Lãng du trên Đồng Cao hoang sơ
Tôi vẫn thường mơ ước được hòa mình cũng
thiên nhiên hoang vắng qua những cánh đồng hoa dại mênh mông, hoặc trên cánh đồi
thoai thoải cỏ, xanh mướt mải như trải rộng bao la
Tôi cũng đi du lịch nhiều, dạng bụi bặm hay
đi tour đủ cả, đủ đến mức tin rằng ở Việt Nam chẳng có nơi nào như thế! Nhưng
tôi đã nhầm, cái trải nghiệm đó đến với tôi khi đi lịch bụi ở một nơi cách Hà Nội
khoảng chừng 140 km, nó gắn liền với cái tên mà tôi tin hầu hết các bạn đều
chưa biết, hoặc cũng khó tìm được ở một sách hướng dẫn du lịch nào: Đồng Cao,
Sơn Động, Bắc Giang.
Cảm giác như đang ở vùng núi Nhật Bản
Cơ duyên giữa Đồng Cao và tôi hoàn toàn tình
cờ. Tôi vô tình tìm ra khi đang kiếm thông tin về vùng Tây Yên Tử. Kết quả về Đồng
Cao lướt qua như một vùng hoang vu với khí hậu quanh năm mát mẻ. Tôi cũng chả
biết nhiều thông tin để trả lời khi mọi người hỏi: Đồng Cao có gì? Và nhiều
thành viên trong đoàn phượt của chúng tôi, tuy là người Bắc Giang, cũng thừa nhận
chưa từng nghe đến cái tên này.
Ngày đi cũng thật đặc biệt. Cả tháng trời
không mưa, thế rồi đúng cái ngày xuất phát, mưa tầm tã không dứt. Cứ cơn nọ tiếp
nối cơn kia. Cũng may là chẳng có ai mất tinh thần. Tìm được nhóm người cùng
máu và đam mê phượt như thế, nhất là bó hẹp trong môi trường cùng cơ quan, quả
thật là hiếm!
Chúng tôi lầm lũi đi dưới trời mưa lạnh. Đi
trong mưa kiểu thế thật đáng ghét. Những hạt mưa cứ táp vào mặt như thể ai đó
ném những viên đá nhỏ vào mình, rát và khó chịu. Đến thành phố Bắc Giang thì
giày và quần ướt tơi tả. Đói và lạnh.
Chúng tôi dừng lại ăn trưa ở Bắc Giang, cũng
chả có gì đặc biệt ngoài những chén rượu sâm Cao Ly. Mưa lúc này ngớt dần, người
chúng tôi cũng bắt đầu ấm trở lại. Dường như năng lượng ở đâu lại ùa về. Hơn 2h
chiều, chúng tôi rẽ về đường qua Lục Nam, Lục Ngạn để sang Sơn Động. Chúng tôi
cứ mải miết đi tìm kiếm để khám phá cái gì đó vô định ở phía trước, vì không một
ai trong đoàn có chút khái niệm gì về nơi mình sẽ đến.
Lục Nam, Lục Ngạn và Sơn Động là đất trồng vải
của Bắc Giang. Vùng này trồng bạt ngàn giống vải Thiều, ngon không kém gì vùng
Thanh Hà, Hải Dương. Chớm hè, đúng mùa hoa vải nở, nhưng màu hoa vải hơi nhạt
nhòa với màu lá. Cho nên cả đồi vải nở ven đường cũng chẳng ấn tượng nhiều lắm,
giá như nó là đào hoặc mận thì chắc hẳn trải nghiệm cực kỳ. Hoa vải nhiều tạo
điều kiện cho nuôi ong phát triển. Mật ong vùng này cũng khá ngon.
Cách An Châu khoảng tầm 7km, trời đã hết mưa.
Chúng tôi hỏi thăm đường đến Đồng Cao. Ai cũng biết, nói phải quay lại khoảng
5km nữa rồi sẽ có đường rẽ. Mọi người nhìn chúng tôi rất lạ lẫm: "Đến Đồng
Cao làm gì?". Sau khi thấy chúng tôi quyết tâm, họ hướng dẫn là đến Đồng
Băm gửi xe đi bộ lên, dốc cao và trơn do mới mưa, cho nên không có cách gì xe
lên được. Sau này khi ở trên Đồng Cao, với hơn hai mươi hộ dân đồng bào Dao, chả
có khách du lịch nào lai vãng, tôi mới hiểu tại sao những người đó ngạc nhiên
nhìn chúng tôi mò lên đó, nhất là khi bóng tối đang dần bao trùm.
Ốc đảo cạnh bãi đá giữa thảo nguyên
Đi hết đường nhựa, đến đoạn đường đất mới thấy
cái thú của nó. Cái dốc cao và đứng bên cạnh vực và khe suối. Xe máy vít số một
để phi lên. Qua dốc thì bản Đồng Băm hiện ra, đẹp và thân thiện với tiếng nước
chảy róc rách bên đường, và những ruộng bậc thang xanh rì ngay bên kia suối.
Đường từ Đồng Băm lên Đồng Cao trơn khủng khiếp.
Đất sét nhão vừa trơn dính sệt sệt như bột gạo nếp, chui vào các rãnh ma sát lốp
xe. Đi qua những đoạn ổ trâu thì cả bánh sau trôi tuột. Có những lúc quay ngang
xe. Rất nguy hiểm vì một bên là vực. Không thể lên được! Bây giờ mọi người mới
tin những lời cảnh báo của người dưới xuôi là đúng.
Chúng tôi tìm được nhà của đồng bào Dao ở
ngay lối lên, trình bày hoàn cảnh một hồi, gửi xe ở nhà họ. Cô chủ nhà vui vẻ
nhận lời. Cô cũng cho biết lên trên đó đi bộ khoảng 1 tiếng. Tôi tự nhủ, một tiếng
là tốc độ của cô, chứ của đoàn leo núi toàn dân văn phòng dặt dẹo thế này chắc
gấp đôi. Lúc đó chúng tôi bắt đầu phải dùng đèn pin.
Lần đầu tiên đi rừng trong cảnh nhập nhoạng
thế này cũng thật thú. Mọi người vừa đi vừa trêu nhau, hoặc kể những câu chuyện
cười mà khiến cả đoàn phải cười lăn lộn. Trời mới mưa, đường mát, tiếng côn
trùng rả rích dọc đường. Thỉnh thoảng nhìn thấy bóng đèn trên cao phía xa xa hoặc
gặp khe suối ngay bên đường khá đẹp. Chỉ có mỗi đường lên Đồng Cao là mòn và
to, các đoạn rẽ vào nhà dân hoặc nương rẫy thì nhỏ hơn, cho nên muốn lạc chắc
cũng khó. Chỉ có điều, chúng tôi cứ đi mà không biết những gì sẽ chờ đợi mình ở
phía trước, sẽ ngủ ở đâu, sẽ ăn gì, gặp những ai.
Có hai kỳ vọng khi lên Đồng Cao. Thứ nhất, đó
là ngày 17 âm lịch, ngắm trăng sáng vằng vặc từ trên cao thì thật thú vị. Thứ
hai, chúng tôi định "xông" vào nhà dân mua gà làm bữa ăn tươi, nhờ họ
luộc hoặc nấu cháo luôn. Ăn gà đồi xịn như thế thì còn gì bằng.
Chạy băng băng từ đỉnh đồi xuống bãi đá với sự thư giãn tột bậc
Nhưng cả hai đều không thành hiện thực. Trời
mới mưa, mây giăng mắc che hết trăng. Đồng Cao vừa đợt dịch gà chết hết. Vậy là
chúng tôi phải dùng đồ nguội: bánh mỳ, thịt hộp, dưa chuột và sữa. Leo bộ gần 2
tiếng với cái đói, thì đồ nguội lúc đó cũng ngon tuyệt, chả kém gì cao lương mỹ
vị.
Ở nơi đây, không sóng điện thoại, không đường
dây điện kéo lên vì số dân quá ít. Một dự án của Nhật lắp pin năng lượng mặt trời,
cho nên các nhà vẫn được thắp sáng bằng những ánh điện mờ mờ. Đèn pin là công cụ
không thể thiếu cho các nhà.
Một vùng toàn người xa lạ, tương đối biệt lập,
ít chịu ảnh hưởng của các định chế xã hội. Tôi tin rằng như vậy thì con người sống
gần với bản chất của mình nhất. Chợt nhớ ông Mạnh Tử cho rằng bản chất con người
là thiện, ông Tuân Tử thì xét bản chất con người là ác và xấu, cần phải kiểm
soát. Tự dưng thấy thú vị vì mình sẽ được trải nghiệm và tự nhận xét xem ai là
người đúng.
Và cuối cùng, với đoàn chúng tôi thấy, thì
ông Mạnh Tử đã đúng. Chúng tôi lên đến đỉnh Đồng Cao lúc đó tầm khoảng 8h
tối. Ở giữa nơi hoang vu như thế khái niệm thời gian cũng thật tương đối. Chúng
tôi vào một nhà người dân còn sáng đèn, trình bày hoàn cảnh và nhờ họ giúp đỡ.
Đầu tiên, xông vào nhà người lạ cũng hơi ngại nhưng sự chân chất và nhiệt tình
của họ khiến mọi người tự tin hơn. Cô chủ nhà cung cấp nhiều thông tin quý báu
về chỗ cắm trại, chỗ mua củi. Tôi hỏi về thực phẩm thì cô trả lời chân thành là
khó. Cô nhiệt tình cho cậu con trai 12 tuổi của mình dẫn chúng tôi đi đến chỗ
có thể mua củi, sau đó soi đường dẫn chúng tôi đến sân trường của bản cắm trại.
Cô cũng giúp đỡ chúng tôi nhóm lửa, hoàn toàn không chút vụ lợi nào. Thật hạnh
phúc vì những nét cao đẹp như vậy vẫn tồn tại ở giữa cái xã hội này.
Những bãi đá giữa trời đất là điểm nhấn ở Đồng Cao
Đồng Cao quanh năm khí hậu mát mẻ, ôn hòa. Về
đêm trời hơi lạnh, sương mù dày đặc. Có lẽ vì cái khí hậu kiểu ôn đới như vậy
khiến cho đồng cỏ ở Đồng Cao mang dáng dấp của những đồng cỏ ở Nhật Bản, hoặc
giống hệt trong phim Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên ở Mỹ. Khác biệt hẳn
so với những cánh đồng cỏ nhuôm nhoam ở bất cứ chỗ nào khác.
Buổi sáng thức dậy, thật không thể ngờ được
sân trường nhìn thẳng ra dãy ruộng bậc thang và những đồi cỏ xanh rì. Cảm giác
thật sảng khoái. Hôm trước trời mờ sương cho nên tôi vẫn nghĩ là đoàn đang nghỉ
cạnh vách núi. Chúng tôi lục lại đồ nguội và ăn bữa sáng. Tự nhiên tôi thấy
thèm trà kinh khủng, tự trách mình đã không chuẩn bị chu đáo. May mắn còn một
gói hồng trà “Quan Âm Vương” bỏ quên sót lại ở ba lô. Tôi dùng hộp mỳ để pha
trà. Đúng là “rượu ngon bất luận ve sành”. Uống trà ở cái khung cảnh ấy thật sự
đáng nhớ, mới thấy hết cái thư thái của sự thưởng trà.
Đi vào trời mưa cũng có cái lợi của nó. Thường
là sau những cơn mưa trời lại sáng hơn, như kiểu khởi động lại máy tính thì nó
sẽ nhanh và thanh thoát hơn. Chúng tôi đã có một ngày hôm sau đi chơi thật đẹp
trời. Chỉ duy nhất đoàn của tôi lang thang khám phá những cánh đồng cỏ ngậm
sương, xanh mướt như bất tận cùng màu mây sáng. Thỉnh thoảng bắt gặp ngôi nhà
nhỏ và hàng rào giữa thảo nguyên. Trên cái màu xanh ấy, những phiến đá nổi lên
như những hòn đảo giữa đại dương bao la. Cảm giác con người như tĩnh tại, trong
lòng như xóa sạch những ưu phiền trần tục. Chúng tôi thả mình chạy băng băng từ
trên đỉnh đồi thoai thoải với một tâm hồn trẻ thơ, sảng khoái. Rồi nằm
lim dim trên những phiến đá để cảm nhận cuộc sống đang từ từ lắng đọng.
Ngoài những bãi đá, đồi cỏ, điểm nhấn của Đồng
Cao là những khu rừng xung quanh khe suối, cảm giác như những ốc đảo giữa thảo
nguyên. Khám phá những khu rừng ấy, chúng tôi đặc biệt ấn tượng với những dây mục
cơ man là phong lan bám lên đó. Những bông hoa lan tự nhiên, như những chiếc
hài tím đung đưa ở trên dây trải dài. Chỉ tiếc là chúng đã kém tươi. Nếu như đến
sớm vào ngày thì chắc hẳn là tuyệt vời lắm.
Chúng tôi lang thang, khám phá. Nhận ra rằng,
chỉ đắm mình trong cái khung cảnh kỳ diệu ấy thôi cũng đã là một trải nghiệm
khó quên. Chúng tôi bỏ ý định đi thăm Hang Vua như dự định. Chỉ đi bộ, cảm nhận
tự nhiên từ hương cỏ, từ những đợt gió nhè nhẹ thổi đến, từ khung cảnh vừa kỳ
vĩ, hoang sơ, từ những bãi đá nổi trên thảm cỏ, từ những cây hoa vàng rực, điểm
xuyết những cây hoa trắng. Từng đó thôi mà đi cả buổi sáng, ai cũng thấy phấn
khích.
Đến trưa, mọi người dời bản đi đến điểm khác.
Trước khi dời bản, dừng ở chân núi, nghe đồng bào Dao nói người ta sắp mở con
đường qua Đồng Băm, Đồng Cao xuống tận An Châu. Tự dưng trong tôi phảng phất nỗi
niềm khó tả. Có lẽ đó là sự lo sợ trong tiềm thức. Liệu những cái dấu hiệu của
văn minh kia có phá hỏng sự hoang sơ của Đồng Cao? Liệu sự giao lưu với bên
ngoài có làm mất đi những vẻ đẹp tình người của đồng bào trên đó? Nếu thế thì
thật thiệt thòi cho cho những người về sau mới có cơ duyên đến với vùng đất
đặc biệt này.
Bùi Văn Phát
Nguồn Infonet
Theo http://news.zing.vn/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét