốt nọ chỉ là lời hứa “Cuội”, biết đâu là sự thật để đợi chờ. Mà mùa xuân thì ngắn ngủi lắm. Niềm vui bao giờ cũng gang tất so đo, rồi vù qua như bóng câu. Đời người còn ngắn nữa là...
Nhưng tôi say mê đỉnh bình yên lắm lắm. Dường như ai cũng cố công đi tìm đỉnh bình yên cho mình. Tưởng chừng có khi nó rất gần gũi, bên tay, vói ra là nắm bắt được. Nhưng than ôi, có khi lại xa vời quá thể. Có khi có đó mà như không. Có khi tìm mà không gặp...
Bao giờ cũng vậy, đến mùa xuân người ta lại tìm về, sum họp gia đình, sum họp bạn bè, sum họp giấc mộng. Bởi ly tán, chia lìa là trường kỳ của mỉa mai đau xót. Ly tán ở bên kia của đỉnh núi tĩnh lặng, bình an. Nhưng nó lại thật thà chìa ra gương mặt xương xẩu, đen đủi là có thật. Nên các nhạc sĩ, thi sĩ xua đuổi nó như đuổi tà. Và kéo đỉnh bình yên về địa giới mơ màng mộng ảo. Đỉnh bình yên cao và xanh và đẹp, tựa như đôi mắt to đen đẹp và buồn. Và mùa xuân bao giờ cũng tưởng nhớ, kỷ niệm, thi ca để con người có cớ mà hy vọng, dẫu rằng cũng chỉ là một lời hứa: 
“Rồi mai có một lần tôi đưa em
về trên đỉnh yên bình, hiền hòa
đỉnh bình yên trên cao
hôn lên làn tóc xõa
theo mây trôi bềnh bồng”.
Mùa xuân trên đỉnh bình yên
Từ Công Phụng - Tuấn Ngọc
    ST
Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/

Những bài hát về mùa thu Hà Nội

Những bài hát về mùa thu Hà Nội 
“Tháng tám mùa thu lá rơi vàng chưa nhỉ?
Từ độ người đi thương nhớ âm thầm
Có phải em là mùa thu Hà Nội
Tuổi phong sương ta cũng gắng đi tìm…” 
(Có phải em là mùa thu Hà Nội)
Có phải em là mùa thu Hà Nội là bài hát được nhạc sĩ Trần Quang Lộc phổ nhạc từ bài thơ của nhà thơ Tô Như Châu. Một điều rất đặc biệt, đó là cả nhà thơ và nhạc sĩ của tác phẩm này đều chưa từng đặt chân đến Hà Nội khi ca khúc này ra đời. Có lẽ vì vậy mà dù biết rằng tháng tám là sang thu, nhưng cả hai người nghệ sĩ đều tự hỏi lá vàng đã có rơi chưa.
Thật ngẫu nhiên khi mà hai nơi cách nhau đến cả một đại dương lại có cùng chung khoảnh khắc sang mùa. Nơi miền Đông Bắc nước Mỹ xa xôi đang vào độ chớm thu. Hà Nội thì đang ở những ngày cuối cùng của mùa thu. Nếu hỏi một ai đó rằng điều gì đặc biệt nhất của mùa thu Hà Nội? Thì cho dù đã xa mấy mươi năm, họ vẫn có thể nói ngay rằng:
“Cái đẹp nhất của mùa thu Hà Nội là cây cối, nó ở giai đoạn chuyển mùa, có những lá vàng. Thay vì xứ khác thì có mùa cây lá đỏ nhưng ở đây thì lá vàng, nhưng nó không trơ trụi như Hàn Quốc hay những xứ lạnh khác.” 
Mùa thu Hà Nội mềm như ngọn cỏ ướt trong buổi sớm mai, thêm với cái lạnh se se dễ làm cho người ta co tròn trong những nỗi niềm riêng. Mỗi một người sẽ cảm nhận, yêu và nói về mùa thu Hà Nội bằng ngôn ngữ và cảm xúc của riêng mình. Khi đó, thì ai cũng bỗng dưng trở thành người nghệ sĩ.
Ai đã từng có kỷ niệm với những cơn gió heo may, với tiếng lá vàng khô rơi khe khẽ, với mùa hoa sữa nồng nàn hay mùi hương ngọc lan thoang thoảng trong đêm, thì sẽ biết mùa thu Hà Nội đẹp nhất là những ngày cuối cùng trước khi chuyển sang đông. Nhạc sĩ Phú Quang, người chọn mùa thu Hà Nội làm người tình cho các ca khúc của mình nói rằng ông yêu Hà Nội vì như thế, và ông luôn quay về Hà Nội vào những ngày cuối thu.
Nhất là những ngày cuối thu đầu đông. Ở Hà Nội chỉ có độ 20 ngày trước khi vào mùa đông thì thu Hà Nội. Nước Việt Nam không đâu có mùa thu đẹp như thế. 
- Nhạc sĩ Phú Quang
“Tại vì chỉ là ở Hà Nội thì mùa thu là mùa đẹp nhất trong năm. Nhất là những ngày cuối thu đầu đông. Ở Hà Nội chỉ có độ 20 ngày trước khi vào mùa đông thì thu Hà Nội. Nước Việt Nam không đâu có mùa thu đẹp như thế.” 
“Mùa thu ở Hà Nội đẹp nhất là những ngày cuối thu đầu đông. Một người bạn của tôi là anh Hoạch có một câu rất hay, ‘Thu rất thật thu là khi chớm đông sang.’ Ở Hà Nội là như thế, lúc đó là mùa thu, là thật thu nhất, là khi chớm đông sang.”
“Thu rất thật thu là khi chớm đông sang
Em rất thật em là lúc em hoang mang lựa chọn
Anh rất thật anh là lúc anh biết ra đi nhẹ hõm
Để bớt cho đời một chút gió lao xao…” 
(Hà Nội và em khi thu chớm đông sang)
Không phải chỉ riêng nhạc sĩ Phú Quang là người Hà Nội mới yêu mùa thu và dành hết không gian mùa thu cho các sáng tác của mình. Cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cũng chia một phần tình yêu của mình cho những ngày cuối thu Hà Nội. Ông băn khoăn không biết vì nỗi nhớ gió thu cuối mùa hay vì nỗi nhớ một ai đó đã níu chân ông
“Bởi vì mùa thu tôi ở lại
Hà Nội mùa thu Hà Nội thu
Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ
Không bởi vì em hay bởi em…” 
(Đoản khúc thu Hà Nội)
Mùa thu Hà Nội đến và đi rất nhanh, nhưng cũng đủ để níu chân người đi xa, làm vương vấn người ở lại.
Cái đẹp nhất của mùa thu Hà Nội là cây cối, nó ở giai đoạn chuyển mùa, có những lá vàng. Thay vì xứ khác thì có mùa cây lá đỏ nhưng ở đây thì lá vàng, nhưng nó không trơ trụi như Hàn Quốc hay những xứ lạnh khác.
Chỉ có Hà Nội mới có một mùa thu nao lòng đến thế.
“Ở Việt Nam chỉ có Hà Nội mới có mùa thu thôi. Sài gòn chỉ có mùa nắng và mùa mưa. Hà Nội có đủ bốn mùa. Đó là lý do vì sao người Sài Gòn ít ai biết về bốn mùa, chỉ mùa nắng và mùa mưa.”
Sài Gòn hai mùa mưa nắng. Có thể cũng vì vậy mà những bài hát về mùa thu làm mềm lòng người Hà Nội bao nhiêu thì cũng gây vương vấn cho người Sài Gòn bấy nhiêu.
“Cảm giác thì thứ nhất nếu là một người Sài Gòn thì mình sẽ tò mò. Nếu mình chưa đi Hà Nội thì mình sẽ tò mò không biết nó có đẹp không, có giống như vậy không mà sao người ta viết hay quá. Còn khi mà mình có sự tò mò thì mình sẽ tìm hiểu, thì mình thấy mùa thu ở Hà Nội thật là đẹp.”
“Khi những cơn mưa trắng mặt hồ
Ta chìm trong tình em mùa thu dịu dàng
Đêm dài dần trôi cùng ta khao khát
Nghe mưa xa theo từng bước chân qua…” 
(Mùa thu và em)
Mùa thu Hà Nội đẹp nhưng buồn, cho nên chính Phú Quang, người đã chìm trong tình em dịu dàng khi cơn mưa trắng mặt hồ mùa thu cũng đôi khi tự hỏi những chiếc lá vàng úa cuối mùa ấy có phải là do mùa thu?
“…thôi đừng hát ra…thôi đừng ray rứt
Lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu…” 
(Đâu phải bởi mùa thu)
“Tôi muốn nói với mọi người rằng có những cuộc chia ly, thì có thể là lỗi là của anh hoặc của em, hoặc của hai người, nhưng còn có cuộc chia ly không ai có lỗi cả. đó là hoàn cảnh. Cũng như mùa thu thì lá nó thường rơi xuống, nhưng cũng có khi lá trúc rơi rất nhiều nhưng chẳng phải bởi mùa thu, vì mùa khác cũng có lúc lá rơi rất nhiều.”
Xuân, Hạ, Thu, Đông, mùa nào cũng có cái đẹp riêng của đất trời. Nhưng có lẽ chỉ có mùa thu, và mùa thu Hà Nội mới có thể làm cho cả người đi xa và người ở lại gửi về đó một chút tình riêng của mình.
Những bài hát về mùa thu Hà Nội 
Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/


Chất trữ tình và tình yêu vĩnh cửu trong "Thư tình cuối mùa thu" của Xuân Quỳnh

Chất trữ tình và tình yêu vĩnh cửu trong 
"Thư tình cuối mùa thu" của Xuân Quỳnh
Cuối trời mây trắng bay
Lá vàng thưa thớt quá
Phải chăng lá về rừng
Mùa thu đi cùng lá
Mùa thu ra biển cả
Theo dòng nước mênh mang
Mùa thu vào hoa cúc
Chỉ còn anh và em..."
Những giai điệu như thế mà tôi bắt gặp vài năm nay qua chất giọng Sorpano của Bảo Yến đã ghim chặt vào tâm trí tôi và mãi mãi ở lại đấy. Khúc dạo đầu với những giọt đàn bầu trong trẻo, dìu dặt sau đó âm hưởng vang dần, gấp vội đưa người nghe vào một không gian trữ tình của nhạc và thơ, thủ thỉ, nhẹ nhàng nhưng vẫn có chút gì thảng thốt. Sau này khi biết nó được phổ từ bài thơ "Thư tình cuối mùa thu" của Xuân Quỳnh thì tôi lại càng cảm nhận được nhiều hơn cái ý nghĩa sâu sắc của nó, bởi, nói cho thật đúng, đó là một người phụ nữ "sinh ra để cho thơ và cho tình yêu". Sự kết hợp giữa phong cách nhẹ nhàng ga lăng của một người con trai miền Nam (Phan Huỳnh Điểu) với cái đằm thắm, sâu sắc, cá tính của cô gái Bắc Kỳ (Xuân Quỳnh) càng làm bài hát thêm quyến rũ. "Thư tình cuối mùa thu" gặp nắng để mùa thu vi vu ướt mềm cơn gió thoảng, và xem ra đây cũng là những giai điệu tình yêu hay nhất mà nữ sĩ vườn Quỳnh tặng cho thi ca mai hậu. 
Viết về tình yêu, Xuân Quỳnh không phải là nữ sĩ duy nhất càng không phải là thi sĩ duy nhất. Điều đáng nói ở đây là, trên văn đàn của thi ca Việt Nam đương đại, chị xuất hiện như một ngôi sao băng sáng chói, một hiện tượng viết thơ tình. Những bài thơ tình của chị luôn lấp lánh ánh sáng của khát vọng, của lo âu, khắc khoải đợi chờ, hoặc có khi là nơi cất giữ và gửi gắm những kỷ niệm đời người. "Thư tình cuối mùa thu" chính là một bài thơ như thế. 
Thời điểm Xuân Quỳnh viết bài thơ này vào cuối thu - đầu đông khi mà những làn gió heo may bắt đầu hành trình di cư vào viễn xứ, cành cơm nguội chỉ còn lại nét vàng phai; khi mà trong câu chuyện tình duyên của chị đang đi đến hồi kết. Đọc thơ, cảm nhận thơ, nếu ai đó hiểu đôi chút về cuộc đời Xuân Quỳnh sẽ dễ dàng nhận thấy sự chi phối của tình cảm cá nhân đến âm hưởng chung của toàn bộ bài thơ. 
Không phải mùa thu có trước, tình yêu của em và anh có sau, mùa thu xui khiến buồn sầu. Mà ngược lại, mùa thu bắt đầu hiển hiện, bắt đầu dâng lên từ chính khung cảnh "cuối trời mây trắng bay" - mùa thu từ đó tràn ra xâm chiếm đất trời, nhuốm màu cây cỏ. Có phải cứ đọc lên ta sẽ thấy theo đà của nhịp thơ một thứ sắc thu nào đó vừa mơ hồ vừa hiện hữu đủ tạo một "đường viền" trang trọng làm nổi bật lên vẻ đẹp của câu thơ? Nhưng tại sao Xuân Quỳnh lại chọn thời điểm cuối thu? Và tại sao cứ phải là "Thơ tình cuối mùa thu"? Phải chăng vì mùa thu là mùa đẹp nhất trong năm? Phải chăng vì vào cuối thu, cây cối bâng khuâng vào mùa thay lá, những chiếc lá khô xào xạc trên đường tưởng như vô tri vô giác ấy đã đủ sức hối gọi lòng người, bảo rằng tình yêu vẫn đẹp, vẫn nên thơ và lãng mạn như chính cái mùa quyến rũ ấy. Cho nên sang đông thì tất cả sẽ qua đi, tất cả sẽ "theo mùa đi mãi", lá sẽ về rừng, dòng nước sẽ trôi ra biển cả. Thơ tình làm vào dịp cuối thu, vì thế mà cảm xúc càng có dịp thăng hoa. 
Cái sắc thái cuối thu trong bài thơ đã khiến tâm hồn người phụ nữ có những dự cảm tinh tế. Đọc thơ Xuân Quỳnh ta luôn bắt gặp song hành bên cạnh một tình yêu thủy chung và bỏng cháy là những dự cảm lo âu. Đơn độc đi trong cuộc đời và lúc nào cũng cảm thấy trước mắt mình là bất hạnh, là bão tố, ngay trong thời gian sống hạnh phúc nhất chị vẫn còn trăn trở: "Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may, áo em sơ ý cỏ găm dày, lời yêu mỏng manh như màu khói, ai biết tình anh có đổi thay?" (Hoa cỏ may). Bảo rằng tình yêu mùa thu rất đẹp, bảo rằng cái buồn man mác ấm áp của bài thơ như vỗ về, an ủi cho những ai đang yêu liệu đã thỏa đáng chưa nếu ta không nói đến sự xao động của làn gió heo may trong bài thơ? Tuy chỉ tả cảnh nhưng âm điệu thơ cứ man mác những lo âu:
"Chợt làn gió heo may
Thổi về xao động cả
Lối đi quen bỗng lạ
Cỏ lật theo chiều mây
Đêm về sương ướt má
Hơi lạnh qua bàn tay"
Trong làn gió heo may thổi xao động ấy dường như còn có sự xao động trong tâm hồn con người. Chưa hết mùa thu mà dường như mọi thứ đã thay đổi. Lối đi quen thuộc mà hai ta thường chung bước bỗng nhiên trở nên lạ lẫm, những trảng cỏ bụi cây "mọc vô tình trên lối ta đi" một thời xanh tươi giờ chuyển sang màu mây bạc. Để giờ đây chỉ còn mình em lặng bước dưới màn sương đêm giăng giăng phủ, cô đơn, quạnh quẽ...đến đây tôi chợt nhớ đến hai câu thơ của nữ văn sĩ Nga Olga Bergholt - "Và tất cả thay đổi rồi, và em nay cũng khác. Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo". Mùa thu thay đổi rồi liệu "lòng anh có đổi thay"? Phải chăng đó chính là quy luật bất biến và cái độ số khắc nghiệt của tình yêu? Phải chăng đó chính là dự cảm trong tâm hồn người phụ nữ có niềm yêu mãnh liệt và đa cảm ấy? 
"Ai bảo sang thu hoa cúc bình yên, cánh hoa mỏng ẩn bao điều day dứt, màu hoa kiên tâm sau bao nhiêu còn mất" - đã xa lắm rồi thời hương lửa tình yêu khi mà cả hai đều đã đi vào mùa thu của cuộc đời, khi lá phong đã đỏ, hoa cúc đã vàng. Mỗi khi nghe giai điệu trữ tình của bài hát, lòng người lại xốn xang, mỗi người lại thấy tình yêu thật đẹp, tình yêu có sức mạnh vượt qua mọi bão tố và thác lũ, vượt qua giới hạn về thời gian và chiếm lĩnh mọi không gian:
"Tình ta như hàng cây
Đã qua mùa bão gió
Tình ta như dòng sông
Đã yên ngày thác lũ"
Những câu thơ nhất loạt được chia ở thì quá khứ đã cho thấy tình yêu của em và anh được hiểu là đã trọn vẹn, đã cập bến bờ hạnh phúc. Lá đã thật về rừng, dòng nước đã thật trôi ra biển cả...tất cả bây giờ được nhìn trong tương quan quá khứ - hiện tại, tình yêu muốn đạt được hạnh phúc cần phải trải qua những bão tố của cuộc đời và của cả lòng người nữa. Bởi trải qua gió bão của cuộc đời thì hạnh phúc đạt được mới thật sự trọn vẹn, tình yêu trôi qua trong yên bình rất khó cấu thành hạnh phúc. Chính vì thế mà khi nói "Đã yên mùa bão gió... đã yên ngày thác lũ", thì dường như là, tình yêu đã đi qua, tất cả trở về bình lặng. Có lẽ vì thế mà khi phổ nhạc, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã để bốn câu thơ này với âm hưởng trầm buồn, xót xa như một sự tiếc nuối. Người ta nói thơ và nhạc là hai người bạn tâm giao quả không sai. Trong thơ cũng phải có nhạc và ca từ cho nhạc cũng phải đậm chất thơ. 
Đọc thơ Xuân Quỳnh, người ta thoạt thấy đó là nữ sĩ của tình yêu, của trẻ thơ, của tình cảm mãnh liệt, của niềm vui sống... nhưng ở sau đó trong khu vực tiền ngôn ngữ là nỗi buồn, nỗi đau đớn, sâu và thường trực, bình thản, xa vắng, từ tại. Nhưng ở một tương quan khác, người ta cũng thấy Xuân Quỳnh là một người lạc quan, yêu sống, tin vào vận mệnh phía trước, vào một điều dù biết nó đã thuộc về quá khứ, dù biết thời gian chỉ như một cơn gió thoảng, dù biết tuổi tác sẽ làm cho con người ta già nua - "tuổi buồn như lá, gió mãi cuốn đi, quay tận cuối trời" (Trịnh Công Sơn): đó là tình yêu. Điều đó trong "Thơ tình cuối mùa thu" càng được khẳng định bởi điệp khúc:
"Chỉ còn anh và em
Cùng tình yêu ở lại"
Thời gian trôi đi đồng nghĩa với tất cả trở thành quá khứ, nhưng không phải vì thế mà tình yêu tan vào dĩ vãng. Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh là một tình yêu mãnh liệt và thủy chung, nồng nàn và da diết. Cho nên, dù tình yêu đã trở thành một miền dĩ vãng thì những dư âm của nó cũng sẽ còn mãi trong tâm hồn người con gái thủy chung.
Khổ thơ cuối điệp lại một lần nữa như khẳng định sự bền vững của tình yêu:
"Chỉ còn anh và em
Cùng tình yêu ở lại
- Kìa bao người yêu mới
Đi qua cùng heo may"
Hai câu thơ cuối vang lên như một tiếng reo. Bài thơ dừng lại ở đấy tưởng như là đột ngột, tưởng như là hụt hẫng. Nhưng không! Cái tiếng reo vui ấy kết lại bài thơ mang ý nghĩa khẳng định sự vĩnh cửu của tình yêu. Tình yêu được tiếp nối giữa các thế hệ. Có thế hệ của "anh" và "em" đã qua đi, "tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại" nhưng sẽ có bao đôi lứa trẻ yêu nhau gắn bó thủy chung son sắt qua những mùa thu mới, những vùng heo may mới, tiếp nối tình yêu của anh và em... 
Hai câu kết bài thơ nói lên giá trị vĩnh cửu của tình yêu. Giá trị riêng là tình yêu của anh và em, dù có thể đã lùi vào quá khứ nhưng những gì ta dành cho nhau sẽ còn mãi qua những mùa thu. Giá trị chung là tình yêu của biết bao thế hệ, bao đôi lứa yêu nhau sẽ còn mãi. Tình yêu trên trái đất này là bất diệt. 
Có lẽ có một lĩnh vực nơi mà sự từng trải không cứu được sự khờ dại, sự cả tin, sự ngây thơ nữa của trái tim con người: đó là tình yêu. Trong cuộc tình duyên của đời mình, người đàn bà ấy dẫu đã lỡ đò, đã lầm những chuyến đò, đã nếm những vị đắng cay của tình yêu mà vẫn cả tin trong sự nhẹ dạ của một trái tim đàn bà, rất đàn bà, chị đã tin để rồi không tin, và lại trải qua... Trên đời này, có mấy ai làm được như thế không khi đời đã vào thu, khi trời đã vào thu, khi lòng đã vào thu. Có lẽ chỉ riêng Xuân Quỳnh làm được như thế. 
Thời điểm tôi viết bài này cũng là vào cuối thu, cái thời điểm mà gần bốn mươi năm về trước Xuân Quỳnh đã tạo nên cho đời một giai điệu tuyệt đẹp về tình yêu. Xuân Quỳnh - người phụ nữ sinh ra vào mùa thu và chết đi cũng vào mùa thu, cánh chuồn chuồn nhỏ bé ấy đã kiên cường chống chọi với "gió Lào" để bay qua những ụ "cát trắng" khô khát nhưng rồi cũng phải dừng lại khi định mệnh gọi tên. Trong niềm yêu thích thơ ca của mình, tôi luôn dành một chỗ riêng tư và trang trọng cho những thi phẩm của Xuân Quỳnh. Và dù là một người chưa đi qua tình yêu cũng xin được viết những lời này coi như một nén tâm hương dâng lên hương hồn nữ sĩ!.
Thư tình cuối mùa thu 
Thơ Xuân Quỳnh
Nhạc Phan Huỳnh Điểu - Bảo Yến
Võ Doãn Mỹ
Theo http://www.vodoanmy.com/