Mùa xuân của mẹ

Mùa xuân của mẹ

Tết năm 1973, chi bộ nhà tù Chí Hòa chỉ đạo tất cả các chiến sĩ cách mạng đang bị giam  trong các khu  trong nhà lao chuẩn bị cho một cái tết “lớn”. Cái tết ăn mừng cho thắng lợi của cách mạng sau khi Mỹ phải ký Hiệp định Paris với chánh quyền của ta. Những người tù chính trị đều rộn ràng, hân hoan. Tù nhân chánh trị bị giam trong các phòng của các khu trong nhà tù đều chuẩn bị những màn văn nghệ chào mừng mùa xuân thắng lợi của cách mạng.
Tuy nhiên, những hoạt động nầy vẫn không qua khỏi cặp mắt cú vọ, theo dõi của bọn lính canh, bọn trưởng khu cai quản. Chính sách o ép, tiêu diệt ý chí của những người chiến sĩ cách mạng trong nhà tù được gia tăng và triệt để thi hành. Chúng hiểu rằng đây là một lực lượng cán bộ rất quan trọng của chính quyền cách mạng nên tìm cách hạ uy thế lực lượng tù chính trị bằng mọi cách. Cắt giảm thăm nuôi, tiếp tế (một cách để tù chính trị liên hệ bên ngoài nắm tình hình), hạn chế khẩu phần ăn, không cho các phòng giam liên hệ với nhau, di chuyển những người tù từ phòng nầy sang phòng khác.
Nhà văn Lê Văn Nghĩa
Chúng không ngờ càng o ép thì các người tù chính trị càng chiến đấu một cách quyết liệt. Lãnh đạo chi bộ nhà tù nhận định rằng  nếu lùi bước khi địch tiến thì địch sẽ tấn công liên tục. Do vậy chỉ có cách là quyết chiến đấu. Dưới sự lãnh đạo của bí thư chi bộ nhà tù là bác Hai Nhom -một người đã trải qua hai mùa kháng chiến- vì một tên chiêu hồi khai báo nên đã bị bắt trên đường lên Sài gòn chỉ đạo phong trào công khai đô thị, tù nhân các phòng bắt đầu tuyệt thực và thường xuyên tổ chức hô la chống đối, đòi được thăm nuôi và để tù chính trị được đi lại, thăm nom và sinh hoạt bình thường. Tất nhiên đây chỉ là những khẩu hiệu dân sinh, một bước thăm dò để từng bước tiến lên đòi nhũng sinh hoạt dân chủ trong nhà tù Chí Hòa.
Cuộc chiến đầu kéo dài cả tuần. Nhiều tù nhân chính trị đã ngất xỉu và bị đưa lên bệnh xá, tách khỏi cuộc chiến đấu. Được ở cùng phòng với bác Hai Nhom, tôi thấy bác nhiều đêm trầm tư suy nghĩ, hút hết điếu thuốc rê nầy đến điếu thuốc khác. Hằng đêm, bác Hai Nhom đến với từng người, đút từng muỗng nước cho những người quá yếu. Chăm sóc thuốc men cho những người bị bệnh tật như một người thầy thuốc cần mẫn.
Trong nội bộ cũng bắt đầu xảy ra bất đồng ý kiến. Chiến đấu tiếp tục hay ngừng lại, chấp nhận kỷ luật của bọn cai tù. Bác Hai Nhom với cái tuổi gần 60 đã đi gần hết các nhà tù Mỹ nên kinh nghiệm chiến đấu đầy người đã đưa ra  những lý lẽ thuyết phục nên đa số tù nhân đồng ý tiếp tục chiến đấu ở mức cao hơn.  Nghị quyết nhất trí trong đường lối chiến đấu sắp tới có thể có đồng chí sẽ hy sinh.
Tù nhân ở phòng F1 khu FG đã cắt mạch máu cổ tay, tù nhân khu ED rạch bụng chiến đấu.  Ngày nào cũng có chiến sĩ phải đưa vào khu bệnh xá ID. Bác Hai Nhom cùng chi bộ nhà tù đã đẩy cuộc đấu tranh lên cao trào và sẵn sàng quyết tử nếu đòi hỏi không được đáp ứng.  Sau cùng ban quản đốc trại giam đã đầu hàng,  đồng ý để tù nhân chính trị được  thân nhân vào thăm nuôi, nới lỏng điều kiện sinh hoạt, được ra hồ nước giữa nhà tù tắm và phơi nắng, được đi thăm bạn bè ở những khu khác, được tổ chức sinh hoạt văn nghệ…Một thắng lợi quan trọng của tù chính trị Chí Hòa sau hiệp định Paris.
Trong những ngày trước tết, được thông báo nên gia đình các tù nhân chính trị thăm nuôi con em mình tấp nập. Có cả những bà má,người vợ, người chị từ Cà Mau, Quảng Trị , Đà Nẳng vào tận Chí Hòa thăm và gặp mặt những người con, người chồng, người em đang chấp nhận tù đày để đổi lấy tự do cho Tổ quốc. Người thì đông, nơi thăm nuôi tù chính trị rất chật chội, chỉ là một dãy hành lang nhỏ. Một tấm tấm lưới mắt cáo dầy, ngăn cách người tù và gia đình. Họ chỉ nhìn thấy mặt nhau, nhũng bàn tay, những khuôn mặt, những nụ hôn chỉ cùng nhau áp qua lưới mắt cáo vô tri. Lạnh lẽo. Nhưng như vậy cũng đã là hạnh phúc, dù hiếm hoi nhất là trong mùa xuân, những ngày tết của dân tộc. Những ngày tết không được đoàn tụ với gia đình nhưng vì lý tưởng những người tù đã chấp nhận với môt lòng không gợn chút  một sợi buồn.
Sáng sớm nay tôi được giám thị nhà lao gọi đi gặp người thăm nuôi. Khỏi nói là tôi mừng biết chừng nào. Được nhìn thấy khuôn mặt mẹ già, được nghe nói những lời thương yêu, được nghe tin tức gia đình chuẩn bị thế nào cho tết. Lòng tôi xốn Xang…Bên cạnh đó,  những ngày tết có thêm mấy miếng thịt kho nước dừa do chính tay mẹ tôi kho, nêm nếm với lòng yêu thương gửi gấm cho đứa con của mình có thức ăn quen thuộc trong ba ngày tết thì quá đã…Tuy nhiên, tôi không để lộ sự háo hức của mình. Cố gắng giữ sự trầm tĩnh, hơi có vẻ cao ngạo của người chiến thắng khi đi ngang qua những viên giám thị khu thăm nuôi.
Phòng thăm nuôi rộn ràng, đầy sự vui mừng, thân yêu thể hiện trên từng gương mặt cách biệt nhau qua hàng lưới mắt cáo. Rộn rã mùi mồ hôi, mùi của nước mắt, mùi của những bộ  quần áo tù mốc meo trong phòng cấm cố. Nhưng trên hết là tiếng cười, tiếng nói như chen nhau giành giật thời gian ngắn ngủi đã được quy định trong buổi thăm nuôi. Phòng thăm nuôi quá chật nên những người tù còn phải chia sớt cho nhau thời gian gặp người thân của mình.
Chúng tôi đứng san sát bên nhau. Câu chuyện gia đình người nầy thì người kế bên nghe trót lọt. Chuyện nhà không ai giống ai nhưng nước mắt thì không khác. Tôi vừa gặp mẹ thì bỗng dưng nước mắt rơi xuống lúc nào không hay. Mẹ ngày càng gầy đi.  Nhưng tôi quyết sẽ không để mẹ lo lắng cho mình. Đã sắp đến ngày về, cách mạng sắp thắng lợi. Mẹ ơi con sẽ về với mẹ. Nói như vậy nhưng thật tình là tôi chẳng biết đến ngày nào.  Là tù chính trị mà phải tỏ rõ khí thế “anh hào trai tráng” chứ. Vì vậy tôi vô cùng khó chịu khi nghe một bà cụ nào đó nói với con mình:
– Nè dầu gió khuynh diệp nè. Mỗi lần nhức đầu con nhớ xức vô trán rồi xoa xoa hai bên thái dương , giựt gió thì càng tốt nghe.  Cái bao tử con làm sao,  có ngủ được không?  Mầy ráng giữ sức khỏe nghe “thằng chó”.
Tôi không hiểu tại sao trong nhà tù chính trị lại có một cậu ấm như thế mà cũng dám đi làm cách mạng. Kiểu này trước sau “thằng chó”này cũng đầu hàng thôi.
Chưa nghe thằng con nói tiếng nào , tôi lại nghe tiếp tiếng bà già nam bộ:
– Trời lạnh con nhớ quấn  cái khăn rằn lên cổ, nếu không nó ho hư phổi đó.  Hồi đó mỗi lần ở nhà, con ho là mẹ xé ruột xé gan…Không có tao,  không biết mày làm sao…Thôi ráng nghe, chờ ngày về, sắp hòa bình rồi…Không biết bao nhiều cái tết rồi con chưa về ăn tết với gia đình…
Nghe những lời thiết tha, tôi không nén nỗi tò mò nhìn qua hàng mắt cáo, thấy một bà cụ đâu hơn 80, lưng còng,  tay chân lụm cụm tóc bạc trắng… Và tôi quay lại nhìn cậu ấm của bà cụ này – Trời đất cậu ấm “thằng chó” của bà cụ đó là bác Hai Nhom!
LÊ VĂN NGHĨA
 
3/4/2020
Nguyễn Thị Lê Na
Theo https://vanhocsaigon.com/