Tháp cổ mùa nắng vàng

Tháp cổ mùa nắng vàng

Tôi sống dưới chân cổ tháp từ lâu, thời mẹ cha rời làng bồng bế tôi vào phố thị bởi chiến tranh ầm ì súng nổ dọc theo làng quê bên con sông dài. Về phố, vài con đường nhỏ bé, vài ngôi nhà tầng của người Hoa còn lại là những ngôi nhà mái ngói thâm u nằm sâu trong ngõ, khuất dưới những tán cây xanh rì. Có một dòng sông bên chân tháp, mà sau này khi lớn lên tôi đi dọc theo một vòng cung miền Nam Trung bộ; cũng có những ngôi tháp cổ, cũng có những dòng sông đi qua từ con sông Côn, sông Ba, sông Cái, sông Cà Ty… Tháp và sông cứ trầm mặc theo hai mùa dịch chuyển, hè nắng nóng nung người quanh chân tháp và mưa triền miên xối xả, con sông cứ dâng đầy dọc bên cổ tháp rồi cuồn cuộn trôi ra biển.

Tháp cổ bên thành phố, ở nơi xa cũng thấy nó vươn cao, đen thẫm trên nền trời vào mỗi buổi chiều và mây cuồn cuộn trôi qua đặc sánh vào mỗi mùa mưa với hàng vạn mùa đi qua, nên người ta dần quen và cũng dần lãng quên vì nó luôn ở cạnh, nó mặc nhiên hòa vào cuộc sống bình thường sáng, trưa, chiều, tối. Dưới chân tháp là dòng sông, sông quê của tôi thì xa, sông phố ở gần như bè bạn ở phố. Tôi theo đám bạn qua sông, đi trên triền bãi soi đầy hoa mướp vàng cùng những con chuồn cánh đỏ và ngoái nhìn lên tháp cổ vẫn trầm mặc cùng thời gian mưa nắng, cúi nhìn sông có bóng tháp in theo nước chảy lay động theo sóng xô bờ. Xa hơn là những cánh đồng, tôi cũng đi theo mương nước có những bụi hoa trinh nữ, hoa cóc kèn la đà và đám châu chấu bung mình bay rợp để vẫn nhìn thấy tháp cổ, trông xa, vẫn đen thẫm và nhỏ nhoi trên bầu trời lồng lộng gió.

Tôi cùng lũ bạn vào những trưa hè lên tháp cổ, mùa này cổ tháp nắng chao chao đổ cùng gió hoang hoải đầy khô cằn của sỏi, lơ thơ vài bụi gai chen trong từng lùm dứa dại, gai bàn chải, mắt mèo để ngóng mắt trông về bên dưới có dòng sông nước lững lờ chảy bên các cụm tre, cụm ô rô và thấp thoáng những ngôi nhà phía bên kia sông. Xa kia là biển, gần kia là những mái nhà cao thấp, loang loáng mái tôn, đỏ sậm mái ngói, dọc ngang đường phố như ô bàn cờ, như hộp ru-bíc ẩn hiện từng tán cây và trong đó có ngôi nhà tôi ở. Tháp cổ giữa lòng thành phố ngóng mắt về đại dương xa thẳm và cứ im lặng đếm tuổi từng thập niên trôi qua, trôi mãi với sự huyền bí khôn nguôi, có gió đồng bằng từng mùa gọi mùa ào ạt không hề đổi gợn như một bức tượng minh triết mà nhìn sóng cả những buổi ban mai lấp lánh; hoàng hôn trên thảm ruộng xanh chao chao cánh cò; cánh buồm căng gió ban trưa đi qua từng doi cát cong cong hình vành khăn bên những bụi lau trổ bông trắng ngờm ngợp gió nam non, nam mái, nam cồ.

Lớn lên, đưa cô bạn nhỏ lên cổ tháp, trong khoảng mênh mông ấy, nhìn lại vùng cỏ hoa triền bãi ngày thơ ấu đã qua mà chợt thấy mình lớn, mình gần gũi cổ tháp, gần gũi những viên gạch gan gà nham nhở, sần sùi bởi thời gian biến thiên. Đặt một bàn tay và đặt thêm bàn tay lên ấy, cả hai thầm ước một ngày hạnh phúc ấm êm như bao cặp tình nhân khác. Đó là những ngày hoàng thiên của mùa hạ có cả trăng soi tháp cổ, có nhịp tim bồi hồi cảm xúc nhưng mùa mưa lại đến và nó xóa tan đi dấu vết cùng ước mơ cũ, cổ tháp ngập trong mùa đông và cổ tháp rùng mình trong một ngày lá cờ đỏ thắm tung bay trên nóc tháp. Cô bé ấy rời xa và cô bé ấy cũng về trong ngày ngập nắng, khác chăng là hai mươi năm sau, khác chăng là cả hai đều đã có gia đình và khác chăng là cổ tháp được trùng tu đẹp hơn không còn nham nhở, không còn những bụi cây gai mọc ngang dọc dù mùa đông cứ đi qua, mùa hạ cứ tới trong nắng gió cùng mưa sa phủ mờ.

Nhưng có một mùa tháp cổ trầm mặc lại bừng lên lóng lánh trong sắc nắng vàng, mây trắng nhẹ trôi. Đó là vào tháng giêng hai trên vùng đất này, gió miên man rười rượi thổi lên từ dòng sông hòa trong tia nắng lóng lánh trải dài qua thảm cỏ, bụi hoa, trên từng tán lá. Tháp cổ như sống dậy với vẻ đẹp đầy hùng vĩ oai phong để nhìn xuống thành phố đang đón xuân về. Sắc nắng hanh vàng trải trên từng viên gạch gan gà một màu vàng hoa sáng từng góc một, soi rọi từng ngõ ngách, từng bức phù điêu của những vũ nữ, từng mảng rêu phong mưa nắng như một sắc màu tổng hợp lung linh, kỳ bí và trên nó, trên đỉnh tháp, trên trụ Linga, mây trắng bồng bềnh trôi trong màu xanh thẳm của bầu trời, trong mênh mông bát ngát tháp cổ uy nghi sừng sững như minh chứng cho sự trường tồn dân tộc, đó là những ngày của mùa tươi đẹp thanh xuân cho tháp cổ mỗi năm lại đến một lần. Và cổ tháp vẫn là của chung, không một ai giữ riêng về nó cho dù là tình yêu, chiến tranh, thảm họa, bởi nó đã là máu thịt của những con dân nơi này.

Con người như nhỏ đi qua bóng tháp và chỉ còn nắng vàng, mây trắng nhẹ trôi cho xuân về.

Huỳnh Thạch Thảo