Hải âu đi tìm cha - Cuộc hành trình đầy cảm hứng tự do và chan chứa yêu thương

Hải âu đi tìm cha - Cuộc
hành trình đầy cảm hứng tự do
và chan chứa yêu thương

Hải âu đi tìm cha là tập truyện dài dành cho thiếu nhi của nhà văn Trần Thu Hằng do Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành năm 2024. Câu chuyện kể về cuộc hành trình của chú hải âu theo tàu của các anh chiến sĩ hải quân và đoàn đại biểu ra thăm Quần đảo Trường Sa.
Chú hải âu có tên là Len. Len vừa sinh ra thì bị một cơn bão đánh dạt vào bờ và bị thương rất nặng. May thay chú được một trung úy tên Minh cứu sống và chăm sóc, yêu thương hết mực. Rồi thời gian trôi qua, chú quen với cuộc sống trên đất liền mà không biết mình có nguồn gốc từ đại dương xa xôi, là loài chim biểu tượng cho khát vọng và tự do. Thế rồi lúc Len được sáu tháng tuổi thì tàu của đội anh Minh phải ra quần đảo Trường Sa làm nhiệm vụ. Và chú đã may mắn được đi theo.
Trong hành trình ấy, Len được gặp một người bạn cũng có hoàn cảnh giống như chú có tên là Lin, cả hai nhanh chóng kết thân và san sẻ với nhau mọi điều. Nhờ có Lin, Len được khám phá bao điều mới lạ trên chính quê hương, nòi giống của mình và cả những điều tuyệt diệu của thế giới con người cũng như các loài sinh vật khác. Nhưng điều may mắn nhất là chú đã biết đến sự có mặt của người cha sinh ra mình. Tình phụ tử thiêng liêng chảy tràn trong huyết quản đã thôi thúc Len tìm kiếm cha mình bằng mọi giá.
Thế rồi, nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, chú gặp được cha là một bác hải âu luống tuổi có tên là Lát. Kể từ đó niềm đam mê khám phá của Len như được chắp thêm đôi cánh. Dưới sự hướng dẫn, tâm tình chở che của cha, Len và Lin đã bay khắp mọi nơi, tìm hiểu về quần đảo và hoạt động của con người cũng như rất nhiều điều lí thú về dòng dõi, gia tộc mình và cả những bạn bè sinh sống giữa biển khơi. Mỗi một nơi Len đến là một mảng kí ức không thể nào quên về tình yêu thương giữa con người với con người và giữa con người với hải âu cũng như tình cảm thân thiết giữa những người bạn gặp nhau trên biển lớn.
Một câu chuyện nhân văn dành cho lứa tuổi thần tiên với đầy đủ sắc màu, âm thanh và cung bậc cảm xúc khiến người đọc rưng rưng xúc động. Ở đó vẻ đẹp của tình yêu thương và khát vọng tự do được lấy làm trung tâm của mọi nguồn cảm hứng. Người đọc như bị cuốn vào câu chữ một cách mê đắm bởi sự hấp dẫn của các tình tiết truyện, bởi những giá trị nhân văn và cả sự trong sáng, hồn nhiên của nhân vật như chính tâm hồn các em trong độ tuổi đáng yêu này.
Ấn tượng đầu tiên khi bước vào câu chuyện là tình cảm trìu mến giữa người lính hải quân và chú chim non. Đó là cử chỉ âu yếm của anh Minh ngay khi bước vào phòng:
” – Len ở đâu về đấy? Anh sắp được lên tàu đi công tác rồi, Len có đi cùng anh không?
Len đập đập cánh bay lên tay anh, bám vào vai áo có đeo quân hàm mới tinh. Đôi chân chưa thật chắc khoẻ, nhưng móng chân dài của Lên bấm vào đủ làm anh Minh thấy nhột nhột. Len dụi mỏ vào cổ áo anh:
– Len chịu khó ăn nhiều cho khoẻ để đi biển với anh. Anh đưa Len về nơi Len được sinh ra đấy nhé”
Một đoạn hội thoại ngắn của hai nhân vật đại diện cho hai thế giới khác nhau ngay lập tức chạm vào trái tim độc giả. Tình cảm ấy bắt nguồn từ trái tim lương thiện của người lính biển và bản chất hiền lành, đáng yêu của loài chim hải âu bé nhỏ. Điều ấy không riêng gì Trung úy Minh mà xuyên suốt câu chuyện ta bắt gặp rất nhiều lần với những nhân vật khác. Đó là những anh nuôi, là chiến sĩ Khôi, là chị Thúy, đại tá Nghiêm và rất nhiều nhiều nữa. Ánh mắt ai cũng ánh lên niềm vui khôn xiết khi bắt gặp Len và người bạn đồng hành. Rồi họ cho ăn, họ ôm ấp vuốt ve, ủ ấm các chú chim hải âu trong vòng tay yêu thương trìu mến. Còn hải âu lại như đứa trẻ ngoan được sà vào lòng mẹ, cứ dụi dụi mỏ vào vai áo các anh chiến sĩ mà nũng nịu, thân tình. Thật đúng như câu nói thường nghe “Chim hải âu đậu trên vai người chiến sĩ”.
Đây là một vỉa tầng của bài học nhân văn. Giáo dục các em nhỏ tuổi về tình yêu thương con người dành cho loài vật, đặc biệt là khi chúng còn nhỏ bé, chưa đủ sức tự chăm lo cho bản thân. Hải âu là loài chim báo bão. Vì thế, yêu thương, chăm sóc, bảo vệ chúng là bảo vệ môi trường, bảo vệ cuộc sống chúng ta. Mặt khác, người viết cũng ngầm căn dặn các em, muốn nhận được tình yêu thương từ người khác, thì mình phải luôn là một đứa trẻ ngoan, ham học hỏi và biết vâng lời như chú hải âu kia.
Ấn tượng thứ hai là tình bạn vô tư, trong sáng nhưng vô cùng bền chặt giữa các nhân vật, sẵn sàng chia sẻ cho nhau biết về mọi thứ, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi khó khăn hoạn nạn. Lin và Len tuy mới quen nhau nhưng Lin đã tận tình chia sẻ cho Len những điều cậu biết, hoảng hốt cầu cứu và đưa Len thoát khỏi lưỡi hái tử thần trước sức mạnh khổng lồ của quạt gió. Còn Len thì dẫn Lin đi tìm thức ăn hay hành động Len dũng cảm nhảy lên cao rồi chủ động té xuống sàn để mọi người trông thấy mà cho ăn khi Lin bị đói lả, và khi được bác đại tá cho cháo thì Len không nỡ ăn mà vội lao ra cửa nơi Lin đứng khiến mọi người trầm trồ thốt lên “Chúng thương nhau chưa kìa”. Mỗi chú hải âu dù có khát khao, lí tưởng riêng nhưng biết tự sức mình không thể làm nên chuyện nên phải dựa vào nhau, dìu nhau đi từng bước nhỏ như câu nói truyền tai nhau của những người chiến sĩ “mọi thứ phải dựa vào đồng đội”
Không gian tình bạn được nới rộng ra giữa các nhân vật khác loài trong thế giới tự nhiên. Đó là giữa chim bói cá với Lin, giữa cá heo với Len và rất nhiều, nhiều nữa… Nhờ sự hoà đồng, thân thiện và tình cảm mà Len khám phá được rất nhiều điều, được cứu sống và tìm thấy cha. Hoá ra, trên cuộc đời này ở bất cứ đâu, bất cứ ai cũng có thể trở thành bầu bạn chỉ cần chúng ta biết mở cánh cửa tâm hồn, sống chân thành và tử tế. Ngòi bút nhà văn đã thiết kế nên các tình huống gặp gỡ hết sức thú vị cùng những lời thoại rất hài hước, dễ thương làm cho độc giả nhí bị cuốn vào câu chữ. Một bài học nhân văn về tình bạn được lồng ghép thật nhẹ nhàng, tinh tế để người đọc dễ dàng tiếp thu trong một trạng thái tinh thần thư giãn.
Nội dung trọng tâm của câu chuyện là Hải âu đi tìm cha. Mặc dù đây là ý tưởng nảy ra bất ngờ qua sự gợi ý của Lin mà trước đó Len chưa hề biết đến. Thế mà, ngay lập tức, chú bé hải âu bất chấp mọi hiểm nguy, gian khó để tìm bằng được cha mình vì sự thôi thúc của dòng máu nóng chảy tràn trong huyết quản, vì sự khát khao được gặp đấng sinh thành, được sống với tình phụ tử thiêng liêng. Sự ngô nghê khi Len nhận quạt gió làm cha là một điều dễ hiểu, rất đáng thương và xúc động vô cùng. Hay hành động đêm đêm thao thức nghĩ tưởng tượng về cha, ngày thì bay hết chỗ nọ, hỏi hết chỗ kia tìm kiếm rồi khi thấy thì bất chấp hiểm nguy lao vút lên để tiến đến gần cha làm sao nhanh nhất đủ cho người đọc thấy tình ruột thịt thiêng liêng, vĩ đại đến thế nào. Cha của Len cũng thế, chỉ vì một phút giây sao nhãng để lạc mất con mà ông trong lòng luôn day dứt, nhớ thương, phiêu bạt khắp nơi để dò lần tung tích. Phút gặp lại con ông như được hồi sinh lần nữa, kể cho con nghe về đặc điểm giống loài mình, kể về sự yêu thương, chăm sóc ông dành cho anh em Len ngày nhỏ, về hòn đảo Tình yêu và thương nhớ, nơi ghi dấu rất nhiều kỉ niệm của cha mẹ về những đứa con.
Và câu chuyện một nữ chiến sỹ hải quân tên là Thúy khao khát gặp lại người bố đã hy sinh mới cảm động biết bao. Thúy đã ngồi cặm cụi, nắn nót gấp từng con hạc giấy, đeo kín khẩu trang để dấu đi dòng lệ nhạt nhòa khi nghĩ về bố, rồi năn nỉ van xin chỉ huy được theo đoàn cứu trợ đi lên đảo, bất chấp sóng to, gió lớn, bất chấp hiểm nguy chực chờ. Bố của Thúy hy sinh trong một cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo khi cô mới lên ba. Nhưng sự gắn kết sâu xa của tình ruột thịt bao đời vốn thiêng liêng nên chẳng có gì ngăn cản được bước chân, ngăn cản khát khao gặp lại cha mình dù chỉ còn nắm đất. Câu chuyện xúc động ấy không chỉ riêng mình Thúy mà của rất nhiều người trên đất nước Việt Nam ta.
Người viết đã lồng ghép hai nghịch cảnh vào trong một chủ đề. Một là đại diện cho con người, một là đại diện cho loài vật để truyền cho các em thông điệp về tình yêu bao la và thiêng liêng của tình phụ tử, về lòng biết ơn với đấng sinh thành và cả với những người chiến sĩ đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo cho quốc gia, dân tộc. Các em ắt hẳn sẽ nhớ, sẽ ghi và sẽ thấm để mang theo trong suốt cuộc đời.
Hành trình tìm cha cũng là hành trình giúp hải âu khám phá ra bao điều thú vị về biển đảo, về Nhà giàn tổ quốc, về phẩm chất anh dũng, kiên cường và tận trung tuyệt đối của những người chiến sĩ. Dưới sự dẫn dắt của cha, Len đã biết được quần đảo Trường Sa có những hòn đảo nào, trực thuộc địa danh nào. Nhà Giàn tổ quốc được xây dựng ra sao và để làm gì. Những người lính biển gian khổ như thế nào trong công cuộc bảo vệ biên cương. Hành động bất chấp hiểm nguy, khẩn trương, tận tụy phục vụ nhân dân và ần cần chăm sóc họ của đại tá Nghiêm, xung phong lên đảo của trung úy Minh và rất nhiều chiến sỹ trong cặp mắt quan sát của chim hải âu trở thành biểu tượng hùng hồn và vĩnh cửu về vẻ đẹp của quân đội nhân dân Việt Nam, của những người chiến sĩ hải quân trấn thủ vùng biên ải. Tác giả đã đứng ở góc nhìn của loài vật, của cặp mắt non tơ để mà quan sát và cảm nhận. Điều ấy vừa hồn nhiên, vừa chân thực, vừa gần gũi, dễ chạm đến thẳm sâu xúc cảm của con người.
Chuyện còn cuốn hút người đọc bởi thể loại truyện đồng thoại nên thế giới loài vật hiện lên một cách sinh động, hấp dẫn. Các tình huống được sắp xếp một cách logic cả về không gian, thời gian và diễn biến tâm lý nhân vật. Hệ thống lời thoại phù hợp với từng đối tượng nhân vật, với hoàn cảnh, đủ các cung bậc cảm xúc hồn nhiên, vui tươi, nhí nhảnh của trẻ nhỏ và trầm tư, lo lắng của người trưởng thành. Các đoạn văn miêu tả cảnh, miêu tả nhân vật sinh động, đủ sắc màu, âm thanh và cảm xúc. Sử dụng nhiều biện pháp tu từ như nhân hoá, so sánh… tạo ra sức gợi rất hiệu quả. Người viết có vốn kiến thức sâu rộng về biển đảo, về tính chất công việc của lính hải quân và đặc điểm các loài sinh vật sống ở đại dương. Đọc xong tập sách, độc giả không chỉ thấm nhuần những bài học nhân văn giá trị về lẽ sống mà còn được cung cấp một lượng lớn kiến thức về nhiều lĩnh vực như văn học, địa lý, lịch sử, sinh học… Đây thực sự là một món quà ý nghĩa dành cho các em ở lứa tuổi thiếu nhi, vừa học hỏi được nhiều điều bổ ích phục vụ cho việc học và rèn luyện kĩ năng sống.
Viết về chim hải âu và biển cả là viết về biểu tượng của khát vọng và tự do. Tác giả mong muốn gửi đến các em đang trong độ tuổi thiếu nhi hãy không ngừng nuôi ước mơ, khát vọng, chinh phục đỉnh cao tri thức để làm chủ cuộc sống, làm chủ thiên nhiên như đàn hải âu kia sải cánh tung bay giữa bao la biển biếc mây trời.
6/6/2025
Lê Thị Xuân
Theo https://vanhocsaigon.com/