Những cảm xúc trong tập thơ "Sóng tình" của Huỳnh Tấn Lâm

Những cảm xúc trong tập thơ
"Sóng tình" của Huỳnh Tấn Lâm

Nhà thơ Huỳnh Tấn Lâm, hội viên Câu lạc bộ thơ Trà Giang tỉnh Quảng Ngãi, là một trong những cây bút quen thuộc của bạn đọc trong và ngoài tỉnh trong nhiều năm qua. Năng lực sáng tác của anh đã được khẳng định qua tập thơ đầu tay “Sóng tình”. Tập thơ có 76 bài thơ (chủ yếu được viết theo thể thơ lục bát, năm chữ, bảy chữ và tám chữ) là những cảm hứng của tác giả về tình yêu quê hương đất nước, gia đình và tình yêu lứa đôi.
Mở đầu tập thơ ta bắt gặp hình ảnh người mẹ lam lũ, nhọc nhằn luôn hi sinh vì con với những câu thơ lục bát nhẹ nhàng uyển chuyển.
Kẽo cà tiếng võng ngày xưa
Tay sàng đấu thóc tay đưa dịu dàng
Nuôi con bao nỗi cơ hàn
Công lao mẹ sánh non ngàn biển xa.
(Lời ru của mẹ)
Viết về công lao to lớn của mẹ, Huỳnh Tấn Lâm đã dành ba bài thơ (“Lời ru của mẹ”, “Gánh mẹ”, “Cái chữ mẹ cho”) với những câu thơ trân quý đặt ngay đầu tập như những khúc hát tri ân nhắc nhở người đọc về công lao to lớn của mẹ. Phải nói rằng Huỳnh Tấn Lâm rất tài hoa trong việc sử dụng các thủ pháp nghệ thuật so sánh, liên tưởng để khắc họa tình yêu thương vô bờ của người mẹ dành hết thảy cho con, khiến người đọc phải rơi lệ.
Từ hình ảnh người mẹ của mình, Huỳnh Tấn Lâm viết về hình tượng người mẹ Việt Nam anh hùng – Mẹ Thứ:
Mẹ ơi! Lòng Mẹ cao hơn núi
Giang sơn ơn Mẹ mãi ngàn sau.
(Thăm tượng đài Mẹ Thứ)
Tác giả đã dùng hình ảnh “cao hơn núi” để nói lên sự vĩ đại của tấm lòng Mẹ Thứ. Lòng hi sinh và tình yêu thương của Mẹ không chỉ dành riêng cho con mà còn cho cả đất nước. Công lao ấy mãi mãi được khắc ghi, trường tồn cùng đất nước.
Nhà thơ Huỳnh Tấn Lâm (Bên trái) và Nhà văn Phạm Văn Hoanh (Bên phải)
Nối tiếp nguồn cảm xúc ấy là cảm hứng về tình yêu quê hương đất nước với “An Tráng quê”, “Lý Sơn quê mẹ”, “Bình Châu quê anh”… Đọc những bài thơ này, ta sẽ cảm nhận được cái nghĩa cái tình của nhà thơ dành cho quê hương. Mỗi bài thơ đều ăm ắp sự kiện tâm hồn làm cho người đọc nhớ mãi mảnh đất và con người nơi ấy!
Vết sẹo thời gian hằn lên vách núi
Chùa Đục, Chùa Hang dấu tích cha ông
Ngôi mộ gió se lòng người viễn xứ
Cổng Tò Vò đón đợi mãi ngàn xưa.
(Lý Sơn quê mẹ)
Với góc nhìn nghệ thuật và tình yêu quê hương đất nước sâu nặng, Huỳnh Tấn Lâm để cho ngòi bút của mình chở những câu thơ đẹp nhất để miêu tả cảnh đẹp của các vùng miền nơi mình đi qua. Có thể nói những bài thơ “Nha Trang chiều cuối hạ”, “Tháp cổ Quy Nhơn”, “Đôi bờ sông Hậu”, “Chuyện tình núi Bà Đen”, “Phú Ninh vào thu”… là những bài thơ đầy ấn tượng.
Phú Ninh ơi! Hoang dã giữa bao la
Thu hò hẹn vương mang nhiều luyến ái
Giã biệt Phú Ninh hẹn ngày trở lại
Mãi yêu hoài hồ nước giữa ngàn mây.
(Phú Ninh vào thu)
Bên cạnh những bài thơ về tình yêu quê hương đất nước, gia đình là những bài thơ về tình yêu lứa đôi. Có lẽ đây là cảm hứng chủ đạo của cả tập thơ. Tình yêu lứa đôi trong “Sóng tình” có đủ trạng thái cung bậc, đắm say, chân thành, tinh tế, sắc sảo. Nhiều bài anh viết được thấu cảm bằng tâm thức, bằng cái nhìn nhân văn như: “Nợ em”, “Tình lỡ”, “Nhầm lỡ”, “Ngõ vắng”, “Rẽ nắng”, “Bến vắng”…
Nợ em mỗi lúc tan trường
Vàng rơi lối nhỏ nắng vương má hồng
Buồn đưa con sáo sang sông
Một đôi cánh mỏng nghiêng đồng chiều quê.
(Nợ em)
Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng của tác giả mà còn là tiếng lòng của bao người đã từng trải qua tình yêu tuổi học trò – trong sáng, mộng mơ nhưng cũng đầy tiếc nuối.
Tình yêu lứa đôi trong “Sóng tình” không chỉ đẹp lãng mạn mà còn có chiều sâu tâm lí, nơi trái tim con người bị giằng xé.
Một lần tiễn anh đi
Em ngàn lần mong đợi
Khẽ bảo anh hãy đi
Rồi thầm trách vội vàng
(Sóng tình)
Khổ thơ trên thể hiện một cách rất tinh tế và sâu sắc tâm trạng của người con gái khi chia tay người mình thương. Hai câu thơ đầu với thủ pháp tương phản đã nhấn mạnh nỗi nhớ nhung da diết, sự chờ đợi khắc khoải, dài đằng đẵng của người con gái. Hai câu sau cô gái tỏ ra mạnh mẽ, dặn lòng buông tay, nhẹ nhàng bảo người yêu cứ đi, nhưng sâu thẳm bên trong lại hối tiếc và trách móc sao mình đã quá vội vàng, trách hoàn cảnh quá phũ phàng. Đó là sự mâu thuẫn thường thấy trong tình yêu. Tình yêu không phải lúc nào cũng rạch ròi giữa lí trí và con tim. Chính vì thế mà cô gái rơi vào trạng thái lưng chừng, chẳng thể quyết định rõ ràng.
Ở đi… ngã ba đường
Chẳng bao giờ dứt khoát
Thôi đừng đi đừng ở
Để sóng tình lang thang.
(Sóng tình)
Hình ảnh “ngã ba đường” và “sóng tình lang thang” kết hợp với lối diễn đạt tinh tế đã gợi lên trong lòng người đọc một nỗi buồn mênh mang của một cuộc tình dang dở.
Khác với các tác giả đương thời, thơ của Huỳnh Tấn Lâm thường sử dụng hình ảnh thiên nhiên nắng, mưa, mây, gió, trăng, hoa… để ngụ ý về sự gắn bó keo sơn, sự nhớ nhung da diết, lòng thủy chung son sắt và ước mơ về một tình yêu đẹp. Điều này thể hiện rõ trong các bài “Tình xuân”, “Hè xa” “Chiều thu muộn”, “Mùa thu cho em”, “Phượng buồn”…
Hè xa gió gọi nắng xôn xao
Nợ em nợ cả giữa chiêm bao
Dỗi lòng hờ hững từng chiều vắng
Xa rồi mắt đẫm dạ nao nao.
(Hè xa)
Hay:
Xuân còn hẹn gió đợi mưa
Nối thương gởi nhớ cho vừa lòng em
Ngàn xưa e ấp trong tim
Ngàn xa ta hãy còn tìm được nhau.
(Tình Xuân)
Đọc tập thơ “Sóng tình” ta còn nhận thấy hình bóng của em gái, một người em vừa gần gũi vừa xa lạ đã đi ngang qua đời anh và để lại cho anh một nỗi sầu cô quạnh.
Ngược lối tan tầm em về phố
Đăm đắm nhìn em đăm đắm say
Lối cũ in hình người con gái
Áo dài màu tím biếc hoàng hôn.
(Áo dài màu tím)
Khổ thơ đã gợi lên một mối tình đơn phương đầy lãng mạn nhưng cũng thoáng nét buồn. Hình ảnh người con gái trong tà áo dài màu tím như một dấu ấn khó phai trong tâm hồn anh.
Có thể nói tập thơ “Sóng tình” của Huỳnh Tấn Lâm với ngôn ngữ giản dị, tự nhiên giàu tính biểu cảm cùng với các thủ pháp ẩn dụ, so sánh, nhân hóa, câu hỏi tu từ… đã để lại trong lòng người đọc những cung bậc cảm xúc về tình yêu của tác giả. Đây là tập thơ đầu tay nên không sao tránh khỏi những thiếu sót. Song có thể nói đây là một tác phẩm có rất nhiều bài thơ hay, đậm chất nhân văn, một tác phẩm rất đáng đọc.
9/8/2025
Phạm Văn Hoanh 
Theo https://vanchuongphuongnam.vn/