Soi chung giếng làng

Soi chung giếng làng

Cũng không nhiều những lần buông mọi lo toan cuộc sống dọn sạch một khoảng trong tâm hồn chợt nhiên hiện về khung cảnh làng quê yên ả sắp thành vệt nhớ mong manh. Biết bao giếng làng tròn vạnh, nước trong như mắt thiếu nữ rồi một ngày sẽ bị bôi xóa. Không còn tiếng gàu khua những lần cha mẹ làm đồng về tầm đứng bóng. Cũng sẽ không còn tiếng chú ếch nghịch ngợm sa chân đánh tỏm xuống mặt giếng để rồi kiêu hãnh nhìn lên vòng trời ngắm vầng trăng u huyền trôi qua trong quạnh vắng mỗi khuya…

Tôi vẫn nhớ về làng quê như một bức tranh cổ bằng sơn mài, qua thời gian nó đang dần cô lại, vỡ ra từng mảng dẫu còn sắc nét gam màu cuộc sống. Cái giếng nhà hiện hữu trước tôi trên đời. Nó là một phần của ngoại. Tuổi thiếu nữ xuân thì ngoại thường tắm nước giếng trong veo. Thời gian rồi nhuộm bạc tóc, ngoại vẫn gội nước giếng dẫu không còn ông nữa. Ngoại tự múc lấy nửa gàu nước khi lưng đã còng và các ngón chân choãi ra bám chặt… Cái nền giếng chưa đầy hai mét vuông làm từ đời nảo đời nào nay bóng nháng vàng nhẫy, tuồn tuột trơn ở đoạn dưới cùng nước chảy. Màu rêu cũ gieo vào vực thẳm ký ức buồn. Anh đầu tôi từng trượt ngã nơi đây. Ngoại đã giặt lại nguyên bộ đồ đi học của anh. Rồi anh đi bộ đội… Lần anh về phép đầu tiên, hai bà cháu vòng tay ôm nhau trong nghẹn ngào. Đó là hình ảnh thật nhất giữa đời thường tôi được thấy sau những cảnh tạo dựng. Mái tóc ngoại phất phơ như ảo ảnh.

Khi tôi đủ lớn khôn cái giếng “già” đi thảm hại. Tính cả khuôn đáy là mười ba. Nhìn từ trên xuống thấy hơi nghiêng ở đoạn giữa. Những chỗ nối khuôn đã bục, bùn đất ùn vào vấy đục lấp gần trọn nửa khuôn đáy. Con bống tôi nhặt ra từ mớ cá mú lẫn lộn mẹ mua chợ chiều thả giếng thường nấp vào chỗ nối khuôn chơi trò trốn tìm với bóng người. Mỗi năm gia đình tôi phải khảo một lần vào hè, nếu từ lưng buổi phải đến trưa trật mới xong. Nước cứ dâng lên bệch bạc, lại múc đổ đi. Hai cái gàu thay nhau thả xuống. Sau là tiếng nước dội ào ào vào nhăng, rồi trên nền giếng trên đất. Con bống sợ hãi quay cuồng… Lúc nước giếng gần cạn, anh đầu được giao nhiệm vụ bắc thang xuống đáy để múc đất, tôi kéo lên. Trong một gàu nửa đất cát nửa nước đục, con bống vô tình bị hất “tạch” giữa khoảnh sân nóng rẫy. Bống bắn mình lên. Bống thanh mảnh nuột nà chắc đang kêu cứu… Tôi vừa đi học về, chạy tới mang bống thả vào chậu nước trong. Tội nghiệp. Bống phóng một cú như tên, rồi trắng bụng!

Ngồi mà nhớ tiếc nguồn nước mát rượi vào hè ấm vào mùa đông từ cái giếng nhà ông Minh cạnh nhà. Cũng phải ba bốn năm ông mới khảo, đất múc lên toàn cát thủy tinh lấp lánh. Nước cứ vậy mà trong vắt, ngọt lừ, cả làng cả xóm tới gánh. Để om chè lấy nước đây là ngon nhất. Dịp Tết người làng tới gánh nước dự trữ từ hai nhăm, mỗi nhà phải có vài thùng mới thỏa. Cũng như ở Ngạn Khư, cả làng chỉ độc cái giếng ngon. Cái giếng mới to làm sao, đường kính ngót năm sáu mét tây. Từ xưa đến nay làng Ngạn Khư vẫn dùng nước ở giếng đấy uống để lớn lên mà chưa một mùa hạn nào rút cạn. Chỉ ngặt có một điều, cái giếng nằm gần như trong vòng cấm của nghĩa địa. Làng Ngạn Khư không ai để tâm. Làng Ngạn Khư hiền khô.

Bữa rồi về quê, tôi cứ ra vô hoài, mãi chẳng biết mình thiếu gì mất gì. Đến chừng mẹ nhắc tắm nhanh kẻo cảm lạnh, tôi mới nhớ… Thì ra giếng còn đâu! Thuở nhỏ hòa chanh đường vào bi đông dong dây chìm xuống lòng giếng ủ nước. Thủa nhỏ chơi trốn tìm không ít lần nấp sau khuôn giếng. Thuở nhỏ cùng cô bạn từng soi chung khuôn mặt xuống lòng giếng có mảng mây lặng lẽ dừng trên nền trời xanh thẳm. Thuở nhỏ một lần đi qua thềm giếng nhà bên chợt nghe tiếng gàu khua, tiếng nước dội lên mái tóc thề phủ chưa đầy tấm lưng mềm giữa hoàng hôn phớt nhẹ… Bây giờ đã từng nhìn vào mắt thiếu nữ, thấy thăm thẳm nỗi u hoài lại trong vắt như nguồn giếng đã hòa nước mắt ai.

Nhụy Nguyên

Theo https://nhuynguyenblog.wordpress.com/