Thứ Năm, 24 tháng 9, 2026

Beijing lá phong vàng

Beijing lá phong vàng

Buổi sáng
Buổi sáng bước ra khỏi cửa. Không khí lạnh ngắt sững sờ. Lặng lẽ đi ra khu vườn để cảm nhận thời khắc sớm mai của cỏ cây.
Ngạc nhiên chưa. Không thấy gì cả. Khu vườn im lìm run lên trong giá rét.
Không hương cây. Không hương hoa. Không hương quả. Không hương đất.
Không tiếng sâu. Không tiếng côn trùng. Không tiếng chim. Không tiếng thú.
Không một chiếc lá. Không một chú bướm. Không một chú kiến. Không một chú giun đất.
Buổi sáng Beijing sạch tinh tươm.
Buổi sáng Beijing không khí lạnh mênh mông vô giá.
Không khí
Khi trời lạnh. Không khí Beijing hoàn toàn khô khốc giòn tan.
Nếu chạm vào không khí bạn sẽ có cảm giác không khí hoàn toàn vỡ vụn. Âm thanh lạo xạo vang lên sẽ làm bạn giật mình.
Ở Beijing mùa đông không khí hoàn toàn vô vị. Bạn có biết tại sao không. Đó là vì cả bầu trời mặt đất không có mùi hương gì.
Mùa đông Beijing hương duy nhất trong không khí đó là nhân hương. Thế nhưng nhân hương vừa lan tỏa vào không khí đã bị sấy khô vỡ nát và rơi lả tả xuống mặt đất.
Ta hít thở không khí và không cảm nhận được sự ngọt ngào của đất trời.
Ta hít thở không khí và không cảm nhận được sự nồng nàn mê hoặc của da thịt người dấu yêu.
Sương tuyết
Sáng sớm khi từ nhà ăn trở về mình thấy cả khu vườn trường phảng phất một màu trắng mờ mờ ảo ảo như sương. Cúi xuống nhặt một chiếc lá vàng lên xem. Mỗi chiếc lá phủ kín một lớp lông măng trắng mịn màng mỏng tang. Một vẻ đẹp mong manh e lệ. Sờ tay vào tất cả dịu dàng tan chảy. Ồ sương tuyết.
Đi một đoạn đến khu những cây thông Noel. Thật bất ngờ trên những tán lá xanh mướt bao phủ một lớp sương tuyết mỏng trắng mờ thật mềm mại quyến rũ. Hình như những hạt sương đêm đã kết thành tuyết trắng.
Tuyết im lìm trên lá vàng trên cỏ và trên thảm thông xanh. Tuyết đã phủ một lớp lông tơ trắng mịn màng non nớt lên vạn vật thiên nhiên. Tuyết trắng thanh sạch như thể một tấm màng mỏng phong bao tự nhiên ôm ấp những sinh linh nhỏ bé của mình trong mùa lạnh giá.
Đây là lần đầu tiên mình thấy sương tuyết trong đời. Dù đó mới chỉ là một lớp tuyết mỏng tang.
Nắng vàng
Trời lạnh. Nằm miên man mơ về xứ nóng suốt buổi sáng trong phòng.
Buổi trưa mở cửa. Ôi ánh nắng vàng chói lòa.
Nắng trưa giữa mùa đông chợt đến trong những ngày trời xám. Lạ quá. Ánh sáng vàng mật ong sóng sánh trong vắt.
Khắp nơi tràn ngập một thứ ánh sáng óng ả vàng ròng lấp lánh tuôn chảy lao xao.
Ra giữa nắng. Năng lượng mặt trời dịu dàng sưởi ấm thân thể. Nắng rực rỡ chói chang mà sao quá đỗi ngọt ngào tinh tế.
Bước vào bóng râm. Ngay lập tức buốt giá vô ngần.
Buổi trưa
Mùa đông. Buổi trưa là thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày.
Khi đó vạn vật bừng tỉnh hồi sinh. Sự sống kiêu hãnh sáng ngời gương mặt.
Không khí ấm áp. Mặt người rạng rỡ.
Bạn hỏi: Anh sao thế. Uống rượu à.
Mình nói: Không.
Bạn nghi hoặc: Không sao mặt mày lại đỏ gay thế.
Mình nói: Nhìn gương xem mặt em thế nào rồi.
Ngó gương. Bạn thốt lên: Ôi mặt tôi làm sao lại đỏ bừng lên thế này.
Mặt đỏ nghĩa là năng lượng bùng nổ. Mặt đỏ nghĩa là các động lực đã được kích hoạt.
Mặt đỏ… Ôi nhiều thông điệp lắm.
Sương băng
Buổi sáng. Trời còn tờ mờ mình đi ra khu vườn trước sân. Thật bất ngờ. Cả khu vườn khô héo lạnh lẽo bỗng lung linh một màu trắng trong im phắc lạ lùng.
Mọi cành cây ngọn cỏ đều được bọc cẩn thận một lớp sương băng trong suốt non nớt mỏng manh.
Khu vườn thân thuộc là thế bất ngờ trở nên một thế giới trắng trong hư ảo vừa lay động vừa lung linh dị thường.
Nhịp điệu của thời tiết biến chuyển vạn vật. Lạnh giá có phép màu của lạnh giá.
Băng non đầu mùa đẹp run rẩy tráng lệ nguy nga. Huyền ảo mỏng manh quá chỉ tỏ rạng chút ánh ngày đã dịu dàng ứa lệ tan chảy giàn giụa.
Sương băng non nớt dịu dàng tan lặng lẽ.
Băng mỏng
Buổi sáng. Chúng mình đi quanh khu ký túc xá. Trời lạnh ngắt. Khu vườn trường mênh mông. Cây trơ cành. Khi tới khu hồ rộng tất cả đều bất ngờ vì đêm qua hồ đã đóng băng.
Có người hiếu kỳ chạy xuống mép nước lấy tay khua khua. Băng mới đóng trên bề mặt. Lớp băng khá mỏng. Có thể cầm nắm được. Dưới lớp băng vẫn là nước. Nhìn qua đó sẽ thấy cá và tôm nhởn nhơ thong dong bơi lội.
Ôi những chú tôm chú cá hàn đới hình như các chú đang trễ nải tận hưởng những giây phút cuối cùng khi nước chưa đóng băng để minh chứng sự yểu điệu đài các của mình.
Mới đầu đông. Buổi sáng nước đóng băng nhưng đến trưa khi ánh ngày sáng tỏ hơi ấm lan tỏa lớp băng mỏng lại tan thành nước.
Chỉ khoảng dăm ngày băng mỏng như thế. Khi hơi lạnh mùa đông tràn ngập lớp băng dày dần dần đến mức thành một sân băng mênh mông vững chãi.
Tuyết rơi
Buổi trưa có một đợt tuyết đầu mùa rơi nhẹ. Không ai ngủ được. Người nào cũng háo hức xem tuyết rơi. Các bạn Beijing nói tuyết đầu mùa bao giờ cũng mang may mắn tới mọi người.
Những bông tuyết trắng tinh bé xíu lơ lửng bay từ trời cao xuống đẹp tinh khiết.  Mong manh đến thắt lòng.
Mọi người đứng ngoài trời giá lạnh xòe tay hứng tuyết. Tuyết bám vào mặt vào tóc vào khắp áo quần. Tuyết tan mát lạnh chảy lênh láng thấm thía trên thịt da thật diệu kỳ.
Tuyết rơi như mưa. Chỉ một lúc tuyết đã vun thành đống trắng muốt như gạo như muối dưới chân. Trời lạnh lắm. Tuyệt đẹp thật nhưng làm sao đứng hứng tuyết dưới độ âm ngoài trời mãi được.
Tiếc rẻ trở về phòng. Bạn hỏi: Anh thấy tuyết đẹp không? Nói: Tuyệt. Nhưng ngoài trời tuyết lạnh buốt. Hỏi: Thế sao? Nói: Trong nhà tuyết nóng bỏng. Bạn lừ mắt: Thật sao.
Tuyết đầu mùa bao giờ cũng đến cùng may mắn.
Sen băng
Ở châu Á nơi nào cũng gặp sen. Nhưng sen trong băng thì mới gặp một lần. Đó là khi tới thăm Yihe Yuan (Di Hòa viên). Đây được mệnh danh là Cung điện mùa hè (Summer Palace) và cách Beijing khoảng 15 km về phía bắc.
Hôm ấy giữa mùa đông. Kunming hu (hồ Côn Minh) rộng 230 mẫu trong khuôn viên Yihe Yuan hoàn toàn đóng băng. Mênh mông một màu trắng lạnh vừa kỳ vĩ bi thương vừa bát ngát vô cảm. Mênh mông và kỳ vĩ đến nỗi không còn một sinh vật nào sống được.
Mình theo lan can ven hồ đến gần chiến hạm đá trắng thì bất ngờ gặp sen.
Trong băng hình hài sen còn nguyên vẹn nhưng sen đã chết. Sự sống ẩn náu ở đâu đó rất xa dưới đáy bùn. Hình như bùn là nơi đầu tiên sự sống trên hành tinh này sinh ra và bùn cũng là nơi cuối cùng sự sống trên hành tinh này ẩn trú.  Không có bùn chắc là không có sự sống. Không có bùn trái đất không có hoa sen. 
Sen trong băng tất cả đã héo quắt. Trông sen thật não nùng. Sen trong băng đẹp bi thương.
Ta sống với sen hàng ngày. Thân thuộc mọi vẻ đẹp của sen. Từ bùn lên sen như một thôn nữ kiêu sa dáng vẻ đài các lá ngọc cành vàng. Mọi hoàng hậu công chúa hoa hậu cũng từ bùn đất mùa màng mà ra. Tự nhiên sen thế.
Sen là sen. Bùn là bùn. Không có bùn thì không có sen. Bùn hóa thân thành sen hình hài tuyệt tác. Sen vinh danh bùn.
Nhưng vẻ đẹp của sen trong băng thì kỳ vĩ và đau thương quá.
Không thấy sen bị hủy diệt tàn khốc và mỹ lệ trong băng thì không hiểu được sự vĩ đại của sự sống.
Sen băng đó là vẻ đẹp phóng chiếu vị lai.
Cá băng
Mình đi theo một con sông băng như một xa lộ trắng. Bọn trẻ tinh nghịch rê dắt bóng dọc sông. Trời lạnh băng tách khỏi bờ đất cong lên như vỏ đỗ. Lạ mắt quá.
Qua lớp băng trong suốt mình bất ngờ nhìn thấy mấy con cá. Ồ. Không phải chỉ một vài con mà là cả đàn cá. Không phải chỉ có cá nhỏ mà cả những con cá khá lớn.
Vì sao những con cá của xứ sở băng tuyết vẫn bị chết bởi lạnh. Có phải các chú không nghe chương trình dự báo thời tiết trên truyền hình chăng. Hay nhà đài của loài cá đã dự báo sai. Bản năng xứ tuyết sao lại không tiên liệu được lúc nước đóng băng. Hay các chú mải vui chơi mà quên mất lúc nước bị đông cứng. Hay vì lẽ gì. Chỉ trời mới biết.   
Những con cá ướp lạnh nằm ngay ngắn trong băng như có ai xếp đặt. Nghệ thuật sắp đặt của băng. Băng đẹp thật nhưng sát sinh. Những chú cá trong băng mang vẻ đẹp vĩnh hằng
Trời trong
Ở Beijing có những chiều mùa đông trời trong suốt.
Nhìn lên trời bạn luôn có cảm giác trời rất gần. Với tay có thể chạm tới trời.
Một màu xanh thăm thẳm hư không vô biên.
Không một cánh chim.
Không một gợn mây.
Tuyệt đối không có gì.
Lúc ấy suy nghĩ của bạn hoàn toàn hư vô.
Hư vô là trạng thái hoan lạc kiếp người.
Lúc ấy suy nghĩ của bạn hoàn toàn trong suốt.
Trong suốt là tâm thế mặc khải nhân sinh.
Trời xanh
Ở Beijing có những hoàng hôn mùa đông trời xanh thẳm.
Một màu xanh dương thắm thiết khôn cùng.
Nhìn trời bạn sẽ bừng tỉnh sự vô cùng vô tận vũ trụ.
Nhìn trời bạn sẽ chột dạ cảm thức về sự bé nhỏ mong manh của con người. Nhìn trời bạn sẽ chợt hiểu rằng mọi cố gắng của bạn là hoàn toàn vô nghĩa.
Nhìn trời xanh thăm thẳm suy nghĩ của bạn đạt tới độ không của tư duy. Khi đó nhận thức của bạn tuyệt đối tuyệt vọng. Mọi chân lý tuyệt đối đều là hư vô.
Con người khi đối diện với trời xanh sẽ hoảng loạn. Đối diện với hư vô là một đối diện quá sức con người. Bởi con người là loài yếu đuối nhất trong vũ trụ.
Giữa những hoàng hôn xanh thẳm mùa đông bất chợt có một chớp sáng ẩn hiện xa xăm. Đó là một cánh chim một làn mây hay một ảo ảnh. Chả biết là gì nhưng chớp sáng đó vô cùng tội nghiệp.
Chỉ một dấu vết mơ hồ như thế cũng làm vũ trụ bớt xanh thẳm hư vô.  
Trời xám
Ở Beijing có những buổi chiều mùa đông trời xám ngắt.
Khi đó bạn có cảm giác bị nhốt trong một cái cốc bằng chì. Cái cốc ấy không hiểu sao rất chật chội. Bạn sẽ vô cùng bức bối ngột ngạt đến nỗi có cảm giác không khí đã hoàn toàn biến mất.
Trong những buổi chiều xám tâm trạng của bạn trở lên trĩu nặng. Chắc chắn bạn không còn là bạn. Bạn trở thành một cành gỗ mục hoặc một hòn đá kệch cỡm sứt sẹo. Bạn trở thành một thứ kim loại tầm thường đã bị nấu chảy nhưng đông kết dị dạng.
Trong những buổi chiều xám hình hài của bạn méo mó dúm dó bất định. Tư duy của bạn nát vụn. Tình cảm của bạn tan vỡ. Tinh thần của bạn sụp đổ. Hồn vía bạn heo quắt cong queo.
Trong những buổi chiều mùa đông xám ngắt bạn sẽ hoàn toàn tuyệt vọng. Tuyệt vọng là chân lý của trời xám.
Nếu chưa ở dưới vòm trời xám ngắt mùa đông phương Bắc bạn sẽ chưa đạt tới độ không của nhân sinh.
Nếu chưa ở dưới vòm trời xám ngặt mùa đông phương Bắc bạn sẽ chưa thể đạt được chân lý tuyệt vọng.
Chan hòa với những buổi chiều mùa đông xám ngắt bạn sẽ phi thường.
Trời lạnh
Mùa đông Beijing khi nhiệt độ xuống dưới độ không trời rất lạnh. Khi nhiệt độ xuống âm 15 độ thì lạnh khủng khiếp.
Nghe nhiệt độ thấp như thế ai cũng sợ hãi. Thế nhưng cùng 15 độ âm nhưng ở Hà Nội bao giờ cũng lạnh hơn rất nhiều.
Ở Beijing không khí rất khô. Cái lạnh chỉ thoáng qua da thịt không dừng lại ngấm sâu nên sự buốt giá không có. Ta có cảm giác cái lạnh rất hời hợt chạy lông bông theo gió.
Vì trời lạnh kéo dài hầu như suốt cả mùa đông nên ra ngoài trời ai cũng cẩn thận mặc áo quần mũ khăn giầy tất rất đầy đủ chu đáo. Hơn thế cái lạnh chỉ ở ngoài trời trong nhà rất ấm. Bởi nhà nào cũng có hệ thống sưởi hết sức hợp lý.
Ở Hà Nội do độ ẩm cao nên hơi nước thường lưu đọng trên da người. Chính da ẩm đã trở thành nơi tích tụ truyền dẫn hơi lạnh ngấm vào tận xương thịt. Do đó khi nhiệt độ xuống thấp hơi lạnh trở nên buốt giá thấm thía vô cùng. Lạnh thấu xương.
Ở Hà Nội rất ít nhà có hệ thống sưởi nên ngoài trời hay trong nhà đều lạnh giá như nhau. Khi nhiệt độ xuống thấp mọi người không biết trốn vào đâu tránh rét. Thời tiết nhiệt đới thay đổi thất thường. Trời thường trở lạnh đột ngột rất ít người chuẩn bị sẵn quần áo ấm nên thường bị lạnh bất ngờ.
Nhiệt độ thấp ở đâu cũng giống nhau. Trời lạnh ở mỗi nơi mỗi khác. Điều cơ bản là con người phải có hành xử hợp lý. Với con người lạnh hay ấm là do mình. Mùa đông lạnh giá là do trời ấm áp là do người.
Lá phong vàng
Mình sống ở Beijing gần trọn một mùa đông. Chưa bao giờ có một mùa đông xa nhà và lạnh như thế. Trời lúc nào cũng xám ngắt. Xung quanh toàn băng tuyết. Xa nhà khi đã có tuổi. Trời càng lạnh ta lại càng nhớ nhà.
Một buổi tối mình băng qua một khu vườn cổ thụ trở về sau một ngày tất bật đường xa. Gió từ hồ băng thổi lên như những lưỡi dao mảnh rạch vô hồi vào mặt. Bỗng nghe tiếng xạc xào trong gió. Một chiếc lá từ trên cây rớt xuống.
Mình đuổi theo. Ôi một chiếc lá phong vàng. Chiếc lá phong xòe ra như một bàn tay run rẩy. Lá phong mong manh. Mình nói với người đồng hành: Một chiếc lá phong vàng em ạ. Mắt bạn sáng lên: Ôi nó vàng như nắng. Chắc là chiếc lá cuối cùng sót lại. Chúng mình ngước lên. Cả khu vườn cây trơ cành rét mướt buồn bã tối sẫm. Không một chiếc lá.
Cầm chiếc lá trên tay. Chúng mình tiếp tục đi về nơi ở. Bỗng nhiên mặt cả hai nóng bừng hồng hào. Chiếc lá phong vàng như một vạt nắng nhiệt đới giữa mùa đông phương Bắc. Ấm nồng nàn.
Vườn trúc
Sao người xưa hay ví người quân tử với tùng với trúc.
Tùng hùng vĩ quanh năm xanh tốt cheo leo vách đá lạnh lẽo gió sương bão tố thì đúng rồi. Nhưng còn trúc làm sao có thể sánh ngang với tùng để ví cùng người quân tử.
Băn khoăn ấy đeo đẳng bao năm. Nếu không sống giữa mùa đông phương Bắc thì mình cũng không thể hiểu được.
Trong băng tuyết mùa đông hầu như cây cối mọi khu rừng đều trụi lá. Chỉ có hai loài cây vẫn kiêu hùng xanh mướt đó là tùng và trúc.
Trúc xanh mướt cả rừng suốt đêm réo vang một âm thanh bi hùng trong gió lạnh. Những cơn gió cắt thịt cắt da. Những băng tuyết phủ trùm trắng xóa. Cả rừng trúc rạp xuống âm thầm đắng cay cam chịu.
Thế nhưng lá không rụng. Cành không gẫy. Cây không héo. Màu xanh không tàn phai. Sự cam chịu nhẫn nại kiên cường của trúc không loài cây nào sánh nổi.
Quân tử hùng vĩ như tùng nghĩa là đắc thời. Quân tử nhẫn nại như trúc nghĩa là thất thế.
Đắc thời và thất thế chỉ là tích tắc trong cuộc đời mỗi con người. Vinh và nhục chỉ là chớp mắt trong nhân gian. Điều căn bản là giữ được phẩm hạnh bản nguyên của mình. Hoàn cảnh thế nào mình vẫn cứ là mình. 
Anh đào
Dọc con đường dẫn vào khu ký túc xá có hai hàng cây nhiều nhánh còn non. Cây rụng sạch lá từ bao giờ. Mọi người nghi hoặc không biết là cây gì.
Lá là khuôn mặt của cây. Rụng hết lá nghĩa là cây không còn mặt. Không có mặt thì biết là ai. Cây mùa đông thu lu giấu mình trong gió lạnh. Cây trở lên vô cảm. Càng khó nhận ra.
Nhưng mình biết đó là anh đào. Mặc dù nơi đây không phải là xứ sở của anh đào. Cây anh đào có đặc trưng riêng về thân cành không giống với cây nào.
Khi mọi người nghi ngờ tranh cãi. Mình không nói gì. Tranh cãi với những người không biết thì thật ngốc nghếch. Những thân cành khô kia làm sao chứng minh được đó là anh đào.
Chúng mình rời xứ sở này khi mùa xuân chưa đến. Người nào cũng mang nghi hoặc về hai hàng cây kia. Không biết đó là cây gì.
Mình tiếc là không có duyên với hoa anh đào Beijing
Cỏ
Đầu mùa đông khắp khu vườn màu xanh cỏ bao phủ mặt đất. Cỏ xanh mướt mát ở đâu cũng đáng yêu. Thế mà chỉ sau hai tuần nhiệt độ xuống độ âm và gió thổi mạnh không thấy màu xanh của cỏ đâu nữa.
Khắp mặt đất phủ kín lá vàng. Nơi nào không có lá vàng sẽ thấy cỏ đã khô héo vật vờ màu trắng nhạt. Chất diệp lục đã biến mất. Cầm những lá cỏ khô kéo lên sẽ thấy lá không còn bám vào gốc rễ nữa.
Trong băng tuyết cỏ xanh biến khỏi mặt đất.
Để trốn rét cỏ ẩn mình trong lòng đất. Chiến lược sống của cỏ thật kỳ diệu. Lòng đất ấm bảo tồn sinh mệnh cỏ. Khi xuân về ánh dương chan hòa chim ca vượn hót cỏ lại tua tủa vươn lên thêu dệt màu xanh cho mặt đất.
Cỏ ẩn mình trong lòng đất mùa băng giá hay đất cất giấu cỏ để xuân về cỏ trải thảm biếc hoa tươi cho đất.
Cỏ lau
Bên mép hồ trong khuôn viên một dinh phủ cổ nay đã trở thành một trường học cực kỳ tôn nghiêm thấy hiện lên phất phơ màu trắng toát. Đến gần mới biết đó là hoa lau.
Tại sao giữa một dinh phủ cổ tráng lệ nơi hồ nước xây tường bao quanh với thủy đình nghinh phong sơn son thếp vàng với hàng lan can đá chạm khắc lung linh bóng nước uốn lượn rồng bay phượng múa ven hồ với những tùng bách cổ thụ hùng vĩ lại xuất hiện cỏ lau.
Tại sao giữa Beijing kinh đô ngàn đời xa hoa đài các lầu son gác tía của những cung vua phủ chúa. Tại sao giữa thủ đô hiện đại nhà chọc trời san sát nơi đô hội sinh sống của hàng chục triệu người chen vai thích cánh ngỡ không còn một milimet đất trống thế mà cỏ lau vẫn ngạo nghễ phất phơ những ngọn cờ trắng.
Những ngọn cờ trắng vĩ đại.
Cỏ lau tiềm thức hoang dã của nhân loại. Cỏ lau sức sống bất diệt của nhân loại. Cỏ lau đó là ngôn ngữ của vĩnh hằng. 
Lá phong đỏ
Quà mang từ Hà Nội đã hết. Nhưng còn phải tặng nhiều nơi. Hỏi người phiên dịch ở Beijing nơi nào có bán đồ lưu niệm Việt Nam. Bạn mách ở khu du lịch Xiangshan (Hương Sơn) có bán quà Việt Nam.
Sáng hôm sau bạn dẫn chúng mình đi xe bus đến Xiangshan. Trên đường bạn giới thiệu ở Xiangshan có chùa Thiên trù, có động Hương Tích... Đi mãi phải vài chục cây số. Đến nơi trời ạ mùa đông băng tuyết trắng xóa. Khu du lịch Phật giáo không một bóng người.
Chúng mình đi bộ theo con đường du lịch. Hai bên dãy phố bán hàng souvenir hầu như cửa đóng im ỉm. Có đôi cửa hàng mở nhưng chủ cũng trễ nải chả quan tâm đến hàng họ khách khứa. Vùng núi cao mùa đông băng tuyết trời lạnh khủng khiếp.
Tìm mãi chân tay lạnh cóng may mà thấy một cửa hàng có đôi ba đồ sứ Việt Nam rất sơ sài thô thiển èo ọt. Trông mà phát ngượng.
Đến một cửa hàng souvenir có bán những chiếc lá phong đỏ của núi Xiangshan. Đây là xứ sở Lễ hội lá đỏ mùa thu nổi tiếng thế giới. Những chiếc lá phong đỏ giữa băng tuyết trắng xóa trông như lửa. Đẹp rực cháy.
Mình chọn mua mấy chiếc lá phong đỏ tặng bạn. Bạn hấp háy mắt. Thấy mình có vẻ băn khoăn. Bạn nói: Em muốn mùa thu sang năm mình về đây lá phong đỏ rực núi rừng Xiangshan. Thế mới thích.
Nói thế nhưng mùa thu năm sau mình ở đâu. Làm sao biết được.
Mao đài
Được tôn vinh Tửu quốc của quốc gia rượu chè lừng danh thế giới nhưng thời gian đầu thực tình mình không thích Mao đài.
Rượu trắng nhưng có mùi táo ủng sắp thối rất khó chịu. Đã thế nồng độ cồn 53 vol mỗi khi chảy vào cổ như ngọn lửa bỏng bò xuống họng.
Nhưng Mao đài không hổ danh là Tửu quốc. Với thời tiết âm dưới 20 độ Mao đài ngay lập tức trở lên quý phái sang trọng cao ngạo.
Đất trời băng giá tuyết bay. Căn phòng kín mít hương cao lương lên men như táo ủng bay lên ngào ngạt. Mao đài trong suốt nóng bỏng miên man chảy qua họng. Chảy đến đâu nhiệt năng rung động đến đấy.
Càng uống hơi nóng từ thân thể tỏa ra càng sực nức nhân hương sưởi ấm căn phòng. Nhân nhiệt âm dương quyện với men cao lương men ngũ cốc ngất ngây miên man bất tỉnh.
Cứ thế bồng bềnh trôi dạt đỉnh núi sườn non.
Chủ nhật
Chủ nhật khu trường rộng mênh mông chỉ còn lại nhóm học viên người Việt.
Tối xuống nhà ăn cũng chỉ có mình. Trời đông lạnh thấu xương. Băng tuyết đầy trời. Buồn quá. Cả lũ chả ai bảo ai đều âm thầm uống rượu. Cứ cắm cúi uống hết chai này chai khác.
Các em nhà bếp yêu quý thêm nhiều rượu ngon để mọi người uống thỏa thích. Mọi ngày lịch sự các em cầm chai rót vào từng chén. Từng chén một. Hôm nay chủ nhật xin được tự rót. Mình uống nhiều các em chỉ cười cười đứng nhìn.
Gái Hoa tuyệt vời. Gái Hoa xinh và ngoan. Gái Hoa nhất thế giới. Các em đáng yêu đến thắt lòng. Khổ thân các Hoa nữ xinh đẹp và dịu dàng đêm đông băng giá phải cơm nước phục dịch cho mấy tay Nam phương ngoại quốc.
Trời lạnh càng uống rượu càng ấm người. Rượu như có lửa. Càng uống càng thăng hoa càng ấm áp nồng nàn. Mới hiểu sao ở xứ lạnh toàn uống rượu mạnh Vodka.
Chủ nhật người nào cũng uống nhiều rượu. Uống thoải mái. Chả ý tứ gì. Không cần giữ gìn cảnh giác. Đời người mấy khi được uống rượu thỏa thích. Gọi là uống cho đỡ lạnh đỡ nhớ nhà. Toàn rượu mạnh rượu ngon nên say lúc nào không biết.
Say rồi cả lũ lầm lũi dìu nhau qua băng tuyết về phòng ngủ. Say rồi ngủ lịm quên hết mọi chuyện. Quên hết băng tuyết. Quên hết xa nhà. Quên hết gái trai. Quên hết chính trị chính em. Quên hết tình yêu tình báo. Quên hết nước này nước khác. Chả buồn chả vui. Hư vô vạn tuế vạn vạn tuế.
Rượu là kỳ quan của mọi kỳ quan.
Tương tiến tửu
Uống rượu say không biết gì. Thiếp đi một giấc. Tỉnh dậy không nhớ gì. Đầu óc vô cùng minh mẫn sáng ngời. Thế mới biết rượu bạn mời mình uống là rượu quý lắm.
Chợt đâu đó trong đêm tối ngân lên:
Quân bất kiến Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai 
Bôn lưu đáo hải bất phục hồi 
Hựu bất kiến cao đường minh kính bi bạch phát 
Triêu như thanh ti mộ như tuyết 
Nhân sinh đắc ý tu tận hoan 
Mạc sử kim tôn không đối nguyệt 
Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng 
Thiên kim tán tận hoàn phục lai 
Phanh dương tể ngưu thả vi lạc 
Hội tu nhất ẩm tam bách bôi 
Sầm phu tử, Đan Khâu sinh 
Tương tiến tửu 
Bôi mạc đình 
Dữ quân ca nhất khúc 
Thỉnh quân vị ngã trắc nhĩ thinh 
Chung cổ soạn ngọc bất túc quí 
Đãn nguyện trường túy bất nguyện tinh 
Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch 
Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh 
Trần Vương tích thời yến Bình Lạc 
Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước 
Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền 
Kính tu cô thủ đối quân chước 
Ngũ hoa mã 
Thiên kim cừu 
Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu 
Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu.
Bôn lưu đáo hải bất phục hồi 
Hựu bất kiến cao đường minh kính bi bạch phát 
Triêu như thanh ti mộ như tuyết 
Nhân sinh đắc ý tu tận hoan 
Mạc sử kim tôn không đối nguyệt 
Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng 
Thiên kim tán tận hoàn phục lai 
Phanh dương tể ngưu thả vi lạc 
Hội tu nhất ẩm tam bách bôi 
Sầm phu tử, Đan Khâu sinh 
Tương tiến tửu 
Bôi mạc đình 
Dữ quân ca nhất khúc 
Thỉnh quân vị ngã trắc nhĩ thinh 
Chung cổ soạn ngọc bất túc quí 
Đãn nguyện trường túy bất nguyện tinh 
Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch 
Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh 
Trần Vương tích thời yến Bình Lạc 
Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước 
Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền 
Kính tu cô thủ đối quân chước 
Ngũ hoa mã 
Thiên kim cừu 
Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu 
Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu.
Tương tiến tửu đích danh một áng văn chương bất hủ.
Tửu quý mới sinh ra được tiên tửu. Tiên tửu mới sinh ra tiên thi. Tiên thi mới sinh ra kiệt tác Tương tiến tửu.
Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch/ Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh 
Đến xứ sở Tương tiến tửu mà không say túy lúy thì đến đó làm gì. 
Đến xứ sở Tương tiến tửu mà không say túy lúy thì đến đó làm gì. 
Vạn lý trường thành
Điểm thăm quan thứ hai là Vạn lý trường thành (Wanli Changcheng). Từ Di hòa viên ngược lên phía Bắc đến Vạn lý trường thành khoảng 50km. Mùa đông đường vắng vẻ hai bên đường là đồi núi hoang vu hầu như rất ít khi thấy làng xóm dân cư.
Ở phía Bắc Trung Quốc đất rộng người thưa. Thỉnh thoảng thấy một ngôi làng thì nhà cửa lúp xúp xây bằng gạch quây quần san sát thành một khu khép kín trông rất lạ mắt.
Đến điểm du lịch thấy Vạn lý trường thành sừng sững vắt vẻo trên những đỉnh núi chon von vô cùng kỳ vĩ. Trường thành xây bằng gạch vuông to bản. Hai bên tường bao xây bằng đá xanh. Tường bao phía Bắc với các khoảng cách đều đặn có các ô để chĩa vũ khí ra. Mỗi đoạn lại có một chòi dùng làm điếm trú quân.
Nghiên cứu mới nhất khẳng định: Vạn lý trường thành dài 21.196 km. Độ cao trung bình là 7m so với mặt đất. Bề mặt tường thành rộng trung bình 5-6 m.
Vạn lý trường thành uốn lượn theo dáng hình của các ngọn núi cao nối tiếp nhau tưởng chừng bất tận. Chẳng rõ bắt đầu từ đâu kết thúc ở đâu nhưng mới trèo được vài trăm mét ngược dốc đã bở hơi tai.
Khách du lịch thăm Trường thành rất đông nhưng toàn đầu đen. Hình như đa số là người Trung Quốc. Nếu có người nước ngoài thì cũng là dân Châu Á da vàng mũi tẹt.
Vạn lý trường thành là một kỳ quan bất hủ của nhân loại.
Thời cổ nghĩ ra việc xây được Vạn lý trường thành quả là đầu óc điên khùng. Không điên khùng thì làm sao có kỳ quan. Mọi kỳ quan đều do những bộ óc điên khùng mà có.
Thời cổ xây Vạn lý trường thành chắc xương máu nhân dân phải chất thành núi chảy thành sông.
Kỳ quan thế giới
Sự hùng vĩ trường tồn độc nhất vô nhị của Vạn lý trường thành đích thực là một kỳ quan thế giới.
Ngắm Vạn lý trường thành không người nào có thể nghĩ đó là bức tường thành cổ đại do con người với hai bàn tay với những công cụ thô sơ dựng lên.
Mỗi milimét trường thành chính là một milimét máu xương của người dân Trung Hoa.
Chỉ có máu xương người mới làm lên kỳ quan của nhân loại.
Không hiểu tại sao cứ nói đến các kỳ quan bao giờ người ta cũng than thở thương xót xương máu của nhân dân xây lên các kỳ quan đó.
Cách suy nghĩ dân túy thô lậu ấy rất tầm thường. Máu xương nhân dân hàng ngàn năm qua thường tình thì đều mục nát thành cát bụi hòa vào sông suối như cốt nhục cỏ cây muông thú cả. Máu xương có trường tồn đâu.
Nếu máu xương của nhân dân chất chồng thành kỳ quan thì lại trường tồn. Kỳ quan thực chất là máu xương. Là máu xương nên kỳ quan bao giờ cũng vĩ đại. Là máu xương nên kỳ quan ở đâu cũng thiêng liêng. Kỳ quan vinh danh máu xương. Chiêm ngưỡng kỳ quan chính là chiêm ngưỡng máu xương.
Một thời đại không có kỳ quan nào thì máu xương thời đại đó chỉ là cát bụi nước lã. Chỉ là cát bụi và nước lã thì máu xương buồn lắm.
Kỳ quan của kỳ quan
Trước khi qua cổng thành người ta khắc bản công nhận Vạn lý trường thành là kỳ quan thế giới của UNESCO năm 1987.
Vạn lý trường thành đầu tiên được xây dựng bởi Tần Thủy Hoàng từ năm 220 trước công nguyên. Đó là một công trình vĩ đại của nhân loại thời cổ đại. 
Thế mà trong 7 kỳ quan cổ đại của thế giới không có Vạn lý trường thành. Đúng thôi bởi thực chất phương Tây chỉ chọn các kỳ quan của mình và xếp hạng 7 kỳ quan của họ. Họ có xếp hạng các kỳ quan của toàn thế giới đâu.
Cái sự xếp loại kỳ quan ấy chứng tỏ sự hiểu biết nông cạn và phiến diện của người Âu. Thực chất đến lúc ấy họ mới chỉ biết được những gì quanh nơi sinh sống của họ.
Hình như không phải chỉ phương Tây lấy sự hiểu biết của họ làm tiêu chuẩn cho nhân loại. Mà nhân loại sau này lấy sự hiểu biết của phương Tây làm tiêu chuẩn cho sự hiểu biết của cả nhân loại.
Cái chính là các nền văn minh ngoài châu Âu không đủ tầm tư duy để định giá xếp loại các thành tựu của nhân loại mà lại vay mượn tư duy của phương Tây nên mới thế.
Hình như phương Tây không áp đặt cho các nền văn mình khác mà các nền văn mình khác tự nô dịch cho phương Tây.
Vạn lý trường thành thực chất là kỳ quan của kỳ quan.
Tháp canh
Vạn lý trường thành uốn lượn cao thấp theo thế núi. Có chỗ bò lên đỉnh núi cheo leo cao vút ngỡ như chạm tới trời. Vô cùng hùng vĩ.
Mình trèo lên tận đỉnh cao nhất đứng ở tháp canh nhìn ra bốn phía. Núi non mùa đông xám bạc trập trùng ngút ngát tầm mắt. Thật là kỳ vĩ thật là bi tráng.
Chợt nghĩ xây Vạn lý trường thành chứng tỏ chủ nhân khí phách yếu sợ hãi bị động đề cao tâm lý rào dậu cho kín giữ mình. Vạn lý trường thành tôn vinh chủ thuyết phòng thủ.
Khi xây Vạn lý trường thành biên giới Tàu mới chỉ đến đây. Bây giờ lãnh thổ của họ đã mở rộng đến tận chân trời.
Thế giới như một chiếc lá xanh người Tàu là một con sâu độc gớm ghiếc môi  hảo hảo răng đận đà gặm sạch chiếc lá. Đó là lý thuyết salami (tằm ăn rỗi).
Làm sao một dân tộc yếu khí phách luôn sợ hãi thụ động chủ về phòng thủ lại mở rộng lãnh thổ của mình ra vô tận như thế được.
Từ khi có Vạn lý trường thành đến nay người Tàu đã thôn tính đất nước của biết bao dân tộc hùng mạnh xung quanh mình rồi.
Kẻ yếu thua từng trận nhưng thắng toàn cuộc. Kẻ mạnh thắng từng trận nhưng thua toàn cuộc. Chủ thuyết Tàu là Salami.
Đất đai
Nếu bạn đi xe ô tô theo đường bộ lên Vạn lý trường thành bạn sẽ thấy đất đai trống không dân cư Trung Hoa rất thưa thớt.
Nếu bạn đi tàu cao tốc từ Bắc Kinh về Sơn Đông/ Giang Châu / Quí Châu…  bạn sẽ thấy những cánh đồng mênh mông bất tận không một bóng người. Thỉnh thoảng mới gặp một xóm làng dân cư quần tụ.
Nếu bạn đi nhiều nơi trên lãnh thổ Trung Quốc bạn sẽ thấy đất rộng người thưa đất đai hoang phế rất nhiều. Đó là do dù dân số hơn một tỷ người nhưng lãnh thổ rộng mênh mông.
Ở các đô thị lớn bạn cũng không thấy dân cư chen chúc đông đúc như ở Việt Nam. Nghe nói mật độ dân số Trung Quốc rất thấp chỉ bằng 1/3 so với mật độ dân số Việt Nam.
Không hiểu sao tại những vùng biên giới giáp nước ta người Tàu lấn chiếm tranh giành từng milimet đất. Chả hiểu sao đất của mình thì bỏ hoang hóa mà lại đi tranh cướp giành giật từng milimet đất của người như thế.
Ngựa Hồ
Vạn lý trường thành có nhiều cổng thành. Tại một cổng thành buộc rất nhiều tuấn mã vô cùng to lớn đẹp mê hồn để cho khách du lịch thuê chụp ảnh.
Thấy mình lăng xăng chụp ảnh ngựa. Người dẫn đường nói: Ngựa Hồ đấy. Giống ngựa này của các tộc du mục trước đây ở ngoài Vạn lý trường thành. Nghĩa là của rợ Hồ ngoài Trung Hoa. Ngựa Hồ từng thống trị chiến trường hàng ngàn năm. Ngựa Hồ ngày xưa thuộc nước Hồ bây giờ là nước mình rồi. Thấy mình cười ý nhị cái sự biến nước người thành “nước mình” của người Tàu anh ta cũng tủm tỉm cười ý chừng khoái chí.
Rồi anh kể: Một quan nhân nhà bên một cổng thành của Vạn lý trường thành một ngày kia bỗng dưng con ngựa của nhà ông chạy lạc ra ngoài cổng thành sang đất Hồ.
Ngựa sang nước khác coi như mất. Nhiều người ngỏ ý chia buồn với chủ nhân. Mất ngựa xót của nhưng ông điềm nhiên: Thử hà cự bất vi phúc hổ (Biết đâu lại là chuyện may).
Quả vậy thời gian sau con ngựa trở về mang theo một con ngựa Hồ to lớn rất đẹp. Được ngựa ông mừng ra mặt. Có người chúc mừng ông lại nói: Thử hà cự bất năng vi họa hổ (Biết đâu lại là chuyện rủi).

Quả vậy được ngựa quý con trai ông suốt ngày cưỡi ngựa chơi bời lêu lổng. Rồi ngã ngựa mà gẫy chân. Có người chia buồn vì sinh con lành lại hóa ra què nhưng ông vẫn điềm nhiên: Thử hà cự bất vi phúc hổ.
Quả nhiên năm sau giặc Hồ công phá cửa ải xâm lược cướp bóc. Đinh tráng đều đăng lính ra trận. Thế giặc mạnh quá không chống được. Nước mất quan quân mười phần chết chín. Con trai ông do què chân nên không đăng lính mà thoát chết.
Vì chuyện này người Tàu nói rằng: Cố phúc chi vi họa/ họa chi vi phúc/ Hóa bất khả cực/ thâm bất khả trắc dã. Nghĩa là may rủi rủi may/ biến hóa khôn lường/ sâu xa huyền bí/ không thể biết được.
Chuyện tái ông thất mã lừng danh ấy không biết có phải từ chính cái cổng Vạn lý trường thành với những tuấn mã Hồ hùng vĩ mê hồn này không.
11/6/2024
Nguyễn Linh Khiếu
Theo https://www.vanchuongviet.org/

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bùi Giáng nguồn xuân

Bùi Giáng nguồn xuân Ta về rũ áo đười ươi Trút tờ phong nhã cho người phụ nhau  (Ta về - Thơ Bùi Giáng) Hôm mùng ba mùng bốn theo nhau đẩy...