Bức tranh của nắng

Chị ao ước vẽ một bức tranh đẹp tựa một giấc mơ trong nắng ban mai. Một giấc mơ mà có lẽ con người mãi chờ đợi nhưng không dễ gì gặp được. Đôi khi, Nguyệt cũng hồ nghi với chính mình. Bức tranh của nắng mà chị hằng khao khát vẽ nó có đến được với chị hay nó cũng sẽ chỉ là một giấc mơ mang nỗi niềm phù sinh của kiếp người…

Hôm nay Nhã không bắt đầu với công việc thường ngày tẻ nhạt của mình. Mọi hôm Nhã hay mang giá vẽ ra để vẽ. Nhưng vẽ gì thì Nhã chẳng thể định hình được. Kể từ ngày Nguyệt rời xa anh đến nay, Nhã vẫn chưa vẽ được một bức tranh nào. Vì cứ mỗi lần Nhã ngồi vào giá vẽ là anh thấy bức tranh của nắng mà Nguyệt đã vẽ trong những ngày cuối đời của mình. Một bức tranh mang khát vọng của một đời người.

Mặt trời nhô lên cao hơn, những tia nắng đầu ngày dần dần tan biến. Nhưng thứ ánh nắng ban mai ma mị vẫn còn bao trùm cả không gian khu vườn, ngập tràn căn phòng của Nguyệt. Nhã đưa tay đẩy cánh cửa sổ rộng thêm ra tí nữa, anh muốn ánh nắng ngoài kia tắm đầy lên bức tranh của Nguyệt.

Việc Nhã dự định làm bây giờ là dọn dẹp lại căn phòng của vợ. Anh phải dọn dẹp, bày biện lại nơi này. Anh nghĩ: giá vẽ vẫn để ở yên vị trí cũ, nhưng chiếc giường mà Nguyệt nằm và chiếc tủ trang điểm của vợ thì phải dời đi… Còn bức tranh mà Nguyệt vẽ trong cái ngày cuối cùng của cuộc đời, anh vẫn treo cạnh cửa sổ, để mặt tranh hướng ra phía khu vườn.

Từ khi ý định nảy nở trong đầu cũng là lúc anh thấy Nguyệt cầm tay anh, chị âu yếm hôn anh. Rồi trong phút chốc, hình bóng Nguyệt như một bức tranh trong nắng trước mắt anh. Nhã bất giác giật mình. Có phải anh đang mơ? Một giấc mơ giữa ban mai tan loãng mơ hồ, hư ảo nhưng sao anh nghe rất rõ tiếng nói thân thương của Nguyệt, ngửi thấy mùi thơm quen thuộc phảng phất từ mái tóc Nguyệt?

Ánh nắng ban mai lúc này đã tỏa sáng cả khu vườn phía sau nhà. Nhã nhìn thứ ánh sáng trong trẻo, tinh khôi ấy đã từ một lúc lâu rồi. Nhã đang bị thứ ánh sáng ma mị đó hút lấy, không thoát ra được… Nhã nhìn thấy rất rõ hình dáng thân quen của Nguyệt ngồi bên giá vẽ, tay đưa từng nét cọ, đang cố gắng hoàn thành bức tranh của nắng mang những khát vọng của chị.

Nhớ có lần anh khuyên nhủ vợ: “Sức khỏe em còn yếu lắm, em không nên cố vẽ!”.

Nguyệt nhìn vào mắt anh, âu yếm: “Một ban mai lúc nào cũng ngắn và cuộc đời cũng ngắn như thế anh à. Em muốn vẽ cho xong bức tranh của nắng.”

Nhã chẳng hề bất ngờ trước ước muốn của Nguyệt, nhưng anh không tránh khỏi sự đau lòng mỗi khi nhìn thấy vợ ngồi bên giá vẽ.

Rồi anh nói một cách quyết liệt: “Em không nên vẽ nữa! Nếu em vẫn còn nghĩ về anh.”

Trên gương mặt xanh xao của Nguyệt lúc đó hiện rõ lên nỗi niềm tha thiết được vẽ. Có lẽ Nguyệt không thể nghe lời khuyên của chồng được nữa rồi. Chị sẽ chấm dứt sự sống nhanh hơn nếu như không tiếp tục vẽ. Một cuộc sống sẽ là thừa thãi, vô nghĩa và là nỗi đớn đau cho những ai không thực hiện được một điều gì đó mà mình hằng mong ước.

Nguyệt kiên trì, nhỏ nhẹ với chồng: “Chỉ cho em được một lần vẽ nữa thôi. Em xin anh. Em muốn mình vẽ cho xong bức tranh của nắng.”

Nguyệt cố gắng ngồi dậy, kéo rèm cửa sổ, nhìn ra khu vườn phía sau nhà. Không gian nhỏ bé đó như một loại thần dược giúp chị kéo dài thêm sự sống. Ngày chồng đưa chị từ bệnh viện trở về, chị biết mình đang đến gần với cái chết. Căn bệnh ung thư quái ác hành hạ thân xác chị bấy lâu nay đến hồi kết thúc. “Chết là chấm dứt sự sống. Ai rồi cũng đón nhận lấy nó, không sớm thì muộn” – chị bình thản nghĩ.

Nhưng từ khi chồng đưa chị trở về lại với ngôi nhà nhỏ bé thân quen. Và nhất là những lúc nhìn ra khu vườn, ở chị lòng ham sống trổi dậy. Chị ước gì mình được bình thường như mọi người, khỏe mạnh, hạnh phúc bên chồng. Chị sẽ mang đến bên Nhã niềm hạnh phúc đời thường mà anh xứng đáng có được. Anh rất yêu thương chị. Anh là chồng và cũng là tri kỉ trong niềm đam mê nghệ thuật của chị. Những khi chị nghĩ về anh như thế này cũng chính là lúc chị đối diện với hiện thực nghiệt ngã. Và ngay khoảnh khắc đó, chị đối diện với nỗi tuyệt vọng. “Mình phải chết ư? Chết ở độ tuổi này sao? Mình còn quá trẻ, có nhiều dự định chưa hoàn thành, nhiều ước mơ, hoài bão đang chờ phía trước…Thế mà, mình phải chết?” Càng nghĩ, chị càng đau đớn. Thân hình gầy rạc của chị run lên. Mắt chị nhòe đi…

Từ ngày theo nghiệp cầm cọ, Nguyệt đã mang bên mình khát khao vẽ một bức tranh với bố cục, sắc màu giản dị nhưng nó phải khắc họa chân thật cuộc sống đạt đến mức độ toàn bích. Nguyệt nhớ lại ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, chị thường chăm chú lắng nghe những lời giảng của thầy về các trường phái hội họa nổi tiếng thế giới và các danh họa trong nước. Chị bỏ nhiều công sức đọc nhiều sách báo liên quan đến hội họa. Đọc, suy ngẫm, tìm tòi, sáng tạo, rồi vẽ. Vẽ xong rồi xé bỏ, hoặc đốt đi. Lại tiếp tục vẽ… Rời ghế nhà trường, chị vác giá vẽ đi khắp nơi. Và vẫn thế. Mãi vẽ. Chị hiểu rõ giá trị của nghệ thuật và cái giá mà người trong cuộc phải trả cho nó. Cho nên, dẫu có thất bại bao nhiêu lần đi nữa, ngọn lửa đam mê trong chị không hề tắt đi mà nó càng bùng cháy mạnh mẽ, mãnh liệt hơn nữa. Chị chẳng thèm bận tâm đến những gì nếu không liên quan đến hội họa. Chị thấy mình khát khao được vẽ tranh, chứ không khao khát trở thành danh họa. Thế rồi, Nhã xuất hiện. Nhã vốn là dân cầm cọ. Anh có cùng nỗi khao khát sáng tạo như chị. Họ gặp nhau. Chia sẻ những thất bại của bản thân. Rồi tình yêu ở chị xuất hiện. Nó lớn dần, ngày một lấn át nỗi đam mê nghệ thuật nơi chị. Chị nhận ra rằng: chị không thể thiếu Nhã được. Biết đâu tình yêu sẽ làm cho nghệ thuật thăng hoa?

Trước khi chị rung cảm trước vẻ đẹp của cuộc sống, chị cần phải có cái cảm giác rung động chân thật của tâm hồn…

Nguyệt cảm thấy mệt. Chị không thể ngồi được nữa, chị định nằm xuống. Nhưng chị sợ nếu nằm xuống thì chẳng ngồi dậy được nữa. Chị lại cố gượng, đưa tay vịn chặt vào song cửa sổ. Đôi mắt chị vẫn nhìn về phía khu vườn. Chưa có lần nào chị ngồi lâu đến vậy, dù thân thể chị có thể đổ ngã bất cứ lúc nào. Nhưng hôm nay chị nhận ra mình lạ lắm. Khu vườn đẹp hơn mọi ngày. Khu vườn như đang mang đến cho chị luồng sinh khí mới lan tỏa khắp cơ thể, nó khiến chị nghĩ đến việc vẽ tranh.

Nguyệt như thấy mình ở bên Nhã, nghe rõ mồn một tiếng anh thầm thì, mỗi khi anh ngã vào vai chị, bên cạnh giá vẽ. Những bức tranh của Nguyệt vẽ thường không trần trụi, phô bày tất cả những góc khuất của cuộc sống ô tạp mà là những bức tranh mang vẻ đẹp thuần khuyết với gam màu xanh trong, thoát tục. Nhã thường hay thấy trong tranh của vợ đau đáu một miền khát vọng mà bản thân anh không thể lí giải được.

Nguyệt lại nhớ Nhã thường hay lắng nghe mình kể về những giấc mơ huyễn hoặc trong nắng mà chị thường hay mơ thấy. Chị ao ước vẽ một bức tranh đẹp tựa một giấc mơ trong nắng ban mai. Một giấc mơ mà có lẽ con người mãi chờ đợi nhưng không dễ gì gặp được. Đôi khi, Nguyệt cũng hồ nghi với chính mình. Bức tranh của nắng mà chị hằng khao khát vẽ nó có đến được với chị hay nó cũng sẽ chỉ là một giấc mơ mang nỗi niềm phù sinh của kiếp người…

– Em nằm xuống cho khỏe, em ngồi ở đấy từ hồi sớm đến giờ rồi! -Tiếng nói ấm áp của Nhã cắt ngang dòng suy nghĩ của Nguyệt.

Chị quay sang nhìn chồng, đôi môi nhợt nhạt run lên:

– Em muốn vẽ. Anh lấy hộ em giá vẽ! Em muốn vẽ bức tranh về khu vườn.

Nhìn ánh mắt tha thiết của vợ, Nhã không thể kìm chế được cảm xúc. Anh đâucó khóc, sao nghe cay xè nơi mắt.

– Em đang còn yếu. Em vẫn muốn vẽ sao?

– Vâng, em muốn. Em sẽ vẽ khu vườn ngoài kia… với những tia nắng mai. Em vẽ bức tranh của nắng. Em sợ… mình không còn thời gian để vẽ nó.

Trước mặt Nhã, Nguyệt xanh xao gầy rạc, chỉ đôi mắt ánh lên khác thường. Nhã không thể từ chối Nguyệt được, có một điều gì đó thôi thúc anh phải lấy giá vẽ. Nhã đi về hướng cửa sổ, nơi Nguyệt để giá vẽ. Đứng bên giá vẽ của vợ, anh như đang nghe rất rõ từng hơi thở thều thào của Nguyệt. Và lúc này, căn phòng nhỏ bé của Nguyệt bỗng rộng lớn, mênh mông.

Nhã dự định dựng giá vẽ cho Nguyệt, nhưng chị không cho anh làm. Nguyệt muốn tự mình làm lấy. Chị di chuyển gần đến bên giá vẽ, khó nhọc dựng nó. Cái công việc tưởng chừng nhẹ nhàng, đơn giản, hóa ra với chị bây giờ thật khó khăn đến vậy. Khung tranh đã được căng. Cọ, màu đã đủ đầy. Nguyệt nhìn ra khu vườn. Chị cầm lấy cọ…

Nguyệt ngắm bức tranh vừa vẽ. Chỉ mỗi một gam màu xanh. Nở nụ cười hạnh phúc. Và Nguyệt nghe đầu óc âm âm u u. Chị nhìn thấy đứa bé đi chân trần giữa khu vườn tràn đầy nắng ban mai, tung tăng đuổi theo những cánh bướm hiện lên trên bức tranh. Chị cảm giác dường như cọ vẽ rơi tuột khỏi tay. Chị khe khẽ đọc những vần thơ mà bản thân chị không nhớ rõ ai là tác giả…

“Mỗi con người đứng trên mặt đất

Lòng mang theo tia nắng mặt trời

Chưa chi chiều đã tắt”.

2/6/2025

Đoàn Trọng Hải

Theo https://vanhocsaigon.com/