“Ngồi bên trời bên biển” của nhạc sĩ Quỳnh Hợp: Chút tình của người xa quê

"Ngồi bên trời bên biển" của nhạc sĩ 

Quỳnh Hợp: Chút tình của người xa quê

Cuộc thi Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi lần thứ I - 2020 vừa được chính thức phát động và nhận được phản hồi tích cực từ những người hoạt động nghệ thuật, đặc biệt là trong giới nhạc sĩ. Chỉ sau vài giờ phát động cuộc thi, nhạc sĩ Quỳnh Hợp đã cho ra đời ca khúc “Ngồi bên trời bên biển” tặng Ban Tổ chức cuộc thi. Cùng phóng viên Tạp chí Vietnam Logistics Review trò chuyện cùng nhạc sĩ Quỳnh Hợp về những tâm đắc của chị dành cho cuộc thi lần này.

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp bên cây đàn guitar 

quen thuộc, sáng tác những ca khúc cho đời

“Về cố hương ngồi bên trời bên biển/ Văng xa câu ca bến Tam Thương
Cánh buồm trôi bồng bềnh, phiêu bạt/ Tình yêu dào dạt sóng vỗ bờ …”

Những câu hát mở đầu bài hát “Ngồi bên trời bên biển” mà nhạc sĩ đã sáng tác tặng Ban Tổ chức cuộc thi Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi lần thứ I - 2020 chỉ sau vài giờ đồng hồ họp báo phát động cuộc thi. Xin nhạc sĩ cho biết, nguồn cảm hứng nào khiến nhạc sĩ cho ra đời tác phẩm này?

Bài hát “Ngồi bên trời bên biển” chính là tâm tư, tình cảm của những người trong Ban Tổ chức, xem như là khởi đầu nghĩa tình ấm áp và đầy cảm hứng cho Cuộc thi bởi đó là tấm lòng của những người con Quảng Ngãi xa quê hương và cũng là tình cảm của tôi với Quảng Ngãi thân yêu.

Với những người xa quê, tụ họp được nhau lại, làm gì đó cho quê hương là niềm đau đáu và tôi cảm nhận được tấm chân tình của họ - những người trong Ban Tổ chức cuộc thi qua buổi họp báo. Hai câu hát đó cũng chính là đoạn 1 của bài hát đã phần nào khái quát được “câu chuyện” của những người trở về: từ tốn, nhỏ nhẹ mà hàm chứa nhiều điều.

Bản ký âm bài hát Ngồi bên trời bên biển

Nhạc và lời: Quỳnh Hợp

Có thể thấy, trong lời bài hát “Ngồi bên trời bên biển” chứa đựng trong đó nhiều tình cảm cũng như am hiểu về Quảng Ngãi - mảnh đất được thiên nhiên ưu đãi với rất nhiều cảnh đẹp nên thơ, khơi gợi nguồn cảm hứng vô tận cho thi ca, hội họa, văn học nghệ thuật nói chung và tất nhiên là có cả âm nhạc. Có kỷ niệm nào của nhạc sĩ gắn liền với tỉnh Quảng Ngãi không, thưa nhạc sĩ?

"Ngồi bên trời bên biển”, tôi bắt đầu viết từ tựa đề bài hát được khởi cảm từ phát biểu tuyên bố lý trong buổi họp báo chiều 10/2/2020, chính thức phát động cuộc thi Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi lần thứ I - 2020 của Tiến sĩ Lê Văn Hỷ - Tổng Biên tập Tạp chí Vietnam Logistics Review - Phó Trưởng ban thường trực Cuộc thi: “Mấy anh em xa quê về ngồi bên trời bên biển trò chuyện, muốn làm một cái gì đó cho quê hương”. Và, cuộc thi Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi lần thứ nhất đã được... chốt.

Lần đầu tôi đến Quảng Ngãi vào tháng 6/2008, đi thực tế cùng đoàn nhạc sĩ của Hội Nhạc sĩ Việt Nam tại nhà máy lọc dầu Dung Quất lúc đó đang xây dựng. Sau lần ấy tôi có bài hát “Nhịp điệu Dung Quất” phỏng thơ của nhà thơ Thanh Thảo. Tháng 3/2019, tôi có ghé Quảng Ngãi khi đi thực tế Vùng Cảnh sát Biển II ở cảng Kỳ Hà rồi ra Lý Sơn và cũng tự nhắc mình, viết một ca khúc về Quảng Ngãi.

Bài hát “Ngồi bên trời bên biển”, tôi không dự thi mà tặng riêng cho Ban Tổ chức của Cuộc thi. Bài hát đó cũng là niềm ấp ủ từ rất lâu và rất xa của tôi là mong muốn có một các khúc nói lên được tinh thần của người Quảng Ngãi.

Bài hát nói lên tâm tư, tình cảm, niềm thương, nỗi nhớ, ước mong, hy vọng… của những người con Quảng Ngãi xa quê. Nhịp valse dịu nhẹ như những con sóng cứ dào dạt vỗ về bờ bãi như chính tâm chí của những người con xa quê luôn hướng về quê nhà.

Giai điệu, ca từ như được gọi về dào dạt, tôi hoàn thành bài hát rất nhanh. Đó là không gian một chiều bên biển tĩnh lặng, những cánh buồn, vẳng xa là câu hát ở bến Tam Thương… khiến bất cứ ai cũng chạnh lòng trắc ẩn. Ở từng đoạn nhạc, motif âm nhạc mạch lạc được triển khai chặt chẽ, có tính thống nhất cao. Lời ca cô đọng, gợi mở nhiều góc nhìn đã chiều về nhân tình thế thái, đọng lại là cái tình của những người xa quê với cố hương.

Biển, trời Quảng Ngãi - nguồn cảm hứng vô tận cho nghệ thuật, 

đặc biệt là với âm nhạc (Trong ảnh là cảnh đảo Lý Sơn)

Với tâm hồn sẻ chia của người nghệ sĩ, sự từng trải của một người lính, một nhạc sĩ, một nhà báo và cả nhà giáo (Nhạc sĩ đã có một thời gian giảng dạy sáng tác âm nhạc tại Nhạc viện TP.HCM), xin nhạc sĩ cho biết, điều gì làm nên một tác phẩm âm nhạc đi vào lòng người và sống mãi theo thời gian?

Cảm xúc và kỹ thuật sáng tác là hai yêu tố cần và đủ để một tác phẩm ra đời. Người nhạc sĩ sẽ tự cân đối 2 yếu tố đó sao cho hài hòa. Khi sáng tác, tôi thiên về cảm xúc, kỹ thuật chỉ hỗ trợ (cần thiết lắm tôi mới can thiệp bằng kỹ thuật sáng tác). Tuy nhiên, nếu chỉ thiên về cảm xúc thì người sáng tạo khó có thể đi xa và giai điệu thiếu tính hình tượng, nghĩa là khi ca khúc bỏ lời ca thì phần âm nhạc không còn sức hấp dẫn người nghe nữa.

Bài hát “Ngồi bên trời bên biển”, ngoài xúc cảm đã được ấp ủ từ lâu để có một ca khúc về Quảng Ngãi thì phần âm nhạc được triển khai phù hợp để đạt được những gì tôi muốn thể hiện trong bài hát. Bài hát này, tôi viết ở 2 đoạn đơn có tính chất âm nhạc tương phản nhau.

Đoạn một có 2 câu, thống nhất về motif âm nhạc. Đó là một không gian chiều bên biển khá yên bình mà lòng người thì xốn xang với ký ức, với những chuyến đi, những khó khăn, trăn trở… là cái tình của người đi xa vẫn đậm sâu với quê nhà tuy mộc mạc quê mùa, nhưng chân thành, say đắm, thấm đẫm tình cảm đối với cố hương.

Đoạn hai có 4 câu, âm vực được mở rộng lên cao, tính chất âm nhạc thay đổi, chẻ nhỏ ra. Mỗi câu hát như vừa hỏi vừa trả lời, là mối thâm tình, nỗi trăn trở, ước mong, hy vọng… toát lên được tinh thần của người Quảng Ngãi, đó là tấm lòng thủy chung, đôn hậu với tha nhân, với chính mình, với từng con sông, ngọn núi trên mảnh đất quê hương.

Với tôi, ca khúc “Ngồi bên trời bên biển” như là cơ duyên để tôi có một ca khúc về Quảng Ngãi dạt dào xúc cảm, sẻ chia được với tấm lòng của những người con Quảng Ngãi xa quê trong một dự án âm nhạc quy mô và có giá trị tinh thần lớn lao để kết nối các văn nghệ sĩ cả nước cùng hướng về Quảng Ngãi.

Đôi dòng về nhạc sĩ Quỳnh Hợp

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp nguyên là Đại úy - ca sĩ Đoàn Nghệ thuật Thông tin, Đoàn Nghệ thuật Không quân, biên tập âm nhạc (Đài Tiếng nói Nhân dân TP.HCM), giảng viên sáng tác âm nhạc (Nhạc Viện TP.HCM). Chị là hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam (chuyên ngành sáng tác âm nhạc) và là hội viên Hội Nhà báo Việt Nam.

Âm nhạc của nhạc sĩ Quỳnh Hợp đồng hành cùng năm tháng và trên mọi nẻo đường quê hương với 70 albums đã ra mắt khán giả cả nước cho nhiều đối tượng từ mẫu giáo, thiếu nhi, tuổi hồng đến tình khúc, truyền thống cách mạng, người lính, Trường Sa, biển đảo và những địa danh như Hà Nội, Tây Bắc, Tây Nguyên, Đà Lạt, Huế, Đà Nẵng, Hội An… đặc biệt là những ca khúc về biển đảo và những người lính hải quân trong tình hình mới trên biển Đông. Chị được yêu mến gọi là nhạc sĩ của lính, nhạc sĩ của Trường Sa.

Qua âm nhạc của mình, Quỳnh Hợp đã vẽ nên những bức tranh quê hương dọc dài đất nước, mang hình ảnh người lính nhất là những người lính biển gần lại hơn vơi đông đảo khán giả. Đó là những người lính kiên định, sắt son một tình yêu Tổ Quốc.

Chị đã ra mắt 4 tập sách nhạc gồm Xí muội ơi, Cỏ hát, Tổ quốc - cánh sóng và Nhịp quân hành thông tin. Chị đã có 2 đêm nhạc: Hát với lửa hội Điện Biên (2004) - kỷ niệm 50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Tổ Quốc nhìn từ biển (2011) - chung với nhạc sĩ Nguyễn Hồng Sơn.

Cuộc thi Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi lần thứ I - 2020

Cuộc thi “Sáng tác ca khúc về quê hương Quảng Ngãi”, lần thứ I - 2020 do Tạp chí Vietnam Logistics Review phối hợp cùng Công ty TNHH TMDV Seven Stars - Mitsubishi Seven Quảng Ngãi tổ chức. Cuộc thi đã nhận được sự bảo trợ chuyên môn của Hội Nhạc sĩ Việt Nam; cùng sự đồng hành bảo trợ truyền thông và bảo trợ của Đài tiếng nói Việt Nam (VOV), Đài tiếng nói nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (VOH), Cổng thông tin Hội Nhà báo Việt Nam (VJA), Tạp chí Vietnam Logistics Review (VLR), Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ngãi và Hội Đồng hương Quảng Ngãi tại TP.HCM.

TS.Lê Văn Hỷ - Phó Trưởng Ban Tổ chức (Thường trực) giải đáp thông tin trong buổi họp báo phát động Cuộc thi hôm 10/2 vừa qua

Cuộc thi hứa hẹn sẽ là sân chơi thú vị - nơi để những người yêu nhạc, các nhạc sĩ chuyên và không chuyên trên khắp cả nước thể hiện tình yêu với quê hương Quảng Ngãi thông qua các tác phẩm âm nhạc. Từ những ca từ, giai điệu và sức lan tỏa kỳ diệu của âm nhạc, Ban Tổ chức hy vọng Cuộc thi sẽ góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị về lịch sử - văn hóa của tỉnh Quảng Ngãi; khơi dậy lòng tự hào dân tộc, truyền thống yêu quê hương, đất nước trong mỗi người con đất Việt.

Thụy Hậu

Theo http://vlr.vn/