Những tiếng ru đêm

Những tiếng ru đêm

Đọc thi phẩm "Ru đêm” của tác giả Thúy Tím nhà xuất bản Hội nhà văn Việt Nam 2010 với 50 bài thơ là 50 cảm xúc nghệ thuật được thăng hoa thành những giá trị tinh thần cao mà đầy tính hấp dẫn của nó. Với lối đi trung thành cho cả tập thơ được phô diễn bằng ngôn ngữ và ý tưởng khá táo bạo làm sáng lên ý tưởng của thi phẩm, nên tập thơ đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc cho độc giả và gây chú ý tới nhiều người yêu thơ. Là một độc giả yêu thơ, tôi gom nhặt những ý nghĩ chủ quan của mình mà viết lên đôi dòng mong trao đổi cùng các bạn .

Tác giả Thúy Tím tên thật là Đặng Hồng Thúy sinh năm 1959 tại Thanh Hóa. Chị là cựu sinh viên Đại học Bách khoa (tốt nghiệp năm 1981) chuyên ngành điện. Điều này thật có lý khi ta thấy thơ chị sử dụng nhiều ngữ, nghĩa và các cụm từ vật lý hay  hình học. Bởi vậy nó  đòi hỏi người đọc phải có những tư duy logíc các tiêu đề bài thơ với câu kết mới có thể nhận ra ý tưởng của thơ chị.

Ngay trang đầu tiên ta bắt gặp bài thơ "Này Đêm” đã có những khác lạ trong cách nhìn, cách gọi. Ở đây "đêm” là sự hư không chỉ có thể cảm bằng mắt mà không thể cầm nắm. Bởi "đêm” không phải được cấu tạo từ vật chất. Đêm! Có thể như "điện”? Hay như những vui buồn kiếp người mà ta cũng không thể cầm nắm hay vứt bỏ dễ dàng. Những điều đó  luôn hiện diện trong đời sống thực của xã hội và  mỗi con người. Đêm! Có thể như cái ác dập rình kìm nén phía ánh sáng tốt đẹp con người? Ta thấy có lý và vô cùng nhân văn với lối tấn công cái ác như "lạt mềm buộc chặt" mà tác giả đã dùng hai từ "Ru Đêm" làm tiêu đề cho tập thơ rất mới này.

Đọc "Này đêm", tác giả coi "đêm" là một người bạn tâm tình để giãi bày tâm sự. Và đêm lại là người bạn của thi ca nên đã cho tác giả những câu thơ đẹp:

"Ta phiêu lãng cả một mùa bóng tối

Nỗi nhớ loang tràn bàng bạc màu trăng"

(Này Đêm)

Có những câu thơ biểu cảm sức mạnh của tư duy rất cao, mang tính toán học và vật lý rất rõ:

"Ép miết những nhăn nhúm cộm góc thường ngày

Cuộc đời dẹt thành hình phẳng"

(Âm bản)

Nói đến môn tự nhiên toán học hay vật lý là người ta nghĩ đến sự khô khan, nhưng  thật lạ trong tập thơ "Ru Đêm” lại nẩy mầm hoa từ những sự khô khan ấy.

"Ta lãng du tiệm cận phía chân trời

vạch điểm xác định tình yêu cắt qua đường tới hạn”

Để từ đó:

"Rượu ướp hồng hoang thơm phức bữa tiệc trăng

Những tứ thơ trôi bồng bềnh khoe dáng

Tiếng họa ai vang lấp lánh triệu ánh vàng

rủ xuống tâm hồn loang từng khắc miên man"

(Tiệc Trăng)

Trong tập thơ "Ru Đêm” có những bài thơ đặt ngược ý tưởng để tìm ra chân lý rất thú vị mang tính triết lý rất cao.

"Nếu một ngày tất cả đều già

Bao đồ cổ bỗng nhiên tự nhiên mất giá

Những bức vẽ thời phục hưng đều trở nên mới quá

Kiến trúc bây giờ thành nét chấm phá ngây thơ"

(Nếu một ngày tất cả đều già)

Thơ Thúy Tím không dừng lại cái nhìn trực quan nhưng lại có lúc chị lặng mình bên đóa quỳnh để hơi thơ tâm tưởng tự lan tỏa vào đêm cùng hương hoa quỳnh:

"Hoa quỳnh hẹn một bông đêm nay nở”

Để rồi tâm sự được bộc bạch:

"Ở nơi xa kia đêm nay trăng sáng không

Gió có thổi tóc mơn man đôi gò má

Ở đây đêm nay trăng gió... thừa ghê quá

Quỳnh chúm chím cười chợt se sắt hương bay"

(Đợi Quỳnh)

Có thể nói thơ Thúy Tím phát triển từ thơ truyền thống nên bước đi rất chắc chắn. Đọc bài thơ lục bát của chị ta thấy thủ pháp và ngôn ngữ sắc sảo,lối biểu cảm thật dung dị.

"Người ơi đừng bẻ nụ cười

Xót xa kỷ niệm một thời trong nhau”

Hay

"Lòng son ép trải phẳng lỳ

Bôi đen vẫn cứ thầm thì chẳng thôi”

( Người ơi đừng bẻ nụ cười)

Thật tuyệt vời biết bao khi người ta đã tin yêu nhau thì niềm tin không gợn sóng. Dẫu ai đó bôi nhọ người mình yêu... thì tình yêu vẫn chung thủy. Số lượng câu chữ mỗi bài là hữu hạn nhưng ý tưởng lại là vô hạn. Một vài trang giấy khó có thể nói hết, kể hết những tình cảm của tác giả khi:

"Cuộc đời ngắn ngủi lắm

Chơi chi trò ú tim

Người âm thầm lẩn trốn

Ta ngẩn ngơ đi tìm”

(Trò ú tim người lớn)

Rồi tìm có"thấy gì không" hay chỉ để "ước " để mơ và để đau...

Rồi sau đó:

"lấy sợi xích này ra

tâm hồn

ta treo cổ"

(Treo)

Thơ Thúy Tím không chỉ đề cập nhiều những vấn đề xã hội mà còn cả những tự sự tình cảm riêng tư, tình cảm gia đình qua các bài: "Bản cửu chương gia đình”, "Ru đêm"...Với cách lập luận thật chí lý:

"Một nhân một bằng một

Mình có cả gia đình

Một nhân một bằng hai

Thì gia đình xẻ nửa"

Có thể nói cái hay của tập thơ là cách lập tứ không đơn giản, vì thể người đọc không thấy nhàm chán khi đọc thơ chị. Dẫu đôi lúc chính tác giả có thốt lên:

"Sợ những vần thơ như hoàng hôn chợt tắt

Mệt mỏi đôi chân hờ hững bước qua tình"

 ( Tự Bạch)

Nhưng rồi:

"Vẫn ánh mắt vui tươi vẫn nụ cười trong trẻo

Vẫn ngơ ngẩn với hoa, vẫn ngốc nghếch với tình

Vẫn mãi là em với đằm thắm duyên xinh

Vẫn mạnh mẽ say sưa chuyên cần sáng tạo

Và vẫn ngọt ngào mỗi sớm đón bình minh”

(Tuổi 50)

Có lẽ cũng vì điều ấy mà tập thơ là cảm xúc biến hóa từ cái nhìn  trực quan thành tư duy có chiều sâu mà thống nhất một lối chơi về bút pháp. Thơ Thúy Tím giầu vốn từ vựng nên câu chữ khoáng đạt. Người đọc cảm tập thơ chị như hoa cúc vàng cuối thu. Có chút gió heo may len lỏi vào kẽ hoa, làm vòng xoáy cho bông hoa như lớp lớp sóng vàng.

Nguyễn Khắc Hiền

Theo http://vanthoviet.com/