Hơi thở của đất

Hơi thở của đất

Thằng Lâm giận ba nó quá trời. Đã tính toán xuống ba héc ta xoài cát Hòa Lộc, nay ba đổi ý lẹ quá. Ba giao Lâm đi Bến Tre đặt cây xoài giống xong hết rồi. Chuẩn bị đưa cây xoài về đặt xuống, ba biểu nó gọi điện cho người ta hồi lại bớt số lượng cây  chỉ trồng hai héc ta xoài cát Hòa Lộc, còn chừa một héc ta trồng thử nghiệm chuối Nam Mỹ.

Ba ơi! Là ba, thằng Lâm mở internet cho ba coi, chuối cấy mô Nam Mỹ ở Đồng Nai đang ế nhệ không có người mua, rớt giá thê thảm nên có ai dụ ba mua cây giống phải hông ba? Ba trồng vài cây có trái ăn chơi con chịu, ba trồng chi một héc ta bán ai mua. Thị trường Cần Thơ này nếu so ra, chuối già hương thơm ngon hơn tuy nhỏ trái, nhưng đưa ra chợ bao nhiêu hết bấy nhiêu. Ba trồng chi cái loại người ta đang ế ẩm hổng biết nữa.

Ông Sáu cười cười rồi đưa Lâm qua nhà Chủ tịch xã. Quý à! Mày nói cho thằn Lâm nghe dự định mà tao với mày bàn hôm trước. Phải tìm hướng mới cho bà con trong xã đi lên tấn tới chớ.

Quý rót trà mời cha con ông Sáu uống rồi từ từ giải thích. Chú nói rồi hai cha con về suy nghỉ không nóng vội vì còn đang trong giai đoạn thử nghiệm chưa có đầu ra, chỉ tiêu thụ chuối thị trường các chợ tại Cần Thơ, chưa đủ tiêu chuẩn vào siêu thị vì còn nhiều thứ phải làm lắm.

Chú Sáu à! Con cũng lo lo trong bụng lắm, nên con thống nhất với Lâm thử nghiệm vài ngàn mét vuông coi sao đi chú. Con có trồng thử mấy chục cây sau nhà nhưng chưa nắm kỹ thuật, bây giờ giống thì không lo đã có công ty bên In đô nê sia cung cấp.

Bây giờ tao nói vầy hai đứa bây nghe nha! Tao quyết tâm trồng một héc ta chuối Nam Mỹ thử nghiệm và tao chịu trách nhiệm, nếu bán được thì thôi, không được tao chịu, không trách đứa nào hết.

Lâm đưa xoài cát Hòa Lộc về đặt cây trên phần đất hai héc ta đã chuẩn bị. Ông Sáu đưa chuối về trồng ngay hàng thẳng lối, khoảng cách đều rang hai mét một cây nhìn đẹp lắm, bà cong trong xóm cười cười xì xầm cha này già rồi liều mạng. Con trai bà Hai Cồ đi làm mướn ở Đồng Nai về chơi, nghe ông Sáu trồng chuối Nam Mỹ, nó nói ở Đồng Nai ế phải đem đi cho bò, cho heo ăn cũng không hết, ổng trồng chi vậy trời!.

Mỗi ngày, hai cha con đi chăm sóc vườn cây, Lâm quan tâm nhiều hơn đến vuông xoài Hòa Lộc, khi sang khu trồng chuối nó không mặn mà gì cho lắm, nhưng chiều lòng ông Sáu nó vẫn làm cỏ, vẫn tưới mà nơm nớp sợ ế. Ông Sáu kêu đứa cháu ngoại mở internet in tài liệu trồng chuối cở chữ bự để coi, nhưng mà sao còn rối lắm. Chỉ có một điều ông thấy hợp lý nhất là chỉ để một cây chuối mẹ và một cây chuối con để cây đủ sức nuôi trái. Đúng rồi, các loại chuối khác cũng vậy thôi, tuyển cây con bỏ bớt thì nuôi trái đủ dinh dưỡng.

Quý thường xuyên ghé nhà xem coi ông Sáu trồng chuối Nam Mỹ mà lo. Làm sao giúp ông Sáu, rồi còn giúp bà con trong xã nữa chứ. Quý lên facebook đăng nhu cầu tìm kiếm người hỗ trợ, tìm người thu mua. Rồi một ngày Quý nhận được thông tin từ người bạn đang lập gia đình và định cư bên Hàn Quốc nhận lời giới thiệu đến một công ty. Công ty Mặt trời xanh Hàn Quốc đồng ý cử chuyên gia sang hỗ trợ với điều kiện nếu áp dụng đúng quy trình, chất lượng trái đạt tiêu chuẩn và trọng lượng, họ sẽ thu mua lại.

Vườn chuối bắt đầu ra những bắp non đầu tiên, Lâm và Quý lên tận sân bay đón một anh chàng người Hàn Quốc chỉ ngoài 20 tuổi, mặt còn búng ra sữa về nhà, nó nói tiếng Anh như gió. Ông Sáu và thằng Lâm cứ hả hả, nó cười chuyển qua tiếng Việt lơ lớ nhưng còn nghe được. Nó mở máy tính xách tay lôi về một nùi tài liệu tiếng Hàn, rồi nó chuyển sang tiếng Việt đưa cho Lâm và ông Sáu coi. Thằng nhỏ dễ thương hết biết, nó ở chung nhà với ông Sáu, ăn cơm Việt, đi làm vườn như đi làm việc, nó làm tám giờ một ngày, còn lại ngoài giờ ăn cơm nó tranh thủ đọc sách đủ thứ về văn hóa Việt. Nó chỉ tận tình từ thiết kế hệ thống tưới, kỹ thuật xới gối, bón phân, cắt lá, xử lý bệnh…

Chuối được bón phân, chăm só theo quy trình, những buồng trái bắt đầu trổ ra từ những bắp non, bình quân một buồng từ  mười một đến mười hai nải chuối. Vậy mà thằng nhỏ bắt cắt bỏ chỉ để sáu nải, nải chuối thứ sáu nó bắt cắt hết chừa hai trái như chuối chót của Việt Nam. Nó bắt đếm mỗi nải chuối chỉ chừa mười trái, nếu thiếu mười trái không sao nếu dư mười trái phải cắt bỏ. Nó giải thích như vậy chuối sẽ tập trung dưỡng chất nuôi trái đạt chất lượng, kích cở của trái sẽ đạt quy chuẩn xuất sang thị trường các nước.

Nó nói nếu có đầu ra nên đầu tư dây chuyền thu hoạch sẽ giảm được công lao động, nó mở phim Hàn Quốc cho xem quy trình thu hoạch từ vườn vào bể rửa, đóng gói. Ông Sáu, Quý và Lâm xem mà thấy ham quá, nhưng hơi hao tiền, làm sao đây?

Quý đăng hình ảnh, đăng thông tin tìm kiếm đầu ra mỗi ngày. Có chuối rồi bây giờ phải tìm cách bán chứ ? Mấy tháng trời, chuối sắp đến lúc thu hoạch rồi hổng lẽ chịu trận như Đồng Nai nữa sao? Rồi một ngày có người đặt hàng dè dặt vài tấn. Thôi vậy cũng an ủi rồi, số còn lại chia ra đi các chợ bán cũng được. Quý an ủi ông Sáu, ừ thì vậy đi, rồi tính nữa. Ly Zang Um lên đường về nước sau bốn tháng chuyển giao kỹ thuật trồng chuối. Ừ! Mới đó mà mến cậu bé siêng năng, lễ phép. Nó nói khi về nước nó phải làm một báo cáo với Công ty Mặt trời xanh về việc chuyển giao kỹ thuật trồng chuối Nam Mỹ tại Thới Hưng. Nếu báo cáo chứng minh quy trình đạt yêu cầu  Công ty Mặt trời xanh, việc thu mua sẽ được tiến hành, nếu diện tích trồng đáp ứng nguồn cung cấp sẽ có một số công ty khác của Hàn Quốc thu mua. Chuyện Ly Zang Um nói quả là có thật, tháng sau có người điện thoại với Quý hẹn sang xem vườn chuối để ký hợp đồng trồng chuối và thu mua.

Vậy đó! Từ một héc ta thử nghiệm, rồi  năm héc ta cho mùa sau, bây giờ không chỉ một mình ông Sáu trồng chuối Nam Mỹ, toàn xã Thới Hưng có hai trăm bốn mươi bốn héc ta trồng chuối, họ đã được chính quyền tạo điều kiện vay vốn, được hình thành tổ hợp tác, họ nhập máy móc và thực hiện quy trình sau thu hoạch theo hệ thống dây chuyền từ vườn đến bể rửa, phân loại, sơ chế đóng gói rồi chuyển vào công ten nơ để đi các nước Trung Đông, Bắc Phi và cả Trung Quốc.

Mùa thu hoạch chuối, xã Thới Hưng rộn rã tiếng cười, xe công ten nơ về la liệt dài theo lộ giao thông chờ chuyển chuối. Lâm có vợ, cất nhà ra riêng không còn ở chung với ông Sáu. Thỉnh thoảng có đoàn nhà báo, hay nông dân nơi khác đến học tập kinh nghiệm ông Sáu bắt đầu câu chuyện: Hồi đó tui và thằng Lâm giận nhau, nhờ thằng Quý nó giúp tui giải hòa và tìm đầu ra mới có ngày nay.

Người ta quay đi tìm Quý, bây giờ Quý đã là bí thư xã. Nhưng khi ai hỏi anh về việc đưa chuối về Thới Hưng anh lại chỉ khiêm tốn nói về ông Sáu là người đi đầu của phong trào nông dân sản xuất giỏi. Anh tìm cách nói về những người nông dân gắn bó với đất và nói về họ với một sự trìu mến đáng trân quý. Anh nói việc làm của anh không phải để nổi tiếng, hay để báo cáo. Đơn giản anh sinh ra lớn lên với mảnh đất quê hương Cờ Đỏ, ngày nhỏ đi học ngang qua xóm, có đói bụng sà vào nhà nào cũng có cơm ăn, người dân trong xã coi nhau như gia đình. Mà đã là gia đình thì còn tính toán làm gì.

Tôi cùng mấy anh chị trong đoàn sau khi đi thực tế ở huyện Cờ Đỏ về  cứ bâng khuâng về người cán bộ tên Quý đã mạnh dạn cùng bà con tìm một hướng đi mới cho người nông dân ở quê anh.

Nhưng khi tình cờ gặp lại Khoái đang theo học cao học tại Đại học Cần Thơ tôi mới bất ngờ hơn về Quý. Trời ơi! vậy là chị mới biết có một phần thôi, Quý là em họ tui, nó chịu làm, chịu học lắm đó. Nó có nói về hệ thống trại cây giống theo dạng cổ phần chưa? Chị biết không có tất cả hơn hai mươi trại cây giống từ Đồng Nai, Long An, Tiền Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng mang tên Thới Hưng chưa? Chuyện này sao hổng nghe Quý nói gì hết ta, chắc phải trở lại Thới Hưng lần nữa rồi.

Tôi kể cho Khoái nghe, chỉ có nghe Quý nói đang chuẩn bị đưa Thanh Nhãn của Bạc Liêu về trồng và ước mơ có một xưởng sấy nhãn xuất khẩu mà thôi. Khoái cười ha hả, bà chị ơi! Đã có một héc ta thu hoạch trái đầu tiên rồi, một ki lô gam nhãn có ba mươi lăm trái. Tui đã ăn thử rồi ngon, giòn, tuy không thơm bằng Long nhãn hay Nhãn xuồng Tiền Giang nhưng Quý nó nhắm vào xuất khẩu thì loại này làm được.

Vậy là phải trở lại Cờ Đỏ thật rồi, trước mắt tôi lại hiện lên đâu đó những dãy nhà xưởng, những dây chuyền đóng gói cơm nhãn sấy đủ loại để rồi nó hiện diện trên các kệ trưng bày của siêu thị, rồi nó lên đường ra thế giới. Ừ! Thú vị thật một cán bộ xã không có thước đất trong tay, nhà chỉ có tiệm tạp hóa cỏn con nép bên dốc cây cầu nhỏ qua làng, vậy mà Quý đã có nhiều suy nghỉ và quyết tâm giúp người nông dân quê mình mang hơi thở của đất đi ra thế giới.

13/2/2026

Nguyễn Kim Thanh

Theo https://vanhocsaigon.com/