Ngẩn ngơ dải yếm em đeo

Ngẩn ngơ dải yếm em đeo

Yếm là một loại nội y của phụ nữ ta thời xưa. Khi đến tuổi dậy thì, các cô gái bắt đầu biết thẹn thùng và muốn che kín bộ ngực tròn căng của mình dưới dải yếm. Đó chỉ là một tấm vải hình thoi hoặc hình vuông có kết dây để quàng qua cổ và buộc ngang lưng. Rồi họ còn mặc áo tứ thân bên ngoài cho thêm phần kín đáo. Nhưng cái dải yếm đào cứ như một loại bùa mê làm ngẩn ngơ, say đắm biết bao người. Nét đẹp vừa kín vừa hở, vừa đằm thắm vừa gợi cảm ấy đã trở thành hình tượng độc đáo trong thơ ca Việt Nam.
Đàn ông đóng khố đuôi lươn
Đàn bà mặc yếm hở lườn mới xinh.
Yếm được chăm chút để vừa che nhũ hoa vừa là vật trang điểm cho các cô các bà thêm duyên dáng:
Nhác trông cái yếm cũng xinh
Khen ai khéo dệt ra hình hoa mai
Khen người khâu yếm cũng tài
Cổ thêu con nhạn có hai đường viền.
Hay là:
Cổ thì em ngã màu hiên
Thắt lưng mùi huyền, dải yếm cũng xinh
Khen ai khâu yếm cho mình
Đường lên đường xuống ra hình lưng ong
Yếm này em ngả màu hồng
Yếm này nhuộm mất mấy công hỡi nàng?
Khi xưa lụa hãy còn vàng
Khen ai khéo nhuộm cho nàng, nàng ơi!
Yếm còn là cái cớ để các chàng trai vin vào đó trêu ghẹo gái xuân thì:
Con cò lặn lội bờ ao
Phất phơ hai dải yếm đào gió bay.
Và:
Ba thương má lúm đồng tiền
Bốn thương răng nhánh hạt huyền kém thua
Năm thương cổ yếm đeo bùa…
Màu sắc của yếm cũng gợi cho đấng mày râu những cảm xúc khác nhau:
Cô kia yếm trắng lóa lòa
Lại đây đập đất trồng cà với anh!
Bao giờ cà chín cà xanh
Anh cho một quả để dành mớm cơm!
Qua câu ca dao trên chúng ta nhận ra yếm trắng hoặc yếm nâu là một loại thông dụng mà các nàng mặc khi đi làm đồng hay công việc nhà. Còn khi dự hội hè thì mặc yếm màu sắc rực rỡ hơn.
Hỡi cô áo trắng yếm hồng
Đi trong đám hội có chồng hay chưa?
Hay là:
Hỡi cô yếm thắm răng đen
Muốn lên mạn ngược ngồi thuyền cùng anh!
Có anh chàng lại xem dải yếm có một sức mạnh kinh hồn:
Thuyền anh đã cạn lại đầy
Mượn đôi dải yếm làm dây kéo thuyền.
Có anh lại tinh nghịch rằng:
Ước gì dải yếm em to
Để em buộc lấy mũi đò kéo lên
Ước gì dải yếm em bền
Để em buộc lấy kéo lên trên bờ.
Và có những lời chòng ghẹo… vô duyên:
Hỡi cô mặc yếm hoa tằm
Chồng cô đi lính cô nằm với ai?
Khi nàng ôm cầm sang thuyền khác, chàng liền… đòi yếm:
Hoa cúc vàng nở ra hoa cúc tím >
Cô có chồng rồi cô trả yếm cho tôi.
Cô gái cũng không vừa:
Hoa cúc vàng nở ra hoa cúc xanh
Yếm tôi tôi mặc, yếm gì anh anh đòi!
Thậm chí khi đi chùa, cái yếm cũng khiến cho bao người hồn xiêu phách lạc, họ ví von lãng mạn vô cùng:
Chùa này chẳng có bụt ru
Mà đem chuông khánh treo chùa hồ sen?
Thấy cô yếm đỏ răng đen
Nam mô di phật lại quên mất chùa!
Các sư cũng không yên với cái yếm:
Ba cô đội gạo lên chùa
Một cô yếm thắm bỏ bùa cho sư
Sư về sư ốm tương tư…
Cái yếm bé thế nhưng đối với các chàng trai thì ấm áp còn hơn chăn bông:
Đêm nằm đắp chục chiếc chăn
Làm sao sánh được ấm bằng yếm em.
Đúng là chỉ có tình yêu mới khiến cho chàng thả sức tưởng tượng:
Trời mưa trời gió kìn kìn
Đắp đôi dải yếm hơn nghìn chăn bông.
Và tuyệt diệu nhất là chàng mơ tưởng biến thành dải yếm để mãi mãi được quấn lấy, ôm ấp người yêu:
Kiếp sau đừng hóa ra người
Hóa ra dải yếm buộc người tình nhân.
Ngày nay, cái yếm tuy không còn phổ biến nhưng mỗi khi thấp thoáng “cái dải yếm đào” trong các hội thi hay biểu diễn văn nghệ, lòng người lại rộn lên cảm xúc nhớ về một thời rất xa và rất duyên!. 
Nguyễn Thị Mây
Theo https://vietvanmoi.fr/