Nắng vàng Nagasaki

Nắng vàng Nagasaki

Tokyo, ngày... tháng... năm 2009
Anh Nguyễn quý mến,
Em vừa từ thành phố Nagasaki về, vội viết thư cho anh kẻo để anh chờ thư.
Nơi em đến viếng đầu tiên ở thành phố này không phải là “Chukamachi” khu phố Trung Hoa (Chinatown), hoặc một “otera, tera, dera hoặc ji” (ngôi chùa cổ kính) hay những “shoppingu gai “ (siêu thị) như những lần trước đây khi đi thăm viếng một địa danh mới mà là một “Oura tenshudo shita” (nhà thờ, đúng hơn một giáo đường Thiên Chúa giáo) Giáo đường Oura (Oura Catholic Church) xây dựng năm 1864 do một tu sĩ người Pháp là Cha Bernard Petitjean sau ngài trở thành giám mục tiên khởi ở Nagasaki.
Sở dĩ em viếng nơi đây trước nhất của chuyến du lịch vì có dính dáng đến văn hóa, nghệ thuật của người Pháp mà em rất thích.
Giáo đường tọa lạc về hướng đông nam ở cuối thành phố, gần đền thờ Đức Khổng Phu Tử và công viên Glover. Trong khi đó một di tích nổi tiếng khác của Thiên Chúa Giáo là Đền thờ 26 vị Thánh tử đạo lại tọa lạc ở phía cực bắc của thành phố.
Nhìn ngôi tượng Đức Cha Petitjean mặc áo chùng dài đứng nơi nhà thờ, trông ngài hiền từ , khiêm tốn và thánh thiện.
Oura là một trong những ngôi giáo đường cổ nhất tại nước Nhật Bản. Được xây dựng bằng gỗ và theo lối Gothic. Các ngôi nhà chung quanh trong khuôn viên nhà thờ cũng xây dựng bằng gỗ rất mỹ thuật.
Giáo đường sơn màu trắng với những cửa sổ ráp bằng kính nhiều màu phản chiếu lấp lánh dưới ánh sáng mặt trời trông rất đẹp, được xếp vào cổ tích liệt hạng “quốc gia chi bảo” (National Treasure)
Rời khu giáo đường, em đi đến viếng khu “Hollander Slope”. Nơi đây những đường phố được lát đá hoặc trải sỏi rất mỹ thuật do người Hòa Lan xây dựng. Ngày xưa, theo quan niệm đơn sơ của người dân địa phương, người ngoại quốc nào từ tây phương tới (dù là người Bồ đào nha , người Hòa lan, người Tây ban nha..) cũng gọi chung là “người Hòa Lan” cả.
Người Bồ đào nha và người Hòa lan là những người ngoại quốc từ phương tây đến hải cảng Nagasaki sớm nhất khi hải cảng mở cửa giao dịch thương mại với quốc tế từ năm 1571, tiếp theo sau những tay lái buôn từ Trung hoa đến trước đó và đã tổ chức thành cộng đồng Hoa kiều riêng biệt.
Những tay lái buôn người Bồ đào nha mang đến nhiều tàu bè chở súng đạn đến bán và chở những nhà truyền đạo thiên chúa. Có một thời gian các lãnh chúa cai trị tại địa phương ra lệnh đóng cửa hải cảng không muốn giao dịch với người tây phương vì họ muôn ngăn cấm những nhà truyền giáo hoạt động rất mạnh.
Chỉ riêng người Hòa lan được phép đến giao dịch thương mại vào giữa những năm 1638 đến 1854.
Sau khi hải cảng mở cửa lại, người Pháp, người Anh, người Mỹ, người Đức và người Phổ tới tấp đến buôn bán cho đến ngày nay.
Năm 1992, người Hòa lan đã bỏ ra một ngân khoản lên đến 1.75 tỷ dollars để xây dựng một ngôi làng cổ truyền Hòa lan “Huis ten Bosch” với những giáo đường, cư xá, tiệm buôn, những cối xay gió, nông trại, kênh đào, công viên... theo mẫu tại quê nhà bên Hòa lan. Gồm cả xây lên một tòa nhà giống mẫu lâu đài của nữ hoàng Beatrix và một giáo đường Hòa lan với ngọn tháp cao nhất. Phương tiện giao thông nơi làng này là những chiếc xe cổ do ngựa kéo, những cổ taxi cổ điển và những tàu thuyền kiểu cổ đi lại trên những sông đào trong làng.
Du khách đến viếng khu làng này đều nhiệt liệt ngợi khen kiều dân Hòa lan đã có sáng kiến rất hay và xây dựng tuyệt vời.
Một nơi được du khách ngoại quốc cũng như dân Nhật bản thăm viếng nhiều lần nhất tại Nagasaki là Công viên Hòa Bình “ Peace Park”.
Một trụ bằng đá đen được dưng lên để đánh dấu nơi quả bom nguyên tử thứ nhì của Hoa Kỳ nổ lúc 11:02 ngày 9 tháng Tám năm 1945, ba ngày sau ngày quả bom nguyên tử đầu tiên thả xuống Hiroshima.
Bom rơi gần chỗ bến tàu và sức nổ đã sát hại ngay tại chỗ ước tính 75,000 nhân mạng và chừng hơn 75,000 nạn nhân bị thương. Nhiều công trình xây lên để kỷ niệm kể cả một tượng đài cao 9 mét (30 ft), tạc một người đàn ông Nhật vặm vỡ tay phải dơ lên cao, ngón tay trỏ chỉ lên trời (Thiên), tay trái đưa ngang (Bình), mang tên “Pho Tượng Hòa Bình”(Peace Statue).
Năm 1959 giáo dân tái thiết ngôi giáo đường Urakami Catholic Church tọa lạc cạnh công viên này.Cũng mang một ý nghĩ “cầu nguyên hòa bình cho nhân loại”. Ai bước chân đến Nagasaki không thể nào quên được Viện Bảo tàng “Atomic Bomb Museum”. Nơi đây trưng bày quang cảnh sinh hoạt của thành phố hải cảng Nagasaki trước và sau ngày bị bom nguyên tử, kể cả công cuộc tái thiết sau này. Những bức ảnh chụp, video, tài liệu báo chí (trong nước và thế giới) ghi lại biến cố đau thương này.
Mô hình làm bằng kim loại “Hai quả bom A” hình tròn. Một cái đồng hồ lớn treo tường ngưng hoạt động đã vô tình ghi lại giờ bom nổ... được viết lại trong một tài liệu “ A clock frozen at the moment the exploded “ là một trong những vật trưng bày được người xem chú ý và suy nghĩ nhiều nhất về thảm họa nguyên tử trong chiến tranh. Nghỉ trưa, em đến khu Phố Tàu “Chinatown” để ăn cơm. Em rất thích được ăn cơm Tàu tại chuka-ryori-ya (Chinese restaurant) , có những món em thích như ise-ebi (lobster), kani (crab) và goban (rice cooked).
Bước qua một cái cổng rất lớn trang trí bằng những hàng chữ Hán và chạm trổ những hình hoa văn làm em nhớ đến cái cổng dẫn vào khu phố Tàu “Chinatown”ở thành phố San Francisco mà anh thường đưa em đi mua ô mai, xí mụi, ổi, xoài (em rất mê ăn loại quà vặt này) những ngày chúng mình còn là sinh viên.
Đền thờ Đức Khổng Phu Tử cũng gần khu phố Tàu, nên em ghé đến viếng để biết thêm văn hóa Trung Hoa. Từ xa em đã thấy mái ngói vàng đỏ của ngôi đền thờ nổi bật với lối kiến trúc đặc thù Trung Hoa.
Năm 1982, Cộng đồng Hoa kiều đã góp công của để xây lại và nới rộng thêm ngôi đền thờ này sau khi bị bom nguyên tử phá sập ngôi đền cũ xây dựng năm 1893. Năm 1982 cũng là năm xây dựng viện Bảo Tàøng Quốc Gia Lịch Sử Trung Quốc tại Nagasaki. Những cổ vật trưng bày tại viện bảo tàng tại đây được viện Bảo Tàng Quốc Gia và viện Bảo Tàng Bắc Kinh cho mượn.
Trời ngả về chiều, nắng vàng chiếu rực rỡ trên thành phố hải cảng Nagasaki, trèo lên taxi em đi viếng nốt một di tích cổ của thành phố : Đền Thờ 26 Thánh Tử Đạo.
Năm 1587, shogun Toyotomi Hideyoshi chính thức ra lệnh cấm đạo Thiên chúa hoạt động. kết cuộc là 26 giáo dân bị bắt và giải lên đồi Nishizaka để xử tử trên cây Thánh giá.Theo tài liệu thì số giáo dân bị giết trong đợt đầu tiên có thể hơn 600 vị chỉ tính trong vùng nagasaki không thôi. Năm 1862, Đức Giáo Hoàng đã xét phong Thánh tử đạo cho 26 vị. Một đoạn đường ngắn từ nhà ga dẫn đến đền thờ, giáo dân dựng nên một tảng đá, một nhà nguyện nhỏ, và một viện bảo tàng để vinh danh các thánh tử đạo.
Anh Nguyễn quý mến,
Về lại Tokyo, em ngồi viết thư cho anh mà lòng em vẫn còn buồn vì nhân dịp đi thăm viếng Nagasaki, tìm hiểu để và học hỏi, khi tiếp xúc trực tiếp với những gia đình có liên hệ huyết thống với những nạn nhân của bom nguyên tử ở Nagasaki. Họ cho biết những người chết ngay lúc bom thả tuy xấu số nhưng không chịu đau đớn thân thể trước khi qua đời, còn số người chẳng may bị thương, chất phóng xạ nguyên tử làm họ kéo dài sự đau đớn trước khi vĩnh viễn vào cõi vĩnh hằng. Nghe nhiều câu chuyện, nhiều trường hợp thương tâm đã làm em suy nghĩ nhiều. Những ngày buồn bã kéo theo những đêm thao thức không ngủ được.
Nước Nhật bản , dân Nhật bản của em sao gặp nhiều thiên tai động đất, sóng thần, bão lụt lại thêm họa tai nguyên tử nữa.
Cầu xin Bình An cho mọi dân tộc trên thế giới.
Em nhớ và yêu anh nhiều.
Hôn anh.
MICHIKO kính bút. 
Phương Duy
Theo https://vietvanmoi.fr/