Em tin là cho đi yêu thương rồi sẽ có ngày em nhận lại được
yêu thương xứng đáng với mình.
Hôm nay Hà Nội lại mưa và em lại nhớ anh nữa rồi. Nỗi nhớ ấy
hai năm qua chưa bao giờ vơi trong em.
Người ta bảo thời gian và khoảng cách sẽ khiến tình cảm bị kéo giãn ra, đến lúc
không thể giãn được nữa thì nó sẽ đứt. Hình như thời gian hai năm và khoảng
cách nửa vòng trái đất vẫn chưa đủ dài và xa để kéo hình bóng anh ra khỏi tim
em.
Góc phố có nơi mình hẹn hò vẫn ở đấy, không hề thay đổi,
nhành ngọc lan anh hái tặng em vẫn giữ, tình yêu em dành cho anh vẫn nguyên vẹn,
chỉ thiếu mỗi anh thôi.
“Góc phố nơi anh hẹn
Cành ngọc lan xòa bóng mát
Tỏa hương bát ngát
Báo với em ngày cuối thu buông
Chờ anh bao lâu trông mong mỏi mòn mà chẳng thấy anh
Từ ngày nào anh mới quen em
Vẫn cây ngọc lan
Tỏa bóng mát và vẫn hương thơm
Nơi ta đã hẹn - một nhành lan anh hái cho em
Để mãi là một chút hương ngày cuối thu”
Ngày mai nữa là tròn hai năm ngày anh xa em. Tròn hai năm Hà
Nội vắng anh, tròn hai năm em sống với nỗi nhớ nhung khôn nguôi.
Đôi lúc cô đơn quá em lại trách anh sao quá vô tâm, bỏ lại em
một mình giữa cái đất Thủ đô rộng lớn này để bay đến cái trời Tây xa xôi kia.
Nhất là những ngày Hà Nội vào thu, buồn đến nao lòng anh ạ. Ngày sắp đi, anh bảo
thôi mình chia tay để cả hai được tự do, anh đi không biết bao giờ mới về, đừng
đợi anh, em hãy tìm một người yêu tốt hơn anh đi.
Ừ thì chia tay cho anh đi khỏi vướng bận.
Ngày ấy em vờ tỏ ra mạnh mẽ, vờ như không sao để anh khỏi lo
lắng, nhưng chẳng bao giờ anh biết được là em đã trốn trong góc phòng và khóc
nhiều như thế nào đâu. Ngày anh đi em không ra sân bay tiễn anh, em tắt điện
thoại, em sợ phải đối mặt với anh, sợ phải đối mặt với nỗi đau quặn thắt trong
tim.
“Sẽ mãi mãi yêu anh là thế
Và sẽ mãi mãi hương ngọc lan còn
Còn trong giấc mơ
Sẽ mãi mãi thương anh là thế
Và sẽ mãi mãi vì trái tim em đã trao gửi anh
Tình nồng như thoáng hương ngọc lan”
Hai năm qua em vẫn sống với tình yêu của riêng em, đôi lúc đi
ngang qua góc phố quen thuộc và hít hà mùi ngọc lan thơm ngát ở đó em lại nhớ đến
quãng thời gian hạnh phúc trước đây. Góc phố có mùi thơm của hoa ngọc lan này
chính là nơi anh tỏ tình với em, là nơi ta trao nhau nụ hôn đầu đầy bỡ ngỡ và
ngọt ngào, là nơi in dấu nhiều kỉ niệm không thể nào phai trong em.
Em nuôi dưỡng tình yêu đó vì em tin sẽ có một ngày anh trở về
bên em, vẫn nuôi hy vọng một ngày không xa Hà Nội lại có anh, góc phố kỉ niệm sẽ
in dấu thêm những kỉ niệm của hai ta...
“Sẽ mãi mãi yêu anh là thế
Và sẽ mãi mãi hương ngọc lan còn
Còn trong giấc mơ
Sẽ mãi mãi thương anh”
Hà Nội ngày mưa buồn thật đấy, nhưng chả sao, em tin là cho
đi yêu thương rồi sẽ có ngày em nhận lại được yêu thương xứng đáng với mình,
anh nhỉ?.
Nhiều khi thức giấc, chỉ để đợi tin nhắn của một ai đó, để được
nói chuyện với một ai đó… Mắt díp lại mà tay vẫn ôm lấy cái điện thoại, chờ và đợi
để rồi chỉ nhận lấy sự im lặng, sự trống trải đến hoang hoải miên man…
Đêm…
Những cơn gió mùa thu quyện với hương ổi nồng nàn, nương theo
khe cửa sổ phả nhẹ theo những giấc mơ chập chờn, trôi lãng đãng trên giai điệu
trùng khít một cách ngẫu nhiên với từng tâm sự đang chất chứa trong em đến bàng
hoàng, xót xa…
Vì anh chưa đến…
Ở đây mình em, tình yêu chỉ mãi là giấc mơ
Nụ cười anh sáng, bờ môi biển sâu
Đợi em ở đâu, ở đâu…
Những ca từ ấy cứ trở đi trở lại, nhức nhối như từng mũi kim
vô hình cắm vào lòng em - cho một tình yêu mong manh như từng hơi thở…
Ai đó đã nói rằng tình yêu cũng giống như thỏi chocolate, ngọt
ngào mà không kém phần đắng ngắt. Có lẽ vậy… Khi yêu con người ta có thể choáng
ngợp trong thứ hạnh phúc mộng ảo, như lại cũng nhanh chóng rơi vào sự dằn vặt
thê lương, đó là nỗi đau - cả trong thực tại và trong giấc mơ chập chờn từng
đêm em vẫn hát:
Hè sang thu tới …Và anh chưa đến
Khung trời trong đầy một nỗi nhớ
Vòng tay ấm áp, nụ hôn nồng sâu
Mắt cười sao sáng, làn tóc xõa
Chỉ là giấc mơ - Kim Ngọc - Uyên Linh
Trong cơn mơ, em thấy mình biến thành ngọn cỏ non, lẻ loi đứng
giữa ngọn đồi trơ chọi, cố gắng vươn những nhánh cỏ xanh non mời gọi anh đến,
mang theo dưỡng khí của cuộc đời, cứ chờ, chờ như thế, chờ đến chông chênh một
nỗi niềm đau đáu…
Trong nỗi niềm tuyệt vọng, em chân trần mải miết đuổi theo
anh, đôi chân bỏng rát chạy từ hè sang thu, từ ngày sương mù đến ngày ấm nắng
mà lòng vẫn mãi quạnh vắng, cô đơn, chẳng thể chạm được vào anh… “Vì anh chưa đến”…
Giấc mơ của em cứ lặp lại giản đơn như vậy đó. Giấc mơ giản dị
mong một ngày anh đến bên em, nắm tay em, hơi thở anh xua tan những ngày âm u
sương lạnh, vòng tay anh vững vàng chở che em qua sương rơi gió lạnh, bờ môi ấm
ngọt lịm những nụ hôn. Và ánh mắt. Và nụ cười… Tất cả lấp lánh ru tình nồng
hương…
Chỉ cần thế thôi là em đã thấy mình hạnh phúc nhất thế gian rồi…
Thế nhưng, niềm hạnh phúc ấy sao thật mong manh - dẫu chỉ là trong giấc mộng…
Hình bóng anh cứ nhòa dần đi trong không gian ngập tràn nắng gió, mơ hồ như
khói thuốc dần tan. Em đã thấy những giọt nước mắt của mình ngân ngấn trong từng
câu hát như lời thổn thức trong đêm:
Dòng sông đầy nắng, bờ đê đầy gió
Anh gần mơ hồ - như khói thuốc
Bờ vai êm ái, giọng cười thật vang
Thì thầm anh nói - tựa rừng khuya…
Không gian tĩnh lặng, không có một bờ vai nào cho em nương tựa,
em chông chênh giữa trầm mặc u mê. Không có giọng cười nào cho em ánh nắng, khiến
tâm hồn em hiu quạnh đìu hiu. Anh chỉ như cơn gió khẽ thoảng qua, vờn nhẹ
trên mái tóc em, ngay cả một cái rùng mình cho em thấy sự tồn tại của anh cũng
không có. Ngay cả trong những giấc mơ cũng cự tuyệt, chối từ khao khát được yêu
trong hạnh phúc nơi em… Bởi một điều rất thực chẳng thể đổi thay: “Vì anh chưa
đến”, vì yêu thương vẫn chưa hòa nhịp nên khúc nhạc tình em hát còn lạc lõng
chơ vơ:
Vì anh chưa đến…
Ở đây mình em, tình yêu chỉ mãi là giấc mơ…
Thời gian cứ vờn nhau qua lại giữa ranh giới của ngày và đêm,
cứ dài bất tận như những giấc mơ. Em cứ đứng đó, bóng đổ dài chênh vênh trên
con đường tình đơn độc, như người bộ hành muốn tìm một nguồn nước mát lành mà
chỉ thấy ảo ảnh sa mạc… Anh ở đâu, đợi em ở góc khuất nào trên quãng đường dài
em đã và đang đi qua?
Từng câu hát nấc nghẹn ấy, cứ âm thầm thấm vào lòng em, khiến
em bật khóc, nhưng rồi lại nhanh chóng hòa tan, như người bạn tâm tình thực sự
thấu hiểu ngồi lại với em trong đêm, khẽ khàng ru em vào giấc ngủ với “Dòng
sông đầy nắng, bờ đê đầy gió… Bờ vai êm ái, giọng cười thật vang…”. Để khi
tỉnh em tỉnh dậy, lòng trống vắng vẫn còn khắc khoải, nuối tiếc về “nụ cười ánh
sáng, bờ môi biển sâu” vừa vội tan biến theo đêm…
Và dẫu “ở đây mình em, tình yêu chỉ mãi là giấc mơ” thì
cũng xin cho em tiếp tục được mơ những giấc mơ mong manh đời mình - bởi còn
mơ ước là còn chưa mất đi những khao khát, niềm tin trước cuộc đời…
Cảm
xúc âm nhạc là chuyên đề được thực hiện bởi Mạng xã hội Âm nhạc Keeng,
khai thác sâu khía cạnh cảm xúc trong từng bài hát giúp bạn đọc hiểu rõ và cảm
nhận ý nghĩa của từng ca từ và giai điệu.
Năm 1973 còn bé xíu, ca hát
líu lo một cách say mê, tham gia cuộc thi văn nghệ của Hướng đạo Việt Nam tại
chân núi Sơn Trà (Đà Nẵng), không hiểu sao tôi lại chọn cho mình tác phẩm Quê
hương của nhạc sĩ Hoàng Giác.
Nhạc sĩ Hoàng Giác và ca sĩ Ánh Tuyết
với ca khúc Quê hương trong chương trình
Ký ức thời gian năm 2005 - Ảnh: Nguyễn Thế Thục
Không biết ông có nhớ không
cái ngày tháng đó của năm 1987. Tôi ra Hà Nội biểu diễn, được một người quen
đưa đến gặp nhạc sĩ Hoàng Giác tại nhà ông ở phố Hàng Bạc, dù chưa hề biết tôi
nhưng ông thật nhiệt tình niềm nở đón mời. Tôi giới thiệu mình và khoe thành
tích nhờ bài Quê hương của ông mà tôi đoạt giải năm 12 tuổi. Ông đã thật vui với
nụ cười hiền, mang lại cho cô ca sĩ trẻ là tôi lúc ấy một cảm giác an lành và
như đã thân quen từ lâu.Một bản tình ca đẹp nhưng đượm
buồn với giai điệu quyến luyến cùng những lời ca u hoài da diết, Ai qua miền
quê binh khói, nhắn giúp rằng nơi xa xôi..., đặc biệt ở đoạn Luyến tình quê,
luyến tình quê, hẹn sẽ trở về cùng nỗi niềm ước mong hết sức bình dị trong phần
điệp khúc Về quê xưa để sống êm đềm giấc mơ, về quê xưa tìm bóng những ngày đã
qua... đã gợi mở sự cảm nhận và ghi dấu trong tâm hồn non trẻ của tôi sự rung cảm
sâu sắc.
Kể từ đó cứ mỗi lần có dịp
ra Hà Nội là tôi tranh thủ thời gian đến thăm ông. Rồi cũng chính thời gian đã
giúp tôi thêm hiểu vì sao những Tung cánh chim tìm về tổ ấm, nơi sống bao ngày
giờ đằm thắm... (Ngày về), rồi Trên đường thầm xa, tôi nhắn cô em đôi
lời, dù hoa quên bướm, nhưng lòng ta khắc ghi...(Mơ hoa), và Nửa chừng
xuân cung đàn lỡ. Ai nhắn người nơi xa ngàn. Tơ vương nghìn năm nát tan... (Lỡ
cung đàn) hay Bóng ngày qua, hay Hương lúa đồng quê, và
cả những ca khúc ông cùng viết với người bạn thân là nhạc sĩ Nguyễn Thiện Tơ lại
có sức lay động lòng người lâu bền đến vậy.
Hoàng Giác à? Không biết!
Nhạc sĩ Hoàng Giác nay đã gần
tuổi 90, âm nhạc vẫn giúp ông có được sự khỏe khoắn và minh mẫn. Căn nhà số 124
Hàng Bạc nằm khuất sau con hẻm nhỏ xíu xiu, sau những cửa tiệm buôn bán, phía
dưới có tấm biển màu xanh với dòng chữ đẹp nắn nót “Hoàng Giác - dạy guitar”, lớp
học mà hôm xưa tôi đến chơi nay chỉ còn trong ký ức. Ông đã chuyển về địa chỉ
115 A8 Đầm Trấu, một khu đô thị mới được xây dựng hơn chục năm nay.
Đến thăm ông, tôi phải đi
vòng vèo hỏi đường suốt, ngạc nhiên ở chỗ hỏi cả khu mà chẳng có người biết
Hoàng Giác là ai... Không biết ở đâu cả, người đàn ông ngồi trong nhà vọng ra bảo
tôi qua công an phường bên cạnh mà hỏi. A! Mình ngu thiệt... Tôi bước vào hỏi
anh công an ngồi cạnh cửa, anh bảo tôi vòng phía sau hỏi anh công an quản lý
khu vực chắc chắn sẽ rõ. Tôi vui trong bụng nghĩ lần này mình sẽ biết thôi, liền
vòng ra sau gặp anh công an khu vực nhưng... ôi trời, buồn và thất vọng quá,
anh công an trẻ tỏ vẻ ngạc nhiên và hình như đang tâm trạng không vui, khi nghe
tôi hỏi tìm nhà nhạc sĩ Hoàng Giác anh đáp gọn “không biết”. Trời, quản lý khu
vực chi lạ rứa?!...
Quay ra đường tôi cất giọng
hát Tung cánh chim tìm về tổ ấm, anh chàng xe ôm ngay trước trụ sở phường trố mắt
nhìn tôi: “Ngày về - nhạc tiền chiến đúng không chị? Bọn em hát karaoke suốt...”.
Thế mới biết tên tuổi của những người nhạc sĩ thế hệ trước thường chỉ ẩn mình
sau các tác phẩm thật sự đi vào lòng người của họ... Thêm mấy bước tôi vòng ra
con ngõ sau lưng công an phường, mắt đảo lia dò tìm, đây rồi, tấm bảng “nhạc sĩ
Hoàng Giác” rất dễ nhìn gắn ngay trước nhà.
Nhạc sĩ Hoàng Giác và người vợ đã cùng ông
chia ngọt sẻ bùi hơn 60 năm - Ảnh: Trần Lê Chiến
Nghệ nhân tài hoa của âm nhạc
Không biết từ đâu tôi lại
nghĩ ông như một trong những nghệ nhân tài hoa của nền âm nhạc Việt Nam, tuy
ông viết không nhiều nhưng mỗi tác phẩm ra đời hầu hết đều trở thành những ca
khúc bất tử in đậm dấu ấn trong lòng người mộ điệu. Đặc biệt trong đa số bài
hát của ông luôn có vài câu thơ để ngâm sa mạc dẫn chuyện vào ca khúc như Ngày
đi trăm nỗi hẹn hò. Ngày về vắng bóng con đò bến xưa (bài Ngày về) hay Quê ai
khói lửa ngập trời. Con tim se sắt trông vời quê tôi, lụy nhỏ tơi bời (bài Quê
hương) và đến khi hình thành giai điệu cũng như ca từ ông đều để người thân, bạn
bè nghe đi nghe lại nhiều lần rồi mới hoàn thiện tác phẩm. Sự chỉn chu và
nghiêm túc đó xuất phát từ quan điểm của chính bản thân ông rằng “sáng tạo nghệ
thuật là bởi sự rung cảm thật sự của trái tim mình, âm nhạc không có chỗ cho những
cảm xúc giả tạo”.
Bởi thế khi không còn cảm hứng
ông đã thôi sáng tác, ông chuyên tâm biểu diễn và giảng dạy tây ban cầm, mang
âm nhạc đến với cuộc đời qua một hình thức khác. Lớp học tây ban cầm của ông suốt
một thời gian dài là khoảng không gian khó quên của nhiều lớp thanh thiếu niên
thủ đô thời đó. Đôi lần đến thăm, tôi vẫn gặp những người học trò cũ - mới ôm
đàn ngồi hàng giờ với ông trong căn phòng nhỏ nhưng vẫn toát lên vẻ chỉn chu nề
nếp của hương sắc Hà thành.
Mà gặp lại ông lúc nào cũng
vậy, sau câu chào hỏi là một nụ cười hiền và hóm. Nhưng khác với những lần trước,
giờ ông mắc chứng run tay rất khó khăn để ôm đàn guitar đệm cho tôi hát như những
năm xưa. Lần ghé thăm này ông lại có nhã ý tặng tôi cây đàn guitar, nó đã theo
ông ngót hơn nửa thế kỷ. Tôi biết đó không chỉ dừng lại ở tình cảm tốt đẹp ông
đã dành cho mình mà ẩn sâu sau ánh mắt nụ cười nhẹ nhàng ấy còn có cả một khoảng
trống mà tôi lờ mờ cảm nhận ra ở bàn tay run run, ở ngay cái cách khi ông hồi
tưởng về “những người muôn năm cũ” - các đồng nghiệp, bạn hữu của ông, nay chỉ
còn những thanh âm dư ảnh ở lại với cuộc đời này. Cây đàn của ông cũ mèm, màu gỗ
úa, cùng những vết xước hằn trên thân đàn được khắc ghi những câu chuyện bằng
âm nhạc và bao kỷ niệm trong tâm hồn ông.
Cô Kim Châu, vợ ông, thắc mắc:
“Cớ sao ông lại tặng Tuyết cây đàn đã theo ông đến gần hết đời vậy?”. Ông bảo
“vì Tuyết là người có công tìm tòi gìn giữ dòng nhạc tưởng chừng bị lãng quên,
nếu không có Tuyết chịu khó kiên trì thì chắc...”. Tôi lém miệng nói: “Dạ, còn
có cả sự góp sức của những người yêu nhạc nữa mới được đó chú ơi”. Tôi lặng
nhìn ông, nhận ra thời gian có thể tạo nên những dấu hiệu thể chất với ông
nhưng có lẽ không thể xóa nhòa hay hằn lên những tì vết trên tâm hồn, trái tim
của người nghệ sĩ ấy.
Người ẩn mình sau những tình
khúc vượt thời gian
Hình như bây giờ chú hay
tránh xuất hiện trước công chúng? Có lần tôi hỏi ông vậy. “Chẳng phải tôi cao đạo
gì đâu, nhưng thấy khán giả vẫn còn nhớ đến những tác phẩm của mình là vui lắm
rồi. Xuất hiện trước công chúng bây giờ với tôi như thể cậu bé đứng trước lớp
trả bài lần đầu tiên vậy, sẽ chẳng biết phải nói gì bởi mình đã gửi gắm hết qua
các tác phẩm và những giai điệu đó vẫn còn được vang vọng trong cuộc sống, vậy
là đã quá hạnh phúc”. Nhạc sĩ trải lòng và vợ ông nhân đó tiếp lời: “Ông nhà
tôi hóm lắm cô ạ, có hôm đi tập thể dục về ông khoe hôm nay vừa được dự buổi
hòa nhạc các tác phẩm của mình. Hóa ra ông ấy đi bộ và chợt nghe nhà ai đó mở
các bài Ngày về, Mơ hoa, Lỡ cung đàn... ông dừng lại nghe chăm chú rồi cảm thấy
rất vui”. Câu chuyện của vợ chồng ông khiến tôi vui lây niềm vui bình dị đó và
chợt nhận ra những giá trị cao đẹp giữa đời sống này đôi khi chỉ đơn giản nằm ở
cách suy nghĩ của mỗi người. Ông không phô trương, ồn ã để có thể tận hưởng cuộc
sống theo cách riêng của mình, và ông đã luôn giữ được niềm hạnh phúc dung dị
bình yên đó suốt gần một thế kỷ qua bên những người thân yêu. Hơn ai hết có lẽ
ông là người hiểu rõ xúc cảm Tung cánh chim tìm về tổ ấm trong nhạc phẩm Ngày về
bất tử của chính mình.
Bất chợt tôi nhớ trong ca
khúc Mơ hoa của ông, một hình bóng ẩn dụ cho cái đẹp, tượng trưng đầy ước lệ,
thế nhưng sao bao năm qua người ta vẫn say mê mỗi lần ca khúc đó được cất lên.
Có lẽ những “cô hái hoa” ấy sẽ luôn “dừng bước chân” thật lâu trong tâm hồn mỗi
người khi chúng ta thật sự rung động với muôn vàn cái đẹp hiện hữu giữa đời sống
mỗi ngày. Giấc mơ hoa đó có lẽ chưa bao giờ dừng lại trong tâm cảm người nhạc
sĩ tài hoa, luôn phơi phới một tinh thần cảm quan yêu đời, yêu người ấy...
Hoàng Giác và Hoàng Nhuận Cầm
Nhà thơ - nhà biên kịch
Hoàng Nhuận Cầm là trưởng nam của nhạc sĩ Hoàng Giác. Giữa những tháng năm ác
liệt của bom đạn trong cuộc kháng chiến thống nhất đất nước, nhạc sĩ Hoàng Giác
từng đạp xe vượt qua đường sá xa xôi, không quản mưa bom bão đạn để mang tới
cho Hoàng Nhuận Cầm khi đó đã lên đường nhập ngũ tờ báo Văn Nghệ có in những
bài thơ đầu tiên của anh với mong muốn rằng con trai ông được nhìn thấy tác phẩm
của mình đã đến được với công chúng. Vì biết đâu cuộc chiến còn dài, người lính
đôi khi không có cơ hội nhìn thấy những thành quả tốt đẹp được tạo dựng từ sự
hi sinh của mình và đồng đội. Chuyến đi ấy của ông tuy không gặp được con trai
do đơn vị của anh đã di chuyển, thế nhưng người nhạc sĩ - người cha bằng linh cảm
của mình đã tìm được chùm
thơ mà Hoàng Nhuận Cầm để lại
trong vỏ đạn 37 li. Nhạc sĩ Hoàng Giác mang những tác phẩm đó quay lại Hà Nội
và đời sống văn học nghệ thuật của chúng ta có thêm những Vào trận lúc mùa ve
đang kêu, Viên xúc xắc mùa thu, Những câu thơ viết đợi mặt trời.
Nhạc sĩ Hoàng Giác không nói
nhiều về con trai, đôi lần gặp gỡ hai cha con tôi cứ ngỡ họ là bạn văn và là một
tình bạn vong niên bởi sự gần gũi ấm áp nhưng đầy lễ nghĩa qua cách trò chuyện.
Với một người làm nghệ thuật, có lẽ không gì hạnh phúc hơn khi thế hệ tiếp nối
tình cảm tư tưởng của bản thân mình lại là những người thân yêu trong gia đình.
Nhạc sĩ Hoàng Giác đã thật sự có được hạnh phúc đó.
Rất tự nhiên, rất dễ chịu, đơn giản thôi, nhẹ nhàng và êm đềm
như cơn gió thoảng, như giấc mơ đã xa rồi. Đó là cảm nhận chung của người xem ở
phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”
Bộ phim điện ảnh “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” (được Việt
Linh chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh do Victor
Vũ đạo diễn) đã ra mắt khán giả buổi chiếu đầu tiên vào tối 29-9 tại TP HCM tiếp
tục nhận nhiều lời khen từ người trong giới chuyên môn, báo chí lẫn khán giả
trên các diễn đàn, mạng xã hội.
Xúc động, xót xa và bồi hồi
“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” là một câu chuyện đầy xúc cảm
về quê hương, về gia đình, về thời niên thiếu của mỗi người. Cậu bé Tường ngây
thơ, đầy tình thương trong khi Thiều là người anh trai ích kỷ, hẹp hòi đến tàn
nhẫn. Bên cạnh tình cảm anh em với những yêu thương, ghen ghét, đố kỵ, hối tiếc,
ăn năn… còn là tình cảm bạn bè, kỷ niệm thời thơ ấu của lũ trẻ nhà quê nghèo ở
miền Trung cuối những năm 1980. Ở đó có những cuộc cãi vã, đánh nhau; những trò
chơi trẻ con thú vị; những giấc mơ cổ tích công chúa, hoàng tử; những hờn giận
vu vơ, rung động đầu đời…
Cảnh trong phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”.
(Ảnh do nhà
sản xuất phim cung cấp)
Chưa bao giờ người xem lại ngập tràn cảm xúc trong từng khung
hình, từng khoảnh khắc đắt giá về nhân vật đến như vậy. Ai nấy bồi hồi khi thấy
cả tuổi thơ ùa về với con đường làng, đồng mía, lũy tre, dòng suối; cười khúc
khích khi thấy thằng Thiều lúng túng viết lá thư tỏ tình với con Mận; xót xa
khi thấy Thiều đánh em đến gãy sống lưng vì nghĩ em lén ăn thịt gà mà thực ra
là em nó đang chơi đồ hàng với con Mận rồi chúng tưởng tượng mình được ăn thịt
gà thôi và rồi rưng rưng khi thấy nó ân hận như thế nào. Người xem cũng day dứt
khi thấy 3 đứa trẻ tựa tay vào song cửa, đôi mắt trong veo nhìn màn trời u ám
vì mưa bão, nhìn nước lụt ngâm đến giường nằm... Ký ức cứ ùa về khiến người xem
rung động, bồi hồi.
Không câu khách bằng sốc, sex; không cần quan tâm đến công thức,
cao trào, kịch tính thế nào; ly kỳ, gai góc ra sao; cũng không cần làm trò “phù
thủy”…phim chỉ đơn giản là câu chuyện của cảm xúc. Rất tự nhiên, rất dễ chịu,
nhẹ nhàng như cơn gió, như một giấc mơ. Victor Vũ kể chuyện rất thong thả, nhẹ
nhõm như không, không cố tình tìm kiếm những nút thắt - mở. Anh làm theo cảm
xúc, rung động chứ không cố với cao hơn nữa dù anh là người thích phiêu lưu.
Hóa ra những gì bình thường nhất, dung dị nhất lại có khả năng gây xúc động nhất.
Và lần này, Victor Vũ đã phô được hết cái duyên của mình.
Những làng quê nghèo thiệt nhưng đơn sơ, yên bình và nên thơ.
Con đường làng rợp bóng tre dưới màn mưa khiến ai cũng phải trầm trồ, xuýt xoa.
Cái mùng vải trắng, cái cà-mèn cũ kỹ đựng đồ ăn, đôi quang gánh, chiếc xe bò… đều
đẹp vẻ đẹp dung dị. Những khuôn hình bê nguyên xi đời thực nhưng lại trau chuốt,
đẹp đến mê hồn, ngơ ngẩn. Cũng có những khuôn hình được chắt lọc đến từng chi
tiết, rất tinh tế, mang hơi thở cuộc sống như cảnh cả gia đình co giò ngồi ăn
cháo trắng với muối hầm, cánh hoa bươm bướm vàng rời khỏi tay cô bé trong rạp
xiếc... Âm nhạc du dương, dễ thương. Đạo diễn khéo chọn bài hát “Thằng Cuội”
làm nhạc nền của phim. Dàn diễn viên ngây thơ, ngồ ngộ. Thằng Thiều có gương mặt
đậm chất điện ảnh; thằng Tường đáng yêu; con Mận trong sáng. Những diễn viên
người lớn cũng tội tội, chân thật đến xúc động. Đây là phim có sự hài hòa tổng
thể từ đạo diễn, biên kịch, âm thanh, diễn viên... và cả dựng phim.
Đạo diễn Việt Linh khi xem lại phim đã chia sẻ: “Tôi đã tìm
thấy lại tuổi thơ của mình, có những điều từng trải cũng có những điều bị khiếm
khuyết. Nhưng tôi xúc động tràn đầy dù đã ở tuổi bà ngoại”. “Phim quá thật, mọi
không khí trong phim đều do cảm xúc tạo ra. Tôi đã khóc cho nhân vật và khóc
cho mình vì thấy cuộc đời mình có nhiều điểm tương đồng. Xem xong phim, tôi
không muốn rời đi, không muốn thoát ra vì ở đó có kỷ niệm” - một nhà báo bày tỏ.
Chuyến “trở về nhà” của Victor Vũ
Trước ngày phim ra mắt, dư luận cũng tách ra làm 2 phía dù
không rõ rệt. Một bên hoàn toàn tin tưởng tài năng của Victor Vũ, một bên còn lắm
nghi ngại vì phim này là một diện mạo không quen thuộc với anh: phim thiếu nhi.
Nhưng rồi Victor Vũ đã xóa tan những nghi ngờ. Rõ ràng, đã từng phiêu lưu và rất
thành công với dòng phim hài, hành động, kinh dị, hình sự song anh bảo ở thời
điểm làm “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, anh muốn đi tìm sự giản dị. Với một
người sợ “lặp lại” như Victor Vũ, việc anh thử thách mình ở một thể loại mới
cũng không có gì khó hiểu, mâu thuẫn. Còn anh thì bảo làm phim này chính là cuộc
“trở về nhà” sau một hành trình “lạc bước”. Dù có đi đến đâu xa chăng nữa, ai
cũng muốn quay về nhà của mình. Cũng như cậu bé Tường trong phim đã nói: “Cứ thả
cho nó đi, rồi nó cũng sẽ quay về căn nhà này. Cũng như con người ta, có đi đâu
vài ba ngày rồi cũng quay về nhà của mình”.
Victor Vũ từng nói rằng làm phim này anh vừa thấy dễ vừa thấy
khó. Khó là vì tuổi thơ này anh chưa từng trải qua. Dễ vì đây là một câu chuyện
của cảm xúc mà bất kỳ ai cũng đồng cảm được. Và, Victor Vũ cũng có những câu
chuyện của riêng mình, đủ để khơi dậy mạch cảm xúc. Như anh từng chia sẻ với
báo chí rằng mình cũng có một người em, suốt ngày bám theo chân anh trai gây
phiền toái. Anh đã từng nhẫn tâm đá vào chân thằng em để cảnh cáo. Bởi vậy, khi
đọc câu chuyện của 2 anh em Thiều và Tường, anh đã khóc vì thấy mình quá giống
người anh trai. Đó chính là lý do Victor Vũ nói mình không cảm thấy khó khăn
khi kết nối những tình huống của 2 anh em cũng như linh hồn câu chuyện.
Luôn là người kiệm lời trước mỗi dự án song lại một lần nữa,
đạo diễn Việt kiều này khiến nhiều người nể phục về tài năng của mình.
Tín hiệu đáng mừng
Đây là bộ phim đầu tiên được làm bằng vốn đầu tư dưới hình thức
đặt hàng của nhà nước (Cục Điện ảnh đầu tư; Galaxy Studio, Phương Nam Film và
Saigon Concert phối hợp sản xuất). Theo đạo diễn Việt Linh, đây là một “cuộc nắm
tay” ngoạn mục, đúng lúc. Bởi lâu nay, phim của nhà nước làm thường ra rạp èo uột,
không bán được vé trong khi phim tư nhân chất lượng kém lại làm mưa làm gió. Để
nâng cao chất lượng nghệ thuật cho phim của các hãng phim tư nhân thì nhà nước
tài trợ một phần kinh phí là giải pháp hợp lý nhất. Thành công của “Tôi thấy
hoa vàng trên cỏ xanh” là một tín hiệu đáng mừng, rất có thể từ đây sẽ hình
thành nên một xu hướng mới, giúp nền điện ảnh bớt khập khiễng.
Có một giấc mơ cứ đeo bám cô
suốt thời thiếu nữ. Trong đêm lập đông se lạnh, trên nền trời xám xanh trong suốt,
một đốm sáng xa tít bay dần về phía cửa sổ cạnh giường cô.
Đốm sáng lớn dần trở thành vầng
hào quang bao quanh người thanh niên tuấn tú quỳ trên tấm thảm bay, rồi đáp lại
trên bậu cửa sổ. Người thanh niên bước xuống ngồi lên mép giường nhìn cô âu yếm,
ánh mắt sâu hun hút khiến trái tim cô run rẩy, hạnh phúc căng tràn. Người ấy
thì thầm giọng trầm ấm: Ta đến là để thuộc về em. Giấc mơ cứ lặp đi lặp lại mãi
thôi thúc cô kiếm tìm ánh mắt ấy, giọng nói ấy.
Cô mở ngăn tủ anh dành riêng
cho cô để những thứ thuộc về quá khứ. Cô lấy ra một cuốn nhật ký cũ sờn, giấy
đã ngả màu ố vàng.
10-9-... Lớp tôi vừa nhận
thêm một kẻ ngạo mạn. Nghe đâu hắn từ miền Trung chuyển vào theo cha. Để xem hắn
học hành ra sao mà cứ bơ bơ nhìn người bằng nửa con mắt thế.
15-9-... Thật khó chịu, cô xếp
hắn ngồi cạnh tôi. Hắn soi mói tôi từ đầu đến chân y như săm soi một căn phòng
mới để quyết định nên đặt bàn ở đâu, ghế chỗ nào,giường ra sao. Rồi hắn ngồi xuống,
để cặp ngăn đôi chiếc ghế. Tôi cúi gằm mặt xuống, tức nghẹn họng, cảm thấy bị
xúc phạm ghê gớm...
2-11-... Cả tháng nay tôi im
như thóc, coi như không có hắn bên cạnh. Hắn vẫn giở những trò cũ, hết chuyện
Cây gậy thần để tặng cho anh chàng cao nhất lớp nhưng thiếu bề ngang mà nói như
tiên tri, lại đến chuyện Thầy bói mù tặng cho anh chàng thích đeo kính màu xám
tro, lọ mọ lom khom như ông thầy bói.
Hôm nay hắn còn bày trò bỏ
thư vào hộc bàn tôi. Tôi không đọc nhưng hắn nói nhỏ: Đọc đi, tớ muốn cậu hiểu
rằng tớ nói thật, không chọc cậu đâu. Giọng hắn trầm ấm làm tôi thót tim nhưng
ánh mắt không giống người thanh niên tôi hay gặp trong những giấc mơ. Ánh mắt hắn
xa xăm như không của riêng ai, trong suốt như mắt trẻ thơ nhưng khi đã nhìn
xoáy vào ai thì người ấy không thể nói dối được.
“Tớ muốn nói với cậu rằng đừng
ảo tưởng về mình và đừng gây hy vọng cho người khác bằng cái vẻ thánh thiện ấy.
Mẹ tớ đã từng là một người thánh thiện trước mắt cha con tớ và mọi người. Vậy
mà mẹ đã bỏ tất cả đi theo tiếng gọi tình yêu. Trước khi đi mẹ khóc nói với tớ:
Lớn lên con sẽ thông cảm cho mẹ. Tớ chẳng hiểu mình phải thông cảm thế nào khi
nhìn cảnh ba tớ gầy rộc đi sau một tuần tự giam mình trong phòng trước khi quyết
định cầm bút ký vào đơn ly hôn. Người mẹ mà tớ hằng yêu kính, người từng dạy dỗ
tớ điều hay lẽ phải ở đời giờ đã ở bên kia chiến tuyến, tớ chọn sống với ba vì
ba là người khốn khổ. Cậu có cái gì đó giống mẹ tớ nhưng lạ thay tớ không ghét
cậu mà chỉ thấy tội nghiệp thôi”
Đọc xong tôi khóc, khóc vì
thương hắn phải sống trong nghịch cảnh quá sớm nên già trước tuổi, khóc vì hắn
so sánh tôi với mẹ hắn. Tôi chưa bao giờ làm khổ người khác, tôi cũng không đòi
hỏi gì cho mình, tôi chỉ trông chờ một tình yêu dâng hiến, tôi thấy mình trong
suốt như pha lê.
24-12-... Hắn rủ tôi lên
thác chơi. Chẳng biết tự lúc nào chúng tôi đã là bạn tâm giao. Hắn bông đùa với
bạn bè, thậm chí cả với thầy cô nhưng với tôi, hắn lại thủ thỉ chuyện trò rất ư
tâm trạng. Bỏ cả giày dép, chúng tôi cẩn thận giẫm lên từng viên đá, cùng lội
ngược dòng suối lên đầu nguồn, hắn hỏi tôi hiểu gì về cái tình yêu dâng hiến mà
tôi đang đi tìm? Tôi kể cho hắn nghe giấc mơ của tôi và bảo tôi không hiểu
nhưng tôi cảm nhận, thậm chí tin chắc là có một tình yêu như thế. Hắn mỉm cười,
đặt ngay cho giấc mơ của tôi một cái tên dễ gây tự ái: “Giấc mơ hoang đường”.
Tôi nguýt hắn một cái rõ dài. Hắn đưa một tay nắm tay tôi kéo lên dốc đá thẳng
đứng, tay kia bám chặt vào một dây leo to vắt ngang vách đá. Tiếng suối chảy
róc rách dịu êm dần được thay bằng tiếng thác ầm ào hung dữ. Chúng tôi đã leo
lên đến đỉnh thác.
Hắn nhắc tôi: “Đá ở đây phủ
rêu trơn lắm, giẫm lên thấy chắc chân rồi hãy bước qua hòn khác, hắn chỉ dòng
nước chảy quanh những phiến đá chỗ chúng tôi đang đứng bảo: Xem kìa, nó thật hiền
hòa êm ái, chỉ khi gặp nghịch cảnh nó mới hung dữ thôi. Thế cậu có biết cách biến
“giấc mơ hoang đường” của cậu thành hiện thực không? Tôi bĩu môi: Làm như cậu
biết. Hắn rỉ tai tôi vẻ bí mật: Cậu nắm tay người yêu thật chặt và lao vào dòng
thác kia kìa, đừng buông ra nhé! Xuống đến dưới kia, hoặc hai người sẽ văng ra
hai phía hoặc cậu sẽ nhận được tình yêu mà cậu đi tìm.
Hắn lại giễu tôi ấy mà. Tính
hắn vẫn thế...
Cô gấp cuốn nhật ký lại. Thật
bất ngờ! Hết lớp 12 hắn vào một dòng tu. Trước khi về Sài Gòn học, cô hỏi hắn:
Sao cậu chọn con đường ấy? Hắn nghĩ ngợi: À, để thực hiện “giấc mơ hoang đường”
của tớ thôi.
Từ giã cảnh cũ người xưa, cô
hụt hẫng mất mấy tháng, rồi cuộc sống mới cũng đưa cô vào vòng xoay của nó. Bây
giờ cô phải tự sắp xếp mọi thứ, tính toán chi tiêu trong khuôn khổ số tiền cha
mẹ chu cấp. Cô có rất ít bạn, họ bảo cô ở trên núi có khác, lúc nào cũng chậm
chạp, lặng lẽ. Cô cắm cúi học, học mãi, vài người ngỏ lời yêu nhưng họ mờ nhạt
quá, không để lại một dấu ấn nào trong tâm hồn cô. Rồi 5 năm đại học cũng sắp kết
thúc, một số bạn cùng lớp cô rục rịch chuẩn bị đám cưới. Họ thật đơn giản, quen
nhau, cãi nhau, giận nhau, làm lành, chở nhau đi ăn, cùng đi làm thêm, cùng đếm
tiền, để dành, cưa đôi, rồi cười đùa sung sướng, bây giờ lại đưa thiệp cưới. Cô
không như vậy được, khi yêu cô phải dành những gì đẹp đẽ nhất cho người yêu, những
gì thiệt thòi cô cất cho riêng mình.
Buổi lễ tốt nghiệp diễn ra
long trọng. Ban giám hiệu mời những cựu sinh viên thành đạt về chia sẻ kinh
nghiệm tìm việc và sống với nghề cho đàn em. Anh nói rất tự tin, anh bảo ngoài
giỏi nghiệp vụ, các bạn còn phải biết tạo và giữ các mối quan hệ và nhất là
không để cho sự chán nản xâm chiếm mình. Anh thật vững vàng, dù mới ra trường
có 6 năm, đặc biệt là anh yêu cuộc sống đến kỳ lạ. Sau buổi lễ, tổ cô mời anh
đi uống nước. Sau này khi lấy nhau rồi, anh bảo anh chú ý đến cô vì cô dè dặt,
giản dị mà không dễ thỏa hiệp. Anh có một tật xấu là rất khó từ chối tình yêu
nhưng khi đã ăn ở với nhau rồi thì anh không cưới.
Anh hăm hở lao vào công việc,
tạo dựng các mối quan hệ đến quên cả bản thân mình. Anh chỉnh tề khi ra ngoài
đường, còn những lúc ở bên cô, anh lại thoải mái tự nhiên từ ăn mặc đến lời
nói, anh không che giấu những thói quen xấu. Đôi khi cô có cảm giác anh vô tư hồn
nhiên như một đứa trẻ. Anh không bắt cô phải thế này thế nọ, cũng chưa hề than
vãn vì bất cứ khó khăn nào nhưng sự chăm sóc tỉ mỉ của cô làm anh khó chịu. Anh
không muốn trả lời cô những câu hỏi về giờ giấc, anh muốn cô hiểu anh tự biết sử
dụng thời gian của mình sao cho hữu ích nhất. Anh cũng không muốn cô hỏi “tại
sao” vì mỗi việc anh làm đều có lý lẽ của nó, cô đừng đặt ra bất cứ cái khung
nào bắt anh chui vào. Sống với anh, cô buồn lắm, cô không tìm được một kẽ hở
nào để đi vào thế giới của anh, cô thấy mình lạc lõng.
Cô về quê nghỉ ngơi một tuần,
thời gian lắng lại giúp cô hiểu đúng hơn về hoàn cảnh của mình. Còn hắn đang
làm luận văn thần học, chỉ được ra ngoài mỗi chiều thứ bảy. Gặp lại, cô ngạc
nhiên khi thấy hắn vẫn trẻ trung, hóm hỉnh như ngày nào, chỉ khác là hắn, nghe
nhiều hơn nói, còn cô đổi vai cho hắn nói nhiều hơn nghe. Sau khi nghe cô than
thở chán chê về cuộc hôn nhân của mình, hắn tủm tỉm: Bây giờ mới đúng là cậu.
Cô trêu hắn:
- Cậu đi tu thật là phí. Nếu
không, cậu sẽ là người chồng người cha tốt đấy.
Hắn nghiêm chỉnh:
- Này, tớ thấy cậu yêu anh ấy
lắm, muốn giữ anh ấy, cậu phải biết anh ấy ước mơ gì và chịu khó đan xen vào cuộc
sống của anh ấy.
- Sao lại phải chịu khó, tớ
muốn mà anh ấy cứ đẩy tớ ra.
- Cậu muốn anh ấy làm theo ý
cậu thì có, vì đan xen vào anh ấy, cậu phải hy sinh một phần cái tôi của mình,
phải mở lòng ra đau lắm.
Cô trở về với gia đình và
công việc hằng ngày, cô tập đan xen vào anh. Đau thật! Cô phải bỏ qua những tật
xấu của anh bằng cách nghĩ nếu ngày mai anh biến mất khỏi đời cô thì sao, cô
luôn sống như hôm nay là ngày cuối cùng có nhau, cố gắng không đòi hỏi gì cho
mình. Một lần, cô mua cho anh bộ quần áo mới, cô muốn anh thử ngay xem có vừa
không nhưng anh loay hoay trên mạng chưa muốn thử.
Cô vùng vằng:
- Không cần em thì anh lấy
em làm gì, em muốn ly thân để xem lại mình có thật cần có nhau không. Em sẽ
phát điên nếu cứ sống thế này mãi.
Anh thản nhiên:
- Thế em muốn gì? Em muốn dốc
hết tình cảm cho anh để chứng tỏ tình yêu của em chứ gì?
- Như thế mới là yêu.
- Sai lầm rồi cô bé ạ. Em muốn
cho hết những gì em có thì chỉ là sự lệ thuộc thôi, em đâu phải thánh mà không
biết đòi hỏi, sợ rằng đến lúc em đòi lại anh không trả nổi. Em có biết anh cần
gì không?
- Anh cần có một gia đình để
khỏi khác mọi người.
- Không đúng, anh cần em biết
sống cho mình một chút, để phát triển bản thân và để trưởng thành, anh không cần
một cô bé lúc nào cũng xoay quanh những nhu cầu của anh mà cần một người vợ độc
lập, hiểu, chia sẻ cuộc sống với anh.
Anh kéo cô vào lòng, hôn lên
mắt cô thì thầm: Ngốc ạ, em phải là vợ anh, bảo mẫu của anh, bạn của anh nữa.
Cô vòng tay quanh cổ anh âu yếm: Em chỉ thích làm vợ anh thôi. Anh bế thốc cô
lên giường, dụi đầu vào ngực cô, anh chìm vào thế giới của cô dịu êm nồng nàn,
anh cười mãn nguyện.
Những tia nắng ban mai xuyên
qua khe cửa hắt lên gương mặt cô vốn không hồng hào, giờ càng xanh xao tiều tụy.
Cô mở to mắt ngắm nhìn khuôn
hình chụp gia đình Tết năm ấy, anh đã phóng to và treo trang trọng trên bức tường
phòng ngủ. Vậy mà chỉ cách nay mấy tháng, cô đã nhìn nó nước mắt lưng tròng vì
nghĩ rằng không có chỗ cho cô trong cuộc đời anh. Cô tung chăn xua đi những ý
nghĩ đen tối của quá khứ, mở rộng cửa sổ hít thở mùi hương ngọc lan cùng ánh nắng
ấm áp đang ùa vào phòng. Cô sờ tay lên cái đầu còn đang lún phún tóc sau trận sốt
thương hàn thập tử nhất sinh vừa qua và bất giác mỉm cười. Giấc mơ hoang đường
đã thành sự thật.
Mồng 6 Tết Quý Tỵ, đi Nha Trang chơi, ghé thăm cô cháu
đang bán ở một cửa hàng cà phê Trung Nguyên ở đầu cầu mới..Lúc về được biếu một
Kg Cà phê và khoảng 100gr Cà phê Cứt chồn bột.
Sống ở xứ Cà phê gần 60 năm nhưng thực tình chưa bao giờ uống lấy một ly
Cà phê Cứt chồn dù từ nhỏ đã nghe đến danh tiếng của nó..Cà phê Cứt Chồn đã là
một truyền thuyết có thật ở không riêng Ban Mê Thuột. Tín đồ cà phê trong nước nhưng ngay cả
cư dân thủ phủ cà phê là Buôn Mê Thuột, Dak Lak cũng ít ai dám mạnh miệng
tuyên bố họ đã được mục sở thị hoặc thưởng thức cà phê chồn thứ thiệt.
Hiện nay, Cà phê Trung Nguyên đã sản xuất thương hiệu cà phê
chồn của riêng mình với tên gọi Weasel. Mỗi kg cà phê Weasel có giá 3.000 USD,
cao hơn nhiều so với Kopi Luwak của Indonesia, được rao dưới 600 USD một kg.
Ở trong nước, với mức giá "trên trời", cà phê chồn vẫn
là khái niệm xa lạ với đa số người dân, có chăng họ mới chỉ có cơ hội nếm
cà phê chồn "hương liệu". Một tín đồ ghiền cà phê là anh Trung Hiếu
(Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết đã uống phải cà phê chồn nhái khi vào các quán
trưng biển "Cà phê chồn" hoặc được bạn bè biếu và không thấy có gì đặc
biệt, thậm chí mùi vị còn khá tệ. "Nhiều quán in tên 'Cà phê chồn' trong
menu, giá cao lắm cũng chỉ vài chục nghìn đồng một ly nên tôi biết ngay là đồ dỏm",
anh nói.
Sở dĩ cà phê chồn Việt Nam đắt vì quy trình sản xuất cầu kỳ và
hoàn toàn thủ công", đại diện của Trung Nguyên giải thích. Khác với
Indonesia, những người sản xuất cà phê chồn tại Việt Nam không nuôi nhốt
chồn và ép chúng ăn cà phê sẵn có.
Một trong những lý do khiến cà phê chồn ngon vì con chồn
thường chọn ăn quả ngon lành, chín mọng. Chồn bị "cưỡng bức" ăn
hạt cà phê sẽ cho ra sản phẩm không được như chồn ngoài tự nhiên. Đội ngũ chồn
ăn hạt và "sản xuất" phân hiện sống hoang dã rải rác khắp vùng Tây
Nguyên như Buôn Mê Thuột, Kon Tum, Đắc Nông, với số lượng không nhiều như trước
do nạn săn bắn.
Nguyên liệu thô được thu mua với giá từ 1 đến 10 triệu đồng mỗi kg
(tùy thuộc vào chất lượng hạt cà phê, thành phần lẫn trong phân) từ nông dân,
thương lái. Sau đó, Trung Nguyên tiến hành sản xuất với nhiều tiêu chí cầu kỳ
như thời gian từ lúc chồn cho ra sản phẩm đến lúc bắt đầu chế biến không nên
quá 24 giờ, tiếp đến hạ thổ (đưa xuống lòng đất) 343 ngày. Khâu hạ thổ này rất
quan trọng để cà phê phân rã vỏ một cách tự nhiên, thay vì dùng máy tách như
thông thường.
Sau khi trải qua các công đoạn cầu kỳ như trên, cà phê Weasel có
giá lên đến 3.000 USD một kg. Gói nhỏ 250g được bán ở 750 USD.
Tuy nhiên, kể cả những người có tiền cũng khó mà mua cà phê chồn
Weasel vì mỗi năm Trung Nguyên chỉ sản xuất được từ 40 đến 50 kg. Do đó, sản phẩm
này hiện chưa dành xuất khẩu mà chỉ bán ở số lượng nhất định theo đơn đặt hàng
của các khách hàng VIP.
Chồn ăn hạt cà phê ngoài tự
nhiên sẽ cho ra những hạt cà phê thơm ngon hơn cà phê từ chồn nuôi nhốt. Ảnh: amusingplanet.com
Thấy cũng khó là cà phê chồn nguyên liệu được
thu mua từ người nông dân, thương lái trong vòng 24h là phải chế biến ngay. Và
chắc chắn một điều là lượng này không nhiều và liên tục. Vậy thì cứ thu mua đến
đâu thì chế biến luôn đến đấy?
Chẳng lẽ sản lượng 40-50kg/một năm được tích luỹ từ những đợt chế
biến nhỏ lẻ như vậy?
Có lẽ đây là tuyệt chiêu khi quảng cáo thương hiệu đến bạn bè thế
giới, vì hình thức quảng cáo thì mỗi một doanh nghiệp có một cách riêng..
Với gói cà phê cứt chồn được tặng, tôi không tin đó là Cứt chồn
chính hiệu , có chăng là mùi hương liệu.
Vào những năm trước kia , lúc đó chồn rất nhiều. Vào mùa thu hoạch
cà phê, chồn lựa ăn những hột chín nhất. Nhưng thấy nó ăn đã khó (nó thấy
mình tới gần là chạy mất rồi) chứ đừng nói tới việc nhìn thấy nó xả để mình hốt
sản phẩm thải của nó để mà xử lí trong vòng 24h. Hồi đó, thông thường một mùa
cà phê 5 hecta cuối mùa , hốt phân chồn cỡ gần 1 kí, mà lúc lượm phân đã khô rồi
chỉ cần cầm hạt cà phê bóp nhẹ là đã tách được vỏ, chỉ việc đem về rang thôi.
Cà phê chồn trước kia là có thật nhưng giờ mà nói Trung Nguyên làm theo quy
trình công phu như vậy chỉ có ... nuôi chồn.
Liên Hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Daklak cũng có
nhiều tài liệu về Cà phê Cứt chồn, xin trích dẫn một số ý của Ông Nguyễn
Văn Thường, Viện KHKT Nông Lâm Nghiệp Tây Nguyên.
Để biết
thêm về cà phê chồn hay cách làm giảm mùi hôi trong tách cà phê chồn
Chồn các
hộ đang nuôi để lấy cà phê chồn chủ yếu thuộc hai loài: Chồn Bạc má và Chồn
Hương. Trong hệ thống phân loại động vật, chúng thuộc Họ Chồn (Mustelidae), Bộ
Ä‚n thịt (Carnivora), Nhóm Thú. Trong tự nhiên chúng thường sống ở các bụi rậm
lùm cây, kiếm ăn trên mặt đất và cả trên cây, ngủ trong hang đào dưới đất hoặc
trong hốc cây, hốc đá.
1. Thức ăn chính của chồn là
gì?
- Thức
ăn chính của chồn là giun đất, dế, côn trùng, cua, ốc, nhái, rắn, chuột, trứng
chim, kỳ nhông, một số loại quả và củ. Khi nuôi nhốt, người ta có thể cho ăn
cá, thịt, nội tạng động vật, chuột, gà con và một số loại quả.
- Quả cà phê chỉ là một trong nhiều loại thức ăn của chồn.
Trong hai loại cà phê, chồn thích ăn quả cà phê chè (Arabica) hơn quả cà phê vối
(Robusta), có lẽ do vỏ quả cà phê chè mọng nước và nhiều đường hơn.
- Cách đây khoảng 30 năm, tại vùng Phủ Quỳ, tỉnh Nghệ An,
người ta thường gặp phân chồn trong vườn cà phê chè nhiều hơn trong vườn cà phê
vối. Trong nuôi nhốt, khi đã cho chồn ăn quả cà phê chè rồi, sau này chúng
không muốn ăn quả cà phê vối nữa.
- Chồn chỉ ăn một lượng nhỏ quả cà phê. Một ngày cho 100
con chồn ăn 100 kg quả cà phê chín, chúng chỉ ăn khoảng 5 - 7 kg, và nhất định
không ăn thêm; số quả còn lại phải đưa ra khỏi chuồng và đem chế biến theo cách
thông thường.
2. Cà phê được “chế biến”
qua bộ máy tiêu hóa con chồn như thế nào?
- Nguyên
liệu là các quả cà phê chín. Chồn chỉ nhằn lớp vỏ quả mọng nước, nhả bã vỏ quả
và nuốt hạt cà phê còn nhớt, vì vậy không làm vỡ hạt cà phê. Cũng có con nuốt
luôn vỏ quả. Khi đi qua dạ dày và ruột của con chồn, lớp nhớt được tiêu hóa,
còn lại các hạt cà phê với lớp vỏ thóc cứng bên ngoài không bị phân hủy và được
thải ra theo phân.
- Lớp vỏ thóc của hạt cà phê thành phần chủ yếu là
Cellulose và có cấu trúc như một màng lọc hai chiều. Chúng cho một số hợp chất
hòa tan trong hạt chui ra ngoài, nhưng cũng cho một số chất từ ngoài thâm nhập
vào hạt. Giống như các loài thú khác, bộ máy tiêu hóa của con chồn có cả các vi
khuẩn phân giải đường và các vi khuẩn phân giải protein. Khi phân giải protein
chúng tạo ra các mùi hôi và có thể cả các độc tố vi khuẩn. Các độc tố vi khuẩn
xâm nhập vào hạt cà phê nhiều hay ít và tồn dư của chúng còn lại bao nhiêu
trong cà phê nhân và cà phê rang xay là điều chưa rõ.
3. đặc điểm của cà phê chồn:
a) Sản
phẩm thô
- Sản phẩm thô chính là phân
chồn chứa các hạt cà phê thóc. Phân có thể ráo nhưng cũng có thể ướt. Các cục
phân có mùi hôi tanh, dù thức ăn của chúng có nguồn gốc động vật hay thực vật,
và hấp dẫn ruồi nhặng. Các hạt cà phê thóc có thể được kết dính với nhau thành
khuôn hình trụ có kích thước phổ biến dài 6 – 10cm, đường kính 2 – 2,5cm và hơi
chóp ở đầu. Phân chồn cũng có thể chỉ là một đoạn hình trụ đứng gẫy dài 3 –
4cm, hoặc rời rạc chỉ vài hạt dính kết với nhau. Trong tự nhiên, ở các bụi rậm
gần vườn cà phê người ta cũng có thể bắt gặp khúc phân chứa cà phê dài 20 –
25cm và được cho là phân chồn, nhưng rất hiếm. Cà phê thóc trong phân chồn có
thể có màu từ nâu nhạt đến nâu đen. Màu nâu đen là do con chồn chưa tiêu hóa hết
lớp nhớt trong vỏ quả cà phê và khi thải ra bên ngoài các hợp chất chứa phê-nol
trong lớp nhớt bị ô xi hóa tạo màu nâu đen. Màu nâu đen cũng có thể là các chất
cặn bã nguồn gốc từ động vật mà con chồn chưa tiêu hóa hết và dính vào vỏ thóc.
- Cà phê phân chồn được phơi sấy cho tới khô. Do các hạt dính kết với nhau
thành cục nên việc phơi sấy rất lâu khô và xảy ra tình trạng cà phê khô không đều
(các hạt nằm ở mặt ngoài cục phân thường khô trước và các hạt nằm ở phần lõi cục
phân thường khô sau). Nếu gặp mưa kéo dài, không phơi được, các cục phân chồn
nhanh bị mốc. Khi đã khô, các cục cà phê phân chồn ít hôi tanh hơn.
b) Nước pha chế từ cà phê chồn
- Trước hết, người ta phải xay các cục phân để làm rời các hạt cà phê thóc, sau
đó xay bóc vỏ thóc để lấy nhân. Trong quá trình xay, các chất cặn bã tiếp tục
lây nhiễm bẩn vào nhân. Cà phê nhân được đem rang rồi xay bột để có cà phê bột.
Dùng nước nóng để pha chế với bột này ta được các tách cà phê chồn.
-
Khi thử nếm tách cà phê chồn, dù đã pha thật loãng, các chuyên gia thử nếm luôn
luôn phát hiện ra các lỗi mùi vị, đặc trưng là mùi vị thủm thủm của nước cống
rãnh và mùi của vỏ quả cà phê tươi đang mục ruỗng, với cường độ khá mạnh. Theo
thuật ngữ chuyên môn, khi tách cà phê có các biểu hiện này sẽ bị xếp lỗi “liệt-vị”
(“off-flavour”). Bất cứ tách nào mắc lỗi “liệt-vị” đều bị trừ điểm, tổng số điểm
chất lượng mùi vị không cao và chúng không được xếp vào loại “tách sạch” (Clean
Cup).
4. Cà phê chồn khác cà
phê chế biến ướt ra sao?
- Cà phê chồn với đặc điểm và cách “chế biến”
như đã giới thiệu ở trên. Với cà phê chế biến ướt, nguyên liệu chế biến cũng là
quả chín và sản phẩm cũng là cà phê thóc khô, nhưng các hạt cà phê thóc khô rời
nhau không dính kết; bề mặt hạt có màu trắng ngà hoặc vàng sáng rất sạch sẽ,
không còn dấu vết của lớp nhớt màu nâu. Tách cà phê chế biến ướt có mùi thơm sạch,
vị dịu ngọt rất hấp dẫn.
- để có cà phê chế biến ướt, trước hết người ta loại bỏ lớp vỏ quả
có màu đỏ và chứa nhiều nước bằng máy xát tươi hay máy lấy ruột. Tiếp theo người
ta loại bỏ lớp nhớt bằng cách ủ lên men trong các bể ủ hoặc dùng máy đánh nhớt
cơ học, hoặc dùng enzyme để xử lý. Cà phê đã sạch nhớt được đem phơi hay sấy đến
khi khô hoàn toàn (độ ẩm hạt 12,5%).
- Hiện nay phương pháp sử dụng các chế phẩm
sinh học chứa enzyme pectinase để loại bỏ nhanh lớp nhớt đang được coi là một
tiến bộ mới trong công nghệ chế biến cà phê do nó khắc phục được các nhược điểm
của phương pháp lên men thông thường và phương pháp đánh nhớt cơ học; đồng thời
nó giúp làm giảm vị đắng và mùi vị xanh non trong cà phê.
5. Tại sao cà phê chồn đắt?
- Nếu nuôi chồn chỉ để lấy cà phê chồn thì dù cà phê bán với giá cao vẫn
rất khó có lãi. Như đã nêu trên, chồn chỉ ăn một lượng cà phê rất hạn chế và
mùa cà phê chín chỉ kéo dài vài tháng. Số lượng nuôi chồn không đều. Nuôi chồn
phải đầu tư xây dựng chuồng trại, mua cn giống, chăm sóc thú y và mua các loại
thức ăn là thịt cá, nhất là cho các tháng không có quả cà phê chín. Giá thành
cà phê phân chồn vì vậy khá cao; cộng với những lời đồn thổi về sự quý hiếm của
cà phê chồn nên người ta có thể bán một kg cà phê phân chồn nguyên cục với giá
1 – 1,5 triệu đồng.
- Cà phê chồn rất khó bán, không biết do giá quá
cao hay do nguy cơ không an toàn cho sức khỏe người uống hay do cả hai mà nhiều
người không muốn thưởng thức. Một trại nuôi khoảng 100 con chồn, trong một vụ
có thể thu 200 kg cà phê phân chồn và nếu bán được một nửa số này đã là một điều
may mắn và coi như hòa vốn. Nếu chỉ bán được 50 kg thì lỗ.
- Song thực tế các trại nuôi chồn lại không
bao giờ lỗ do bán được chồn giống và chồn thịt đều với giá rất cao, và cà phê
chồn chỉ là sản phẩm phụ của nghề nuôi động vật hoang dã này, bán được nhiều
thì lãi nhiều hơn.
6. Có nên coi cà phê chồn là
cà phê “đặc sản”?
- Xét về khía cạnh chất lượng mùi vị và nguy cơ mất
an toàn vệ sinh thực phẩm, cà phê chồn chỉ là thứ đáng vứt bỏ. Mặc dù chưa có
báo cáo nào về hiện tượng bị đau bụng và tiêu chảy sau khi uống cà phê chồn,
song nếu cà phê chồn được phép sử dụng làm thực phẩm thì nhất thiết phải có các
công trình nghiên cứu đầy đủ và nghiêm túc về vấn đề này.
- Có nhiều loại cà phê chế biến ướt vừa thơm ngon vừa sạch, đáng thưởng thức
hơn cà phê chồn và giá lại rẻ nữa. Không nên tin theo các lời đồn thổi huyễn hoặc
để sử dụng cặn bã của động vật làm thực phẩm rồi vừa phải mất tiền (giá chào
bán cà phê chồn hiện nay 2,5 – 3 triệu đồng/kg bột) mà lại có thể mang bệnh vào
người.
7. Nếu muốn tận dụng cà phê chồn làm nước uống, có cách nào để hạn chế mùi hôi
thối trong nước pha?
a) Cách 1: phối trộn cà phê chồn với các loại phụ gia tạo mùi vị để át
mùi bẩn của cà phê. Khi đó người uống được thưởng thức mùi vị cà phê ít hơn mùi
vị của các phụ gia thực phẩm, và nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm của loại
cà phê này vẫn cao.
b). Cách 2: tái chế, thực hiện như sau:- Ngâm các cục phân chồn trong nước sạch
5 – 7 giờ, sau đó rửa nhiều lần để làm sạch cặn bã dính kết các hạt cà phê
thóc,- Ngâm cà phê thóc đã rửa hết bẩn trong chậu nước sạch 48 giờ. Trong thời
gian này, cứ 6 giờ lại rửa cà phê và thay nước một lần.- Phơi cà phê trên các mẹt
tre nứa với lớp phơi 2cm cho đến khi khô. để biết cà phê đã khô chưa, tách vỏ
thóc vài hạt và cắn mạnh vào nhân, nếu nhân cứng, không có dấu răng trên nhân
thì cà phê coi như đã khô.- đem xay cà phê thóc khô để tách lớp vỏ thóc, lấy nhân;
ngâm lại cà phê nhân trong nước sạch 24 giờ.
- đem phơi cà phê cho đến khô. Khi cà phê đã khô, đem cà phê rang xay và pha chế.
Tách cà phê lúc này có thể đã hết mùi hôi.
Hoang tưởng, thiếu hiểu biết mới mua cà phê chồn.
Thực
hư về cafe chồn - Legend
Revived authentic Civet coffee
Nguồn http://m.vietnamnet.vn/ Theo http://dophuocthanh.blogspot.com/
“Góc phố nơi anh hẹn
Em nuôi dưỡng tình yêu đó vì em tin sẽ có một ngày anh trở về
bên em, vẫn nuôi hy vọng một ngày không xa Hà Nội lại có anh, góc phố kỉ niệm sẽ
in dấu thêm những kỉ niệm của hai ta...
.gif)