Bàn về nguồn gốc người Việt
Phải nói rằng, công trình nghiên cứu Ða dạng di truyền người
Hán (Chinese Human Genome Diversity Project) của nhóm nhà khoa học Trung Quốc
và Mỹ do giáo sư Ý. Chu chủ trì, được công bố cuối năm 1998 đã làm đảo
lộn nhận thức của giới khoa học về nguồn gốc của người Ðông Á. Một số nhà
nghiên cứu người Việt ở nước ngoài đã mau chóng chuyển tải thông tin này. Hai
bài viết của luật sư Cung Ðình Thanh và giáo sư Nguyễn Văn Tuấn sống tại Úc là
những khảo cứu có giá trị.
Tuy nhiên, nếu nhìn lại, cả hai bài viết đó, bên cạnh
những ưu điễm rất lớn vẫn còn những lý giải chưa thuyết phục, dễ gây ngộ nhận.
Trong chuyên khảo "Nhờ tiến bộ của di truyền học (DNA),
phải chăng đã đến lúc chúng ta có thể khẳng định được nguồn gốc dân tộc Việt
Nam?" đăng trên tập san Tư Tưởng, sau đó được lưu giữ tại mạng
Linhnam, tác giả Cung Ðình Thanh viết: "Câu hỏi cần được đặt ra là: Tại
sao cũng từ Ðông Nam Á ra đi mà người ra hải đảo thì da sậm, tóc xuăn; trong
khi người ngược phía Bắc lại thuộc da vàng, tóc đen? Cần phải có sự nghiên cứu
về di truyền học và có thêm tài liệu khảo cổ để trả lời câu hỏi này cho xác
đáng. Trong hoàn cảnh tài liệu hiện có, chỉ có thể giả thiết, người Phi châu đến
Ðông Nam Á rồi tiện đường (lúc này nước biển thấp nên có nhiều cầu nối liền
Ðông Nam Á đến hải đảo) ra hải đảo Thái Bình Dương trước. Trong khi trụ lại
Ðông Nam Á, họ đã hội đủ các yếu tố khoa học để có được một cấu trúc
di truyền lần hai, biến từ giống da đen sang giống da vàng trước khi họ tiến
lên phía Bắc. Vậy phải chăng người Hắc chủng từ Phi Châu đến Ðông Nam Á rồi nhờ
hội đủ yếu tố khoa học, đủ cơ duyên, đã biến đổi thành người da vàng mà sau này
nhân chủng học gọi bằng tên Mongoloid. Từ đó họ đã tỏa lên phía Bắc vượt sang
châu Mỹ tạo thành người Da Ðỏ."
Còn trong bài viết: Nguồn gốc người Việt theo di truyền học, đăng
tên Tập san Tư Tưởng rồi được đưa lên mạng Linhnam, giáo sư Nguyễn Văn Tuấn
nghi ngờ phát hiện rất quan trọng của Ballinger (1): "Người Ðông Á là người
Mông Cổ phía Nam." Ông cho rằng nghiên cứu này do thực hiện trên quá ít mẫu
nên không đủ độ tin cậy. Và ông đề nghị phải có công trình nghiên cứu di truyền
học lớn hơn để có kết luận thỏa đáng.
Chính sự "trục trặc" ở những người tiên phong trong
việc giới thiệu quan điểm mới này ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức và tâm lý của
người đọc.
Chúng tôi, trong khả năng hạn chế của mình muốn thử bàn lại
chuyện này.
VỀ BÀI VIẾT CỦA LUẬT SƯ CUNG ÐÌNH THANH:
"Tại sao cũng từ Ðông Nam Á ra đi mà người ra hải đảo
thì da sậm, tóc xuăn; trong khi người ngược phía Bắc lại thuộc da vàng, tóc
đen?" Câu hỏi đặt ra là đúng, nhưng cho rằng: "Trong khi trụ lại Ðông
Nam Á, họ đã hội đủ các yếu tố khoa học để có được một cấu trúc di truyền lần
hai, biến từ giống da đen sang giống da vàng trước khi họ tiến lên ph1a Bắc."
là lời giải khó thuyết phục. Lời giải như vậy, chỉ có giá trị như một suy đoán.
Muốn cho suy đoán này chấp nhận được, cần phải rất nhiều chứng minh, ít nhất
hai điều: 1, Thực sự đã xảy ra đột biến (mutation) đối với người tiền sử Ðông
Nam Á và 2, Những nhân tố thực sự đã tạo ra đột biến đó? Cho đến nay
khoa học chưa tìm ra bằng chứng về một đột biến di truyền như vậy đồng thời
cũng không tìm được trong môi sinh Ðông Nam Á những yếu tố đặc biệt
như phóng xạ, hóa chất có thể gây ra cuộc đột biến khoảng 50.000 năm trước. Nếu
theo ý tác giả thì, để chứng minh được giả thiết trên, "cần phải có sự
nghiên cứu về di truyền học và có thêm tài liệu khảo cổ để trả lời câu hỏi này
cho xác đáng." Như vậy có nghĩa là còn cần phải bỏ ra rất rất nhiều thời
gian, công sức, tiền bạc mới có thể xác định được chắc chắn nguồn gốc
người Việt! Thông tin như vậy dễ làm nản lòng người từng quá lâu chờ đợi. Thật
may mà sự việc lại không như tác giả đoán định.
Sở dĩ vị luật sư đáng kính lấn cấn ở chỗ này vì những lẽ sau:
1- Khi khảo sát công trình của nhóm giáo sư Y Chu,
Li Jin. ông đã bỏ qua chi tiết "Người tiền sử dừng lại ở đây trong khoảng
10.000 năm, họ lai giống với nhau. 50.000 năm trước, người từ Ðông Nam Á đến
châu Úc." Như vậy, trong lộ trình thiên di, không phải người tiền sử đến
Ðông Nam Á rồi chia tay nhau ngay: một bộ phận ở lại còn bộ phận khác thì tiếp
tục hành trình sang châu Úc. Thực tế là, họ có sự dừng chân chung đụng lai giống
trên lục địa Ðông Nam Á rồi 10.000 năm sau mới chia tay nhau! Kết quả là, ở thời
điểm chia tay ấy, cấu trúc di truyền của phần lớn (HVT nhấn mạnh)
dân cư Ðông Nam Á đã gần như hòa đồng và không còn giống với tổ tiên họ khi đặt
chân tới đây. Người đi sang Úc cũng có bộ genes giống với người ở lại. Chính điều
này giải thích sự gần gũi về di truyền giữa thổ dân châu Úc và người Ðông Nam Á
hiện đại như phát hiện của nhóm giáo sư Y. Chu.
2- Thứ hai: Trong công trình của mình, các tác giả của
Dự án đa dạng di truyền người Hán đã không đề cập vấn đề rất quan trọng: người
tiền sử đến Ðông Nam Á gồm một hay nhiều chủng người? Chính vì không có thông
tin này khiến cho những người khảo cứu dựa trên công trình của họ bị bối rối,
đưa ra những lý giải thiếu thuyết phục. Thực ra vấn đề này từ lâu đã được nhân
chủng học phát hiện. Bằng nghiên cứu hình thái học hàng loạt sọ cổ Ðông Nam Á,
nhà nhân chủng học Nguyễn Ðình Khoa cho thấy: "Người tiền sử đến Ðông Nam
Á gồm hai đại chủng Australoid và Mongoloid. Trong quá trình chung sống đã có sự
lai giống giữa họ thành hai chủng Indonesien, Melanesien cùng những chủng lai
giữa chúng với nhau là Negritoid, Vedoid" (2)
Khi kết hợp giữa phát hiện mới của di truyền học với những kiến
thức vốn có về nhân chủng học Ðông Nam Á như trên, vấn đề về thành phần nhân chủng
của người tiền sử Ðông Nam Á trở nên rõ ràng:
Ðặt chân tới Ðông Nam Á, hai đại chủng tiền sử Australoid và
Mongoloid lai nhau tạo ra các chủng Indoneisen và Melanesien, Vedoid,
Negritoid. Tài liệu từ thống kê sọ cổ cũng như di truyền học cho thấy ưu thế vượt
trội tới mức lấn át của yếu tố Australoid trong thành phần dân cư Ðông Nam Á.
Sau 10.000 năm là thời gian đủ cho họ tăng về số lượng, tràn khắp Ðông Nam Á lục
địa. Do sự tăng nhân số mà nhu cầu di cư nảy sinh. Từ đây họ tỏa ra châu Úc,
Newguenea cùng các hải đảo Ðông Nam Á.
Khoảng 40.000 năm trước, nhờ băng hà tan, thời tiết ấm lên, người
Ðông Nam Á đi lên khai phá lục địa Trung Hoa rồi tiếp đó vượt eo Bering sang
chiếm lĩnh châu Mỹ. Suốt trong thời gian này không hề có bất kỳ đột biến
(mutation) nào mà chỉ có hòa huyết tự nhiên giữa những thành phần người có mặt ở
Ðông Nam Á. Hoàn toàn không hề có chuyện người da sậm tóc xoăn đột biến chuyển
hóa thành người tóc đen da vàng như ông Cung Ðình Thanh giả định.
Có thể khẳng định: suốt thời gian này, thành phần chủ yếu, đa
số tuyệt đối trong dân cư Ðông Á, châu Úc là Australoid với những chủng
Indonesien, Melanesien, Vedoid.
Vậy người Mongoloid đi đâu? Vì sao sau này lại chiếm đa số
trong dân cư Ðông Á? Tôi xin trình bày ở phần sau
2/ VỀ BÀI VIẾT CỦA G.S NGUYỄN VĂN TUẤN
Trong bài viết của mình, G.s Nguyễn Văn Tuấn trình bày sáng
rõ và thuyết phục nguồn gốc người Việt theo những phát hiện mới nhất về di truyền
học. Tuy vậy, tác giả hình như không thỏa đáng khi phản bác ý kiến của
Ballinger cho rằng người Ðông Nam Á có nguồn gốc Mông Cổ phương Nam. (were
observed in the Vietnamese suggesting a Southern Mongoloid origin of Asians).
Phát hiện của Ballinger là rất quan trọng, nó như cái chìa khóa giải quyết vấn
đề nhân chủng học Ðông Nam Á. Bác bỏ ý kiến của Ballinger cũng có nghĩa chặn đứt
con đường tìm ra lời giải về nhân chủng Ðông Nam Á. Tuy nhiên, theo ý chúng tôi
thì Ballinger hoàn toàn chính xác: đúng là người Ðông Nam Á có nguồn gốc Mông Cổ
phương nam.
Chúng tôi cho rằng, trong điều kiện tự nhiên và xã hội lúc
đó, người tiền sử tới Ðông Nam Á một cách riêng biệt theo từng nhóm chủng tộc
khác nhau, trong hành trình dài dằng dặc. Chỉ khi tụ lại trên đồng bằng
Sundaland, Nanhailand và miền Trung miền Bắc Việt Nam, hai đại chủng người tiền
sử mới có sự chung đụng và lai giống (cố nhiên, không loại trừ sự lai giống ngẫu
nhiên trên đường đi). Kết quả là hình thành một cộng đồng lai chiếm tuyệt đại
đa số cư dân. Ðấy là bức tranh chung. Nhưng đó không phải là tất cả mà bên cạnh
còn những ngoại lệ: Có thể một số nhóm Mongoloid hay Australoid suốt trên đường
thiên di không hề có sự gặp gỡ nào với chủng người khác. Tới Ðông Nam Á, họ cứ
sống biệt lập như vậy. Một vài nhóm Mongoloid vượt lên tây bắc Ðông Nam Á sau
đó theo đường Ba Thục lên định cư ở vùng tây bắc Trung Quốc. Ở đây họ sống cách
biệt với phần còn lại của nhân loại và hình thành chủng Mongoloid phương Bắc.
Suốt trong nhiều ngàn năm, họ từ săn bắt rồi chuyển sang phương thức du mục
trên thảo nguyên Thiểm Tây, Cam Túc và nước Mông Cổ.
Cuộc thiên di của những nhóm người biệt lập như trên được nhiều
học giả xác nhận.
Gs. Ranjan Deka Ðại học Cincinnati Hoa Kỳ, một trong những
người tham gia Dự án Ða dạng di truyền người Hán công bố: "Những quần thể
từ Ðông Á tới luôn luôn bắt nguồn từ một dòng riêng rẽ, điều này tạo nên nguồn
gốc riêng biệt của những quần thể đó" (3). Sự kiện này cũng tìm được dẫn chứng
trong khảo cổ học: "Ðiều khó khăn nhất là rất ít sọ người được tìm ra ở đấy,
dù có di chỉ đồ đá ở Mông Cổ (văn hóa Hetao) và ở bắc Trung Hoa vào hậu kỳ đá
cũ. Ngoài ba sọ thuộc lớp khảo cổ trên ở trong hang Zhoukoudian xem như thuộc
chủng tiền (proto) Mongoloid, người ta chỉ tìm được sọ Liujiang (Quảng Tây). Sọ
này có tuổi định khá trẻ (10.000 năm trước), nhưng di vật trong Bailiandong (Bạch
Liên động) gần đó lại có tuổi 30.000 năm trước.(4) Dù rất hiếm hoi nhưng những
dấu vết trên cho thấy: người Mongoloid từ Ðông Nam Á theo hành lang phía tây
lên tây bắc Trung Quốc. Việc nghèo nàn di vật cũng nói lên một điều: nhóm người
này tuy đi làm nhiều đợt nhưng vì số lượng không nhiều nên chỉ tạo được quần thể
thiểu số Mongoloid phương Bắc.
Luật sư Cung Ðình Thanh cho rằng: "Người ở lại Ðông Nam
Á có sự chuyển hóa di truyền thành da vàng, đi lên trung Quốc rồi sang châu Mỹ."
Ý kiến này là sự phỏng đoán không có cơ sở. Các tư liệu khảo cổ cũng như di
truyền học xác nhận: cho đến thiên niên kỷ thứ III TCN, dân cư trên toàn vùng
Ðông Á tuyệt đại đa số thuộc về Australoid. Chính những người Indonesien,
Melanesien này đã vượt eo Bering sang châu Mỹ.
Quá trình Mongoloid hóa chỉ xảy ra vào thiên niên kỷ thứ III
TCN khi người Hán Mông Cổ vượt Hoàng Hà xuống chiếm đất của người Bách Việt.
Chính người da vàng từ Tây Bắc xuống đã lai với người da sậm màu tại chỗ tạo
thành chủng Mongoloid phương nam. Ðó là quá trình lai tạo chuyển hóa lâu dài mà
dấu vết còn đậm ở đời nhà Thương và sau nữa: "Thang, ông vua đầu tiên của
Trung Hoa được mô tả là có nước da đen bóng. Triết gia nổi tiếng Lão tử cũng có màu da đen” (5)
Khoảng 2800 năm TCN, khi thấy những người da ngăm đen,
tóc xoăn trồng lúa nước phía Nam sông Hoàng Hà có cuộc sống sung túc, ý thức thực
dân trong đầu những người Hán Mông Cổ nổi lên. Họ kiên trì cuộc lấn chiếm với
vó ngựa và cung nỏ, dáo mác. Khoảng 2600 năm TCN, bằng chiến dịch lớn Trác Lộc
trên sông Hoàng Hà, người Hán Mông Cổ toàn thắng, tràn xuống vùng đất vừa chiếm
được. Cuộc gặp gỡ này phải chăng là định mệnh đã tạo ra một chủng
người mới trên địa bàn Ðông Á: chủng Mongoloid phương Nam. Phải chăng cũng
là định mệnh việc một nhóm người sống tách biệt với bầy đoàn ở tận vùng Tây Bắc
xa vời đã giữ gìn vốn genes Mongoloid để khi gặp những người Indonesien,
Melamesien, vedoid từ phương Nam đi lên thì xảy ra phản ứng dây chuyền của cuộc
hòa huyết vĩ đại tạo nên tuyệt đại dân số Ðông Á hôm nay? Lịch sử chứng kiến một
cuộc lội ngược dòng ngoạn mục: trên toàn địa bàn Ðông Á có một quá trình
Mongoloid hóa mạnh mẽ. Thành phần Australoid đang là chủ thể suốt 50.000
năm thì trong ba thiên niên kỷ cuối cùng gần như biến mất khỏi địa bàn Ðông Á,
nhường chỗ cho thành phần Mongoloid!
Giáo sư Nguyễn Ðình Khoa của Ðại họcTổng hợp Hà Nội trình bày
trong Nhân chủng học Ðông Nam Á: "Thời đại Ðá Mới, cư dân trên lãnh thổ Việt
Nam thuộc hai đại chủng Australoid và Mongoloid cùng các loại hình hỗn chủng giữa
chúng cộng cư với nhau, trong đó có Indonesien và Melanesien là hai thành phần
chủ yếu... Sang thời Ðồng-sắt, người Mongoloid đã là thành phần chủ thể trong
khối cư dân Việt Nam, người Australoid mất dần đi trên đất nước này, hoặc do
thiên cư hoặc do đồng hóa."(Nguyễn Ðình Khoa Sđd) Ðó cũng chính là bức
tranh toàn cảnh dân cư Ðông Nam Á hiện đại.
Như vậy là, một cách nông cạn, chúng tôi tưởng đã hóa giải những
điều còn ngờ vực, những điều còn chưa rõ ràng trong hai công trình khảo cứu của
những tác giả đi trước.
Vấn đề về nguồn gốc người Việt nói riêng và người Ðông Á nói
chung đã được xác định.
Ðể phụ họa ý tưởng trên, chúng tôi đưa ra sơ đồ Sự hình thành
dân cư Ðông Á sau:
18/2/2006Hà Văn ThùyTheo https://www.vanchuongviet.org/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét