Thu về đâu đó

Thu về đâu đó

Người xưa nhìn cây cỏ mà biết thu về “ngô đồng nhất diệp lạc thiên hạ cộng tri thu”. Anh nghe thu qua một tiếng rao “ai cốm ơ” từ tầng năm ngó xuống thấy một dáng phụ nữ còng lưng đạp xe đèo một thúng cốm phủ lá sen có buộc thêm một bó rơm để gói cốm cho người mua lòng anh se sắt một nỗi thu.

Người nhắc viết Thư Hà Nội. Muốn viết một cái gì mạnh mẽ dữ dội. Bão lụt nơi này. Khủng bố nơi kia. Tham nhũng vẫn hoành hành. Trẻ em phụ nữ vẫn đang là nạn nhân của những vụ lạm dụng bạo lực và tình dục. Chuông réo tin nhắn người nhắc viết thư Hà Nội. Sao lòng anh chùng lại. Gió thu trời thu khơi gợi một nỗi se dịu. Giữa đất trời bảng lảng giao mùa nóng lạnh này anh chỉ muốn lang thang thật lâu chân cứ bước mà lòng không vướng bận.         

Người nhắc. Còn anh tự nhắc mình. Lật giở một trang sổ nào đó gặp lại những trang văn dịch ghi bằng nét bút mực hơn hai chục năm trước lòng anh dậy cảm giác thu. Thu xứ người đọc qua con chữ ngoại văn sao anh thấy một không khí thu cho cả lòng mình. Buồn thu có lẽ vậy. Buồn cảnh vật. Và buồn tâm tình.         

Người nhắc viết Thư Hà Nội. Người ơi anh chép lại đây đoạn văn dịch những muốn chia sẻ cùng nhau một thoáng thu bảng lảng bâng khuâng cảm nhận và thấm thía. Ở phương trời góc bể nào thì thu vẫn là thu một khoảng lặng một nốt trầm.         

Mùa thu đã đến. Phía dưới trong vùng châu thổ rực nắng của sông Mozen những bông hồng vẫn nở trong các mảnh vườn khoe sắc vàng đỏ trắng. Những cái cây trĩu quả đung đưa cành lá trên mặt nước lung linh của dòng sông. Những trái nho đã căng mọng thứ nước thơm ngon. Những cây hồ đào và cây lật đã bật tung lớp vỏ xanh bên ngoài thả rơi xuống đất những quả sáng lấp lánh. Sông Mozen uốn mình như một chiếc nơ bạc chảy giữa đôi bờ phủ đầy nho từng lượn sóng vỗ êm đềm ánh nắng thu vàng và bầu trời xanh soi mình trong dòng nước trong trẻo.         

Đằng kia cạnh một quán trọ quạnh hiu một con đường chạy ra xa. Trên đó người dân vùng Ephen trở về nhà rời sông Mozen để lên núi. Đường lên dốc đứng lối mòn lổn nhổn đá khó đi; nước đã xói mòn vách đá thành những rãnh sâu. Bầu trời ảm đảm mặt trời khuất bóng những đỉnh núi choàng mây mù xám đục.         

Trên cao phía trên cao nguyên Ephen những cơn gió mùa thu bay lượn. Chúng từ phương Bắc tới và thổi ào ào lấn lướt. Chúng thổi rạp những ngọn cỏ vàng mảnh khảnh và lắc lư những cây thông khẳng khiu những cây phong run rẩy. Ở đây trên miền cao này đêm về đã cảm thấy khí vị mùa đông. Những bụi cây gai mang những chùm quả chát những thung lũng nhỏ phủ một lớp sương mù dày đặc. Tất cả tạo nên một quang cảnh khô cằn lãnh đạm; chẳng mấy lúc nữa dòng nước băng trắng lạnh sẽ phủ lên trên cỏ một làn sáng bạc. Vùng Ephen với những đỉnh núi xác xơ cây cối những đồng hoang lửa đỏ lập lòe và những đầm lầy phủ đầy bóng tối đang chuẩn bị dần dần đón vị chúa khắc nghiệt - mùa đông.         

Anh dịch những dòng này vào những năm tám mươi thế kỷ trước tại Sài Gòn khi còn trong quân ngũ. Dịch chỉ để cho mình. Dịch để chia sớt một khí vị thu phương bắc với nắng phương nam. “Vườn vàng phơi lá thu”. Thiên nhiên cứ tuần hoàn xuân hạ thu đông. Nhưng “tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại”. Và khi “thơ mùa xuân đọc lại giữa mùa thu” người ta có thể cười một nụ cười mang ý vị cay đắng và ngọt ngào. Ấy là thu. Ấy là hành trình đời người. Thu là khoảng dừng của chuyến xe đời đi từ vô cực chạy tới vô cùng. 

Nhưng sao anh lại mơ mộng thu xứ người mà quên thu xứ mình. Người nhắc viết Thư Hà Nội. Anh không quên. Một sớm mai thức dậy nhìn qua khung cửa sổ mở suốt đêm thấy màu trời lãng đãng như có khói sương anh biết thu đang chạm bước chân trần vào mình. Người xưa nhìn cây cỏ mà biết thu về “ngô đồng nhất diệp lạc thiên hạ cộng tri thu”. Anh nghe thu qua một tiếng rao “ai cốm ơ” từ tầng năm ngó xuống thấy một dáng phụ nữ còng lưng đạp xe đèo một thúng cốm phủ lá sen có buộc thêm một bó rơm để gói cốm cho người mua lòng anh se sắt một nỗi thu. Mùa thu cốm chuối mùa thu thị hồng. Những tà áo thiếu nữ bay theo gió thu xôn xao gợi lòng yêu lòng nhớ. Anh nhớ mẹ mình khuất bóng đã lâu sinh thời mẹ đâu biết có mùa thu ở dải đất miền Trung nắng lửa khô cằn. Những trang sách thơ văn cho anh biết mùa thu cuộc sống ở đất bắc cho anh cảm được mùa thu và anh thương mẹ mỗi thu sang. Trung thu ai ngắm trăng? Anh lẩn thẩn hỏi mình. Rất nhiều hoa quả rất nhiều bánh trái được bày ra trong cỗ trung thu cho con trẻ cho nhiều lứa đôi cho cả mọi người nhưng mà trăng thu đâu rồi trăng thu trôi về đâu. Lẻ loi đêm khuya đứng ở cầu thang anh có bóng trăng soi làm bạn tâm tình. Khi ấy tất cả đã ngủ yên đã tàn cuộc vui tàn đêm hội. Với anh khi ấy thu mới là rằm. Với trăng trăng thu.         

Người nhắc viết Thư Hà Nội. Người đang ở Hà Nội hay người đã xa Hà Nội anh đọc tặng người mấy câu thơ rất dậy thu của thi sĩ lão niên rất trẻ Dương Tường: Chiều se sẽ hương/ Vườn se sẽ sương/ Đường se sẽ quạnh/ Trời se sẽ lạnh/ Người se sẽ buồn.

Thu về đâu đó. Cho người thu hay thu người.

 Hà Nội 2004

Theo http://phamxuannguyen.vnweblogs.com/