Thơ viết cho ai

Thơ viết cho ai?

Trước tiên, nhà thơ viết cho chính anh ta. Theo kiểu nói của Đức Phật, tôi là bằng hữu của chính tôi. Trong con người của nhà thơ có một con người thẳm sâu khác với con người xã hội đang cần sự sẻ chia, vỗ về. Viết bằng sự đắm say và chân thành. Viết như sự giải phẫu nội tâm trong tận cùng chiều kích khác nhau.
Tôi không tin một nhà thơ có thể viết được một bài thơ hay khi mà bắt đầu làm một bài thơ anh ta tự xác định sẽ viết cho đám đông đọc. Cái gọi là trách nhiệm công dân của nhà thơ có nguy cơ phá hủy cấu trúc thẩm mỹ của bài thơ ngay từ khi nhà thơ đang ấp ủ tứ thơ. Viết cho người khác chỉ tạo ra thứ thơ giả tạo nhằm xu nịnh, ve vuốt cho quuyền lực và thị hiếu của đám đông. Nếu nhà thơ viết được một bài thơ cho đám đông thì cũng chỉ là sự lừa lọc của lý trí nhằm tìm kiếm sự hư vinh.
Một số nhà thơ đương đại Việt Nam đang là những kẻ vong thân, bỏ quên vàng bạc châu báu trong nội tâm để đi tìm kiếm sự thừa nhận, tôn vinh của cộng đồng. Nhà thơ đã bỏ quên thiên chức khám phá bí ẩn của tâm hồn và sự vật, tôn vinh cái đẹp để trở thành một người hoạt động xã hội bằng những bài thơ hô khẩu hiệu hạng bét. Thơ của họ lẽo đẽo đi theo sau hiện thực. Thơ của họ chỉ là thứ Oshin dọn dẹp, lau chùi cho những tồn đọng, tù túng và ngổn ngang của đời sống xã hội. Thơ kiểu này sự tác động và sức sống của nó thua một bài báo.
Người Việt sính thơ. Nhiều người ngộ nhận cứ làm một bài thơ là có thể trở nên nổi tiếng. Người Việt cũng thực dụng. Nhiều người coi thơ là thứ vô bổ phù phiếm. Cả hai thái cực này đều là sự lêch lạc về nhận thức. Thơ trước tiên là chính nó. Thơ hiện diện và cần thiết cho nhu cầu tinh thần tâm linh của con người. Chất thơ hiện diện không chỉ trong một bài thơ cụ thể. Chất thơ bàng bạc trong sự vật, trong thiên nhiên trong hồn người… Bài thơ chỉ hàm chứa được vẻ đẹp của chất thơ khi tâm hồn nhà thơ ẩn chứa chất thơ của đời sống, thiên nhiên…
Các nhà lý luận phê bình văn học tự phong cho thơ ca và nhà thơ những thiên chức thật cao siêu hoặc thực dụng. Tất cả những điều đó đều là Phi Thơ. Thơ ca tự nhiên như những giá trị tinh thần khác do con người sáng tạo. Tuy nhiên thơ ca có giá trị cao nhất bởi vì chất liệu ngôn ngữ do nhà thơ sáng tạo không chỉ là phương tiện là “lớp vỏ của tư duy” mà còn là máu thịt và tâm linh của con người. Điều kỳ diệu là ở chỗ đó chứ không phải những thiên chức mà các nhà lý luận phê bình tự phong cho thơ ca. Cũng không phải là trách nhiệm công dân do các nhà xã hội học áp đặt cho nhà thơ…
Thời dịch corona thấy tội cho nàng thơ. Nàng thơ đeo khẩu trang che mất nhan sắc thơ. Nụ hôn thời dịch corona ẩn khuất bóng dáng thần chết. Thơ ca đúng nghĩa mãi mãi là sự tụng ca cái đẹp và ca ngợi sự sống của con người. Thời dịch corona phát sinh thêm dịch sợ hãi và bất an. Dịch dè bỉu chê bai các nhà thơ… Thật tức cười và đau lòng khi xã hội có bao điều xấu xa bỉ ổi và bao điều ác đang lộng hành mà con người không gọi tên và tìm cách đẩy lùi nhưng lại đi “kết tội” những người đam mê và sáng tạo nghệ thuật.
17/12/2020
Võ Tấn Cường
Theo https://vanhocsaigon.com/