12 tác phẩm văn học hay nhất mọi thời đại

12 tác phẩm văn học hay nhất mọi thời đại

Một tác phẩm văn học có giá trị là phải mang trong mình một nội dung sâu sắc, một hình thức nghệ thuật độc đáo và trên hết phải mang lại cho độc giả những xúc cảm khác nhau. Chỉ có như vậy tác phẩm văn học đó mới được mọi người tiếp nhận cũng như có sức sống bền bỉ vượt thời gian và không gian. Sau đây hãy cùng Toplist điểm danh những tác phẩm có được sức sống kỳ diệu đó và có thể coi là những tác phẩm hay nhất mọi thời đại mà mỗi người nên ít nhất một lần đọc qua trong đời.
1. Chiến tranh và hòa bình
Bối cảnh: Tiểu thuyết "Chiến tranh và hòa bình" được Lev Tolstoy khởi thảo vào năm 1863 là một bộ tiểu thuyết sử thi được NXB Russki Vestnik in lần đầu từ năm 1865 đến 1869. Đây là tác phẩm phản ánh chân thực và sống động một giai đoạn bi tráng của xã hội nước Nga. Cốt truyện được xây dựng trên hai biến cố lịch sử chủ yếu đầu thế kỷ 19: cuộc chiến tranh năm 1805 và 1812, đồng thời phản ánh cuộc sống hòa bình của nhân dân và giai cấp quý tộc Nga vào các giai đoạn 1805-1812, 1812-1820. "Chiến tranh và hòa bình" được coi là kiệt tác chính của Lev Tolstoy, đồng thời được đánh giá là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất của văn học thế giới.
Giá trị: Thứ nhất, đề cập tới một giai đoạn lịch sử của nước Nga vào thời gian trước và sau cuộc xâm lăng của Napoléon Bonaparte. Thứ hai, văn hào Lev Tolstoy đã phân tích và chứng minh những gì ông tin tưởng tại sao lịch sử đã diễn ra như thế. Tác giả tin rằng không phải những "anh hùng" đã tạo ra "thời thế", kiểm soát được định mệnh con người mà do "sự tác động" của quần chúng, của khát vọng dân tộc. Với lòng tự hào dân tộc, tác giả đã kêu gọi sự đoàn kết dân tộc Nga, nhận ra những gì được coi là cá tính, giá trị của dân tộc Nga. Lev Tolstoy muốn cho độc giả nhận thấy sự ra đời của nước Nga, một quốc gia đa chủng tộc, với nhiều tập quán và ngôn ngữ khác nhau, có thể đoàn kết lại để chống kẻ xâm lăng. 
Quy mô: Bộ tiểu thuyết sử thi "Chiến tranh và hòa bình" là một thiên anh hùng ca, giống như trường ca Odyssey của Homer, với hàng trăm nhân vật, hàng ngàn tiểu tiết như một bách khoa toàn thư, đề cập tới các khía cạnh của đời sống con người. "Chiến tranh và hòa bình" còn là một tiểu thuyết cung cấp cho độc giả các kinh nghiệm cá nhân khi đề cập tới 3 gia đình là Rostov, Bolkonsky và Bezuhov. Đại tác phẩm "Chiến tranh và hòa bình" được dịch sang tiếng Anh vào năm 1886, gồm 4 cuốn, tổng cộng hơn 1.600 trang, được chia ra làm 15 phần, mỗi phần còn có nhiều chương. Đây là cuốn tiểu thuyết dài nhất của nước Nga vào thế kỷ XIX và của cả thế giới sau này. Để tạo ra 500 nhân vật trong truyện với 100 nhân vật chính, Lev Tolstoy đã nghiền ngẫm hầu như tất cả sách trong thư viện.
Ý nghĩa: "Chiến tranh và hòa bình" là một đại tác phẩm vẽ lên đời sống con người với nhiều cung bậc cảm xúc: hy vọng, tham vọng, thỏa mãn, đau thương, tương khắc… Đại văn hào Lev Tolstoy đã tìm hiểu ý nghĩa của đời người với các mặt xấu như lòng ích kỷ, lòng tham vật chất và những yếu tố cản trở mặt tốt của con người phát triển, làm cho con người hạnh phúc. Qua đại tác phẩm này, các tương phản diễn ra qua hình ảnh các nhân vật: Andrey hạnh phúc và Pierre gian nan, đau khổ, Helene chạy theo vật chất, sống ích kỷ, vô luân, trái ngược với Natasha trong sáng và giàu lòng trắc ẩn, nhân hậu của dân tộc Nga.

Hình ảnh bộ tiểu thuyết được xuất bản ở Việt Nam

Tác phẩm còn được chuyển thể thành 

phim điện ảnh cũng hết sức thành công

CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH - LEV TOLSTOY

2. Những người khốn khổ
Bối cảnh: "Những người khốn khổ" là tiểu thuyết của văn hào Pháp Victor Hugo, được xuất bản năm 1862. Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nền văn học thế giới thế kỷ XIX. Những người khốn khổ là câu chuyện về xã hội nước Pháp trong khoảng hơn 20 năm đầu thế kỷ XIX kể từ thời điểm Napoleon I lên ngôi và vài thập niên sau đó. Trên khía cạnh hiện thực, tiểu thuyết "Những người khốn khổ" đã miêu tả cả một thế giới của những con người nghèo khổ, đó là bức tranh cực kỳ chân thực về cuộc sống ở nước Pháp nói chung và ở Paris nghèo khổ nói riêng vào nửa đầu thế kỷ XIX.
Giá trị: Trên khía cạnh là một tiểu thuyết sử thi, tác phẩm đã miêu tả ít nhất ba bức tranh chân thực của lịch sử nước Pháp, đó là trận Waterloo, cuộc nổi dậy của những người cộng hòa ở Paris năm 1832 và cuộc chạy trốn trong cống ngầm của Jean Valjean (Giăng Van-giăng). Tính sử thi của tiểu thuyết cũng thể hiện qua việc miêu tả những xung đột bên trong tâm hồn con người, đó là sự xung đột giữa cái thiện và cái ác bên trong Jean Valjean, đó cũng là sự xung đột trong suy nghĩ của Javert (Gia -ve) trước sự tôn trọng luật pháp và sự tôn trọng đạo lý con người.
Quy mô: Bộ tiểu thuyết không chỉ nói tới bản chất của cái tốt, cái xấu, của luật pháp, mà tác phẩm còn là cuốn bách khoa thư đồ sộ về lịch sử, kiến trúc của Paris, nền chính trị, triết lý, luật pháp, công lý, tín ngưỡng của nước Pháp nửa đầu thế kỷ XIX. Đây là tác phẩm lớn của nhân loại cả về mặt nội dung cũng như là hình thức
Ý nghĩa: "Những người khốn khổ" là tác phẩm ca ngợi tình yêu giữa con người với con người. Bên cạnh đó, những người khốn khổ cũng là một trong những tác phẩm hay nhất của văn học Pháp khi thể hiện tình yêu tổ quốc. Trong tâm trạng của một người tị nạn, Victor Hugo đã ghi lại từ trí nhớ và trái tim mình những cảnh vật nước Pháp mà ông yêu quý, đặc biệt là những hình ảnh về Paris, phông nền chính cho cả tác phẩm. Qua hàng loạt nhân vật, nhà văn còn biểu lộ tấm lòng thương yêu vô hạn đối với những nạn nhân đau khổ của xã hội tư sản, những con người nhỏ bé, khốn khổ trong xã hội.

Trọn bộ 3 tập những người khốn khổ

Những người khốn khổ được tái bản nhiều lần

3. Tam quốc diễn nghĩa
Bối cảnh: Tác phẩm chủ yếu miêu tả cuộc chiến tranh quân sự và chính trị trong gần một thể kỷ từ Trung Bình năm thứ nhất đời Linh Đế (Lưu Hoằng) - Đông Hán năm 184 đến Thái Khang năm thứ nhất đời Vũ Đế (Tư Mã Viêm) - Tây Tấn năm 280. Đó là quá trình hình thành và diệt vong của 3 tập đoàn phong kiến Ngụy (Tào Tháo) - Thục (Lưu Bị) - Ngô (Tôn Quyền).
Giá trị: Nội dung đã phơi bày cục diện chính trị - xã hội Trung Hoa cổ đại, một giai đoạn cát cứ phân tranh loạn lạc, đất nước chia cắt, nhân dân khốn khổ. Thể hiện mạnh mẽ nguyện vọng hòa bình, thống nhất, ổn định của nhân dân và tư tưởng "ủng Lưu phản Tào". 
Đặc sắc nghệ thuật: Nghệ thuật xây dựng nhân vật tạo nên nhân vật đặc sắc, nghệ thuật kể chuyện tạo nên sự lôi cuốn, hấp dẫn. Ngoài ảnh hưởng văn học còn ảnh hưởng đến giá trị lịch sử, quân sự, chuyển tải thành phim.
Quy mô: Tác phẩm dài 75 vạn chữ, 120 hồi do cha con Mao Tôn Cương sửa chữa đầu đời Thanh. Tác phẩm với rất nhiều tuyến nhân vật trong đó có những nhân vật được xây dựng đạt đến mức điển hình như: Lưu Bị (tuyệt nhân), Tào Tháo (tuyệt gian), Quan Công (tuyệt nghĩa), Trương Phi (tuyệt dũng), Khổng Minh (tuyệt trí)... Nghệ thuật miêu tả chiến tranh cũng đạt đến mức đỉnh cao với những trận đánh với quy mô đồ sộ tiêu biểu là trận Xích Bích nổi tiếng trong lịch sử.
Ý nghĩa: "Tam quốc diễn nghĩa" là câu chuyện gần một trăm năm, sự việc nhiều nhưng không rối là do ngòi bút có khuynh hướng của La Quán Trung. Tác giả đứng về phía Thục Hán lên án Tào Ngụy, còn Tôn Ngô chỉ là lực lượng trung gian. Mặc dù còn dấu ấn khá đậm của tư tưởng chính thống và sự thực lịch sử không hẳn như thế, nhưng khi thể hiện tư tưởng "ủng Lưu phản Tào" muốn gửi gắm ước muốn cuộc sống hòa bình thống nhất của nhân dân vào một ông vua biết thương dân vì dân - Lưu Bị.

Bìa sách của tam quốc diễn nghĩa

Diễn viên chính của bộ phim 

được chuyển thể từ tiểu thuyết

4. Đôn Kihôtê - Nhà hiệp sĩ quý tộc tài ba xứ Mancha
Bối cảnh: "Đôn Kihôtê" là tác phẩm nổi tiếng của Xecvantec và của nền văn học Tây Ban Nha. Ông viết tiểu thuyết "Đôn Kihôtê" khi thời đại của lối sống hiệp sĩ đã qua. Trong thời đại công nghiệp, không ai còn sống theo kiểu đó nữa. Tuy nhiên, trong xã hội lúc bấy giờ, không ít người nuối tiếc quá khứ một thời, cố bám víu lấy nó bằng cách xây dựng cho mình những ảo vọng, những lí tưởng phù du, xa rời thực tế. Họ say mê đọc những cuốn tiểu thuyết hiệp sĩ được bày bán nhan nhãn trên hè phố khiến cho đầu óc ngày càng mê muội. Xecvantec nhận thấy rõ căn bệnh xã hội này và tiểu thuyết "Đôn Kihôtê" ra đời là một thông điệp của nhà văn trước hiện tượng đó.
Giá trị: Qua tác phẩm độc giả sẽ ngẫm ra được tính đa diện của con người mà nhân vật chính Đôn Kihôtê điển hình, bên cạnh tính cách gàn dở mê truyện hiệp sĩ vớ vẩn là sự tế nhị, thương yêu giữa con người với nhau, yêu quý lối sống tự do phóng khoáng và ghét thói xa hoa ăn bám của bọn quý tộc. Không chỉ mang đến cho độc giả sự hài hước, mà qua tác phẩm, Xecvantec còn chế giễu những tàn dư của lý tưởng hiệp sĩ phiêu lưu thời phong kiến ở Tây Ban Nha, hướng đến lối sống nhân đạo và một xã hội công bằng hơn.
Quy mô: Toàn bộ cuốn tiểu thuyết "Đôn Kihôtê - Nhà quý tộc tài ba xứ Mantra" gồm 126 chương, là một bức tranh sinh động về xã hội Tây Ban Nha với những màu sắc thật của địa phương, của thời đại. Tác giả đã đưa vào truyện trên hai trăm con người thuộc đủ lứa tuổi và tầng lớp, từ lão chủ quán "xảo quyệt" đến những cô gái quán trọ "nom cũng chẳng phải thiện nhân", từ chàng sinh viên Grixôxtômô si tình đến cô Marxêla xinh đẹp và yêu tự do, từ gã lái la độc ác đến tên chủ trại tham lam, cha xứ, bác phó cạo, bà quản gia, ông thầy tu, lão chăn dê, viên cảnh sát, đám phạm nhân cùng một loạt vương tôn công tử, quan lại, nhà giàu... và ngần ấy con người xoay quanh hai nhân vật chính là anh chàng quý tộc nhưng nghèo đôn Kihôtê và bác giám mã Xantrô Panxa, một thợ cày chính cống. Tác giả đã đưa hiệp sĩ và giám mã của chàng đi khắp đó đây trên đất nước Tây Ban Nha, từ thành thị đến thôn quê, từ những cánh đồng bao la tới những miền núi sâu vực thẳm, từ những quán trọ bình dân tới chốn thâm nghiêm quyền quý
Ý nghĩa: "Đôn Kihôtê" là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của thời đại Phục Hưng và được đánh giá là tiểu thuyết đầu tiên của châu Âu. Nhân vật của tác phẩm, qua hình tượng Đôn Kihôtê, phản ánh được tính đa diện của con người, bên cạnh tính cách gàn dở là sự tế nhị, thương yêu đồng loại, yêu quý tự do và ghét thói xa hoa ăn bám của bọn quý tộc đương thời và biết trọng đạo lý. Tác phẩm cũng không hoàn toàn được sáng tác với ý nghĩa hài hước, qua tác phẩm, Xecvantec chế giễu những tàn dư của lý tưởng hiệp sĩ phiêu lưu thời phong kiến, đả kích một thị hiếu tầm thường đang phổ biến trong công chúng, hiển thị khát khao hướng đến một xã hội hậu phong kiến công bằng và nhân đạo hơn. Đây là tác phẩm hay nhất và kinh điển nhất của nền văn học Tây Ban Nha.

Hình ảnh cho tập tiểu thuyết phiêu lưu nổi tiếng

Người hiệp sĩ già ảo tưởng đầy tự tin

5. Cuốn theo chiều gió
Bối cảnh: "Cuốn theo chiều gió" (Nguyên văn: Gone with the wind), xuất bản lần đầu năm 1936, là một cuốn tiểu thuyết tình cảm của Margaret Mitchell, người đã dành giải Pulitzer với tác phẩm này năm 1937. Câu chuyện được đặt bối cảnh tại Georgia và Atlanta, miền Nam Hoa Kỳ trong suốt thời kì nội chiến và thời tái thiết. Tác phẩm xoay quanh Scarlett O'Hara, một cô gái miền Nam đầy sức mạnh, phải tìm mọi cách để sống sót qua chiến tranh và vượt lên cuộc sống khó khăn trong thời hậu chiến. Tiểu thuyết đã được chuyển thể thành phim năm 1937.
Giá trị: "Cuốn theo chiều gió" có sức hấp dẫn mãnh liệt giới trẻ Mỹ cũng như thanh niên toàn thế giới vì đây là cuốn tiểu thuyết tình yêu đặc sắc. Lạ kỳ thay, trong chiến tranh và những năm hậu chiến vô cùng gian khổ, tình yêu lại luôn luôn chói ngời, trở thành động lực giúp cho con người vượt qua chết chóc, đói khổ và sự hèn hạ... Không chỉ có tình yêu trai gái, "Cuốn theo chiều gió" còn là bài ca của tình yêu quê hương đất nước, tình tương thân tương ái.
Quy mô: Tác phẩm có số trang là 1037 (xuất bản lần đầu) được chia làm 5 phần kể về chuyện tình của Scarlett O’Hara và Rhett Butler một cách ly kỳ, hấp dẫn và cảm động. Chỉ ba tuần sau khi được xuất bản cuốn theo chiều gió đã thu hút ngay sự chú ý của hơn mười bảy vạn độc giả. Và liền năm sau 1937, nó được tặng giải thưởng Pulitzer, một giải thưởng được nhiều nhà văn ao ước. Đến tháng 12 năm 1938 hơn một triệu bảy bản đã được ấn hành tại nước Mỹ. Sau đó đúng một năm khi bộ phim dựa theo cuốn tiểu thuyết này lần đầu tiên ra mắt khán giả Mỹ, hơn hai triệu bản cuốn theo chiều gió đã được in và dịch ra mười sáu thứ tiếng khác nhau trên thế giới. Tính đến năm 1962 thì lên tới hơn mười triệu bản và cuốn sách được dịch ra hơn ba chục thứ tiếng và đã được chuyển thể thành sách cho người mù đọc. Ở Việt Nam, "Cuốn theo chiều gió" được chia thành hai tập, được nhiều người dịch và được xuất bản nhiều lần.
Ý nghĩa: Truyện không đưa người đọc vào một thế giới đầy mộng ảo màu hồng, mà đã vạch trần một bức tranh thực tế, về tiền bạc, về con người, về công cuộc mưu sinh, cùng địa vị và danh vọng. Tuy nhiên ở đó không thiếu chất thơ, không thiếu đi những rung động nhẹ nhàng mà ám ảnh, để người đọc sau khi đã đọc xong, dù có thể buông sách xuống, nhưng vẫn mãi không thể quên được dư âm cuốn sách đem lại. Sự hoài niệm quá khứ trong "Cuốn theo chiều gió" mang khí chất tiêu biểu của người Mỹ, nó khác với cách của người phương Đông. Hoài niệm của người phương Đông u uẩn, buồn bã, nhất là khi thực tại không đẹp như quá khứ, trong khi ở "Cuốn theo chiều gió", hoài niệm lại khiến người ta có sức mạnh và ý chí vươn lên thích nghi với thực tại.

Tác phẩm 

luôn được đón nhận nhiệt tình

Ngôi sao phim cuốn theo chiều gió

6. Không gia đình
Bối cảnh: "Không gia đình", còn được dịch là 'Vô gia đình", có thể được xem là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của văn hào Pháp Hector Malot, được xuất bản năm 1878. Tác phẩm kể chuyện một cậu bé không cha mẹ tên là Rê-mi đã rong ruổi trên khắp đất nước Pháp và Anh và cho người ta thấy được bối cảnh xã hội lúc bấy giờ với tầng lớp tư sản giàu có, sa hoa. Bên cạnh đó còn có những còn người lao động nhỏ bé nghèo khổ dưới đáy của xã hội họ luôn cố gắng nỗ lực vươn lên đồng thời họ luôn biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau.
Giá trị: Tiểu thuyết phản ánh cảnh lao động và sinh hoạt bấp bênh, nguy hiểm, đầy đe dọa của những người thợ mỏ và của nhân dân lao động thành phố trong xã hội. Đồng thời nó thể hiện cái thực tế là tình thương người, lòng biết ơn, tình đùm bọc lẫn nhau giữa những người cùng hoàn cảnh. Quyển sách lại diễn tả nhiều cảnh nông thôn và thành thị, giúp bạn đọc thêm phần hứng thú trong khi theo dõi câu chuyện, lại có thể mở rộng tầm hiểu biết.
Quy mô: Tác phẩm dài khoảng 500 - 600 trang với số lượng nhân vật cũng không quá quá đồ sộ nhưng giá trị và ý nghĩa mà tác phẩm đem lại vô cùng lớn lao không chỉ nói lên tình thương, cách làm người mà nó còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Tác phẩm này nhận được giải thưởng của Viện Hàn lâm Văn học Pháp, được dịch và xuất bản ra nhiều thứ tiếng khác nhau. Đây là cuốn tiểu thuyết được bình chọn hay nhất về đề tài giáo dục ở Pháp, vì qua một câu chuyện lí thú, nó giải đáp cho người ta nhiều câu hỏi luôn luôn mới mẻ về việc nuôi dạy thiếu nhi.
Ý nghĩa: Qua câu chuyện phiêu lưu hết sức hấp dẫn của chú bé Rêmi, người ta thấy quyển sách ca ngợi lao động, ca ngợi tinh thần tự lập và tự tin của tuổi trẻ, phát huy ý thức chịu đựng gian khổ và tập quán xoay xở tháo vát, đề cao nghệ thuật, khuyến khích tình bạn chân chính. Bằng lối hành văn trong sáng, óc quan sát tinh thế, sự hiểu biết tâm lý tuổi nhỏ tường tận, "Không gia đình” đã cuốn hút và làm say lòng các bạn nhỏ. Tác phẩm đã bồi dưỡng các bậc cha mẹ, các em những tình cảm tốt đẹp của con người. Đó là ý chí, nghị lực để vượt mọi khó khăn. Đó là ý thức tự lập, tự tin không ỷ lại bất cứ điều gì, đó là niềm say mê sáng tạo. Hơn tất cả, đó là sự quan tâm sâu sắc và tình thương yêu con người.

Bìa cuốn sách của NXB Văn Học

Một hình ảnh khác của tác phẩm không gia đình

7. Bố già
Bối cảnh: "Bố già" (tiếng Anh: The Godfather) là tên một cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn người Mỹ gốc Ý Mario Puzo được xuất bản lần đầu vào năm 1969 bởi nhà xuất bản G. P. Putnam's Sons. Tác phẩm là câu chuyện về một gia đình mafia gốc Sicilia tại Mỹ được tạo lập và lãnh đạo bởi một nhân vật được gọi là Bố già (Godfather) Don Vito Corleone. Các sự kiện chính của tiểu thuyết xảy ra từ năm 1945 đến 1955 ngoài ra cũng đề cập đến thời thơ ấu và giai đoạn thanh niên của Vito Corleone vào đầu thế kỉ XX. Bối cảnh chính là thế giới tội ác của thành phố New York được điều hành bời những thế lực mafia.
Giá trị: Thế giới ngầm được phản ánh trong tiểu thuyết "Bố già" là sự gặp gỡ giữa một bên là ý chí cương cường và nền tảng gia tộc chặt chẽ theo truyền thống Mafia xứ Sicily với một bên là xã hội Mỹ nhập nhằng đen trắng, mảnh đất màu mỡ cho những cơ hội làm ăn bất chính hứa hẹn những món lợi kếch xù. Trong thế giới ấy, hình tượng "Bố già" được tác giả dày công khắc họa đã trở thành bức chân dung bất hủ trong lòng người đọc. Nhân vật trung tâm ấy đồng thời cũng là hiện thân của một pho triết lý rất “đời” được nhào nặn từ vốn sống của hàng chục năm lăn lộn giữa chốn giang hồ bao phen vào sinh ra tử.
Quy mô: Tác phẩm dài khoảng 600 trang và dựng lên xã hội Mỹ với những thế lực ngầm với những ông trùm mafia khét tiếng cùng gia đình mình thực hiện những công việc đen tối. Đó là gia đình Stracci, gia đình Tattaglia, gia đình Corleone, gia đình Cuneo và gia đình Barzini, trong đó gia đình nhà Corleone và Barzini là lớn nhất. Ngoài ra ở những vùng khác trên đất nước cũng còn rất nhiều gia đình xã hội đen tồn tai. Quy mô lớn về mặt nội dung này cũng là tiền đề cho sự thành công của tác phẩm điện ảnh khi được chuyển thể.
Ý nghĩa: Truyện khắc họa lối sống của một gia đình mafia, tàn nhẫn với kẻ thù nhưng lại tình nghĩa với bạn bè, sẵn sàng hi sinh tình yêu và bản thân cho gia đình, đặc biệt hơn cả là sự đoàn kết khi xảy ra khó khăn. Khi đọc tác phẩm độc giả như được tận mắt chứng kiến hiện thực thế giới mafia là như thế nào. Những cuộc đấu đá, chém giết đẫm máu nhưng đồng thời cũng thấy được tình thương yêu của người cha dành cho những đứa con của mình. Đó như là mặt sau còn ẩn giấu trong xã hội mafia, đó là tình thương của con người bên cạnh tội ác và trên hết đó là tài năng của tác giả.

Hình ảnh nhân vật chính trong 

tác phẩm được khắc họa rõ nét trên phim

Hình ảnh của tập tiểu thuyết nổi tiếng

8. Tiếng chim hót trong bụi mận gai
Bối cảnh: "Tiếng chim hót trong bụi mận gai" (nguyên gốc The Thorn Birds) là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nữ văn sĩ người Úc Colleen McCulough, được xuất bản năm 1977. Bên cạnh câu chuyện tình yêu lãng mạn, ta thấy còn thấy được xã hội lúc bấy giờ đặc biệt là cuộc sống của giai cấp tư sản với những biến cố thay đổi trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong đời sống nội tâm.
Giá trị: Tính hiện thực và tính lãng mạn trong tác phẩm này hòa lẫn vào nhau tới mức nhuần nhị. Sự miêu tả tỉ mỉ bằng hình thức của bản thân đời sống, cả từ cách ăn mặc, lời ăn tiếng nói của nhân vật, cho đến cách xén lông cừu, nếp sống hàng ngày... Lối kể chuyện thong thả theo trình tự thời gian khiến cho tác phẩm gần với loại tiểu thuyết hiện thực thế kỷ XIX. Nhưng những tính cách phi thường rực rỡ biểu hiện trong những biến cố đột ngột, đầy hấp dẫn, tạo nên màu sắc lãng mạn rất rõ nét.
Quy mô: Tác phẩm nói về lịch sử của một gia đình lao động. Sự phát triển, tính kế thừa và đổi mới của ba thế hệ gia đình này là hình mẫu thu nhỏ của lịch sử dân tộc. Các thế hệ sau kế thừa những nét tốt đẹp nhất của gia đình - tính cần cù, tự chủ, tính kiên cường đón nhận những đòn ác liệt của số phận, lòng tự hào gia đình, song đồng thời có những đổi khác nhịp bước với thời đại. Nếu Fiona gan góc chịu đựng mọi tai họa nhưng cam chịu số phận thì con gái bà là Meggie đã tìm cách cướp lấy hạnh phúc của mình từ tay Chúa trời, và Jaxtina, con gái của Meggie là một cô gái hiện đại, có những chuẩn mực đạo đức hoàn toàn khác. Cuốn tiểu thuyết xây dựng như truyện sử biên gia đình, tác giả tập trung vào những xung đột tâm lý - đạo đức nhiều hơn là những vấn đề giai cấp - xã hội.
Ý nghĩa: Ngay từ nhan đề tác phẩm ta đã thấy được ý nghĩa lớn lao của câu chuyện dựa vào hình ảnh con chim có tiếng hót hay kỳ diệu tác giả muốn hướng tới hình ảnh một người con gái chỉ yêu một lần duy nhất trong đời, nhưng nàng yêu bằng một tình yêu mãnh liệt nhất thế gian. Có lần nàng quyết bỏ đi tìm tình yêu đích thực của đời mình, qua bao cạm bẫy và ngang trái của đời thường, người con gái vẫn quyết lao vào ngọn lửa tình yêu mặc dù biết có thể mình sẽ bị thiêu trụi trong đó. Vượt lên trên mọi nỗi đau khổ khôn tả, nàng đã chiến thắng cả đức Chúa Trời để giành lại người mình yêu. Một tình yêu duy nhất nhưng cả thế gian phải lặng đi để chiêm ngưỡng, và chính thượng đế trên thiên đình cũng phải ghen tỵ bởi tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau vĩ đại. Người con gái đó chính là Meggie, nhân vật nữ chính trong tiểu thuyết Tiếng chim hót trong bụi mận gai, dám đoạt tình yêu vĩ đại từ tay Chúa. Và ngày nay có bao nhiêu người con gái dám yêu hết mình, dám đi đến cùng của thử thách để giành lại cho mình một tình yêu đích thực...

Hình ảnh tác phẩm được 

xuất bản tại NXB văn học

Hai diễn viên chính khi tác phẩm 

được chuyển thể thành phim

9. Trăm năm cô đơn
Bối cảnh: "Trăm năm cô đơn" là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nhà văn người Colombia: Gabriel Garcia Marquez. Tác phẩm được nhà xuất bản Sudamericana xuất bản lần đầu bằng tiếng Tây Ban Nha vào năm 1967. Câu chuyện kể về một dòng họ và ngôi làng họ sống, Macondo qua một trăm năm, tựa như một phần lịch sử của Colombia. Macondo là ngôi làng do Gabriel Garcia Marquez tưởng tượng ra, dựa trên những ký ức của ông về ngôi làng thời niên thiếu của mình, điều này đã được ông kể lại trong cuốn hồi ký "Sống để kể lại". Dòng họ Buendia bao gồm 7 thế hệ. Người đầu tiên trong dòng họ là Jose Acardio Buendia và người cuối cùng của dòng họ là Aureliano đã bị kiến ăn khi vừa mới được sinh ra. Dòng họ này đã tự lưu đày vào cõi cô đơn để chạy trốn tội loạn luân.
Giá trị: "Trăm năm cô đơn" ra đời (1967) đã gây dư luận sôi nổi trên văn đàn Mỹ Latinh và lập tức được cả thế giới hâm mộ. Sau gần hai mươi năm, trăm năm cô đơn đã có mặt ở khắp nơi trên hành tinh chúng ta để đến với mọi người và mọi nhà. "Trăm năm cô đơn" là lời kêu gọi mọi người hãy sống đúng bản chất người - tổng hòa các mối quan hệ xã hội - của mình, hãy vượt qua mọi định kiến, thành kiến cá nhân, hãy lấp bằng mọi hố ngăn cách cá nhân để cá nhân mình tự hòa đồng với gia đình, với cộng đồng xã hội. Thông qua cái cô đơn ông kêu gọi mọi người đoàn kết, đoàn kết để đấu tranh, đoàn kết để chiến thắng tình trạng chậm phát triển của Mỹ Latinh, đoàn kết để sáng tạo ra một thiên huyền thoại khác hẳn. Một huyền thoại mới, hấp dẫn của cuộc sống, nơi không ai bị kẻ khác định đoạt số phận mình ngay cả cái cách thức chết, nơi tình yêu có lối thoát và hạnh phúc là cái có khả năng thực sự, và nơi những dòng họ bị kết án trăm năm cô đơn cuối cùng và mãi mãi sẽ có vận may lần thứ hai để tái sinh trên mặt đất này.
Quy mô: Tác phẩm có quy mô khá lớn nói đến 7 thế hệ trong 1 dòng họ. Trong "Trăm năm cô đơn" có khoảng 60 nhân vật, cả chính lẫn phụ. Các nhân vật đều có cá tính riêng. Bằng thủ pháp nghệ thuật riêng, Gabriel Garcia Marquez xây dựng nên những nhân vật kiểu mẫu, những người dị thường, phi thường và quái dị. Tất cả đã dựng lên cả một xã hội thu nhỏ của người Mỹ Latinh mà ở đó ta thấy được ý nghĩa, tình cảm và khát vọng của học về cuộc sống và tình yêu.
Ý nghĩa: "Trăm năm cô đơn" là một tác phẩm có nhiều bình diện, phản ánh một cách độc đáo cuộc sống mọi mặt của các dân tộc ở Mỹ Latinh, kể cả những sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử của họ. Về mặt thi pháp, sự kết hợp của thần thoại của thổ dân da đỏ với trí tuệ của văn minh hiện đại, sự pha trộn giữa các yếu tố hiện thực và hoang đường đã tạo ra một hệ thẩm mỹ đặc biệt mà các nhà nghiên cứu, lý luận, phê bình văn học gọi là chủ nghĩa hiện thực huyền ảo (magical realism), một sản phẩm đặc thù của Mỹ Latinh hiện đại. Về mặt ý nghĩa, cái đuôi lợn của dòng họ Buendia là sự vật chất hóa của tác giả về tính ích kỷ của loại người đã đánh mất bản chất người. Những con người trong dòng họ này có đầy đủ trí tuệ và sức khỏe cần thiết, nhưng thiếu trái tim yêu thương sôi nổi. Tình yêu mới là cái cần thiết để thoát khỏi cảnh cô đơn.

Hình ảnh bìa của cuốn sách

Phác họa chân dung tác giả

10. Romeo và Juliet
Bối cảnh: Đại Văn Hào William Shakespeare đã viết Bi kịch “Romeo và Juliet” vào năm 1596, vở kịch chính là một bức thông điệp về câu chuyện những hận thù, những xung đột xảy ra trong gia đình hoàng gia, từ Vua Henry-8, Nữ hoàng Mary Tudor, đến Nữ hoàng Elizabeth I, gây ra hàng ngàn vụ giết người, những cuộc chém giết đẫm máu giữa phái Cơ Đốc và phái Tin Lành. Bối cảnh câu chuyện xảy ra tại thị trấn Verona ở Ý nơi có hai gia đình thế phiệt trâm anh là Montague và Capulet từng có mối hiềm thù sâu xa đến nỗi những người đày tớ của họ gặp nhau ở đường cũng đánh nhau bằng gươm.
Giá trị: Qua ngòi bút của W. Shakespeare, "Romeo và Juliet" không chỉ trở thành vở kịch xuất sắc và nổi tiếng nhất của tác giả, được dàn dựng trên nhiều sân khấu, mà còn trở thành một trong những câu chuyện tình yêu nổi tiếng nhất trong lịch sử nhân loại. "Romeo và Juliet" đã chứng minh sức mạnh của tình yêu. Cái chết của họ là hồi chuông cảnh tỉnh toàn nhân loại phải tôn trọng tự do yêu đương của con người
Quy mô: Trong tác phẩm không có quá nhiều nhân vật cũng như những tình tiết. Tất cả dường như chỉ xoay quanh câu chuyện tình yêu của Romeo và Juliet khi phải đương đầu trước khó khăn là sự thù địch giữa hai dòng họ Capulet và Montague
Ý nghĩa: Kết thúc vở kịch cả Romeo và Juliet đều chết nhưng lí tưởng và sự tự do trong hạnh phúc yêu đương của họ vẫn còn tồn tại mãi mãi. Cái chết của họ là một hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn nhân loại phải tôn trọng sự tự do hạnh phúc yêu đương của con người. Trong một hoàn cảnh u ám và lạnh lẽo, đôi tình nhân Romeo và Juliet vẫn ấm áp bởi vì họ có tình yêu. Tình yêu đem lại hơi thở và sức sống căng tràn cho tâm hồn nếu đó là tình yêu trong sạch. Bi kịch của Romeo và Juliet cũng đồng thời là tiếng nói nhân văn cao cả của Sêchxpia đóng góp cho nền văn học Anh và văn học thế giới.

Tác phẩm được lấy làm nguồn 

cảm hứng cho nhiều họa sĩ vẽ tranh

Tình yêu của họ phải đánh đổi bằng mạng sống

Romeo + Juliet [1996]

11. Thép đã tôi thế đấy
Bối cảnh: Thép đã tôi thế đấy! có một địa vị đặc biệt trong lịch sử văn học Liên Xô và nền văn học tiên tiến thế giới. Cách mạng tháng Mười thắng lợi, cuộc chiến đấu vĩ đại chưa từng có bao giờ của nhân dân lao động trên một dải đất Liên bang Xô Viết rộng lớn hàng ngày đề ra và đòi hỏi không biết bao nhiêu là anh hùng. Nhân dân Liên Xô, nhân loại tiến bộ chờ đợi văn học phản ánh và đào sâu cho mình hình ảnh con người anh hùng mới ấy. Lần đầu tiên trong văn học, N. Ostrovsky thu gọn được hình ảnh con người mới trong nhân vật Korchagin. Pavel không những khác hẳn với những anh hùng của các thời đại trước. Khác hẳn với những tác phẩm văn nghệ của những năm đầu cách mạng, thường ca ngợi lòng dũng cảm vô tổ chức, tả sức mạnh tràn trề, lớn khỏe của quần chúng như một sức mạnh bột phát, tự nhiên. 
Giá trị: Thép đã tôi thế đấy cho ta thấy từng con người trong một quần chúng rộng lớn nảy nở như thế nào, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Thép đã tôi thế đấy ghi lại cả một quá trình tôi thép, bước đường gian khổ trưởng thành của thế hệ thanh niên Xô viết đầu tiên.
Quy mô: Thép đã tôi thế đấy không phải là một tác phẩm văn học chỉ nhìn đời mà viết. Tác giả sống nó, cảm nó và rồi mới viết nó. Nhân vật trung tâm, Pa-ven, chính là tác giả: Nhi-ca-lai A-xtơ-rốp-xki. Là một chiến sĩ Cách mạng Tháng Mười, ông đã sống một cách nồng cháy nhất, như nhân vật Pa-ven của ông.
Ý nghĩa: Đây cũng không phải một cuốn tiểu thuyết tự thuật thường vì hứng thú hay lợi ích cá nhân mà viết. Tác giả đã viết tác phẩm này ngay trên giường bệnh, trong khi bại liệt và mù, bệnh tật tàn phá chín phần mười cơ thể. Chưa từng có một nhà văn sáng tác trong những điều kiện gian khổ như vậy.
Chắc hẳn trong lòng người viết phải có một cảm hứng mãnh liệt không biết bao nhiêu mà kể. Nguồn cảm hứng ấy đã tạo nên sức mạnh tinh thần của người chiến sĩ cách mạng dù bị tàn phế, dù có chịu trăm ngàn nổi đau cùng cực vẫn không chịu nằm đợi chết, không thể chịu được xa rời chiến đấu, do đó phấn đấu trở thành một nhà văn và viết nên cuốn sách này.

Thép đã tôi thế đấy

12. Nhà giả kim
Bối cảnh: Nhà giả kim (tiếng Bồ Đào Nha: O Alquimista) là một cuốn sách được xuất bản lần đầu ở Brasil năm 1988 và là cuốn sách nổi tiếng nhất của nhà văn Paulo Coelho.
Giá trị: Nhà Giả Kim là câu chuyện cổ tích giản dị, lôi cuốn, hấp dẫn, thấm đẫm những minh triết huyền bí của phương Đông. Hiện nay, cuốn sách đã nhân toàn ra toàn quốc, đã làm rung động hàng triệu tâm hồn, trở thành một trong những cuốn sách văn học hay nhất mọi thời đại và có thể làm thay đổi cuộc đời người đọc.
Quy mô: Nó được dịch ra 67 ngôn ngữ và bán ra tới 65 triệu bản (Theo thống kê ngày 19.5.2008), trở thành một trong những quyển sách bán chạy nhất mọi thời đại.
Ý nghĩa: Đây là một câu chuyện thúc giục độc giả theo đuổi giấc mơ của mình. Cuốn sách nuôi dưỡng tâm hồn người đọc và truyền cảm hứng này được viết một cách giản dị mang nhiều yếu tố của các câu chuyện thần tiên và các câu chuyện tâm linh, tôn giáo.

Nhà giả kim

Tất cả những tác phẩm văn học trên tuy xuất hiện vào những khoảng thời gian khác nhau, phản ánh nội dung khác nhau nhưng nó đều có sức ảnh hướng lớn đến nhân loại và luôn trường tồn cùng thời gian. Toplist hy vọng bài viết trên sẽ giúp bạn thêm yêu và khâm phục những kiệt tác văn học của thế giới.

30/3/2020

Khuất Hương

Theo https://toplist.vn/