Tôi chợt nhìn ra tôi
Nghe những bài hát của Trịnh
Công Sơn, tôi như bị bỏ bùa mê. Say đi, thoát tục mà không hiểu vì sao! Những
lời ca mà có phân tích rạch ròi cũng không hiểu hết. Đôi khi lại như vô lý mà
cứ thấm sâu vào con tim với một cảm xúc lạ lùng, dịu êm như dòng suối nhỏ len
lách qua khe núi. Những ca từ làm tôi ngỡ ngàng, giật mình thảng thốt “tôi chợt
nhìn ra tôi” (Bài hát “Như một lời chia tay”) hóa ra trái tim mình cũng không
cằn cỗi như mình tưởng.
Có lúc nghe hát mà gai người ớn lạnh như bất chợt có ai đó nhìn sâu vào trái
tim mình, hiểu được cả những điều mà trong mơ chính mình cũng muốn chối bỏ.
Từ xưa đến nay tôi luôn nghĩ đá sỏi, đất cát là khô khan, vô tri vô giác
Nhưng khi nghe giọng ca Khánh Ly tha thiết “Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”
(Diễm xưa) rồi “Tuổi đá buồn”, “Rồi như đá ngây ngô” ….tôi đã ngây người thán
phục: Sao Trịnh Công Sơn dùng từ đắt thế? Từ “ngây ngô” hay quá! Có yêu, có
đau, có bị “trăm vết thương” mới “ngây ngô” như thế được!
Rất nhiều bài hát ta thấy nét tài hoa của một họa sỹ chấm phá trong những lời
ca như thơ rung động sâu lắng làm người nghe như được lột xác trong cuộc đời
sống động mà đẹp vô cùng. Mưa bỗng có màu hồng như một bức tranh của trường
phái ấn tượng “Trời ươm nắng cho mây hồng” (Mưa hồng). Mọi cảnh vật bỗng có hồn,
lung linh gần gũi trong một thể thống nhất giữa thiên nhiên và con người” “Em
đến thăm mây âm thầm mang gió lên” (Mưa hồng), “Mưa thì thầm dưới chân ngà”
(Gọi tên bốn mùa) hay “Bàn im hơi bên ghế ngồi” (Nghe những tàn phai). Con
người cùng thiên nhiên hòa quyện âu yếm như người tình: “Và gió hôn tóc thề
và mùa thu bay đi” (Nhìn những mùa thu đi)… “Gió sẽ mừng vì tóc em bay, cho
mây hồng ngủ quên trên vai”, “mưa có còn buồn trong mắt trong”, “suối đón từng
bàn chân em qua, lá hát từ bàn tay thơm tho, lá khô vì đợi chờ…” (Như cánh vạc
bay).

Đôi khi lời ca như có gì phi lý, nhưn gnghe và cảm thấy đó là điều phi lý
trong cái có lý của con tim: “Ta nghe nghìn giọt lệ, rớt xuống thành hồ nước
long lanh” (Như cánh vạc bay) hay “Đôi khi thấy trên lá cây ngày em đã xa tôi”
(Rồi như đá ngây ngô). Khi nghe “Nguyệt ca”: “Từ khi trăng là Nguyệt trong
tôi có những mặt trời” tôi thấy ngạc nhiên “Trăng là nguyệt thì có gì lạ
đâu?” nhưng nghe lại mới thấy giật mình hiểu ra dù chỉ là một chút đồng cảm:
danh từ chung giờ đã hóa riêng rồi! Giờ trăng đã hóa thân thành một em thôi
dành riêng cho anh, như một mình đến với trăng, tâm sự cùng trăng trong mối
giao cảm ngất ngây. Tự nhiên tôi nhớ đến những vần thơ về trăng của Hàn Mặc Tử
thấm đẫm nỗi cô đơn.
Những lời ca của Trịnh Công Sơn tuy buồn nhưng không thấy sầu thảm bi lụy mà
buồn một cách kiêu sang như ai đó đã nói : buồn mà thấm đẫm yêu thương, hy vọng.
“Ngày mai em đi biển nhớ tên em gọi về”
“Ngày mai em đi đồi núi nghiêng nghiêng đợi chờ”, hình ảnh người yêu dù ở bên
hay đã đi xa, dù chung thủy hay đổi thay… vẫn đẹp và đáng yêu vô cùng. Tôi
không bao giờ quên được hình ảnh “Em mang cho ta một chút tình, miệng cười
khúc khích trên lưng” trong bài “Quỳnh hương”, sao mà gợi cảm và thân thương
đến thế.
Hình ảnh người yêu trong lời ca của Trịnh Công Sơn luôn làm cho con người yêu
nhau hơn “Em về giữa thiên nhiên, em cười, em nói , như sóng đùa biển khơi”
(Tuổi đời mênh mông), “Lùa nắng cho buồn vào tóc em” rồi “Chiều đã đi vào vườn
mắt em” (Nắng thủy tinh). Lần đầu tiên thấy tính từ về màu xanh thật diệu kì
không thể thay thế được trong câu hát “Chợt hồn xanh buốt cho mình xót xa”
(Diễm xưa), tôi thật sự thán phục tài năng dùng từ của nhạc sỹ. Và không bao
giờ ta có thể hiểu hết được những gì nhạc sỹ đã rút ruột ra để giãi bày, tâm
sự … Nhưng có một điều tôi cảm thấy rất rõ ràng : đó là tôi vô cùng biết ơn
nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, nhờ ông mà tôi dã biết cảm thụ cuộc đời sâu rộng hơn
và biết yêu thương những hạnh phúc quanh mình dù đó là điều nhỏ bé nhất bởi
vì ‘Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ” (Mây hồng).
Nguyễn Thanh Hương
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét