Bóng đời xa lạ

Bóng đời xa lạ

Tất cả đều đến và đi thật bất ngờ, đột ngột nhanh chóng, mười năm, hai mươi, ba mươi năm thiêm thiếp mê man chỉ là khoảnh khắc vương mang ảo ảnh. Từ buổi rạng đông sao xanh chìm bóng cho đến hoàng hôn đêm tàn nguyệt tận. Chỉ là thoáng giây.

    Dường như có tiếng động nào trong cõi hồn đêm. Mạc lắng nghe. Cùng với tiếng xạc xào một vùng cây lá ngoài vườn, nhạc gió miên man âm điệu lênh đênh … Ngân lên từ miền sâu hút tâm tư, tiếng chuông thanh thoát mơ hồ rồi tiếng còi tàu báo hiệu sắp đến, con tàu mà từ vô thức, có thể ta đã mãi hoài ngóng đợi … Vẫn có một điều vô hình thiêng liêng nào mãnh liệt hơn cả sự chết, trong vùng tâm tưởng mọi tầng cao thấp sâu rộng, thấp thoáng rồi vụt xa để lại tìm về như bóng dáng gần gũi yêu thương nào đã hiện diện trong đời, như liên kết vĩnh viễn nào không thể đứt lìa rời bỏ.

   Rồi con tàu đến từ xa, chầm chậm dừng lại. Trong vùng sáng tối lu mờ, Mạc thấy thân xác mình thanh thản nằm đó, buông xuôi,; hồn mình thanh thản ra đi, đi về con tàu đó, bước lên, ngơ ngác, những toa xe lửa vắng tanh không một bóng người … Con tàu lao tới, triền miên đi mãi bỏ lại tất cả cho đời. Khói bụi nắng mưa, tháng ngày tăm tối, miền đất trời u trầm xa khuất, mất hút trong tầm mắt vu vơ.

 

    Một trạm không tên, trạm đầu tiên con tàu dừng hẳn lại và không tiếp tục đi thêm nữa. Cũng là trạm cuối. Hồn Mạc nhẹ êm bước xuống rồi bắt đầu lang thang, phất phơ trên những con đường không mang tên không bảng số, trong khu phố vắng xa lạ, giữa những bờ cỏ thấp màu xanh đọng sương trong vắt là những căn nhà rất bé với kiến trúc không khác biệt lắm, bằng đá màu xám ngọc, im lìm bên nhau, chừng như mỗi căn chỉ có thể cho một người trú ngụ. Vùng không gian mờ nhòa loại ánh sáng mông lung của mộng và thực. Và thời gian, chừng như không hiện hữu nơi này, hoặc đã là thiên thu ở chốn xa xăm thanh tĩnh của những người đã lìa bỏ thế giới lao xao. Bước chân nhẹ hẫng, như một bóng mờ thanh thoát giữa những bóng mờ lảng vảng thong dong, Mạc mang cảm giác mong muốn kiếm tìm, từ đáy tim vang lên tiếng gọi vời vợi thiết tha, hướng về một ai đó, mơ hồ, về một cánh hồn chập chờn nào đó, dường như rất thân quen …

 

   Có những lúc, trí nhớ của Mạc hoàn toàn xao lãng cho hiện tại mà chỉ thu nhận một cách rõ ràng từng chi tiết của mỗi giấc mơ. Lúc sau này, và gần đây nhất, Mạc hoang mang không xác định nổi khi mộng và thực hòa lẫn trong nhau, lúc mơ màng giữa ngủ và tỉnh. Một điều gì rất lạ lùng và trầm trọng như từng đợt sóng ngầm bắt đầu chuyển động trong lòng đại dương sâu thẳm. Ánh sáng màu xanh lóe lên từ vô thức miền tăm tối ngàn năm đóng cửa lặng thinh. Ngoài nỗi nhớ và ảnh hình kỷ niệm tìm thấy trên giòng sông ký ức nhạt nhòa, Mạc dần nhận thức mình đã luôn hiện hữu mà như chẳng biết gì về mình từ ngày tháng xa xăm đó, như mất đi liên hệ với chính mình con người của một thời đã sống. Một thời của đam mê và hạnh phúc. Và tiếng chuông. Tiếng chuông đó từ miền vô thức cứ ngân lên trong hồn, nhắc nhở, khơi gợi niềm rung cảm mơ màng thanh khiết. Tiếng chuông kêu gọi lay tỉnh giấc miên trường cô đơn. Có lúc, nó như bất cứ âm thanh nào từ ngoại giới, như tiếng còi tàu ban đêm, đến rồi đi sau khi phá tan tĩnh lặng, như tiếng chim ríu rít vui tai ngày mới, tiếng ru êm của sóng mùa biển lặng … Chỉ riêng Mạc nghe thấy, và cứ mãi lắng nghe.

                                                                                                          

   Giấc chiêm bao vén lên tấm màn che kín những điều bí mật nào còn ẩn náu trong hun hút cùng tận để mỗi lần, ngọn lửa chưa tàn, ray rứt, khắc khoải, mờ khói bập bùng hình ảnh một thời dĩ vãng, nhắc nhở kỳ hạn cho một quyết định cuối cùng là phải buông tay, dứt điểm để trở về.    

   Trở về với tháng năm chưa được sống vẫn đợi chờ. Ý tưởng vút qua như làn chớp sáng sao băng làm xoay chuyển vùng không gian, đảo lộn chuỗi thời gian. Quá khứ bỗng hiện đến trong mắt, trước mặt, trong tay. Quá khứ bỗng là tương lai. Như chỉ cần xé toạc, đốt cháy trang đời vừa qua, là sẽ đắm vào khung xưa đời cũ đang trở thành mới lạ, tinh khôi. Trở về một nơi chốn rất gần, như chỉ cần đạp đổ, mở toang cánh cửa ngục tù đóng kín, là cõi mênh mông hiển hiện. Nơi chốn tưởng xa xăm như miền hoang đường cổ tích, dĩ vãng tưởng cách biệt vời vợi ngàn trùng.

 

   Cuối cùng … trong thực tại thì ba mươi năm qua, người đàn bà như tĩnh vật nín câm nhạt mờ trong bóng tối.

   Trong mắt ta kẻ phàm trần, chỉ có ba sự thể : Thứ nhất là hiện hữu của hai đứa con, sau đó là nỗi bất hạnh riêng mà chung của hai đứa cha mẹ, những kẻ còn lại lây lất từ thế kỷ trước, sống sót từ chiến tranh, ngoi lên từ vùng biển động trong đọa đày khổ nhục. Sự thật sau cùng là điều còn lại mãi đó, nỗi đớn đau phận người, sự tra tấn duy nhất để ta thấm thía được ý nghĩa của kiếp đời sinh vật, ý nghĩa trong toàn bộ sáng tạo của Thượng Đế mà chỉ riêng ngài biết lý lẽ nhưng không cần lý giải với loài người.

 

  

           

  

       Tiểu Đông, 23 tuổi, tháng Giêng 2023 - Đà Lạt, đường Mai Hắc Đế, dốc lên nhà thờ Domaine de Marie.

 

    Đời sống trong tay, sắc màu linh động, mưa nắng bốn mùa thuộc về chúng. Hai đứa con. Trong sáng và rạng rỡ như thiên thần mà lại phải làm khán giả trung thành bất đắc dĩ của vở bi hài kịch tối ám, và nhân chứng tường tận của một chuyện không tình, trường khúc vô âm điệu cũng như chính chúng phải mang gương mặt trọng tài cho cuộc thi thố tài năng trong tuyệt vọng vừa rồi của cha mẹ. Cho đến nay, dù cảm nhận được sự bất thường của nguồn gốc gia đình từ đâu phiêu lạc đến đây, tha hương trọn kiếp, và nhìn rõ tính tiêu cực và phức tạp của mối tương quan đó từ lâu; đến chán ngấy. Chúng vẫn ríu rít cười vui, vô tư cây đời xanh lá, vẫn thấy mặt hài hước của vở kịch có giá trị hơn là những tư tưởng rắc rối lòng thòng, phiền toái đến kỳ khôi tăm tối của bọn người lớn. Lãng phí thời gian. Mất cả cuộc đời. Trong khi được sống, dù là sống sót như họ, vẫn là điều may mắn và tuyệt diệu nhất mà họ không biết đến.             

Bởi chúng thuộc về thế hệ này, hưởng phúc, được sinh ra ở thời bình, Đất Trời che chở nên có đủ thức ăn, và được có mặt nơi đây là để sống đời chúng, dù đã cho người mẹ vay mượn hiện hữu để lấp tràn giấc mộng, dù đã dự phần vào sự tồn tại một cách bi thảm của hai người lớn ngớ ngẩn đáng thương kia.

   Phần còn lại, chúng thích thú tò mò muốn tìm hiểu về văn hóa cũng như nơi chốn sinh trưởng của hai người lớn có phần kỳ quái này, nơi chốn chứa đựng nhiều điều để khám phá; nhất là nguồn gốc có vẻ khác thường của chúng, từ một quốc gia nhỏ bé trên thế giới mà rộng sâu trong tâm tưởng bao người.

  

   Dừng đây nơi trạm cuối, có những điều nên mất đi vẫn hơn là còn đó, có những người nên quên đi hơn là để nhớ … không gì còn có thể cứu vãn một tương quan đã giết chết những ước vọng và đam mê, để người đàn bà chỉ còn là thân buồn liễu rũ nghiêng xuống vóc dáng ngậm ngùi, soi bóng dưới mặt hồ dĩ vãng lặng im.

   Mạc và những gì còn lại không đáng kể ngoài khối nặng tình đã mãi cưu mang. Tình cho đời, cho người, cho hoa lá cỏ cây muôn vật, cũng như cho chính mình là đủ. Vì thế, người đàn bà không thể tiếp tục với một người đàn ông không biết trân quý những giá trị tinh thần, không khái niệm nào về nét đẹp thiêng liêng của tình yêu; không cảm nhận nào cho tính nghệ thuật thể hiện trong từng hiện thể. Từ sự thiếu vắng thông minh xúc cảm, người ta không thể sống nỗi đớn đau; từ một tâm hồn không cao thượng, người ta không màng đến nỗi khổ của ai nào khác, không thể tôn trọng trạng thái tinh thần của ai một khi không biết đến tâm trạng của mình.

    Khi mọi cố gắng chẳng có hiệu quả nào với người, cũng như không cứu vãn được bản thân ta; tệ hơn nữa, những điều đơn giản nhất có chung cũng không được sống một cách đúng nghĩa như phải sống. Con người trở thành công cụ, được xử dụng thay vì được thương yêu trìu mến. Đời sao quá nhiều sắc màu giả tạo, vì có nhiều thứ giả mang vẻ rất thật như cảnh sống này đến nỗi khi chết, cái chết của ta cũng sẽ không được xác định là thật hay giả.

 

   Ba mươi năm! Ba mươi năm! Một cách hiện hữu váng vất buồn rầu? Người đàn bà thường lẩm bẩm, đi tới đi lui một mình trong căn phòng khách vắng lặng, hai tay nắm chặt … Lạ lùng quá! Ta vẫn còn đây! Nhưng để làm gì? Đã như xác chết. Trơ lì câm lặng. Sao còn vật vã đớn đau? Khoảng đời dở dang giữa mùa yêu tình cũ và kiếp sống dông dài hoang lạnh sao chỉ như thoáng chốc? Kẻ lỡ đường lạc bước dừng lại nơi quán trọ này tạm nghỉ qua đêm. Một đời qua sao thể xác khô cằn mà trái tim vẫn chưa có đủ thời gian để già cỗi? Dưới vẻ mềm mại yểu điệu của cọng cỏ cánh hoa có thể nào là phiến đá vô cảm băng giá tồn tại mãi với tháng năm?

 

   Mỗi hoàng hôn, ánh dương chìm phía chân trời, càng muốn buông lơi tất cả để tìm một lối thoát, để trốn chạy. Nghịch cảnh càng cay nghiệt khắt khe, lối thoát càng bít bùng khó khổ, con người càng phải vận dụng khả năng sinh tồn để tìm hướng giải quyết trong nhẫn nại, kiên nhẫn chờ đợi và khấn nguyện cho đến ngày có ánh sáng nào hé lộ thật đúng thời điểm, như một cứu rỗi nhiệm màu.

   Làm lại cuộc đời? Chỉ là một cách suy nghĩ, một khái niệm. Người ta không thể « làm lại cuộc đời » dễ dàng như làm hỏng một món ăn, cần phải xào đi xáo lại, thêm nếm gia vị để cứu vãn cho được món ăn đó là sẽ ổn. Chuỗi dài đời sống là những chuyển tiếp liên hoàn từ quá khứ đến hôm nay và đưa dắt về mai sau như từng cơn mộng tiếp nối một khi đã đi từ khởi điểm cuộc nhân sinh, người ta tiếp tục sống với những trải nghiệm đau thương mọi thể loại nhưng không thể trở thành một con người khác, có một cuộc đời khác vì những vết hằn.  

   

   Người đàn bà có thể nhìn nhận một điều không thể chối cãi với chính mình : người đàn ông với bản chất là thế nhưng lỗi lớn về phần ta do nhầm lẫn một cách mù quáng về anh. Như thế, quy cho mình tội lỗi, gánh nặng của lòng vẫn nhẹ hơn là chăm chú nhìn vào khuyết điểm của người ta. Trong cuộc nhân sinh này và bao biến cố đảo điên của nó, ta đã không thấy được rằng thất vọng bắt đầu ngay trước khi có mầm hy vọng. Ta đã chẳng biết gì về mình làm sao thấu hiểu được người? Trời hỡi! Có khi đã quá thất vọng vì người khác, con người ta mới dần có được hy vọng vào chính mình.

Bóng Tối, tháng 6 năm 2021 - Hoàng hôn trên sông, Moret sur Loing.

    Với kẻ đồng hành trên đường thẳng tắp song song kia, có vẻ chỉ cùng nhau kéo lê những bước đọa đày từ tiền kiếp, nhưng trong thẳm sâu là cuộc chiến kéo dài âm ỉ khốc liệt, một cuộc tàn sát ngấm ngầm không máu me mà đầy thương tích để giờ đây, rã rời mòn mỏi dù chưa cùng đích cạn đường, bèn gom chút tàn hơi thoi thóp, trong ước nguyện cuối cùng là không màng nguy hiểm, như để thách nhau một cuộc đọ súng tay đôi, và hậu quả khốc hại là, một cách nào đó, cả hai cùng gục ngã như những kẻ thảm bại vô điều kiện trong tiếng cười nắc nẻ, đắc thắng ngạo nghễ của định mệnh, giữa bóng hoàng hôn sụp xuống thềm đời.

   Định mệnh đã có lòng tử tế sắp đặt cho họ gặp nhau rồi chẳng hiểu tại sao lại giở trò mưu toan đầy ác ý sau đó, dàn xếp đủ cảnh cho họ loạn óc điên đầu từ bao năm, cho đến giờ này …

   Bức tường lún dần rồi đổ ập do chính khối nặng của nó đã được xây dựng trên một nền móng ảo bằng những chất liệu giả tạo không chất lượng, trống rỗng và vô nghĩa. Chút tình cảm còn lại là hơi thở hấp hối, như sợi dây tơ mong manh rồi cũng đứt lìa.

    Hoàn toàn khác nhau từ tâm tính cho đến mọi quan điểm về mọi điều trong đời sống. Họ chỉ có một điểm duy nhất giống nhau là cả hai đều cương quyết không nhượng bộ. Người đàn ông không muốn mất đi cái đang có, còn hữu dụng là người đàn bà. Và người đàn bà không thể để mình phí phạm thêm một ngày nào nữa với một người đàn ông là chồng, đã từ bao năm chỉ là chiếc bóng bên đời.

    Cho dù định mệnh tạo ra mọi cảnh thăng trầm gấp khúc và cũng do họ tự tạo thêm cho nhau nhưng phiền não khổ lụy nhưng dù tại sao và bởi đâu thì sự chịu đựng có giới hạn cũng như mọi tình cảm đều có tầm cỡ, mức độ.

   Để biết rằng đến mức độ nào con người có thể chà đạp, đày đọa lẫn nhau và đến bao lâu họ có thể chịu đựng nhau trong giả tạo nhục nhằn.

 

   Giải tán quốc hội. Điểm hẹn cuối cùng là ở tòa án, nếu có thể gọi đó là nhu cầu gặp nhau thêm một lần nữa. Rồi thôi. Dứt điểm.

   Hạ màn. Không kèn không trống. Hai diễn viên xuất sắc đóng vai chồng vợ trong vở bi hài kịch hôn nhân dằng dặc vô cùng lố bịch đó, vở kịch có nhiều lúc đã được diễn như một phim câm vì họ cũng không cần dùng đến ngôn từ để làm gì ngoài một số vấn đề không mấy dễ chịu của cái đời thường thực tế này.

  Từ đây sẽ như hai người xa lạ vừa thoáng nhìn thấy nhau đã vội quay đi, như thể, lúc đi bộ ngoài đường phố, bất chợt đụng phải một ai mà sắc mặt kẻ đó lạnh băng không chút cảm tình nào, ta cũng, chắc chắn rồi, ngay lập tức dọn cho một bộ mặt như thế, một cách tự phát, không cần suy nghĩ.

   Hạ huyệt. Người ta đã phải lê lết đợi chờ cho đến lúc không còn chịu đựng nổi thứ mùi khắm thối kinh tởm bốc lên từ xác chết sình chương của cái gọi là « tình yêu » đã bị thảm sát từ bốn mươi năm. Bốn mươi năm mà cái xác chưa phân hủy, chỉ vì nó đã được ướp bởi một chất bảo quản nào đó, ví dụ đó là sự tha thứ khoan hồng nên đã tồn tại một cách bi thảm cho đến bây giờ. Hôm nay.

   Khi mối tương giao dần trở nên vừa lố bịch phi lý vừa nhạt nhẽo bi thảm chẳng ra gì bởi đời sống hôn nhân đó như một dạng hợp đồng có giữa hai người từ cõi xa xăm mà một trong hai đã quỵt nợ và người kia đã không thể quên, bằng mọi giá phải rượt theo đòi lại cho bằng được món nợ tiền kiếp đó cho dù phải chuốc thêm vào thân mình cái thảm kịch đời của kiếp sống này

    Chủ nợ cũng đã có lúc đổi vai, phải làm con nợ và con nợ có khi mặc nhiên trở thành chủ nợ, và phần nợ mà mỗi người chúng ta đều phải trả lại cho hiện hữu chính mình, và cũng có loại người vì quá nặng nợ hay muốn kiếm tìm thêm do lòng sân si tham lam vô đáy mà đành trở thành nô lệ cho chính bản thân, nô lệ cho số kiếp, cho người và cho xã hội cũng như cho đời.

    Đó là những mắc xích liên kết từ hai mệnh đời chẳng duyên mà nợ nên họ dằng dai mãi trong hai vai trò đó từ kiếp trước qua đến đời này và hiện tại, may mắn thay, dù muộn, giờ đã đến cho mọi món ân oán mới được thanh toán xong, vật chất cũng như tinh thần, để xóa sổ trong hổ thẹn và cay đắng.

   Trong chiều kích khác : Cuộc chơi chấm dứt và những kẻ tham dự chẳng còn gì nữa vì đã vung tay tiêu phí gia sản vào những trò giải trí tầm thường không đáng chút nào với điều quý giá nhất đời người là Thời Gian. Thời Gian mà Thượng Đế đã ban phát cho họ không không, và thêm sự giàu có của khối óc khi ta biết xử dụng nó để suy tưởng mà không hành xử một cách mù quáng, và thêm sự phong phú của tâm hồn nếu ta hiểu được giá trị của con người chính là vẻ đẹp của nó. Suốt cuộc đời, anh đã chạy theo những điều vô nghĩa phù du như một cách trốn chạy chính mình và sự thật.

 

   Từ ngày xa lìa Mắt Xanh, Mạc tồn tại trong hiện thực mà phần trí nhớ nhạt nhòa từ những chấn thương tâm hồn và các loại thuốc an thần đã đẩy lùi con người đàn bà thật và phần đời xưa vào vũng mịt mờ của vô thức. Dù sự thể chấp nhận Bóng Tối ngày anh trở lại là hành động không được sự kiểm soát hoàn toàn của ý thức, hai đứa con đã tìm đến cứu rỗi là sự ban thưởng từ lòng bao dung của Thượng Đế; Mạc dần nhận thức được phần mình thì đã phó thác linh hồn cho người tình tri kỷ, phần Bóng Tối là muốn tìm lại cái cần sở hữu dù không khả năng cảm nhận được ý nghĩa của sự tha thứ và giá trị của vị tha là vẻ đẹp tâm hồn, hai đứa con cũng không thể hàn gắn; như thế điều trên tất cả và sau cùng là nên chấm dứt đồng thời phải buông bỏ mọi tình cảm tiêu cực để lòng thanh thản và vẫn là người mẹ tốt trong mắt của hai đứa trẻ.

 

   Nếu thảm kịch của tình yêu là sự dửng dưng thì thảm kịch của mối tương quan Không Tình Yêu này là sự hổ thẹn nhưng chỉ về phía người đàn bà. Hổ thẹn. Đó là cảm xúc vô cùng tiêu cực nhưng ít ra nó khẳng định lòng ngay thẳng có can đảm nhìn nhận sự thật và nhìn lại mình, không làm cho ta đến nỗi thấp kém tầm thường như sự oán hận, ít ra ta còn biết kịp thời suy xét lại, kịp thời nhận định về cái đúng cái sai, những lầm lạc bi thảm, ngộ nhận trong tình cảm … Mỗi lần, ngọn lửa căm thù sắp bùng lên, sự nặng nề như đá tảng của nỗi hổ thẹn với chính mình đè xuống, ngay lập tức, nỗi hổ thẹn to lớn hơn có thể giúp ta tiêu diệt cảm xúc tiêu cực kia.

 

    Đồng thời, người đàn bà sẵn sàng tiếp tục nhận chịu phần lỗi có những khuyết điểm, gánh thêm nỗi khổ không cho phép mình để hai đứa con phải mang cảm giác tiêu cực tệ hại nhất : chúng đã hình thành từ một tương quan Không Còn Tình Yêu chứ không hình thành từ Oán Hận. Và chúng phải còn mãi liên hệ tốt với người bố, không được quyền phán xét cũng như phải giữ trong tim chúng đóa hồng thơm quý cho ông là sự biết ơn để sau này chúng còn dạy dỗ con cái.

 

   Ta phải luôn nghĩ đến những điều êm dịu, thấy nét đẹp của một hiện thể để còn được thở hơi thở với không khí trong lành. Có nghĩa là một cách khác, thêm một tâm trạng khác trong cảnh ngộ này, ta vẫn im lìm cưu mang những gì còn lại từ một hệ lụy không thể buông bỏ, như chiếc bóng của chính mình, bởi một phần mệnh đời ta đã là Bóng Tối. Không thể dứt điểm hoàn toàn một số điều đã luôn có cũng như những gì chưa bao giờ có, người ta không thể mất đi. Dù sao, câu chuyện Không Còn Tình Yêu với anh vẫn chỉ được định vị rất bé nhỏ trong cõi hồn ta, dù nó thật sự quá dài.

 

Khung cửa hồn mở rộng, người đàn bà mỏi mê với nhìn theo những kỷ niệm ngút ngàn như từng hàng cây lá xum xuê được dựng lên tiếp nối theo nhau mãi hoài trên cung đường dĩ vãng về tận chân trời. Vọng lại những thanh âm mơ hồ xôn xao ngàn gió cùng tiếng hót hồn nhiên chim chóc mùa tình ngây ngất xa xăm đã không bao giờ im hẳn trong vùng mịt mờ vô thức. Những hình ảnh chồng chất bồng bềnh tràn lan trùng điệp … Ẩn giấu trong sâu thẳm bình yên đó là một tình yêu đau đớn mênh mông mà bước chân người ra đi đã lôi thốc theo cả đời sống, tim óc ruột gan cùng mọi khát vọng cũng như tháng ngày dịu êm đã nâng niu gìn giữ.

  

   Thật ra, với một sinh mệnh đầy tội lỗi như của Mạc, tội lỗi vì đã nhận được quá nhiều cho tồn tại bản thân, sống sót từ sự hy sinh của người khác và nhận lấy mối tận tình của bao người có tâm trong mùa lửa đạn, đã được cứu rỗi bởi chính sách nhân đạo trong thời vượt biển, đã đầy tràn hạnh phúc từ người tình tri kỷ, đã vay mượn hiện hữu hai đứa con để tồn tại. Có được đời sống mà Thượng Đế cho không. Bằng cách nào cũng là đời sống của riêng ta nhưng làm sao để không khắc khoải khi câu trả lời mãi chỉ là câu hỏi trong hơi thở dài chấp nhận, vẫn không xoa dịu được một phần những đớn đau : Biết sao được khi đó là số phận? 

   Đáng lẽ điều đơn giản và thích hợp nhất với Mạc là không có gì cả. Không hình hài không vóc dáng, không có gì trong tay trong đời hay trong trí nhớ, không thời gian không nơi chốn không điểm tựa, không tên tuổi không gì khác ngoài hư vô. Như đã là bụi khói tro tàn trước khi cái chết tìm đến. Mạc chỉ thấy linh hồn mình có lúc khát khao tìm kiếm để nhập vào một trong những xác thân nào khác không thuộc về mình.

   Đi qua đời sống là sa mạc ngàn năm. Bằng bước chân dọ dẫm, họ đi, áo cà sa lấm lem vàng màu cát bụi xóa nhòa hiện hữu, trong câm lặng, những vị tu hành khất đó. Hai bàn chân gầy nứt nẻ không giày dép lần theo dọc đường dài sỏi đá, hai tay bưng một quả tròn đựng gạo, họ đi rất chậm, không màng thời gian, mắt nhắm hờ, miệng lẩm nhẩm lời kinh. Họ từ đâu đến? Họ đi về đâu? Ta không biết. Nhưng những người chân tu khổ hạnh dấn thân đã được cứu rỗi ngay trong từng bước đi cùng tháng năm ròng rã an yên.

   Nơi xa nào đó, có một khu giống như bệnh viện cũng là nơi chốn cư ngụ của người bệnh cùi. Những người tu hành nữ điều dưỡng đó là ai mà phó thác đời mình, bỏ quên thương tích nỗi niềm riêng tư, vùi thân âm thầm trong sứ mệnh, cúi xuống lau rửa từng nỗi đau của người bệnh cùng khổ lạc loài? Nơi đó có Tình Yêu. Tình Yêu tạo dựng từ trái tim cho đi mà không cần nhận lại. Tình Yêu hoàn toàn thật của những con người yêu thương tha nhân hơn chính thân mình.

   Trong đời Mạc vô cùng bất hạnh, Mạc với tâm hồn bệnh hoạn cùi hủi, đã có một người, ngày nào tìm đến, cúi xuống hôn vào những vết thương đời lở loét đớn đau. Mắt Xanh!

   Và những phận người, như ta, phàm tục tầm thường, còn hoài lê bước lầm lỡ trên đường dài vô định, vẫn mù lòa cưu mang mệnh đời mê muội chừng như vô nghĩa.

  

   Thực tại sau này, Mạc vẫn loay hoay trong cô đơn với thân phận nhỏ nhoi của mình và nỗi sống chết không rời. Điều bí ẩn lung linh từ lúc ra đời cho đến lúc chết còn mãi xa xăm diệu vợi trong cuộc nhân sinh này. Với cảm nhận đó, những hoang mang ngờ vực dấy lên từ vô thức, Mạc ôm khát vọng đi tìm cho cái chết của mình có một ý nghĩa đẹp hơn kiếp đời đã sống. Và điều này như có câu trả lời thấp thoáng đâu đó từ một hiện thể mơ hồ, như khung cầu vồng kỳ diệu hiện lên phía cuối trời biền biệt với những màu sắc mông lung mắt thường không thể xác định. Cảm thức đó làm dịu êm những hỗn loạn nội tâm những lúc đơn độc chơ vơ trong tháng ngày vàng úa …

  

    Với thời gian, lớn lên trong sự khẳng định căn tính của hiện hữu chúng, hai đứa con càng lớn càng xa rồi sống riêng nhưng cũng gần lại người mẹ trong chiều kích khác về tinh thần. Cùng lúc, phần vô thức đến thời hạn khua động tiếng chuông âm vọng dĩ vãng ngân lên, đưa Mạc về cõi chiêm bao ảo mờ sương khói, vào lúc không còn mong đợi đổi thay nào cho kiếp người trầm uất nín câm, khi cơn đau dài đã làm liệt tê mọi cảm giác, tháng năm xưa nồng dịu bỗng tìm về trải ra nhẹ nhàng trên trang giấy trắng của đời lặng im.

    Đã bao lần Mạc muốn với bắt một làn khói ảo mờ chao bay trước mắt, nhưng rồi nó biến đi, tan bay vào hư vô, Mạc ở lại với những cơn sóng động khủng hoảng bên bờ hồn đau, hoang mang chìm đắm vào miền cô đơn trầm cảm, buông mặc cho mình trôi đi, phó thác linh hồn đi tìm ý nghĩa cho cái chết trong tình yêu thánh thiện vĩnh cửu, vừa là nỗi thống khổ đày đọa vừa là ánh sáng cứu rỗi, dẫn dắt Mạc vào khởi điểm cho một hành trình cô đơn về nơi ẩn trú, gạn lọc chắt chiu tạo dựng lại tâm hồn, thể xác con người đàn bà của tình yêu để ru đời còn lại bằng nhạc điệu biển trời rung cảm.

 

    Đời trong Bóng Tối. Một cánh cửa đóng lại. Hồn chia cách trăm năm. Hai thế giới khác biệt. Đã từ lâu. Từ hôm nay là một khởi điểm khác cho một cuối cùng.

   Người đàn bà lắng nghe. Tiếng chân người đàn ông về, và cách di chuyển, có lúc nhẹ như chiếc bóng, có lúc bước chân thật sự nặng nề mỏi mệt. Rồi là tiếng ho khan, thở ra bực dọc, khó chịu, lại mở cửa đóng cửa, tiếng va đập, nước chảy mạnh trong phòng tắm …

   Ngoài cửa sổ, mùa ly biệt dừng lại ngập ngừng trong lời chim ríu rít hồn nhiên, nhạc điệu thoảng bay hạnh phúc gọi mời; loại âm thanh cao quý của không gian màu xanh đó vẫn có từng ngày mà như chìm tắt trong ta đã bao năm dài, không như mọi tiếng khua động tầm thường nơi cõi sống này, làm tổn thương và đau đớn cuộc đời tâm linh.

   Những ngày sắp đến bầu trời sẽ nhiều mây xám. Mạc vẫn lắng nghe, bây giờ là vọng động trong lòng, một dạng thức ray rứt, buồn rầu hòa lẫn với nỗi nhẹ nhõm được trút bỏ, thoát bay …

   Người đàn ông đã đi ra khỏi phòng, sắp đi ra khỏi nhà, sẽ đi ra khỏi đời. Anh rất buồn. Hình như, mấy hôm nay, có lúc, trong phòng một mình, anh khóc. Lặng lẽ. Tuyệt vọng.

   Anh khóc cho thân mình, hụt hẫng, lo âu phải đương đầu với tháng ngày còn lại, cô độc với nỗi hoang mang.

   Trong phòng riêng, người đàn bà im lìm với khói thuốc, tâm trạng bình tĩnh nhưng tự biết vô cùng mỏi mệt sau mọi nỗ lực vượt khỏi sức mình … Khói thuốc lười biếng, gắng gượng vươn lên, ngậm ngùi trầm mặc, ngưng đọng trong không gian thanh vắng. Một điều gì bỗng dừng lại, âm thầm. Chết đi vĩnh viễn.

   Những gì phải đến đã đến và đã xong nhưng Mạc biết bên cạnh một điều chết đi vĩnh viễn vẫn có một chút gì không bao giờ là tận cùng. Một Chút Gì Đó mà người ta luôn vẫn cần có thêm thời gian để xác nhận. Về người đàn ông đã đưa ta vào cuộc sống vô vọng cũng như đã ném ta vào cuộc chết vô nghĩa. Bóng Tối!

   Khi giờ cuối cùng thật sự đến, hồi chuông thênh thang gióng lên vang động, ta có thể tự nhủ rằng đã được sống mọi cảnh ngộ cũng như mọi trạng thái tâm hồn và hoàn tất mệnh đời theo thiên ý. Nếu sự hòa điệu của hai tâm hồn là điều quý giá nhất để người ta có thể cùng nhau gánh vác kiếp đời, đi qua mọi cửa ải tội tình mà tồn tại trong tuổi hoàng hôn với lòng thanh thản và tình thương mến thì họ đã trượt ra ngoài phạm vi hạnh phúc từ quá lâu. Ngay từ đầu, hạnh phúc chỉ như bóng mờ, là ảo là không, là cụm từ không hiện hữu trong quyển tự điển cuộc hôn nhân này. Hai kẻ đồng hành trên hai đường thẳng song song càng dửng dưng xa lạ nhưng không thể bỏ cuộc vì phải đi đến trạm cuối cùng để định mệnh thỏa mãn đạt được mục đích.

    Sự thật chỉ có thể là chính nó, ta không thể bẻ cong nó theo ý tưởng. Đã đến lúc hoặc liều mình vong thân để chấp nhận tính phũ phàng, không bây giờ sẽ chẳng bao giờ; hoặc sống mòn chết câm trong tiếp tục giả dối phần đời mong manh còn lại.

 

   Từ hôm nhận được giấy hầu tòa, Mạc thấy trong ánh mắt lờ mờ buồn bã của anh còn rớt rơi vấn vương Chút Gì Đó, dường như vài giọt buồn ngưng đọng từ những lần xa xôi gặp gỡ … Một nơi chốn nào, một thời gian đã xa, những âm thanh và hình ảnh …

    Mạc nhìn anh. Nhìn mảng đầu hói. Ngày nào mái tóc dày tốt đó, đã từ lâu rụng dần để giờ đây … Nhưng mình cũng đã tạ tàn, có khác chi anh? Ngày nào làn tóc mây bay khói tím hoàng hôn mùa tình Đà Lạt. Ngày nào mắt nai ngơ ngác mộng đời thênh thang đường phố Sài Gòn, giây phút nồng say nhạc êm ru đời trong từng góc quán  …

   Tóc đâu mắt đâu tình đâu nữa từ bao giờ cho đến bây giờ? Xa quá rồi phải không anh? Ngày tháng đó! Một thời sau cuộc chiến, giữa những chao đảo long đong, chúng ta còn tuổi trẻ và đầy hy vọng, hồn nhiên bên nhau tính chuyện đời sau. Và bé của anh đã nhìn thấy trong anh là tương lai, là đời sống. Để rồi … Ngày tháng đó. Và Mạc bần thần nhớ … Rồi như cuộn phim đời trải ra trước mắt, từng âm thanh hình ảnh linh động dần trở về trong trí tưởng lần đầu gặp nhau, mùa hạ năm 1977, tại Đà Lạt, nơi quê hương chốn sinh trưởng của Mạc bỗng thoáng qua trí não rồi rõ dần … Buổi hẹn thứ nhất, Mạc được hơn mười tám tuổi, vừa thi đậu phổ thông, vui mừng và hy vọng sẽ được học ở Cao Đẳng Sư Phạm. Thời buổi này, được ông nhà nước nuôi cơm là một hồng phúc, bớt một miệng ăn cho gia đình, rồi sẽ là cô giáo sau này cũng tạm nuôi được thân.

   Trong chiếc manteau màu rêu và chemise vichy màu xanh nhạt trên quần tây tím rịm, tóc dài quá vai thơm mùi cỏ dại (Mạc luôn cắt hái những cọng cỏ xanh tươi trong vườn, nấu lên với nước, để nguội và gội đầu, thêm vài giọt chanh cho tóc mướt), mặt thì được rửa bằng nước vo gạo cho mịn da, chưa biết trang điểm dù có một chút phấn son của mẹ đã dùng còn lại từ xưa; tay ôm mấy quyển sách, chân bước rụt rè đến nơi hẹn.

   Hôm qua, vào một buổi tối không trăng sao nhưng không mưa bão, từ Sài Gòn, trong chuyến xe đò đã chạy cà rịch cà tang suốt một ngày, anh đã mò lên tận nhà Mạc, ở số 24 A, dốc đường Bùi thị Xuân, trước kia là Võ Tánh. Anh đã gõ cửa, được mẹ mời vào và lịch sự ân cần tiếp chuyện, anh tự giới thiệu là bạn của Mạc đã biết nhau qua thư từ vào năm 1974, ngày Mạc hơn mười lăm tuổi và anh vừa vào đại học, nghĩa là hơn mười tám.).

    Đối với mẹ, anh ăn nói lễ phép, bẩm vâng thưa dạ đàng hoàng và mẹ có vẻ hài lòng với một lô câu hỏi theo cách tra vấn tìm hiểu lý lịch người đàn ông trẻ, gọi Mạc pha trà bưng ra mời khách; sau buổi nói chuyện thăm hỏi về gia đình anh, cũng người gốc Bắc di cư, và được biết bố anh cũng làm trong ngành giáo dục, còn anh đã là học sinh trường Pétrus Ký, đồng thời là học trò của ông bác, anh của mẹ là thầy Nguyễn Bá Kim. Thú vị với những chi tiết này về anh, đã như từ lâu quen biết, mẹ cũng tạm yên tâm, chấp nhận cho Mạc được liên hệ.

    Bây giờ, 1977, Mạc có lớn hơn từ biến động kinh hoàng vào tháng tư 1975 của riêng bản thân và gia đình. Không còn Bố. Mạc vẫn chao đảo, chỉ vừa kịp nhận thức từng chút về mọi điều trong thực tại mà sự thật nào đã trải qua đã chìm lặng vào vô thức, chỉ thấp thoáng hiện về trong ác mộng.

   Ngồi trước một người lạ hiện đến quá đột ngột, Mạc ngượng ngùng, rồi lúc anh đặt một số câu hỏi, mới phân vân nhớ lại đã trả lời những thư anh viết, lúc này, không có nổi tư tưởng nào để xác định về mối liên hệ đã nhạt phai trong tâm trí, có lẽ gọi anh là bạn thì không khác gì những bạn qua thư tín đã mến mộ khi đọc thơ văn của Mạc trong những báo cho tuổi vừa lớn và đã viết thư làm quen. Có nghĩa là anh không hoàn toàn xa lạ. Là một chút gì sót lại từ khoảng thời gian Mạc còn được sung sướng trong tuổi đời một thoáng qua nhanh rồi ngập chìm trong nước mắt từ lúc bố mất, những ngày vùng trời đổ sập trong cuộc di tản xuống vùng duyên hải … Đương nhiên, Mạc không thể biết, vào lúc này, anh là người vừa là chủ nợ vừa là con nợ đến từ tiền kiếp.

 

    Cuộc hẹn đầu tiên. Anh ngồi đợi, ở bậc thềm thư viện thành phố, phía bên kia là tháp chuông nhà thờ; một khu phố kiến trúc tây dạo ấy còn yên tĩnh và sang trọng … Và anh hút thuốc, có vẻ bình tĩnh, nhìn vơ vẩn rồi quay ánh mắt lúc nghe tiếng chân của Mạc bước đến.

   Sau vài câu trao đổi thông thường, cả hai cùng đi xuống con đường dốc. Buổi trưa về chiều, khung cảnh im vắng, Mạc nghe rõ tiếng giày tây của anh gõ cồm cộp trên mặt đường. Vào thời điểm người ta phải mang dép râu; bằng tiền đi làm kiếm được, để dành, anh tự hào đã tự sắm cho mình được một đôi giày tốt, một đôi dép da để lúc đi chơi, diện vào cho thích hợp với mấy bộ đồ ông anh đi tu nghiệp ở Mỹ mang về từ trước 1975. Trông anh bảnh trai, miệng tươi mắt sáng, cao ráo, khá thanh lịch trong quần tây sẫm màu và áo len cổ lọ màu beige với những mảng da màu nâu khâu phía trước. Có lúc nào đó, gió thổi tóc bay, anh ra vẻ ngang tàng, bất cần đời, thích tự do, bụi bặm, giang hồ lãng tử và Mạc biết mình cũng thích type con trai như thế, khi chưa biết đặt tiêu chuẩn rõ rệt nào về một người sẽ cùng mình tạo dựng hạnh phúc lâu bền.

    Lần đầu tiên bước cạnh một người lạ khác phái, mất tự nhiên, xiết mấy quyển sách vào ngực, im lặng, Mạc đi lóc chóc bằng đôi bàn chân nhỏ xíu của mình, trong đôi sabot màu đen, gót cao đến bảy phân mà mẹ thưởng cho hôm có kết quả thi phổ thông. Bụng của Mạc chưa tiêu hóa bữa ăn trưa gồm có một bát cơm và cá nục kho, canh đậu hũ nấu cà chua, rau cải thảo xào. Đấy là phần ăn của những đứa lớn, những đứa bé thì được hưởng thêm một chút thịt rim hoặc trứng chiên. Đứa nào đau ốm mới được uống sữa (vài hộp sữa đặc có đường mẹ luôn cất kỹ để dành). Thế mà sau đó, từng ngày qua, những bữa như thế càng giảm chất lượng cũng như số lượng hơn nữa. Bột mì, khoai sắn, bo bo, rau củ … đều được những cái bao tử bèo nhèo hoan nghênh tiếp nhận.

  

 Ánh mắt của Mạc đăm đăm nhìn những ngón tay run của mình bấu vào mấy quyển sách, rồi lại vơ vẩn hướng lên những lá thông mảnh mai đong đưa hồn nhiên trong gió, hoặc về phía bên kia đường, nơi có cây Mimosa với tàng lá trắng bạc lóng lánh trong nắng … Rồi cả hai cũng đến tận phía cuối đường, bờ hồ yên tĩnh để vào ngồi cà phê Thanh Thủy do anh đề nghị, bấy giờ được quản lý bởi nhà nước.

    Cô nhân viên đặt trước mặt hai người hai tách cà phê đen không đen lắm cũng như không được nóng lắm. Cà phê loãng, vô vị, không khí nhạt, nước ngoài hồ cũng có vẻ lạnh tanh. Vài con ruồi ốm đói đảo qua đảo lại. Mạc ngần ngại không dám nói với anh là ở trên phố, có quán Anh Đào mình thường ngồi với bạn bè, đã không có ruồi mà lại có nhạc Pháp, hoặc phía Thủy Tạ cũng được hơn với nhạc cổ điển … Lúc ấy Mạc co ro cúm rúm dù trời nóng, hai tay bỏ trong túi áo, nhìn đăm đăm mấy quyển sách để trên bàn rồi ngơ ngác nhìn ruồi bay, lí nhí ấp úng trả lời nếu anh hỏi gì đó, không dám đuổi con ruồi vừa đậu xuống miệng tách, không biết đặt câu hỏi nào, xấu hổ thẹn thùng, bực dọc với sự vụng về nhút nhát của mình, cù lần lửa đến vô duyên, không biết nói chuyện. Anh thì cởi mở hoạt bát, nói cười luôn miệng, rồi bật lửa đốt thuốc, sau khi phà khói, đuổi ruồi, anh bắt đầu nói về mình và các dự định, tuyên bố sẽ chuồn biến nếu điều kiện cho phép, mục đích sống là phải vượt biên để có tương lai … Dù ra vẻ láu tôm láu cá nhưng chưa biết nghĩ quá nhiều đến tiền, dù lộ vẻ tự mãn từng trải nhưng tiếng nói giọng cười còn thoáng chút ngại ngùng, hoặc vì lúc này anh còn rỗng túi không tình nên chưa dám vây vo. Vâng, thời gian xưa, nơi chốn đó, làm sao Mạc ngu ngơ kia có nổi khái niệm rằng sự nông cạn hời hợt của anh được ngụy trang bởi vẻ khôn ngoan hoạt bát? Mạc khù khờ đến độ không phân biệt được anh nói thật hay nói xạo, không quan tâm đến đặt câu hỏi nào thêm về những gì nghe thấy.   

    Anh búng mẩu tàn thuốc xuống sàn, ra xa rồi nhìn Mạc, cười duyên và hỏi : bé nghĩ gì thế; giật mình, ấp úng dạ không, không gì cả … Mắt nhìn ra ngoài, theo dõi chiếc xe ngựa của một nhà vườn đang ì ạch chậm chạp đi ngang; chiếc xe ngựa này đang trên đường từ chợ về nhà; mỗi ngày đều băng qua con đường vắng nhà Mạc, rất sớm, từ rạng đông, trong giá lạnh; để chở rau ra chợ. Tiếng động lọc cọc làm Mạc thức giấc, nằm trong giường, lắng nghe như nhịp đời mòn mỏi. Mạc thường trở dậy đến bên cửa sổ nhìn ra vùng sương mù. Chú ngựa già cô đơn hao gầy đến tội nghiệp, cúi đầu, uể oải lê vó, trong một vẻ chịu đựng phận mình không lời ta thán, đã luôn khiến Mạc quặn lòng xót xa, cũng như tiếng rao hàng khan giọng của mấy đứa trẻ bơ vơ buổi tối mưa phùn gió lạnh, bán bánh mì nóng hoặc bắp nướng, đậu phụng rang trong lúc anh em Mạc được ở trong nhà, ấm áp, ngồi học, miệng ra rả đọc bài, tay đập muỗi liên tục.

   Những thanh âm gọi sống một cách đau mòn đó sẽ ngân vang suốt đời trong tâm tưởng như phản ảnh từng vọng niệm sâu kín về kiếp đời vô định của riêng Mạc.

   Anh cười phê bình nếp sống ở Đà Lạt sao mà chậm rì, từ người đến ngựa, mười giờ sáng hay ba giờ trưa, ai cũng như còn buồn ngủ là sao … Mạc ngượng nghịu không dám nói gì dù muốn lên tiếng bênh vực chú ngựa khốn khổ và người làm vườn nhọc nhằn lam lũ. Anh là người sinh trưởng ở Sài Gòn, trước kia thủ đô, hòn ngọc Viễn Đông cơ mà, cục cưng của Mỹ nhưng hiện tại lại là thành phố mang tên Bác! Chỉ cần anh dọa vài chiêu là Mạc sợ điên lên, nào là Sài Gòn hoa lệ vẫn còn lộng lẫy dù ở thời điểm này đang nhiều biến đổi nhưng dưới vẻ hào nhoáng đó là bao nguy hiểm không ai đoán biết, hễ mà Mạc có về đấy thì phải có anh đưa đón, tuyệt đối không được thò mặt ra ngoài một mình … vân vân và mây mây! Mạc xanh mặt, thỏ thẻ hứa sẽ nghe lời trong cảm giác với loại đàn ông dám thách đố đời sống này, đương đầu với mọi hiểm nguy, ta chẳng còn phải sợ hãi bất cứ điều gì.

   Sau đó, Mạc đánh bạo nói nhỏ rất thích nghe nhạc Pháp, anh à lên một tiếng trả lời anh có biết chỗ nọ chỗ kia ở Sài Gòn, từ quận ba đến quận một, nhạc Pháp rất hay, có quán sân vườn của tư nhân chỉ thuê con trai phục vụ. Mạc ngạc nhiên, yên lặng nghe anh, cao hứng tuôn ra, nói tiếp nhiều chuyện lạ ở Sài Gòn. Anh có vẻ thật rành rẽ lắm thứ, ngõ ngách nào, quán ăn gì ở đâu khu Bàn Cờ khu Chợ Lớn, Phú Nhuận, Thanh Đa, chỗ nào anh cũng biết. Rồi khoe có cả những người bạn lớn tuổi hơn anh, văn hóa tuyệt vời, anh lại còn quen cả đống dân Đà Lạt ngày trước 1975 xuống học ở đó.

   Mạc chớp mắt cảm động khi biết anh cũng là học trò của thầy Trần Châu Hồ ngày nào ở Pétrus Ký. Thầy Trần Châu Hồ, người thầy Anh Văn, là một nhà văn nhân ái trầm lặng mà Mạc yêu kính và ngưỡng mộ, là người đã có ảnh hưởng lớn cho nguồn tư tưởng văn chương của Mạc. Định mệnh là đây! Anh từng là học trò, anh xuất hiện và đang nói về người thầy đáng kính nhưng lúc Mạc hỏi về những tác phẩm văn chương của thầy, dù dã chỉ xuất bản rất ít, anh ngơ ngác trả lời rằng đâu biết là thầy có viết văn?

   Cuối cùng, anh hứa chừng nào Mạc về đó anh sẽ đưa đi nghe nhạc Pháp. Và anh đã giữ lời cũng như anh luôn đúng hẹn, và sẵn sàng đợi để đưa đón Mạc, không bao giờ để Mạc đi đâu một mình.

Ngày xa xưa ấy, chuyện của hai người trẻ đã bắt đầu một cách hồn nhiên, như mọi chuyện tình tuổi trẻ, trong sắc màu và âm thanh mưa nắng bốn mùa … nhưng rồi mọi điều sẽ khác hoàn toàn do định mệnh đầy nghiệt ngã và một phần lớn cũng từ tính khí đổi thay bất thường của anh gây ra để lãnh nhận những điều vô lý đồng thời để người khác phải chịu đựng cảnh nửa vời như trạng thái giữa sống và chết, giữa hạnh phúc và khổ đau …

    Biến động của ngày giờ u uất kết thúc cuộc chiến định mệnh đã cướp đi một cách tàn độc người cha yêu kính là cơn khủng hoảng lớn nhất đời Mạc, lúc trăng chưa tròn mười sáu. Mùa xuân cuối cùng. Chỉ một phút giây, cơn địa chấn, tiếng sét nổ ngang trời, tai họa lầm than, bản án tang thương phủ xuống khắp cùng đời sống. Từ đó, Mạc đã luôn biết phận mình là một hiện hữu phi lý và hạnh phúc thật dù có cũng chỉ là cứu rỗi mơ hồ, có hạn định trong một cách nào đó.

   

 

   Mạc lớn lên trong âm thầm, hao hụt đói khát tình cảm. Anh đã đến với tình yêu, đã cho niềm tin tưởng nên Mạc quyết định sẽ nói với anh những nỗi niềm trầm trọng sâu kín của riêng mình và anh sẽ hiểu. Anh sẽ hiểu lý do tại sao Mạc khép kín hồn trong kiếp ốc nhỏ bơ vơ.

   Nhưng phải xong một cuộc đời ta mới thấu được rằng nhân duyên kỳ diệu do thiên ý là sự kết nối những linh hồn có cùng tần xuất rung cảm cũng như cùng mọi nhận thức về cuộc nhân sinh. Giữa họ, sẽ chỉ là món nợ lớn tiền kiếp mà sự trả góp lâu dài qua chuỗi tháng năm của kiếp sống này đã như mặc định.

 

 

                    

 

        Tiểu Đông, tháng 1- 2023, 45 năm sau, trước thư viện Đà Lạt, chỗ bố ngồi đợi mẹ buổi hẹn đầu tiên năm 1977.

 

    Qua bao mùa thu, từ lúc xa lìa Mắt Xanh, xác hồn vô cảm trong bóng tối đục mờ, Mạc dần nhận thức mình không được quyền hưởng hạnh phúc nào từ ngoại giới và người khác mang lại ngoài nỗi cô đơn một góc đời hiu quạnh. Cô đơn là bản án thiên mệnh cho mọi kiếp đời cưu mang những chấn thương tâm hồn trầm trọng. Khi nỗi chết sẽ là ám ảnh không rời trên đường dài xa tắp thời gian, Mạc chỉ còn tìm về với những tạo dựng đắp xây hạnh phúc tưởng tượng bằng rung cảm từ đam mê lâu dài với văn chương là nơi ẩn trú bình yên của vùng nội tâm hỗn loạn.

 

   

   

   Giữa khoảng hư vô không âm sắc, người đàn bà lắng nghe, không còn bước chân nào ngoài nhịp đi trôi lướt của thời gian xác nhận cả một hiện hữu mình đã tàn phai, rữa mục dần trong lãng quên, trong im lặng ứ đọng bất biến của đoạn đời mùa cuối.

    Vâng, tất cả đều phi lý và vô nghĩa. Chỉ còn lại nỗi đớn đau là điều linh động như mạch nguồn sự sống. Nó nghiến ngấu, xâu xé, châm chích; nó đục khoét, hoành hành, đày đọa cho đến khi ta ý thức được nó là điều duy nhất có ý nghĩa cho sự tồn tại của linh hồn.

  

 

    Sài Gòn buổi sáng. Mặt trời lên mau, hào sảng trút nắng chan hòa xuống thành phố năng động, sinh hoạt đầy sức sống. Đã có biết bao thay đổi từ dạo sau này trên khắp chốn quê hương nhưng trong mắt cô gái sắp mười chín tuổi biết yêu, đang học hỏi trở thành người lớn. Vào năm 1978, mọi thay đổi diễn biến của ngoại cảnh và đời sống không mang tầm quan trọng bằng sắc màu chuyển đổi trong tâm tư. Mạc bắt đầu chăm chút cho ngoại hình, biết trang điểm, cố gắng gìn giữ con người mình cho tốt đẹp từ bên trong. Điều màu nhiệm nào đó đã ánh lên trong hồn cô gái một điểm sáng lung linh dịu dàng.

 

   Trong một quán ăn nhỏ lịch sự ở đường Nguyễn Đình Chiểu, trước kia là Phan Đình Phùng; ngồi bên cạnh người đàn ông trẻ, Mạc với tóc xõa dài, với mắt long lanh, lần đầu tiên được nếm vị ngọt tình yêu, tâm trạng xôn xao yêu đời, tự tin hơn nhiều mỗi lần xuống đây, ngay cả cách ăn mặc ở xứ nóng cũng khiến Mạc có cảm giác được tự do, cởi mở và tươi vui hơn. Nhẹ đi mặc cảm, đỡ gầy guộc hơn năm ngoái, trong những chiếc áo pull bó sát người, cộc tay, hở cổ với quần tây rộng, Mạc thầm biết làn da trắng của mình hơn bao giờ mịn màng và hai má lúc nào cũng ửng hồng tự nhiên, đi đến đâu người ta cũng biết Mạc là người Đà Lạt.

 

   Ở trên đó, sống trong sương mù, lúc nào Mạc cũng như đóng khung thu mình với những chiếc chemise dài tay, trong áo len ngoài áo khoác, một vẻ ngần ngại rụt rè, không muốn bị nhìn ngó, luôn ngơ ngác sợ sệt mà không biết là sợ ai, sợ cái gì, với cảm giác Thượng Đế có những lúc ở quá xa, quá bận rộn chăm lo cho cả thế giới, liệu ngài có nhìn thấy Mạc đáng thương để chở che, một sinh vật mờ nhạt nhỏ nhoi hiện hữu trên mặt đất này? Lộ trình đi lại của Mạc là lủi thủi từ nhà mình đến trường rồi về, trước kia là trường trung học Bùi thị Xuân, sau này là trường Cao Đẳng Sư Phạm; ngoài ra lộ trình khác là từ nhà ra chợ, từ nhà lên thư viện hoặc nhà ông bà ngoại cho đến khi ông bà dọn hẳn về Sài Gòn.

 

    Sài Gòn, trong mắt nhìn bỡ ngỡ của Mạc là một thế giới khác với những nét độc đáo riêng, một cách sống khác trong không khí rộn ràng nao nức từ bình minh cho đến chiều tối rồi im dần trong giấc  nồng còn bóng dáng của ban ngày thấp thoáng. Mạc có cảm giác nơi đây, đêm không bằn bặt mê thiếp, không bao giờ quá dài và người ta sống nỗi cô đơn cũng như buổi sáng mênh mang, nhẹ nhàng như thưởng thức ly cà phê đá. Ngay cả những cô gái độ tuổi Mạc cũng thản nhiên nói cười, linh hoạt, vui vẻ tự tin, họ có làm dáng, diện đẹp nhưng không mang nét thẹn thùng khép kín.

 

    Và anh đưa Mạc đi chơi cùng khắp. Với ánh mắt tò mò, Mạc nhìn thấy bao điều khác biệt với nơi chốn bé nhỏ hiền hòa của mình, từ phố phường đường ngõ đến cơn mưa nặng hạt vạt nắng chói chang, từ mắt nhìn lời nói cử động cho đến cách sinh hoạt vội vã nhanh nhẹn, cách kiếm tiền cũng như tiêu pha của người ta. Vào thời điểm kinh tế khó khăn, Mạc chỉ có rất ít tiền trong túi, đi đâu cũng không dám uống một cốc nước mía dù khát, luôn nghĩ đến chuyện đi lạc phải trả tiền xích lô. Trong gia đình, chỉ có những đứa bé nhất còn được ăn sáng, mẹ đã phải bán hết nữ trang và mấy xấp vải cuối cùng để mua gạo … Mỗi lần Mạc xuống Sài Gòn là phải tốn kém thêm cho mẹ nên lòng ray rứt dù được cư ngụ ở nhà ngoại và các cậu, số 16/68 đường Nguyễn Thiện Thuật, phường tám, quận ba, khu Bàn Cờ.

 

    Lúc đầu, e dè ngơ ngác khi được anh dắt vào những quán khác biệt ở thành phố lớn có nét tự do thoải mái khác hẳn Đà Lạt u trầm và những nơi khác chìm ngập, lặng lờ. Mạc dần quen lúc bên anh và ở Sài Gòn, trong không khí ẩn chứa mạch sống, người ta vẫn còn muốn đốt cháy thiêu hủy một điều gì, vẫn quằn quại nuôi nấng khát vọng cháy bỏng nào đó; về một ngày mai thấp thoáng gọi mời từ hiện tại chưa lìa bỏ hoàn toàn quá khứ. Nỗi chết phảng phất rình chờ không chụp bắt được đời sống liều lĩnh chênh vênh … Sống vẫn là điều mãnh liệt tuyệt vời trên tất cả. Ngay cả những lúc giông bão kéo về, nhanh chóng với bầu trời mây đen vần vũ, sầm tối bất chợt, Mạc hoảng hốt lẫn thú vị thưởng thức nỗi rung động hoang mang, mặc cho tâm hồn điên đảo quay tít mù trong mưa cuồng gió loạn. Âm điệu mãnh liệt của bản giao hưởng thiên nhiên làm dịu xuống nhịp đời trong chốc lát rồi đất mát trời xanh lại gọi mời sự sống nao nức hăng say.

 

    Những lúc ấy càng thêm bâng khuâng nếu Mạc ngồi bên anh, trong quán cà phê, tiếng nhạc bùng lên niềm khát vọng tuổi trẻ ở một nơi chốn mà người ta chỉ cần xác nhận hiện diện của mình ngay trong lòng thực tại. Và thực tại như hoàn toàn trống vắng cùng lúc ngập tràn những gì không thể xác định, không thể với bắt. Hai gương mặt của Sài Gòn, rỡ ràng xôn xao và tối tăm mê sảng, những bí ẩn như có như không, Sài Gòn của không gian bất biến ngưng đọng trong mắt nhìn lên, của thời gian vụt thoáng qua kẽ hở bàn tay năm ngón, loại thời gian ra đi không bao giờ trở lại mặc cho những gì héo mòn trong dang dở. Đời sống linh động trôi nhanh không đợi chờ ai không tìm kiếm gì trong ngày dài triền miên đêm ngắn nồng nàn. Mạc yêu thích nét độc đáo khó tả của Sài Gòn từ đó.

 

    Đương nhiên Mạc thương quý Đà Lạt và gắn bó với nơi chốn đã được lớn lên với bao ràng buộc, đã luôn nghĩ rằng Thượng Đế đã tạo ra vùng đất thánh này cho riêng mình, một nơi mà thời gian với vóc dáng mông lung huyền thoại, như mây trôi lòng vòng ngập ngừng quanh núi, thời gian âm thầm vướng mắc trên những rừng thông trầm mặc, như sương mơ vây phủ mặt hồ thanh thản, thời gian lênh đênh chầm chậm những bước thân tình lưu luyến không muốn rời bỏ không gian.

   Sau này có thế nào, dù bao mộng tưởng thời trẻ và những đắp xây một đời miệt mài cũng chỉ là hoài không, những kỷ niệm đã sống cùng anh nơi thành phố đó là quê hương, vẫn mang mang nhạc điệu êm đềm dù khắc khoải, vẫn lung linh màu sắc dịu dàng dù tàn phai.

 

    Sáng nay, tô miến gà nóng thật hấp dẫn, nước dùng trong và ngọt, thơm phức mùi tiêu và hành ngò, cốc nước chanh chua chua với những viên nước đá lóng lánh trong veo … Tiệm ăn buổi sáng ít khách, không khí thật dễ chịu. Dạo sau này, Mạc đã bớt phần ngượng nghịu, ăn uống nói cười tự nhiên hơn trước. Hôm nay anh có vẻ điềm tĩnh, ít nói hơn mọi khi nhưng Mạc chợt cảm nhận trong tâm tư anh có một chút gì xáo trộn nhưng lúc Mạc hỏi, anh chỉ cười lắc đầu trấn an rồi đề nghị lúc ăn uống xong, đi dạo một chút anh sẽ nói.

   Cùng đi dạo trên một con đường gần đấy mà Mạc đã quên tên, con đường có cây xanh, hình như là Võ văn Tần, ngày xưa là Trần Quý Cáp … Mạc nhớ anh nói lời yêu mình lúc đó và hỏi Mạc nghĩ gì về lời tỏ tình của anh, Mạc cười ngại ngùng trả lời không biết nhưng anh cũng cảm nhận là trái tim của Mạc đã bắt đầu xôn xao rồi.

 

   Giữa muôn ngàn mặt người và tiếng động, vẫn thường có cảm nhận còn chơ vơ lạc lõng hơn nhưng có mặt anh, Mạc như được quên hẳn thực tại khó khăn và được vô tư trong những khoảnh khắc đó. Tối nay trong tiếng nhạc, những bản mà Dalida hát như Bambino, L’Histoire d’un Amour hoặc Besame Muscho khi ngồi cạnh anh, trong quán, Mạc thú vị thưởng thức ly cà phê liégeois thơm phức của mình trong khi anh phì phèo thuốc lá, uống cà phê đen, tự tin yêu đời. Họ ngồi trong một quán cà phê sân vườn, những bàn tròn thấp và ghế ngồi đều bằng một khúc thân cây gỗ nặng, những ngọn đèn mờ đủ màu sắc giăng mắc trên những cành cây và bọn con trai phục vụ đều mặc chemise trắng, quần tây đen, thật lịch sự. Mạc tấm tắc khen quán đẹp nhạc hay, thầm nhìn nhận anh biết hưởng đời và chiều chuộng mình thật sự.

   Dù phải bươn chải bôn ba, đối phó với mọi khó khăn, anh vẫn còn nét vô tư và vẫn lạc quan. Mạc có cảm giác sức sống con người anh mãnh liệt trong sự chịu đựng vô cùng dai dẳng bên cạnh mạch đời của mình lặng lẽ, trong những cơn khủng hoảng âm thầm, cưu mang nỗi đời cay nghiệt và muốn bày tỏ cùng anh, mong mỏi anh nhìn thấy được tầm vóc của tâm hồn mình từ khuynh hướng sống hoàn toàn khác biệt.

   Anh hùng hổ sống, anh hăng hái yêu, anh sống ào ạt, anh yêu tới tấp với cảm giác tuổi trẻ là sức mạnh có thể làm rung chuyển cả vũ trụ, không ngần ngại hét tướng lên cho cả thế giới biết là mình đang yêu dù người yêu của anh chỉ là một sinh vật kỳ cục, nhạt mờ lẻ loi trong xã hội, nhũn nhão như sên, mềm như cọng bún, rúm ró, co cụm im câm như loài côn trùng sâu bọ. Con giun đất. Con cuốn chiếu. Con ốc nhỏ lạc loài trên hoang đảo.

   Vào thời điểm đó, một cách tâm lý, anh thích loại con gái đó, và vô tình, cô nàng cho anh cảm giác trở thành đàn ông thật sự, càng mạnh mẽ hơn để bao bọc che chở một sinh vật không sức kháng cự, tồn tại một cách khốn khổ … Nhưng rồi anh sẽ mau chán vì với anh, tình yêu chỉ là loại hàng phụ không có tầm quan trọng cho cuộc sống thực tế. Rất nhanh sau đó, anh hối tiếc đã để cho mình bị thu hút bởi cái vẻ ngốc nghếch khờ câm, sẽ chẳng là gì ngoài nỗi vướng bận thêm cho đời mình, lúc anh phát hiện loài côn trùng kia tầm thường yếu ớt đầy vẻ thảm sầu như thiếu hẳn mạch sống, có thể được sinh ra đời với một hệ thần kinh bất bình thường. Thêm nữa, cô ả tuy là con nhà tử tế nhưng gia đình nghèo và mồ côi cha, lại đông anh em, họa ta có điên mới đeo vào mình một gánh nặng như thế.

 

    Lúc này, anh tỏ ra hào hoa rộng rãi, tiền có được là chỉ để chiều chuộng, chiêu đãi người yêu nhưng Mạc không yên lòng khi biết vào thời buổi khó khăn, anh đã phải xoay đủ cách và đấy là nỗi khổ chung tế nhị của đàn ông con trai khi có bồ, phải cần tiền túi cho mọi thứ linh tinh … Một lần buổi tối, mạnh dạn đưa Mạc vào một quán sang trọng có máy lạnh, những thức uống có giá cao hẳn hơn nơi khác vì quán này có cả pianiste ngồi đàn những bản theo yêu cầu của khách. Sau đó, Mạc bối rối phát hiện anh đã để lại cái đồng hồ cho chủ quán bởi cả hai đã đi chơi suốt từ sáng và đến lúc ấy thì anh nhẵn túi. Mạc thắc mắc âu lo, rụt rè đề nghị xin anh cho phép thanh toán cuộc vui tối nay, anh cười trả lời sẽ chuộc lại cái đồng hồ không vấn đề gì cả, anh không muốn Mạc phải trả tiền cho bất cứ chút gì.

 

    Cho đến mãi sau này, anh đã không bao giờ để Mạc phải lo lắng về kinh tế đời sống chung, Mạc kiếm được chút đỉnh là chỉ đủ tiêu vặt cho nhu cầu nhỏ của phụ nữ và anh lo tất tần tật. Chỉ có điều, anh xem mình như chủ ngân hàng, kiểm soát cực kỳ gay gắt tiền nong và điều khiển nó theo ý mình, có lúc hào hoa rộng rãi, có khi vô cùng keo kiết, lúc mở lúc thắt hầu bao. Và khuyết điểm khác là anh chỉ đánh giá mọi người mọi điều bằng tiền cũng như anh cho rằng nó có thể mua được tất cả.

 

    Anh xoay đến tài, biết đủ cách kiếm chác, thường xuyên rủng rỉnh, hết rồi lại có. Khi có tiền thì chở Mạc vi vu xe máy, hoặc ngoắc xích lô, cả hai vắt vẻo, nói cười khúc khích, lúc hết tiền thì gò lưng xe đạp ì ạch, có lần chở Mạc lên tận phía cư xá Thanh Đa, vui hưởng gió sông mát rượi, hoặc dắt Mạc nhảy lên xe buýt … Dần dà, Mạc cũng bớt lù khù chậm chạp hơn trước. Con ốc đã bắt đầu bò ra khỏi cái vỏ cố hữu của nó để nhận thức về cuộc đời.

   Theo anh kể, sau 1975, trường Văn Khoa giải thể, trút bỏ cái lớp vỏ sinh viên hiền lành, anh xắn tay áo xông ngay vào đời khi chưa được hai mươi tuổi … Việc làm của anh từ đó, là trong khâu đo đạc phía miền Tây, di chuyển không ngừng, xe đò đường đất hay lên phà qua sông phương tiện nào anh cũng xử dụng. Để thích ứng với môi trường khi có mặt, anh nhập vai đủ thể loại, khi thì nón bộ đội mang dép râu, lúc thì mặc áo đẹp diện giày láng. Mọi thay đổi của những thời thế lớn nhỏ chỉ tạo điều kiện cho anh sống và trải nghiệm, đương đầu và khắc phục. Ví dụ cụ thể : Trên chuyến xe đò từ Đà Lạt về Sài Gòn, với vẻ nghiêm chỉnh đàng hoàng, ăn mặc lịch sự nhưng trong cái túi để dưới chân, anh có thủ ít ký cà phê, xe ghé Bảo Lộc, anh mua thêm ít ký trà rồi về tới bến xe Sài Gòn, để kiếm lời, anh thẩy ngay cho những người buôn vặt nô nức đòi mua …    

   Anh quả là người biết thức thời, nắm bắt cơ hội, dù còn trẻ tuổi. Chiến tranh hòa bình, chế độ nào chính phủ gì, anh ăn chi cũng ngon miệng, ngủ đâu cũng ngon giấc; với mọi người bất kỳ ai, anh nói cười hỉ hả, vui vẻ chan hòa, đề huề thân thiện như đã quen nhau từ kiếp trước. Gặp người Bắc, anh uốn giọng Bắc, gặp người Nam, anh xài giọng Nam. Anh thường nói nhiều hơn người đối thoại nhưng chỉ khi gặp người Huế, anh không nói gì mấy, đơn giản chỉ vì anh không có khả năng bắt chước giọng Huế. Lúc này, dù nghe mà không hiểu gì cho lắm, anh gật gù, ra vẻ trầm ngâm.

 

    Mạc có cảm giác ưu tư sầu muộn không có cách gì xâm chiếm được anh tuy nhiên, nhiều khi vì căng thẳng hấp tấp vội vàng, anh trở nên sôi sục nóng nảy, cộc cằn, vụng về thô lỗ, văng tục chửi thề nhưng lúc ngồi bên Mạc, anh có cố gắng, như được trầm xuống một cách tự nhiên. Dù biết anh không dịu ngọt và tế nhị nhưng luôn với khuynh  hướng nghĩ tốt về người yêu, Mạc cho rằng anh phải va chạm nhiều trong đời sống với đủ mọi hạng người nên chịu ảnh hưởng ít nhiều từ họ cũng như phải thích ứng với họ cho dễ thở; thêm vào đó, tâm tính anh ngay thẳng ruột ngựa chưa nghĩ đã nói hoặc nghĩ một đường nói một nẻo thì không thể khéo léo quá độ. Mạc hiểu anh có nhiều khó khăn để chế ngự cảm xúc cũng như không biết dùng nó vào việc phải dùng đồng thời không biết cách tôn trọng cảm xúc của người khác nhưng anh không hề cố ý. Mải nghĩ cách biện hộ cho anh, bám víu vào mọi lý lẽ mơ hồ, Mạc không có nổi khái niệm người mình yêu có khả năng khác : nói tào lao và nói dối! Nếu ta hiểu rằng nghệ thuật lớn nhất đến từ sâu xa của tâm hồn và huyết quản thì Nói Dối không đơn giản chỉ là một thói xấu. Một Nghệ Thuật.

 

    Tuy sức sống mạnh mẽ nhưng với nguồn nhiệt hứng không thể kiểm soát, thể cách xung độ nội tại là điều không giúp anh có đủ bình tĩnh để quan sát và thưởng thức đời sống như Mạc. Trong đời sống chung dài lâu sau này, Mạc dần hiểu là người ta cũng có thể có tình cảm tự phát mà không cần cảm nhận, thấu hiểu và loại tình cảm này không thể trường tồn. Nỗi buồn cơn vui chỉ như thoáng chốc. Anh không có lỗi gì cả một khi được sinh ra đời như thế. Nhưng đáng lẽ anh có thể tự hiểu thêm về cách cư xử để tránh được những tai hại cho người khác và ngay cả cho anh. Có những lúc, anh hành xử nói năng không suy nghĩ như kẻ giang hồ và tiếp tục mãi cho đến sau này, mặc cho khuynh hướng xấu phát triển, càng già, anh càng mất dạy.

 

   Thật ra, cha mẹ anh cũng đã hết lòng răn dạy con cái nhưng anh năng động hung hăng như con ngựa bất kham, luôn tìm mọi cách để sinh hoạt theo nhiệt hứng; từ nhỏ, lúc hơn mười tuổi đầu anh đã thường xuyên đi chơi lung tung bất kể cùng khắp với bè bạn, lúc về trễ, không dám vào nhà, anh đã leo lên phía sau một chiếc xe hàng nằm đánh một giấc qua đêm, có lần ham chơi ghe xuồng đến nỗi suýt bị chết đuối dưới sông nhưng nhờ thế mà anh đã tự học bơi một mình. Điểm tích cực là anh bạo dạn như thế nên tháo vát và biết xông xáo để tự lập rất sớm.

   Thật là hiện tượng khá lạ lùng so với những đứa trẻ con nhà giáo chức luôn ngoan ngoãn nhút nhát và chăm chỉ học hành.

   Rồi anh đưa Mạc về nhà giới thiệu với gia đình cư ngụ tại số 122 đường Nguyễn Kim, quận 10. Một địa chỉ là một định mệnh. Anh cũng ra đời nơi đó, vào ngày 15 tháng 2 năm 1956. Một mốc thời gian là một định mệnh. Sau này, Mạc được biết là anh đã ngược ngạo ngay từ lúc chào đời, nghĩa là đứa bé sơ sinh đã từ bụng mẹ chui ra bằng hai chân thay vì cái đầu phải ra trước. Có thể đấy là dấu hiệu cho ta thấy mọi suy nghĩ của anh đều đảo lộn cũng như con đường sống của anh không hề đơn giản.

 

    Sau đó, anh trổ tài gẩy đàn guitare và hát tặng Mạc bản Nỗi Buồn Dâng Hiến của Lê Uyên Phương nhưng anh không có giọng gì cả và hát sai nhạc be bét, tiếng đàn đệm cũng rất dở, cứng ngắt, không gợi nổi cảm xúc nhỏ nào … Mạc ngồi nín thinh, thót bụng lại, không dám cười, chỉ dám nghĩ dù sao anh cũng biết đàn và thích hát, hoặc hát hay không bằng hay hát là thế, nhưng anh lại biết huýt sáo líu lo như Elvis Phương và ít ra, anh có để ý đến những gì Mạc thích, sẵn sàng chiều ý. Rồi thể theo lời yêu cầu của Mạc, anh đánh bản Tristesse của Chopin, xong xuôi đâu đấy, anh hỏi Mạc : Chopin còn sống không? Vào năm 1978, lúc ấy, nếu còn sống, cụ nhạc sĩ bất tử này chỉ khoảng 170 tuổi mà thôi.

 

   Chỉ vì bắt đầu yêu, Mạc nghĩ tốt về anh, cho rằng anh có khuynh hướng trào lộng, muốn chọc cười cho Mạc vui, kể cả lúc anh hát bản Tôi Đưa Em Sang Sông và quên lời nên bịa ra “ Tôi đưa em sang sông bằng phi cơ hay phi thuyền “ …

   Mãi đến sau này, Mạc mới biết được là tất cả những gì anh biết hay làm đều có tính cách một nửa, và dùng cái vốn kiến thức nửa vời đó để gây ấn tượng cho người đối diện. Rất có những điều anh không hoàn toàn biết mà chỉ thoáng nghe, anh tiếp thu và lập lại trong một tính hời hợt đến nhầm lẫn trầm trọng. Anh không dữ dằn hiểm ác, anh chỉ nông cạn và ngược lại với tính logic.

 

Chấp nhận một cách vô thức được tồn tại, sống ở lưng chừng những gì thuộc về xúc cảm loáng thoáng, anh loay hoay trong đó rồi xoay sở vùng thoát ra ngay thay vì cố gắng đạt sự vẹn toàn (nhưng về phương diện này, anh không thể cố gắng). Về những ý muốn, không mãn nguyện điều gì, anh dẹp ngay qua một bên để bắt đầu cho việc khác. Anh muốn biết linh tinh lắm điều nhiều thứ và chúng trở thành vô bổ vì không được dẫn đến đích của một thực hiện nào, khi anh không biết cách nuôi dưỡng đam mê. Về người, anh chỉ có thể cho họ một phần nhẹ tình cảm bởi anh hoàn toàn u tối về sự nặng nghĩa sâu tình; và anh dùng từng mối liên hệ để hoặc đánh bóng mình thêm, hoặc lúc cần thì gắn bó một cách tạm thời cho đến khi nhận thức được một người không còn hữu dụng, anh rũ bỏ quay lưng như không từng quen biết. Ngay cả những gì anh nói, chúng ta cũng nên chỉ tin một nửa, hoặc nghe rồi để đấy.

   Trong cuộc sống thực tế, anh đi bằng hai ngả : Vừa mánh khóe quỷ quyệt vừa thật thà ngô nghê, khi khôn khéo đưa đẩy lúc thô lỗ vụng về, lúc nồng nhiệt sốt sắng khi u ám lạnh nhạt. Nếu cần che chở mình, anh không do dự nói dối như cuội, xun xoe nịnh hót, hạ mình thấp hơn mặt đất, không cần nữa, anh vênh vang ngạo mạn phách lối, xem trời bằng vung.

    Chuyên gia ném đá giấu tay, mập mập mờ mờ, nhập nhòa đen trắng để dễ đánh đồng mọi thứ giả thật và nếu điều dối trá bị bại lộ, anh vẫn còn một vũ khí cuối cùng : chối đây đẩy và đổ hô đổ thừa cho bất cứ ai hay hoàn cảnh nào để có được cảm giác an toàn vô tội đồng thời không do dự thêm thắt vào những chi tiết bịa đặt hầu xoay thế lợi về mình, sẵn sàng nhập vai nạn nhân bị hiếp đáp, bị tước đoạt.

   Không đủ sâu sắc để thâm ác, cũng như hành động từ nhiệt hứng cao độ đến mất đi sự dẫn dắt của ý thức, cũng từ sự ích kỷ, anh không có được cái bùa hộ mệnh quý báu nhất là một tâm hồn cao thượng của người đàn ông phải có để dấn thân vào tình yêu, một thể loại tình yêu thiêng liêng cao vời mà anh cũng không hề có khái niệm.

    Gần đây, khi có được cách giải quyết cuối cùng cho mối tương quan, Mạc nhận thức được thêm một điểm về con người thật của anh, có phần đáng thương, bởi anh không thể yêu thương sâu đậm, không thể có tình yêu chân thành trong trái tim từ những rung cảm quá khô cạn quá vội vàng cũng như một loại người không cảm nhận được nét đẹp theo hướng nghệ thuật, không thể cảm nhận tâm trạng người khác và cũng từ đó không thể có nghệ thuật yêu đương. Nhưng dù gọi là đáng thương, thể cách bất trị trong bản ngã của anh chỉ có thể sống theo hướng của riêng anh làm ta có muốn thương cũng chẳng thể, cũng đành bó tay. Còn một cách giải quyết khác, có phần trung tính : buông bỏ mặc kệ xác anh! Anh sẽ vẫn phơi phới yêu đời.

   Nhưng về cách ứng xử, điều quan trọng phải được dẫn dắt bởi lương tâm và lý trí, anh đã không bao giờ học hỏi. Cách suy nghĩ thô thiển dẫn anh đến việc dùng tiền để làm thước đo tính cách của một người, và anh thiếu khả năng quan sát nên không thể có gì khác hơn để nhận định sắc bén. Anh nhìn về một người đơn giản như thấy một vật dụng đáng giá bao nhiêu. Anh trân trọng người có tiền vì họ không phải nhờ cậy ai khác thì đúng nhưng anh khinh bỉ người nghèo là vô nhân đạo. Anh không cho hành khất một xu chỉ vì anh đã đóng thuế cẩn thận cho chính phủ là đủ. Việc của chính phủ là phải lo cho xã hội.

   Nói chung, anh nhìn đời và người một cách đơn giản, như thể, khi thấy trăng, là có trăng, lúc thấy sao, là có sao ; để rồi vào một đêm không trăng sao, anh nhìn lên bầu trời đen tối mịt mùng, mà ngơ ngác, không hiểu rằng trăng sao vẫn có mặt ở đâu đó trong vũ trụ này. Như thể anh ngó lên bàn thờ, thấy ảnh người cha mẹ quá cố, dù ánh mắt che chở yêu thương của họ chứa đựng mọi bí ẩn khôn lường của sự chết, với những lời nhắn nhủ vọng đến từ cõi chết mà anh không một rung động hay cảm nhận mảy may, có nghĩa là với anh, linh hồn hoàn toàn trừu tượng chỉ vì linh hồn không hiển hiện trước mắt. Một khi đã đánh mất chính mình trong những vòng xoáy của đời sống, anh càng khó nhận thức về tất cả những gì tốt đẹp trong chiều hướng tâm linh.

 

    Là người cần tự do và hoàn toàn hướng ngoại ham thích làm việc, cần kiếm tiền, dễ vui trong những liên hệ hời hợt ngoài xã hội, với loại người vui dễ dàng vui chốc lát bên ngoài nhưng lại cần hơi ấm gia đình vì không thể đương đầu cảnh cô đơn. Nếu hiểu cô đơn là điều kiện sống thiết yếu cho một loại tâm hồn nào đó, với người nông cạn, họ không tìm thấy gì khi ngồi một mình ngoài sự buồn tẻ.

   Không lập trường chính trị rõ rệt, anh xoay quanh quan điểm của những người khác, không đi bỏ phiếu mỗi kỳ bầu cử nhưng ca tụng ngay nhân vật nào đắc cử với cảm giác người đó đã là chọn lựa đúng đắn của mình. Rõ là ở nước Pháp này, một môi trường sống có vẻ dân chủ ồn ào, vàng thau lẫn lộn, ta nên ngả nghiêng như cỏ mềm trong gió, miễn là có được giấc ngủ êm đềm không mộng mị.

   Tùy theo tình huống, anh xoay sở đổi sắc thay màu như con tắc kè để có mọi vũ khí. Khi gặp dân Việt Nam, tùy người đối diện, hoặc anh sẵn sàng khoe mình đã từng là đối tượng Đảng (CSVN) sau 1975, đương nhiên, anh giấu nhẹm đi cái căn cước vượt biển của mình ; hoặc không ngần ngại hân hoan cổ võ những ai còn sức ngoác mồm la ó chống Cộng (thông thường không ít người trong số này đã có sẵn vé máy bay để chuồn về Việt Nam du lịch, ăn uống, hoặc vui thú gì gì khác nữa …). Gặp ai đã từng là tị nạn chính trị một thời, anh khoa môi múa mép, bô bô kể về thành tích ngày nào vượt biển. Tình hình chung, anh xoay sở để thích ứng với người đối diện và cái nhìn của họ, chụp bắt thời cơ; rõ ràng anh thức thời, nếu không cũng tự tạo điều kiện để ngoi lên chiến đấu; anh là người Việt, người Tây hay người Mỹ tùy nơi chốn hiện diện, tùy lúc có lợi hay không … Không giỏi tiếng Việt, chẳng rành tiếng Anh, dở ẹc tiếng Pháp, véc bờ véc biếc chẳng cần chia chác gì cả, giống cái giống đực nháo nhào, gam me gam mung cứ việc lướt qua … Anh nói vung vít, anh tuôn ào ào, ai hiểu thì tốt không hiểu ráng chịu anh chẳng quan tâm. Nhờ thế, anh xoay sở tài tình, với một tay nghề kỹ thuật trong ngành vi tính thời thượng, anh chưa hề biết thất nghiệp là gì.

   Tuy sống ở Pháp, không quan tâm gì về lãnh vực nghệ thuật, khi đối diện với người cùng cấp độ, anh luôn tỏ ra vượt trội, phô trương kiến thức của mình bất chấp thiên địa. Ví dụ :

    Chắc chắn, anh đã có nghe đến cái tên Georges Sand (nữ sĩ danh tiếng của Pháp (1804 - 1876). Anh cũng nghe loáng thoáng cái tên Albert Camus, nhà văn Pháp (1913 – 1960). Không ngần ngại, theo cách lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia, khi nói đến hai nhân vật này, anh đã khen ngợi họ là một đôi tình nhân có tài, xứng đôi, trong khi họ cách nhau cả một thế kỷ.

   Trong tinh thần chỉ trích, thiếu trình độ cũng như kém đạo đức và vô ơn, anh đã gọi ngài Đạt La Đạt Ma và đức cha Alexandre De Rhodes là “ thằng cha đó “. Và anh có ý kiến về thi sĩ Bùi Giáng của chúng ta thế này : nếu không điên thì ông cũng kiếm được khá tiền và có cuộc sống tốt. Trời ạ! Tiên sinh mà nghe thấy thì sẽ nghĩ sao? Mạc chỉ còn biết cười như mếu.

   Thật khó hiểu khi đã có con mà người đàn ông không ý thức về sự giáo dục chúng phải được dựa trên căn bản đạo đức trước tiên. Anh tự hào về khuynh hướng vô thần của mình, xem thường Thượng Đế, chế nhạo những tôn giáo và ngay cả về chuyện thờ phượng cúng bái ở nhà, anh không dạy cho con cái phải biết ít nhất phong tục gốc gác là sự thờ cúng một khi bản thân anh không hề khấn vái, thắp nhang đốt nến cho bàn thờ tổ tiên hai bên nội ngoại, trái lại, anh thường xuyên tự tiện lấy đồ cúng để trên bàn thờ như trong tủ lạnh để ăn khi muốn ăn.  Một con người không thể xây dựng tri thức, tâm hồn khi không có căn bản đạo đức, hoặc có nhưng đã chối bỏ, dù trong gia đình, rất may mắn, cha mẹ anh và những người khác, anh chị em cùng bọn trẻ là cháu, không có ai tính khí kỳ cục như anh cả. Đó là điều an ủi khi Mạc nghĩ đến hai đứa con mình. Chúng hiểu biết, giàu cảm xúc, nghe lời mẹ, nghĩ về nguồn cội một cách chân tình vì có được cái nhìn tốt đẹp từ trái tim.

  

   Thật tình mà nói, anh có những ưu điểm : cũng giản dị nhưng không phải là không độc đáo. Anh thật dễ sống, dễ hòa đồng, sẵn sàng vui trong bất cứ hoàn cảnh nào, đương nhiên anh thuộc loại dễ dãi trong cách ăn uống, cũng như dễ dãi thuận theo với mọi điều trong đời sống thực tế và bắt chước nhanh chóng khuôn mẫu của đám đông, sẵn sàng giao du với bất cứ loại người nào để « mua vui cũng được một vài trống canh » là tính cách của loại người ít thông minh cảm xúc, không khả năng sáng tạo từ kỹ thuật cho đến nghệ thuật.

   Anh không đòi hỏi gì quá đáng, có gì ăn nấy và nhờ có sức khỏe, lúc nào hay ăn gì cũng ngon miệng bất kể giờ giấc (Ví dụ : Vào buổi sớm tinh mơ ta có thể mời anh xơi một bát chè hoặc một đĩa rau trộn dầu giấm hay buổi tối trước khi ngủ, dạ dày của anh có thể thản nhiên tiêu hóa một trái cây, một thỏi kẹo … cũng chẳng có vấn đề gì cả). Về ngủ thì cũng rất dễ dàng, đặt mình xuống là anh ngủ như chết, quên tuốt mọi vấn đề nếu có. Đặc biệt anh năng động và dai sức khi được làm việc và điều này là cứu rỗi cho anh. Trên hết, anh vẫn là con người sung sướng đã, người khác khổ não là chỉ vì họ không được như anh và muốn được như anh không phải là dễ.

  

 

   Lúc chưa rời Việt Nam, cho đến năm 1980, chưa biết nhiều về anh, và có trường hợp người ta chỉ có thể yêu khi chưa rõ đối tượng, lúc rõ rồi, sẽ không thể yêu nữa. Mạc đã thật lòng muốn tin tưởng anh như cần được che chở bởi một người đàn ông, và dù cần một chỗ dựa tinh thần nhưng trực giác thường báo động cho biết có điều gì không ổn. Trong nghi ngại lo âu, Mạc không dám đối diện sự thật, chỉ muốn tin vào điều tốt đẹp nhìn thấy từ con người anh, đó là tính cách lạc quan với cái nhìn khác đi về bề mặt thực tại cho anh khả năng hành động để vươn đến, thoát khỏi những cản trở giới hạn cho ngày mai còn có thể tươi sáng. Và tính cách gần như hung tợn, xông xáo liều mạng mà sống của anh thật ấn tượng mà Mạc rất thích nhưng biết mình không có khả năng cũng như điều kiện, chỉ biết trông đợi từ anh sự vững vàng, dù cảm nhận nỗi hoài nghi ẩn hiện đâu đó trong những phút giây u ám của thực tại.  

    Mạc chưa thể nhận định được những ám ảnh từ sự khốc hại chỉ vừa nẩy mầm, chưa ra quả độc trái đắng. Mạc còn khờ khạo chưa từng sống, không đủ bản lãnh, tình cảm đàn áp lý trí, chưa có trải nghiệm để phân tích kỹ lưỡng, tìm hiểu sâu xa về người và đời, chưa phân biệt được hàng thật hàng nhái. Mơ màng đến tương lai, mộng tưởng về hạnh phúc no đủ là những điều quá lộng lẫy, cao vời trong tầm tay nhỏ bé, vào một thời điểm mà củ khoai, củ mì, hạt cơm còn là hình ảnh tuyệt vời, có việc làm cũng chỉ bữa đói bữa no; bao nhiêu của cải đồ đạc trong nhà cũng đều đội nón ra đi, gia đình ai cũng phải bán mọi thứ để lo cho cái bao tử. Từ nỗi nhọc nhằn cơ cực của đời thường cùng với sự bưng bít ngăn cản tự do, sống dưới mọi áp đặt, từ cõi tối tăm đến vùng sương mù, trên hết là sự thiếu hiểu biết tầm cỡ sâu sắc về thời cuộc từ một trăm năm qua, người ta không có nổi khái niệm về chuyện quê hương xua đuổi hay chính mình dứt bỏ quê hương dù chỉ là trong tư tưởng … Anh đã nói với Mạc về một dự định quan trọng.

  

   Trong những ngày tháng sau, tiếp tục liên lạc thư từ, lúc này đã hơn ba năm tin tưởng anh, để nhẹ đi nỗi bất an, Mạc uốn cong bẻ quặt những ý nghĩ theo mong muốn, khát khao bôi xóa bớt đi sắc màu ảm đạm của bức họa thực tại, tô thêm vẽ lại bao màu sắc tươi đẹp để có thể từ đó, nuôi hy vọng trong một thời điểm tương lai mịt mờ, trong khung cảnh sống tối ám của tuổi trẻ. Trước đây, Mạc không mấy lo âu cho tồn tại của mình ở vùng cao nguyên, nơi sinh trưởng, với trái tim đầy và cái bao tử kém đầy hơn nhưng anh đã vẽ ra một viễn ảnh huy hoàng khiến Mạc bần thần chia trí không thể tập trung được nữa. Nếu đúng như anh dự tính mọi điều sẽ được thực thi thì phải bắt đầu từ đâu? Mạc chẳng biết gì cả, cho đến bây giờ, chỉ nghe nói những thông tin đủ thể loại về vấn đề này đã trở thành một phong trào, một ám ảnh cho thực tại. Vài ngày lại nghe tin một ai đó quen biết đã đến đảo này đảo nọ, vài ngày lại nghe lời gió thoảng qua báo cho hay rằng ông ấy bà kia đã được định cư ở Mỹ … Mọi người lại xầm xì nhốn nháo kháo nhau, thêm mắm dặm muối cho thông tin được ly kỳ nóng sốt hơn. Cuộc sống đời thường lúc nào như cũng có cơn bão ghé ngang tạt về trong cảm giác bất an với thấp thoáng khác lạ nhỏ nhoi nào đó khi một đổi thay ngoạn mục lớn lao chỉ là điều vô vọng.

  

   Anh lại thu xếp để có vài ngày nghỉ, lên Đà Lạt vào dịp sinh nhật Mạc hai mươi mốt tuổi như đã hứa, vào tháng tư năm 1980, mang tặng Mạc một quyển agenda rất đẹp để ghi lại tư tưởng và chép thơ, một quả xoài tượng to đùng và một gói ô mai me cam thảo. Sau đó, anh đưa Mạc đi ăn và uống cà phê nghe nhạc ở Thủy Tạ rồi nói rõ thêm về dự định tương lai lúc họ thưởng thức món mì xào dòn và uống nước ngọt trong tiếng nhạc sầu muộn thiết tha bản Sérénade của Schubert. Hồ nước hiền hòa, sóng nhẹ lăn tăn, ánh nắng hoàng hôn kỳ ảo chưa chìm tan phía chân mây … Mạc mơ màng cắn từng cọng mì, lênh đênh trong xúc cảm, hạnh phúc nhẹ nhàng len vào hồn khi ngồi bên người yêu, lắng nghe bản nhạc mình yêu thích, ngẩn ngơ khờ dại với ý tưởng trong buổi chiều Đà Lạt êm ái lãng mạn này, đời người tuyệt diệu như thế tại sao chúng ta phải tìm kiếm mãi thêm những gì trừu tượng xa xôi? Thật sung sướng khi có những giờ phút rời bỏ thực tế, quên hẳn đi chuyện cơm áo tương lai để hơi thở và trái tim được tự do trong tình yêu mơ mộng.

   Lời anh rõ ý. Anh thật sự nghiêm túc khi đề cập đến ngày mai. Thực tại này sẽ không kéo dài bao lâu khi những khó khổ của đời thực tế nặng nề dần vây hãm, xiết lại. Tương lai phải là một chân trời khác. Người ta không thể uống nước lã để sống trong tình yêu. Anh đã quyết tâm thực hiện một việc tưởng như quá khả năng chỉ trong mục đích đưa Mạc rời Việt Nam để cả hai sẽ có điều kiện cùng xây dựng tương lai ở ngoại quốc

   Mạc thoắt rùng mình bàng hoàng sợ hãi nhớ lại hình ảnh xác chết của một bé trai nằm khoảng chín mười tuổi nằm co quắp bên một đống rác lớn hôm nào buối sáng đi ngang qua đó. Đứa bé đã chết vì đói. Và ám ảnh về đôi mắt thất thần, cái nhìn van xin tuyệt vọng của những người hành khất cũng là thương phế binh lê lết ở chợ Bảo Lộc hôm nào, lúc Mạc đi thực tập về ngang. Tất cả những điều này luôn ám ảnh mỗi lần có bữa ăn tạm no. Rồi những bữa ăn tạm no lưng bụng này cũng sẽ dần biến mất?

 

    Nhìn Mạc lo âu, ngập ngừng thắc mắc, anh vòng cánh tay cứng cỏi ôm Mạc, ôn tồn trấn an, ân cần hứa hẹn theo kiểu đừng lo có gì anh chịu cho. Đăm chiêu nhìn vào khoảng không một lúc thật lâu rồi lấy vẻ lạnh lùng, ánh mắt long lên dưới đôi mày rậm nhíu lại một cách cương quyết, anh không ngần ngại trong lời dọa sẽ bỏ đi một mình để tự cứu thân trước hết nếu Mạc không thể được phép của gia đình để đi cùng. Mạc run bắn lên, nhìn anh trân trối, rồi nghẹn ngào nói sẽ cố gắng thuyết phục mẹ.

    Anh khôn ngoan thực tế, quen biết nhiều, rành rọt đường đi nước bước và nắm vững nhiều thông tin. Anh hơn hai mươi bốn tuổi cơ mà! Anh đã lên chương trình, đã vẽ lối đi. Anh quả quyết. Đã leo lên lưng cọp rồi, chỉ cần cố gắng tiếp tục thực hiện và kiên tâm một chút nữa là sẽ ổn. Một đời sống khác trong tự do. Một chân trời mới đầy ánh sáng đang chờ đón. Một cõi lớn lao cao vời. Anh là tương lai. Anh là tất cả. Anh là Thượng Đế. Mạc có tội tình gì không khi yêu và tin tưởng, nhìn anh như bức tường vững mạnh che chắn mọi hiểm nguy của đời?

  

   Anh kể tóm tắt cho Mạc nghe rằng đã nghỉ việc hẳn để thật sự xăn tay áo hành động, lăn lộn trong những khổ ải muôn vàn bất trắc để thực thi dự định lớn này. Cộng tác viên là một người anh ruột, vài người bạn thân tin tưởng được, cả bọn năm bảy người cùng chung sức trở thành một tổ chức vượt biển hẳn hòi. Họ kín đáo thận trọng trong việc kiếm khách hàng, phần lớn là quen biết, để kêu gọi nộp vàng, mỗi người hai cây; từ đó mua được một chiếc ghe máy đánh cá dù nhỏ có thể chứa được khoảng sáu mươi người. Anh biết leo cây như khỉ, lội như rái cá, bây giờ cùng một bạn thân, âm thầm học lái ghe máy, có cả bản đồ và cái địa bàn để điều động đường đi nước bước … Họ đã cùng lái ra biển nhiều lần trong lốt người đi đánh cá với giấy tờ tùy thân giả mạo.

   Dần yên tâm sau khi được anh giải đáp thêm một số thắc mắc nhưng thật ra, Mạc không biết gì về việc của anh để thắc mắc mà chỉ biết nuôi nguyện vọng. Nguyện vọng anh thoát những hiểm nguy và thành công trong ít tháng. Có nghĩa là họ sẽ rời Việt Nam theo cách đó.

   

   Anh trở về Sài Gòn tiếp tục công chuyện nhưng rồi không may bị công an tóm cổ vì sơ xuất, bắt bỏ khám do tình nghi làm việc phi pháp nhưng anh đã lanh lẹ, sục sạo xoay sở để thoát thân một cách an toàn … Với tính cách lảng vảng lượn lờ, khi ẩn khi hiện, lướt qua đảo lại, thập thò lấp ló rồi lại chuồn biến lặn mau như thế, Mạc có cảm giác chẳng ai chụp bắt được anh ngoài định mệnh.

    Trốn biệt một thời gian ngắn rồi được tin Mạc xuống thăm anh và dọ dẫm tình hình, anh tái xuất đầu lộ diện ở Sài Gòn, với vẻ tự tin, mặt mày tươi rói, dép da mềm mại quần jean xắn ống, chemise láng lẩy đúng điệu là vạt thẳng cổ nhỏ thay vì vạt bầu cổ to trước đây ít tháng. Anh lại vui vẻ chở Mạc đến những nơi sang trọng để đớp hít, hàn huyên. Từ cái áp phe liên hệ với những người khá giả này, học hỏi giao thiệp rộng hơn, cũng có nhiều tiền hơn trước và Tiền bắt đầu có vai trò quan trọng nhất đối với anh, nó sẽ trở thành một đam mê kỳ lạ và định đoạt mọi điều khác suốt cuộc đời còn lại của anh vì anh chỉ thích nghe lời nó và chính vì thế, anh đang dần tự hủy.

   Ngay lúc này, tỏ ra biết đối phó, tính toán đủ đường, anh khôn ngoan hẳn, tỏ ra le lói vây vo nhưng Mạc nghĩ rằng anh giỏi giang thì phải có quyền tự hào và tràn trề hy vọng chứ! Điều đáng kể là mạch sống lạc quan đầy tin tưởng của anh lan qua Mạc từ cảm nhận và Mạc bắt đầu thấy hiện hữu của mình sẽ có một chỗ nào khác trong cuộc đời với sinh mệnh sẽ cùng anh rẽ lối.

   Thật ra, những gian nan nguy hiểm chỉ có ai sống mới biết được. Anh không nói nhiều về những chuyện này với Mạc, anh không thích nhắc nhở đến những việc tiêu cực, những gì linh tinh đã qua là anh cho qua luôn để còn tập trung sắp xếp mọi việc cần thiết khẩn cấp quan trọng ngay trong thực tại. Anh viết thư cho mẹ của cô gái trình bày mọi sự, xin phép cho Mạc, anh thưa rằng sẽ đưa Mạc đi nhưng vì quá gấp rút nên không kịp việc cưới hỏi, anh xin hứa với mẹ sẽ lo cho Mạc như sinh mạng của mình. Anh cũng gặp anh lớn của Mạc đang học ở Sài Gòn của Mạc để trình bày chuyện đàng hoàng …

    Trở về Đà Lạt, Mạc giờ đây trong tinh thần sẵn sàng ra đi. Trong sáu tháng dài, chỉ biết im lặng bồn chồn, chờ đợi trong nôn nóng lo âu bức điện tín gửi từ anh, gọi về để lên đường. Chỉ nơm nớp khấn nguyện được Trời thương, may mắn tai qua nạn khỏi là cuộc đời sẽ thênh thang, tháng ngày cao rộng nơi phương trời mới lạ đầy hứa hẹn ở một quốc gia thứ ba nào đó. Những lời anh nói, những điều anh làm đã thả ra ngàn sợi giây tơ kỳ diệu đan kết hai hiện hữu với nhau và trói chặt trái tim nhỏ của Mạc vào tim anh. Và Mạc sẽ là của anh mãi mãi, cuộc đời bên anh sẽ êm đềm như giòng sông tuổi mộng. Thêm niềm hy vọng sẽ có điều kiện giúp đỡ gia đình khó khổ ở Việt Nam, Mạc phấn khởi trong ý tưởng con người mình sẽ thật sự hữu ích. Miên man trôi đi trên làn mây lãng đãng, Mạc nghĩ ngợi mơ màng. Rồi cũng có lúc kinh hoảng với ý nghĩ sẽ phải bỏ lại sau lưng tháng ngày quen thuộc, gia đình và bè bạn thân thiết để rơi vào khoảng không, hướng về một nơi chốn nào như vô định, với những điều không thật, những gì còn quá xa tầm tay.

   Cho đến lúc này, hai chữ Tự Do vẫn chỉ là một khái niệm mơ hồ đối với Mạc, vì môi trường sống của một cô gái vùng cao nguyên chỉ có thế và thật khó mường tượng cho Mạc về một đời sống khác mà tự do phải được sống đúng nghĩa, và đúng thế nào là tùy thuộc vào hiến pháp của mỗi quốc gia. Về phần mình, Mạc đã luôn biết có được cuộc đời, con người phải sống xứng đáng với giá trị của nó nhưng không thể biết được về định mệnh với những trò ảo thuật khôn lường, đời sống muộn vạn sắc màu phủ dụ. Làm sao Mạc có thể hiểu gì về Tình Yêu là tấm gương hai mặt cũng như Tự Do là con dao hai lưỡi?  

   Nhìn ngón tay gầy trơ xương đáng lẽ phải có nhẫn đính hôn, một nỗi nghẹn ngào vu vơ chờm lên ngực nhưng Mạc thầm nghĩ không nên để cho anh phải thêm mối lo làm gì. Mẹ mình đã tin tưởng anh nên cũng không nhắc đến việc này, gia đình không ai phản đối, những thủ tục rườm rà chỉ thêm phiền toái chẳng chứng minh được sự thật nào trong tình cảm. Niềm tin làm lắng dịu nhưng linh cảm về một điều gì không thể xác định khiến Mạc vẫn thường xuyên rơi vào hoang mang kỳ lạ. Tình yêu của họ như loài thảo mộc mong manh từ cội rễ. Kiểm điểm về thái độ của anh những giây phút thân thiết, lại thấy yên lòng bởi rõ ràng, anh tỏ ra sáng suốt, có trách nhiệm trong tình yêu còn trong sạch.

  

   Cuối tháng mười năm 1980, Mạc đã hơn hai mươi mốt tuổi. Ngày quan trọng rồi cũng đến, nhận được bức điện tín, hấp tấp xuống Sài Gòn sau những phút đau lòng chia tay với gia đình. Chiếc xe chở Mạc rời thành phố mù sương, trong tâm trạng choáng váng chưa hoàn toàn ý thức về điều mình đang sống, đang thực hiện; nỗi bất an lại dần xâm chiếm rồi nhường chỗ cho sự liều lĩnh chấp nhận tất cả nhưng hiểm nguy nào có thể trong chuyến đi nhưng điều Mạc không hề nghĩ đến bởi không ngờ, sẽ xảy ra một cách phũ phàng.

Bức tượng đồng Ước mơ của Mẹ ( Le Rêve de la Mère ) của điêu khắc gia Vũ Đình Lâm tại quảng trường Sài Gòn, thành phố Bussy Saint Georges, Pháp (năm 2010) để tưởng niệm thuyền nhân và cảm tạ nước Pháp.

 

 

    Rồi những ngày tiếp nối, khi đặt chân lên đảo Galang ở Nam Dương, anh bỗng mặc tình trôi đi trong một nhịp đời hối hả, quay mòng theo một lực hút vô hình. Ngọn đuốc quỷ ma nào trong anh phừng cháy, thôi thúc giục giã anh chà đạp lên tình cảm của cả hai và dày xéo niềm tin của Mạc từ hơn ba năm vun vén. Để sống, anh tràn lên đời sống. Khi không muốn thấy một sự thật nào, ta chỉ cần nhắm tịt mắt lại để có cảm giác nó không hiện hữu nữa. Anh quần quật dữ dội với một thoáng hãi sợ chính mình và tuyệt vọng trong vòng xoáy vô định, ngay cả phải chối bỏ lừa dối bản thân, trốn chạy lương tâm, bội tình phản bạn để có những gì không đáng rồi nhận thức được về một điều nào đã vừa sống bất chợt và bão táp, quá tải, ngoài kiểm soát của lý trí trong cơn khủng hoảng, để lúc trở về bờ đời với con người mình đã thất lạc, anh choáng váng trơ trọi trong cô đơn, một thể loại cô đơn tạnh vắng hoàn toàn vô nghĩa khi ta chẳng biết làm gì với nó, như người lính thẫn thờ đờ đẫn trở về sau cuộc chiến bại, với khẩu súng lạnh hết đạn bên mình, không biết làm gì với nó. Và anh sẽ có chương trình để trốn chạy cô đơn suốt một đời dài còn lại.

 

   Nếu vì muốn được giải tỏa sau một thời gian đã chịu nhiều áp lực, ta phơi mở và buông lơi như để thư giãn tinh thần với một cuộc rượu say mèm rồi sẽ thức tỉnh sau đó thì chấp nhận được, nhưng anh không biết kìm chế mà muốn xả láng, để cho mọi mặt tiêu cực phát triển một cách vô ý thức đến đánh mất con người mình là điều gây tổn hại cho bản thân và người khác.

 

    Biến động lớn rời bỏ quê hương đã tước đoạt hồn vía của anh, khiến anh mê mẩn, anh còn sẵn sàng thỏa thuận với thực tế để hủy hoại thêm nhiều yếu tố tinh thần. Anh sẽ đi rất xa. Đến ruồng rẫy cả văn hóa của dân tộc mình bằng một cái nhìn mù quáng hời hợt. Những chuyển biến chính trị, một giai đoạn chiến tranh, một thời đại đau khổ đói nghèo có thể nào chỉ là biểu tượng và hiện thân của bao nhiêu thế kỷ bao nhiêu trang sử của một quốc gia? Một cuộc đời có ý nghĩa không là thành tựu từ những trải nghiệm sống đau thương và phong phú? Mọi cái chết và mọi cách chết không khác gì nhau hay có những cái chết là từ hy sinh cao quý và những cái chết tầm thường như của chúng ta?

 

   Vì đơn giản, anh chỉ thấy một hiện thể ngay trước mắt, như chỉ nắm bắt nghĩa đen mà không hiểu nghĩa bóng của từ vựng cũng như anh không thấy được những gương mặt khác vô cùng tráo trở của định mệnh. Dù không có khả năng sáng tạo nghệ thuật, không có nhu cầu đối diện với bản thân, anh đã tự tạo thêm cho mình một định mệnh khác, vô tình và đơn giản.

    Anh đã cần yêu một cách vội vàng không đam mê không ý thức như phải bấu víu vào tình cảm chỉ để có một cứu rỗi tạm thời. Anh vịn dựa vào tình yêu đó để có động lực tinh thần, để làm mục đích thực hiện điều mong muốn. Không có thời giờ mà cũng chẳng quan tâm đến việc học hỏi tìm hiểu về nghệ thuật sống và yêu. Không biết sống anh vẫn sống, không biết yêu anh cứ yêu. Anh biến hóa con người mình một cách ngoạn mục, đổi thay mọi điều bằng thuật giả kim. Anh chơi với lửa nhưng không thấy mặt trời.

 

    Có bước đi nào quá xa dẫn anh đến sự ngông cuồng phi lý cũng như anh có can đảm để sống và thực hiện, vượt qua nhiều điều khó khăn nhưng tuyệt đối không có can đảm nhìn lại, xác nhận lầm lỗi do chính mình gây ra. Anh tồn tại một cách đáng thương trên sụp đổ hoang tàn của đời tâm linh bởi bước chân dồn đuổi từ vọng động của miền vô thức tăm tối mịt mùng. Anh là hiện thân của Bóng Tối. Có điều gì sai lỡ trong cách anh đối phó với định mệnh và định mệnh sẽ phẫn nộ, sẽ có biện pháp mạnh để trừng trị anh đích đáng nhưng rồi chính Định Mệnh sẽ hụt hẫng và thất vọng trong mối phục thù vì khi chụp bắt được kẻ ghê gớm này, phát hiện một điều kỳ lạ không ngờ là hắn hoàn toàn trống rỗng và chẳng có gì là ghê gớm. Khi trống rỗng về tâm linh, ta trở thành vô minh vô cảm và không có khả năng đau khổ và dù không muốn chết, hắn vẫn có thể đón nhận một cách can đảm cuộc chết như một cần thiết, như một đương nhiên. Sau cuộc sống.

   Dù anh đã xúc phạm và gây tổn thương vô cùng trầm trọng cho tinh thần của Mạc, có một thoáng giây, Mạc đã cảm thấy bùi ngùi thương cảm anh và muốn nói một điều gì để giúp anh hiểu rằng anh đang nhầm lẫn, đang tự hủy, muốn làm một chút gì để cứu anh thoát khỏi vùng mây mù tâm thức đó nhưng ở vào vị thế của mình, Mạc biết đó là điều vô vọng. Thái độ ngạo mạn và lạnh lẽo gần như tàn bạo của anh trong cuộc hải trình khiến những người khách trên chiếc ghe căm ghét anh thay vì nể nang mang ơn anh đã đưa họ đến nơi đến chốn một cách bình yên, gia đình anh không nhìn thấy anh đang hóa thân trở thành Bóng Tối.

 

   Từ lúc bắt đầu cái áp phe vượt biên vượt biển cho đến khi thoát hiểm đặt chân lên đảo Nam Dương là một giai đoạn khó khổ khôn lường và cũng là một trải nghiệm sống liều lĩnh phong phú ấn tượng cho suốt cuộc đời còn lại của người đàn ông trẻ. Anh lao tới như mũi tên trong cuộc thách đố tàn độc với định mệnh. Anh không được quyền sai sót, không được phép buông rời một khi đã nắm một đống vàng trong tay và có trọng trách với sáu mươi mạng sống trên chiếc ghe phiêu lưu, trong đó có Mạc, bé của anh. Anh đã thường khẳng định nếu không vì tương lai hai đứa, anh sẽ không bao giờ dám liều mạng đến vậy. Mạc chỉ biết lờ mờ về một chi tiết quan trọng là anh đã bắt buộc phải có một liên hệ lạ lùng trong việc tổ chức và tuyệt đối phải chơi đúng luật giang hồ, nếu không, cuộc thanh trừng kín đáo nào đó có thể sẽ xảy ra trong đêm đen. Có những bí mật gây nguy hiểm khôn lường mà anh chỉ giữ cho riêng mình, không được quyền tiết lộ. Từ những điều như thế, cho đến sau này, anh không bao giờ tin tưởng một ai ngoài chính mình.

 

    Anh dấn thân vào cuộc, phải lo toan tất cả, chạy việc nơi này chỗ khác, gặp gỡ người nọ người kia, loay hoay xoay sở tít mù và mọi điều phải được chu toàn, chính xác. Sự tháo vát và lòng can đảm của anh khiến Mạc cảm động và ngưỡng mộ, ý thức được mình thật sự có nhiều may mắn. Nghĩ đến anh phải nỗ lực làm việc, nhọc nhằn cơ cực với bao nguy hiểm trong khi ngày tháng của mình dịu dàng êm trôi, lòng Mạc ray rứt xót xa, càng không thể khuây khỏa. Tất cả những gian nan và chịu đựng đó là vì Mạc. Trong đầu anh là những suy tính sắp đặt, khắc khoải ưu tư. Trong đầu Mạc là những ước vọng mơ màng, lênh đênh mộng tưởng. Mạc nghĩ. Miên man. Điên say và thảng thốt. Cuộc phiêu lưu này cũng sẽ là chuyến viễn du đưa ta đến đỉnh điểm của tình yêu và hạnh phúc cho một đời dài có anh. Rồi khi thoát hiểm, ta sẽ đắp bù cho anh bằng nỗi thương yêu sâu đậm với những chăm sóc ân cần sau đó, để anh được nghỉ ngơi thanh thản, được nhàn nhã ung dung. Ta sẽ cùng nhau sống một đời sống ngoài hãi hùng và sự chết, đầy đủ tốt đẹp nơi chân trời nào đó, chừng như một điều lộng lẫy xa xỉ tưởng không thể với đến nhưng ta đang dẫn dắt nhau về chặng cuối cùng.

   

   Dù vô cùng bận rộn, anh vẫn cố gắng thu xếp, rảnh được một buổi để đưa Mạc đi chơi lần cuối trước khi họ rời bỏ Sài Gòn mãi mãi. Ngồi đối diện nhau trong một nhà hàng sang trọng có máy lạnh, Mạc bần thần ngơ ngác nhìn đám ký giả ngoại quốc ngồi ở bàn bên cạnh, cụng ly cười nói ồn ào. Những người tây phương luôn có một vẻ tự tin và vô tư, như chỉ sống cho hiện tại, không nghĩ đến tương lai, những ánh mắt không diễn tả gì khác ngoài sự tò mò thắc mắc muốn tìm hiểu về con người và lịch sử của đất nước Mạc, không như người Việt chúng ta, cưu mang quá khứ nặng nề, lặng lẽ chịu đựng ngày hôm nay, ngờ vực lo âu cho ngày mai. Mạc luôn thấy một nỗi buồn phảng phất qua nụ cười không màu sắc của ai đó, cảm nhận một dấu hỏi trong ánh mắt của ai đó, sững sờ, nghi ngại. Những dấu hỏi không bao giờ có câu trả lời. Vì đó là những dấu hỏi câm lặng chẳng biết hướng về ai và về đâu.

 

    Hơn năm năm sau cuộc chiến, người dân như dần quen thuộc với gương mặt xa lạ kỳ quái của một hòa bình đã ập đến, bất ngờ và bất thường, bẽ bàng và phi lý không kém chiến tranh. Những biến chuyển quá mau chóng, phức tạp hỗn độn nhiều sắc thái chưa đủ để giải thích thêm cho lịch sử đã luôn được khoác lên những gam màu giả thật, những thanh âm rời rạc của muôn ngàn nỗi đau che giấu. Mọi nhận thức của Mạc lệch lạc về quê hương mình còn ở vào khởi điểm của một quá trình dài lâu cho đến lúc cái nhìn chủ quan được hòa nhập với cái nhìn khách quan để biết mình không bao giờ được ở trong vị thế có quyền phán xét.

 

   Trong lúc này, Mạc chỉ cảm nhận được nỗi gì trĩu nặng, lụi tàn trong những giờ cuối của cuộc phân ly. Với quê hương trường kỳ đau khổ mà ta vẫn yêu thương ấp ủ như khung cảnh, gia đình bè bạn. Phân ly với con người mình, xẻ đôi nó cho một nửa ở lại cùng hai mươi mốt năm đã lớn khôn với bao nhiêu kỷ niệm gắn bó, dù hạnh phúc hay đau buồn mỗi khoảnh khắc đã có cũng thuộc về thân phận của riêng mình. Và mệnh đời của Mạc được tạo thành từ định mệnh quê hương, nơi chốn đã cho Mạc hiểu sâu biết nhiều về cái chết hơn là sự sống.

 

    Hôm nay, trong mắt nhìn của Mạc, hoàng hôn Sài Gòn mang vẻ ảm đạm buồn rầu. Giờ ra đi càng đến mau, Mạc càng hoang mang lo sợ và trở thành bi quan với tư tưởng từ ý định này, không chắc là mọi điều sẽ tốt đẹp. Và trong nỗi tiếc nuối đau đớn nào làm se sắt cõi lòng. Mạc đang rời bỏ khung cảnh sống này, chầm chậm, xót xa lặng thầm không thể diễn tả, có tiếng gọi bàng hoàng thảng thốt vang vọng như một níu giữ mãnh liệt tha thiết từ cuộc đời mà ta đang tìm mọi cách để dứt khoát, để đưa những ngón tay cho một ngày mai vô định không phương hướng. Không dám san sẻ với anh ý tưởng này nhưng Mạc thầm cảm nhận anh có cùng tâm trạng dù vẻ bên ngoài cương quyết, thản nhiên và lạnh lẽo. Anh thật sự có vẻ trầm ngâm lúc này với khói thuốc.

 

   Người phục vụ mang đến ly cam vắt mát lạnh cho Mạc và im lặng mở chai bia cho anh, rót đầy lên khối đá pha lê trong veo, chất lỏng màu vàng nhạt lóng lánh sủi tăm trong cốc, Mạc đăm đăm nhìn và chợt nghĩ tại sao mọi điều không thể khác đi, tại sao ta không thể lùi lại? Có thể nào con đường anh đã vạch ra mà chỉ cần đặt bước đầu tiên, đời sống sẽ đảo lộn và hướng đi tới sẽ không bao giờ thấy mặt trời. Mọi lựa chọn chỉ đúng trong một lúc nào đó, theo một cách nào đó và luôn có nhầm lẫn sai sót trong mọi suy tính, quyết định tưởng là hoàn hảo. Nhìn từ một góc độ khác, con đường tưởng như mờ mịt vẫn có thể dẫn dắt ta đến nơi nào có nhiều điều kỳ diệu như đã mộng ước từ lâu nay.

   Bỗng dưng, Mạc chợt thấy không có quyền gì với hiện hữu của mình, không còn được tồn tại với mệnh đời riêng. Mạc đang thuộc về một định mệnh khác. Anh đang quyết đoạt sự sống chết của Mạc, từ mối liên hệ tình cảm mang sắc màu định mệnh mà anh đã tạo ra.

    Chỉ có ai trải qua mới tự thấu thế nào là một cuộc sống thỏa mãn yên vui lấp che một kiếp đời tha hương đau nhục. Người ta phải đánh đổi rất nhiều để có cuộc sống khác ở ngoại quốc, bằng sự đảo ngược số mệnh, quên đi những gì đã mất, bằng những mảnh vỡ của tình yêu và hạnh phúc, trả giá bằng những bước chân lưu lạc suốt một đời còn lại, triền miên nỗi niềm hao hụt đứt ruột quặn lòng, quay quắt về quê hương, bám riết thịt da, lẫn vào trong máu.

 

   Mạc không cảm thấy đói, không ăn hết nổi đĩa súp hột gà trong lúc anh có vẻ trầm tĩnh nhưng hơi mệt mỏi, anh bóc tách từng mảnh vỏ màu đỏ cam của những con tôm he hấp chín để sẵn cho Mạc chấm với sốt mayonnaise, vừa dặn dò Mạc phải làm những điều cần thiết và nhất là không được trễ hẹn lúc anh đón để lên đường … Mạc hiểu rằng chỉ một phút, một khoảnh khắc trễ muộn cũng do bàn tay sắp xếp của định mệnh đã luôn mang tính logic vô hình nào của nó, có thể sẽ thay đổi cả một cuộc đời và cũng có thể tránh được cái chết hoặc chính vì thế mà ta phải chết. Tất cả đều bi thảm.

 

   Những xúc cảm le lói nhóm lên, não nề bâng khuâng và buồn bã nghẹn ngào hòa lẫn với nhau trong trái tim nhỏ run rẩy tưởng như có thể rơi rụng bất cứ lúc nào. Một linh cảm khác thường kỳ lạ khiến Mạc thêm hoang mang mà không thể xác định được điều ghê gớm nào đang chờ đợi mình trong những ngày tháng tới. Cuộc phiêu lưu này thật sự sẽ đi về đâu, sẽ như thế nào không thể biết, rồi ta sẽ được gì khi phải mất đi biết bao điều không thể tìm lại nơi chân trời xa xôi nào đó? Khoảng cách ngàn trùng, không gian khác biệt, thời gian mới lạ. Môi trường sống một nơi nào vừa như rất gần lại tầm tay, vừa quá đỗi mơ hồ. Sống! Một điều rất tự nhiên và quen thuộc dễ dàng, nhỏ nhoi và trong sạch như làn da hơi thở bỗng trở thành lớn lao, bí ẩn, chứa đựng bao thách thức hiểm nguy và đòi hỏi ta một cái giá vô cùng đắt, theo với bước đi mau của thiên mệnh, tàn nhẫn phũ phàng.

 

   Mạc nhìn lên, dấu hiệu lạ lùng hụt hẫng nơi anh, mất mát lạc loài từ trong đáy mắt khiến Mạc cảm thấy trôi nổi bất an, có cảm giác tình yêu của họ không còn trong trẻo nguyên vẹn, đang rẽ vào lối ngõ mù sương nào khác. Một thoáng giả tạo hão huyền ẩn hiện trong sự thật nào vừa lẩn trốn cùng với một điều gì hấp hối rã rời, đang chết đi, chết hắt hiu trong vùng trời đêm Sài Gòn mộng mị đắm mê tình đầy. Nỗi xót xa bi thảm của tình yêu và phận người trong một định mệnh quê hương không phải ai cũng có. Và đó là quê hương ta. Ta có một Sài Gòn để yêu và để nhớ, một khung cảnh sống độc đáo chao chọng như chiêm bao, một nhịp đời bất trắc giữa bình yên và náo động. Sài Gòn bây giờ là chiếc bong bóng xà bông lớn, tròn trịa mịn màng đầy màu sắc diễm ảo mong manh với hình ảnh của anh mà Mạc đang giữ trong hai tay, sắp bung nổ tan tành trong vùng sáng không gian chói lòa … Rồi một cánh cửa đời khác bật tung mở ra trên miền sa mạc trải dài trống lốc. Anh đâu?

 

   Có tiếng anh hỏi nhẹ nhàng bé đang nghĩ gì, nhìn anh, Mạc lắc đầu, muốn khóc, chợt thấy anh thật mơ hồ xa vắng. Mạc nghĩ, buồn rầu hoang mang, không biết mình yêu anh hay yêu Sài Gòn, hay cả hai, mà ngay hiện tại, chưa biết rằng mãi mãi sau này, dù không còn yêu anh nữa, Mạc sẽ vẫn yêu tha thiết Sài Gòn và những kỷ niệm trong tâm tưởng riêng mình hay có thể một cách nào đó, qua mọi khung cảnh, từng thời gian của Sài Sòn, Mạc vẫn yêu anh vì khi ôm những mảnh vỡ của trái tim, ôm giấc mộng đời tan nát, Mạc có thể yên tâm rằng đã thật lòng với tình cảm, đã trọn vẹn với chính mình, đã can đảm nhận chịu số kiếp để có thể gìn giữ tâm hồn cưu mang vết tích một thời là một phần tài sản một đời.

 

    Đêm dần xuống. Đêm Sài Gòn hương tình nồng nàn rạn vỡ. Đêm cuối cùng sẽ trôi vào năm tháng dở dang. Rồi anh cũng phải chở Mạc về. Trước khi quay vào nhà, Mạc chợt muốn nói với anh ý nghĩ vụt thoáng qua đầu, rằng sợ hãi một điều vô hình nào đó, một ám ảnh đe dọa và không thể ra đi nhưng anh vội vã giục Mạc vào thôi, chỉ kịp đưa bàn tay vuốt nhẹ một bên má của Mạc như để trấn an, ánh mắt tin tưởng và nói nhanh anh phải chạy lo tiếp công việc ngay. Tần ngần đứng đó, phân vân nhìn theo anh lao vút chiếc xe máy, Mạc lưỡng lự như muốn kéo dài, thưởng thức thêm một chút ngọt ngào êm ấm của ngày tháng bình yên, bỗng cảm nhận một thoáng bùi ngùi thân phận mình và tội nghiệp cho anh, cho tuổi trẻ đáng thương của họ.

 

   Đời bây giờ như gió đã lên, như nước đã cuốn, cho thuyền ra khơi mang theo sinh mệnh con người chúng ta quá nhiều ngưỡng vọng. Trong chiến tranh, con người đói khát hòa bình, khi hòa bình, con người đói khát tự do, đói khát cơm áo. Nhưng lạ lùng, ta đã không hề đói khát tình yêu khi còn thở hơi khoảng trời quê hương yêu dấu để lúc xa rời đất mẹ, đánh mất tình yêu, sẽ là cuộc kiếm tìm vô vọng suốt một đời còn lại

   Nghe lời anh dặn, hôm sau, Mạc đến tiệm cắt mái tóc dài cho gọn gàng nhẹ nhõm. Như cắt bỏ xa lìa một đoạn đời đã sống nhưng bây giờ không phải là lúc để cho chao đảo và mất tập trung khi đã hứa với anh rằng sẽ chỉ biết nghe lời cho đến lúc việc quan trọng này được hoàn tất. Cho đến nay, Mạc nhỏ nhoi yếu đuối, bị động, chỉ biết nghe lời. Nghe lời những người đàn ông. Bố và các cậu, và anh trai, bây giờ là người yêu sẽ là chồng, rồi sau này, có thể sẽ nghe lời cả đứa con trai. Và Mạc lắng nghe trái tim mình vì nó cảm nhận rất nhiều điều cũng như sức mạnh của Mạc, mãnh liệt và lâu bền chỉ ở đó. Tình cảm nuôi dưỡng cũng như đọa đày con người chúng ta cho đến chết.

 

   Hai ngày sau, Mạc âm thầm theo anh rời Việt Nam trên chiếc ghe nhỏ hướng về quần đảo Nam Dương … Giữa vùng trời đen mờ mịt. Vũ trụ mông lung. Sáu mươi con người đang ở bên ngoài đời sống bên trong đời chết. Anh có trách nhiệm và làm tất cả với khả năng của mình nhưng phần còn lại là Trời cao Biển rộng quyết định số phận chúng ta.

   Anh là người lái chính, và anh bạn thân ngày xưa là lính hải quân đã đi học tập cải tạo về, ngồi cạnh, thay phiên lúc cần cùng với bốn người bạn khác lo liệu mọi việc cần thiết. Người anh lớn cùng gia đình, vợ và ba con, thêm vào đó, có cả một cô chị, một cô em gái và một cậu em trai, một số khách là bạn rất thân của họ.

 

   Trong đêm tối, chiếc ghe đã xình xịch nổ máy hướng về biển sau khi lấy khách từ xuồng nhỏ chở ra từ bến sông. Ghe dập dềnh trên mênh mông sóng nhẹ. Mạc bàng hoàng không rõ mình đang sống thật hay mơ trong khung cảnh kỳ lạ bí hiểm đầy đe dọa mà có cảm giác đành như buông lơi phó mặc, không còn biết sợ hãi là gì. Một biến động ghê gớm sẽ ập đến, bởi rủi ro hoặc may mắn không ai đoán được. Sống? Chết? Không ý tưởng nào rõ rệt. Chỉ còn là trống không tràn lấp, vời vợi ngàn trùng. Chẳng một ý nghĩ nhỏ nào về những gì vừa bỏ lại sau lưng. Nơi chốn và tình thân. Không hoài mong không hứa hẹn.

 

Nhưng lạ quá, niềm tin tưởng nào đó dần ngự trị trong tim, Mạc biết anh đang ngồi nơi phòng máy tập trung vào việc lái và thầm mong sẽ được ngoi lên để bò đến ngồi cạnh anh cho hoàn toàn yên ổn. Không gì có thể xảy ra lúc bên anh. Hoặc nếu có gì ghê gớm, trắc trở, điều hung tàn tệ hại nhất chăng nữa thì ta cũng được anh ôm ghì lấy, được chết trong vòng tay anh.

 

   Rồi bỗng như có một sức hút mạnh mẽ nào lôi chiếc ghe máy nhanh về phía trước, nó gấp rút lướt trôi với vẻ an toàn. Biển êm gió lặng. Những hành khách im lặng và bất động như những bóng ma, phó mặc sinh mạng cho định mệnh. Nỗi bất lực của thân phận con người trong thực tại là vực sâu biển thẳm, không có gì để làm ngoài sự đè nén mọi xúc cảm, van xin đất trời đừng nổi cơn thịnh nộ, đừng làm giông bão lúc này. Đối mặt với cái chết, con người thiết tha ôm lấy đời sống như ảo như không bằng vòng tay yếu ớt.

 

Có một thể loại đàn ông chứa nhiều điểm cực đoan trong bản chất. Cực xấu và cực tốt, họ rất bén nhạy khôn ngoan mặt này đồng thời cũng vô cùng xuẩn ngốc tối tăm về mặt khác; can đảm và nhiều nghị lực trong một cảnh ngộ lại yếu hèn nhu nhược ở tình huống khác. Một người hùng và một người hèn cùng sống trong con người của họ và hiển hiện tùy lúc tùy thời. Như ta thường nói một cách nôm na là : Có tật có tài. Về diện tinh thần, chỉ có trí tưởng tượng mới có thể làm thức tỉnh sự nhạy cảm chứ không do khôn dại và một người chỉ có thể là chính mình khi có tình yêu thương chân thành.

   Không tự tạo điều kiện để duy trì những phẩm hạnh cho đời tinh thần, họ có thể quên bẵng đi là chúng còn ngủ yên nơi sâu nào đó đồng thời vì đời sống, phải trả lời mọi đòi hỏi của xã hội, trong môi trường của một thời đại mà con người khó tồn tại một cách nào khác ngoài cách thích ứng với khuôn mẫu, trở thành một phần nhỏ, cái đinh ốc của bộ máy quay đều không ngưng nghỉ và cũng để say mê đáp ứng cho những nhu cầu không cần thiết mà không nhận ra tầm quan trọng của tháng năm trôi biến lặn tăm trên một hiện hữu hoàn toàn tạm bợ, chịu đựng một cách mù quáng những hệ lụy không đáng đã cột vào mình mà một khi đã cột vào thì sự tháo gỡ sẽ vô cùng khó khổ.

   Niềm tin tưởng và tình yêu là những điều thiết yếu cho sự sống có ý nghĩa và hạnh phúc tốt đẹp mà Mạc đã vun đắp, anh đã chỉ xem đó là động lực để thực thi điều muốn làm và khi việc đã xong, anh rũ áo phủi tay trong cảm giác nhẹ nhõm, trút bỏ được những thứ không còn hữu dụng. Với những gì quý giá đã mất cho đời và những thứ tầm thường còn trong tay, anh thản nhiên toại nguyện để dễ dàng bôi xóa mọi vết tích như chẳng có gì là quan trọng trong đời này ngoài cuộc sống của riêng anh. Anh tỏ ra hài mãn với chính mình cũng chỉ là một cách tự bào chữa, tự an ủi và trốn chạy sự thật.

 

    Một cuộc sống đáng lẽ đơn giản và thích hợp với con người thật của anh có phần cao quý từ lòng can đảm và nghị lực là những phẩm hạnh nhưng anh đã khước từ số mệnh này và tự tạo cho mình một số mệnh nhọc nhằn phức tạp khác bằng cách mặc tình thuận theo thời thế để hủy hoại con người tốt của mình. Anh bơi ngược dòng chảy cuộc đời vốn đã uẩn khúc trầm luân.

    Trong thời gian tổ chức chuyện vượt biên, từ thận trọng, anh đã có được máu đa nghi Tào Tháo thêm vào bản chất thực dụng sẵn đó, nhất là về việc tiền bạc. Vốn không chịu mất một chút gì cho ai theo quan điểm “ tiền trao cháo múc “, đồng thời, anh cương quyết và tận tụy một khi đã dấn thân rồi cũng từ tinh thần trách nhiệm, anh thu nhặt thêm cái máu độc tài độc đoán và từ thành công, anh tự gắn cho mình một đống huy chương vàng quá tải đến nỗi sự nặng nề đó làm anh ngã gục, không thể có cách suy nghĩ hướng thượng mà chỉ còn đứng dậy bằng sự ngạo mạn ngô nghê một cách tội nghiệp.

    Thượng Đế vốn chẳng ưa thích gì lắm những sinh vật kiêu căng và anh đã dám phủ nhận sự che chở bao dung của ngài, cho rằng mọi việc tốt đẹp đến nơi đến chốn là chỉ do anh biết xoay sở điều động. Mọi người phải hiểu là anh đã phất tay để làm im sóng và ngưng gió, anh đã hú lên là cá mập phải lặn mau? Trong mắt nhìn của Mạc, anh có một chút gì đáng thương từ mọi phủ nhận để tự nâng cao và duy trì lòng tự mãn mà tồn tại một cách quáng lòa trên vinh quang. Rồi cũng do tự trọng và tự ái, anh không nhìn nhận phần lỗi nhưng còn một điều trầm trọng khác anh không thể vượt qua, bôi xóa như mong muốn đó là gốc và rễ, cội và nguồn anh đã chợt quên : Anh đã qua mặt toàn thể gia đình Mạc, thất hứa bội thề với mẹ và anh trai đã tin tưởng anh hết lòng, đã xem thường người bác của Mạc là thầy dạy cũ của anh ở Pétrus Ký, thầy Nguyễn Bá Kim, đã không kể gì nữa đến mối liên hệ giữa bố của Mạc lúc sinh thời và bố anh vì cả hai đều cùng làm việc trong ngành giáo dục thời trước 1975 ( Bố của Mạc là thầy Đỗ Đức Riệu, hiệu trưởng trường trung học Ban Mê Thuột và Di Linh, giáo sư trường trung học Trần Hưng Đạo Đà Lạt; bố của anh là thầy Nguyễn văn Tuân, trưởng phòng giáo dục trung học Sài Gòn.).

 

   Cho đến mãi về sau, anh không ngừng phát triển tính cách xoay sở biến đổi để phù hợp với mọi tình thế và điều tốt hơn hết là anh luôn chấp nhận mình một khi đã tự tạo ra nó. Về phần Mạc, mỗi lần nhìn anh, ngạc nhiên với cảm giác đó là một người nhìn thấy lần đầu tiên, xa cách và hững hờ.

    Tính cách ngược ngạo của anh vẫn không khác. Lúc bắt đầu có tuổi, anh vẫn sùng sục vươn lên để có đầy đủ mọi sinh hoạt dù trái hẳn với tính logic của mọi điều, từ nhỏ đến lớn (ví dụ : Thường vào lúc ba giờ trưa trời nắng chói chang, anh xuất hiện ngoài đường để đi dạo; lúc phải xách đồ nặng, anh huỳnh huỵch trèo lên lầu cao tầng thứ tư bằng thang bộ thay vì lấy thang máy; anh nói nhiều khi không cần nói và im lặng, một thứ im lặng u ám đe dọa khi cần đưa ý kiến vì e ngại ý kiến đó sẽ bất lợi cho mình …). Từ nét độc đáo đó, anh trở thành độc nhất vô nhị, không giống ai. Luôn chỉ thấy những gì muốn thấy và chỉ nghe những gì thích nghe. Thực chất, anh sợ hãi và trốn chạy mặt tiêu cực của một sự thể và nhìn cũng như chấp nhận nó theo ý nghĩ của mình một khi đã tô điểm, bẻ cong, khoác cho nó một bộ mặt lạc quan vì không muốn sống những sự thật não lòng.

    Trong bản chất tích cực không nhờ cậy nương dựa một ai, có tinh thần giúp đỡ, nhưng từ cách suy nghĩ một chiều và không có trí tưởng tượng để cảm nhận trạng thái tâm hồn của người khác, chỉ nhìn người như sự vật đồ đạc vô tri và nếu cần, dùng họ để tạo thế lợi cho mình là được cảm giác có trách nhiệm nhưng song song với điều này, tính độc tài, vô ơn phản trắc của anh được áp dụng.

    Không lẽ vì đã trưởng thành và tồn tại như loài cổ thụ trong gió bão mà anh không thể có được trái tim dịu ngọt, tính khí thâm trầm, nội tâm bình thản? Dù cũng như mọi người, anh có tình cảm nhưng dùng nó một cách sai lầm, anh trà trộn đánh đồng tình cảm với tiền bạc và mọi thứ vô giá trị khác nên tình cảm cũng chỉ là điều phù du vô nghĩa với anh và anh tiếp tục lướt trên mọi sự thật để trốn chạy chính mình.

   Có những người, sau một đời rong ruổi, lẩn trốn chính mình như một cách tự thú tuyệt vọng, để rồi lúc đang chết, vẫn không biết gì về mình cũng như không biết gì về ai; nếu biết, có thể họ đã sống một cuộc đời rất khác? Hoặc ít ra, cũng thay đổi được một chút gì cho phần đời cuối cùng.

 

    Sao giờ đây, giây phút này, khi đã nhận được giấy hầu tòa, anh vẫn chỉ lo về tiền và sao anh lại có thể xấu trai và vô duyên đến thế? Anh chẳng đẹp đẽ trong mắt Mạc một khi không có nét đẹp của trái tim? Tất cả đã được vạch trần phơi bày ra đấy, như còn ôm hy vọng hão huyền về cái thùng rỗng mà một khi mở toang nó ra để nhìn cho chắc, người ta phải chấp nhận sự thật hoàn toàn trống không.

   Người đàn ông rắp tâm không chấp nhận ly dị với chiều hướng suy nghĩ của riêng mình là không làm một điều không cần thiết. Những mụ đàn bà vô công rỗi nghề thường giở chứng đành hanh, gây chuyện. Mụ này đã luôn ngớ ngẩn, chắc lại có bạn bè nào xúi bẩy? Kể cũng lạ, mụ chỉ lùi lũi sống trong một góc đời câm lặng, lui cui với những trang sách cũ mèm, cặm cụi làm đứa thợ viết, chẳng giao du liên hệ với ai, cũng chẳng ma nào thèm ngó đến. Không có gì khờ khạo và mất thời gian bằng cách ta dấn thân tự hiến cho cái gọi là cuộc chơi nghệ thuật bất cần được thua.

   Ta sẽ không chiều ý nó, cái ngông cuồng của đàn bà thiếu suy nghĩ về thực tế mà thừa tư tưởng cho bí ẩn lớn về sự chết mơ hồ trừu tượng. Một loài côn trùng phải sống định mệnh đời nó và phải chết dấm dúi trong bóng tối. Một thứ nô lệ phải được xiềng xích trông nom kỹ lưỡng là điều bình thường … Cùng lắm, thỉnh thoảng cứ cho mụ chút tiền để đi mua sắm là ổn. Thì cũng thấy mua sắm đấy, vì thoát sao được cái bệnh thời đại của lũ phụ nữ ngu si? Nhưng mà quái! Mua gì về rồi cũng xếp vào tủ, chẳng dùng mà thường xuyên áo quần xốc xếch, đầu tóc rối bù, mặt mũi lem nhem, cười cười lơ láo một mình, thơ thẩn ra vào, lẩm bẩm lầm bầm như đĩ khấn tiên sư.

   Thế rồi một cái đùng, mụ âm thầm lặng lẽ đi gặp luật sư để làm hồ sơ xin ly dị. Ly dị ư? Làm gì có chuyện ấy chứ, nếu ta không phải là người quyết định, bởi từ hồi nào tới giờ, mụ có được quyết định gì hay ho đã? Nhưng nhiều tuần lễ trôi qua, mụ cứ khăng khăng, vững như tượng, ta áp dụng phương pháp gì cũng chẳng thể lay chuyển, làm mụ đổi ý. Nói đến lý do thì đã muốn là phải đào ra để có, mụ có lý do theo cách nghĩ riêng thì chịu, ta chẳng cần rõ … Không lẽ mụ còn ôm ấp mối thù năm xưa, lúc ở bên đảo? Bao nhiêu năm qua, ta đã trả giá, đã đắp bù với bao kiên nhẫn … hay là mụ đã thề nguyền bỏ ra cả cuộc đời để rửa hận? Mối hận tình đã có lúc hoàn toàn vô nghĩa, cũng có khi là cả một lô câu hỏi mà ta đã luôn tránh né không thể trả lời.

 

    Người đàn ông muốn chứng tỏ cho mụ vợ điên kia biết là anh còn sức quyến rũ thì mụ phải thận trọng mà ôm giữ lấy, thay vì tính đường buông bỏ một cách tối tăm. Ta vẫn thế, chẳng có cảm giác già nua chi cả, nếu không muốn nói là ta thuộc loại đàn ông càng già càng trẻ thêm ra. Điều này có thật. Chỉ cần chăm sóc lại ngoại hình, tút tát đôi chút là ta có thua gì thằng con trai quý của mụ?

   Nghĩ là làm, bèn lập trình thế này : đi nhuộm những sợi tóc còn lại cho đen nhánh, mạnh dạn bước chân vào những tiệm bán quần áo cho trai trẻ, thời thượng, sắm thêm một áo khoác bằng da, một quần jean ống bó, đôi giày mũi nhọn. Với bộ vó như thế, đứng trước gương nhìn đi ngắm lại, xoay tới xoay lui, liếc qua mụ đàn bà, rồi đi nghênh ngang như gã cao bồi quèn không có súng, tay cầm đỡ cái điện thoại di động mới tinh, mắc điếng, cũng vừa tậu xong  … Mụ nhìn. Với ánh mắt thương hại như muốn nói trông anh có trẻ ra thật đấy, một cách đáng thương. Anh lại ngược ngạo oái oăm, ngược giòng thời gian mà không biết.

   Thế là chẳng nhằm nhò gì, anh đành xoay cách nhập vai kẻ bị oan uổng, bị hà hiếp, làm ra vẻ thảm hại để mè nheo. Anh đã gần như nhịn ăn, bỏ ngủ, đầu cổ tóc tai bơ phờ, hai con mắt trắng dã như mắt con tinh đầu làng, áo quần xọc xạch bẩn thỉu như thằng ăn mày ngã Tư Sở, mục đích để gợi lòng trắc ẩn của mụ đàn bà đã vốn ngô nghê như con ngỗng cái, đã chỉ biết xử sự bằng tình cảm, đó là yếu điểm của mụ … Nhưng rồi chưa đến một tuần lễ, anh đã mỏi mệt và chán ngấy cái vai trò này, xem như thất bại, anh lại tính đường khác … Dọa sẽ không trả tiền những thứ phải trả cho một đời sống ngày càng đắt đỏ, nếu ở một mình mụ sẽ không có điều kiện nào để sống sót. Mụ cũng không sờn lòng.

    Rồi mạnh dạn tuyên bố nếu mụ không đổi ý, khi xong xuôi mọi việc, sẽ đi Việt Nam, sẽ mò lên Đà Lạt dọ dẫm tình hình trong hy vọng tìm gặp một phụ nữ nào ở trên trển để cùng se duyên mới vì anh không hiểu tại sao mình cứ ưng người vùng rừng rú đó. Mụ trố mắt nhìn rồi cười hứa sẽ giúp anh tìm bạn gái vì có quen biết nhiều nơi đó.

    Chưa hết, lúc cần gạ gẫm, anh nói cười thơn thớt trong mục đích ý đồ tối tăm, để cửa phòng mở toang lúc thay quần áo hoặc cố ý lượn ra lượn vào, mặc đồ phong phanh như ở bãi biển, huýt sáo véo von, ánh mát nồng nàn tình tứ thèm thuồng của loài chó đực … Cũng thất bại chẳng được gì hơn, anh lại loay hoay tính kế, lấy cái chết ra để dọa, than van đời người quá ngắn, chẳng còn bao lâu, tại sao ta phải hững hờ với nhau như thế? Thêm lý do dư luận nữa, ly dị ở tuổi này chỉ tổ bị thiên hạ cười chê là chạy theo khuynh hướng, muốn được thời thượng như lũ già tây mỹ no cơm ấm cật giậm giật mọi nơi, lại quá tốn kém cho bọn luật sư, thà để tiền đi ăn đi chơi còn sướng hơn. Ta sẽ đưa nhau đến một cõi nào thật xa. Xa người xa đời bỏ hết lo âu phiền toái để sống những giờ thiết tha tươi đẹp thì lý tưởng biết bao! Mụ vẫn trơ lì băng lạnh như đã chết.

 

  

   Trong cuộc hải trình ngày ấy, một tình huống nguy hiểm thừa chết thiếu sống, tuy anh giữ được bình tĩnh nhưng điều này rất nặng nề bởi anh vốn không có khả năng kìm chế cảm xúc mà phải bộc lộ tối đa. Thời gian điều khiển chiếc ghe và điều động đám đàn em cũng như lũ khách, anh bắt buộc phải quát thét, ra lệnh, trả lời một cách khô khan cộc lốc khi có người khách nào muốn hỏi xin nước uống hay thuốc men … Lúc này, Mạc vẫn nghĩ theo cách biện hộ che chở cho anh, Mạc hiểu là anh đang căng thẳng cao độ, vật lộn với nỗi sợ hãi quá lớn và trách nhiệm khó khăn đến quên cả bản thân. Suốt thời gian lênh đênh trên biển, anh như không nhìn thấy Mạc nữa hoặc xem Mạc cũng như mọi người khách khác, rồi để tâm theo dõi, Mạc ngạc nhiên thấy chỉ anh bình tĩnh và tập trung hoàn toàn lúc ngồi vào tay lái. Anh là thuyền trưởng và người anh ruột quản lý nội bộ, cùng người bạn cựu hải quân phụ tá và ê kíp thủy thủ là bốn người bạn trẻ trạc tuổi anh đều có vẻ thuận lòng thuận ý như thể mọi khó khăn từ lúc bắt đầu vào chương trình, khởi công đã được dàn xếp thỏa thuận và giờ đây hiện trường này, họ không bàn cãi lôi thôi gì nữa mà chỉ răm rắp như lính, mỗi người phải hết lòng lo chu toàn công việc của mình.

   Mạc có khuynh hướng ngưỡng mộ và nghĩ tốt về đàn ông từ bé, đã luôn nhìn những người đàn ông trong quân đội bằng sự khâm phục và lòng mang ơn bởi chỉ có họ mới dám hy sinh một cách cao quý để bảo vệ đời sống người dân. Đàn ông! Họ thật lạ lùng và vô cùng giỏi giang hữu ích. Nếu không có họ, chúng ta sẽ ra sao? Tuy là phụ nữ có những thiên chức khác biệt nhưng rõ ràng họ là cột trụ của một gia đình, của một giang sơn đất nước.

 

    Cuộc du ngoạn một lần một đời khởi hành. Một trải nghiệm sống độc đáo lạ lùng, âm u huyệt địa, bi thương mạo hiểm không kém phần phong phú mà ai có qua mới cảm được mọi tâm trạng khác thường cao độ trong tình huống đó.

    Trời biển một vùng hòa lẫn vào nhau, trùng điệp không biết đâu là bờ bến. Dù sóng nhẹ, như mọi người, Mạc bắt đầu bị say, quay cuồng, đau quặn ruột, vật vã nôn ọe ra mật xanh mật vàng, nằm mọp một chỗ, đầu óc quánh đặc không có nổi khái niệm nào nữa về sống chết, khi tỉnh táo hơn, nhấp vài ngụm nước, ngậm miếng đường chanh, nằm lơ mơ, cảm giác bồng bềnh, vừa tràn kín dâng ngập vừa hút vào lũng sâu, chân tay nhức buốt rồi như liệt đi. Nghe loáng thoáng bên tai tiếng la khóc của những đứa trẻ và tiếng dỗ dành nho nhỏ, nghèn nghẹn, nhẫn nại của những người mẹ. Tiếng rên rỉ của ai đó càng làm sợ hãi căng thẳng …

    Thời gian là một bí ẩn mông lung mà Mạc không còn chút khái niệm nào về nó, chỉ chập chờn mang mang ranh giới mơ hồ giữa cõi sống và sự chết không hoàn toàn xa lạ với mình, từ những giờ phút cuối cùng trong chiến tranh. Trong nỗi thảm khốc của đêm đen ẩn hiện quanh quất bóng dáng tử thần, đời người chỉ còn có thế, mỏng manh phất phơ, không hơn gì một cánh thiêu thân nhỏ nhoi u uất. Mạc chợt kinh hoảng nhận ra mình đã chấp nhận một tình huống khi chẳng biết gì về nó. Mặc nhiên buông rơi vào cõi chết, dấn thân vào con đường về cùng tận, bỏ lại sau lưng những tình thân và đời sống biền biệt mù tăm. Điều gì sắp chụp xuống không biết được. Có thể chết? Hay sẽ thoát để được có một cuộc đời như mong ước, như mường tượng? Thật điên rồ nhưng đã muộn, hiện trường này, quá muộn để hối tiếc hay than vãn, chỉ còn cắn răng nhắm mắt chịu đựng, cầu mong có sức để chịu đựng rồi mọi điều sẽ qua. Từng giờ khốn khó rồi cũng qua. Nếu được sống sót, ta sẽ nâng niu trân quý đời sống và không thêm một lần liều lĩnh nào nữa. Không bao giờ nữa!

   Có những lúc con thuyền êm trôi, nhưng chợt một thoáng lảo đảo chao chọng, áo quần sũng nước từ lúc nằm ở bến sông, ướt khô cũng không còn cảm giác như da thịt đã vô tri. Rồi như mê man không còn nghĩ ngợi được gì thêm trong cơn đau bụng âm ỉ … Khoảng sáu tiếng đồng hồ sau, Mạc đã bớt đau bụng, dù còn choáng váng xây xẩm nhưng bắt đầu ý thức hoàn toàn tình thế và để nguôi ngoai nỗi lo, lặng lẽ cầu nguyện, thiết tha tin tưởng vào Thượng Đế và linh hồn của bố mình vẫn đi theo phù hộ …

    Dưới hầm bây giờ là khoảng tối đen mù mịt và mùi hôi thối kinh tởm xộc vào mũi trong một thứ hơi nóng hâm hấp kỳ dị làm ngạt thở, không khí nặng và nhầy nhụa đè lên phổi. Ngoài kia, có tia sáng chập chờn như thể mặt trời vừa bàng hoàng thức tỉnh. Với ý nghĩ chờn vờn sẽ chết nếu không thoát khỏi nơi này, Mạc mở lớn mắt, định thần, cố gắng trườn dậy rồi lết theo cô em gái của anh, cùng mục đích, cả hai mầy mò, bám vào chỗ có thể bám được, chui lên khung cửa nhỏ như cái nắp đậy một cái hộp, trèo lên khoang thuyền, dừng lại thở dốc rồi len lỏi dần vào căn buồng nhỏ ngay phía sau phòng lái, nơi đó đã có gia đình người anh cả chen chúc vì chật chội. Mọi người đều phờ phạc thảm hại, chỉ còn đưa ánh mắt lờ đờ nhìn nhau, không ai còn sức lực để thốt nên lời. Rồi họ cũng thu xếp ngồi co cụm lại để dành cho hai cô mỗi người một chỗ nhỏ. Mạc ý thức được sự may mắn của mình và thầm mang ơn gia đình anh mãi mãi.

Chuyến hải trình mạo hiểm của Mạc được xem như quá nhiều may mắn so với bao chuyến đi đau thương khác đã gặp nhiều tai nạn thảm khốc trên biển. Với mọi hành khách trên chiếc ghe của anh, khi đến đảo nhỏ đầu tiên là Kuku, cả lũ sẽ được ngơi nghỉ trong vài ngày tạm trú cùng lúc làm những thủ tục cần thiết rồi sẽ được chuyển đến trại tỵ nạn chính là Galang, có chỗ cư trú tốt hơn. Một chương trình đầy lạc quan, tiếp tục đương nhiên cho việc định cư ở một quốc gia thứ ba của mọi người nhưng với Mạc, tất cả sẽ khác.

   Trong khoảng thời gian ngắn trên đại dương, anh đã thật sự là chúa tể, người hùng của chính mình và mọi người, anh đã can đảm nỗ lực hoàn thành trọng trách với sáu mươi mạng sống trên cái ghe nhỏ phiêu lưu đó. Anh hét ra lửa mửa ra khói và có những lúc, tiếng thét của anh át cả sóng gió; Mạc có cảm giác cuộc phiêu lưu tìm mạch sống và tự do này cũng là một trong những thử thách chinh phục thiên nhiên và anh không có cách nào khác là phải chiến thắng.

   

    Một khi tỉnh táo, ý thức được sự thật và quen với hoàn cảnh, người ta cảm thấy hy vọng càng cao. Đi đến nơi đã dự định, hay một nơi nào khác, đâu đó trên mặt địa cầu cũng được mặc cho những khổ ải đọa đày. Cũng rất có thể không đến nơi … chưa thể biết nhưng điều chắc chắn là không thể quay về được nữa. Thuyền bây giờ đã quá xa bờ, đang còn chao đảo bấp bênh, ta không còn nhìn thấy dấu vết của đời sống, hai bàn chân không còn đứng trên đất liền vững bền nữa. Mạc chợt rưng rưng trong lòng khi nhìn hai bàn chân nhỏ của mình, tội nghiệp bơ vơ. Hai bàn chân gót hồng này sẽ đi về đâu khi đã rời đất mẹ? Mỗi hơi thở tự nhiên mà có từ lúc ra đời giờ đây bỗng trở thành xa xỉ quý giá và có gì lớn lao hơn là sinh mạng? Có gì thật và đẹp hơn đời sống? Dự cảm lạ lùng bỗng xâm chiếm. Từ nay, ta sẽ như đứa trẻ long đong mồ côi mồ cút, thiếu thốn biết bao điều đang mất mà những gì có được chưa với đến như trời quá cao xa.

    Bao nhiêu giờ khắc trôi qua rất chậm mà cũng như thoáng gió. Dần dà, như mọi người, Mạc cảm thấy yên tâm và lạc quan, thầm nghĩ mình đã chịu đựng được và sẽ tiếp tục chịu đựng. Ngày và đêm bây giờ cũng gần như nhau. Áo quần khô đi ướt lại vì bọt sóng bao lần không rõ. Từ nơi này, như trong một tầng không gian khác, trời biển kỳ vĩ không cùng, ngửi được mùi vị mặn nồng của trùng dương và nghe rất rõ tiếng động cơ nổ dòn liên tục. Mạc nhìn thấy phía lưng anh gần như bất động. Anh chỉ hướng mắt đăm đăm về phía trước với cái cần lái trong tay. Con thuyền như rẽ nước tiến đến một cách không mấy khó khăn vì biển không sóng động … Vùng trời cao hơn rộng thêm mà Thượng Đế đã nghe được lời van xin cầu khẩn, ngài đang cúi xuống thật gần, bao dung ban hồng ân cho từng giây phút. Ánh sáng rỡ ràng của vầng dương hào sảng tỏa tràn trên cõi nước mặn mênh mông tràn đầy. Mọi điều dường có vẻ thuận lợi tốt lành đang tiếp diễn. Thể phách của lũ người khát sống trong nỗi gian khổ âm thầm bây giờ như được nguôi ngoai, dịu xuống nỗi âu lo lửa đỏ phập phồng, cổ họng bớt cháy khô, thể xác không còn quay quắt và cái dạ dày bắt đầu muốn được an ủi. 

   Rồi có tiếng lịch kịch lách cách vọng đến từ phía cuối ghe, âm thanh dễ chịu như loại tiếng động của sinh hoạt đầm ấm gia đình làm tỉnh táo và gợi niềm hy vọng. Một người bạn của anh trong vai đầu bếp đang nấu hai nồi cháo trên hai cái bếp dầu, tay anh khuấy đều, khói mỏng dạt bay tung trong gió biển, mùi gạo thơm quyến rũ nhẹ phảng phất trước những cái mũi hếch lên và những ánh mắt hau háu thòm thèm … Những giờ khốn đốn vừa qua sau cơn say sóng ghê rợn, tâm trạng căng thẳng, chưa ai được quyền ăn mà chỉ uống một chút nước, nhấp một tí đường … Vậy mà đã qua hết một đêm một ngày. Cháo chín mau rồi được phân chia cho trẻ con phụ nữ trước tiên. Nhìn mọi người xì xụp một cách ngon lành, Mạc không cảm thấy đói, tặng bát của mình cho một người bạn đồng hành, một phụ nữ trẻ sau này sẽ thành bạn; Mạc chỉ cần anh nhìn về phía mình, chỉ mong anh hỏi thăm một câu, chỉ muốn anh dành cho một chút săn sóc và mình cũng được lo lắng cho anh, nhưng không, anh quá bận rộn với công việc, quá căng thẳng đến không biết mệt mỏi là gì cũng như không thể nghĩ đến ai nào khác.

   Mạc lặng nhìn khoảng lưng dài của anh bất động, hai tay điều khiển trục và tay lái, mái tóc rối lật tung về phía sau, áo phần phật bay. Mùi muối mặn thoảng trong gió biển lồng lộng. Không ngờ anh phong trần sương gió đến thế! Người con trai sinh viên Văn Khoa ngày nào! Chợt nhớ đến tấm ảnh anh gửi tặng, chụp từ mùa hạ năm 1974, anh có vẻ lãng mạn và tình cảm từ ánh mắt, nụ cười … Mạc cúi đầu, chợt thấy xót xa. Thật tội khi người ta phải lo nghĩ đến thực tế quá sớm. Trong con người đàn ông trẻ đó, giờ đây, tích tụ đầy cố gắng quá sức mình, sự chịu đựng mọi áp lực ghê gớm đè nặng lên vai. Anh còn quá trẻ để trách nhiệm một việc to tát và nguy hiểm cỡ này, chỉ hơn hai mươi bốn tuổi mà như đã thêm mươi tuổi vì những nhọc nhằn lo toan. Môi trường sống hiền hòa ngày nhỏ trong gia đình, trường lớp đã không đào tạo thúc đẩy anh phải bươn chải nỗ lực đến thế. Chiến tranh hòa bình, con người không bao giờ quá trẻ để tranh đấu sống, không bao giờ quá trẻ để chết vì đấu tranh. Sống quằn quại trong mỏi mòn, chết lặng thầm giữa vọng tưởng.

   Bây giờ, đường còn quá xa, biển sao quá rộng, trời cao ngút mắt … Rồi khi đến đích, chắc chắn hai ta sẽ có một cuộc đời thật tràn đầy trong một khung cảnh khác, với những trạng thái tâm hồn khác và biết bao dự định tương lai sẽ dần thực hiện. Rồi cứ ung dung mà thở, cứ bình tĩnh mà sống, cứ thong thả mà bước. Không bao giờ nữa còn phải hoài phí tâm trí cho những điều vốn đã luôn thuộc về phận người. Cuộc phiêu lưu này và tuổi trẻ dữ dội sẽ thuộc về quá khứ, sẽ là nét đậm màu thêm vào bức tranh đời rong ruổi kiếm tìm nguồn sống.

    Những giờ tiếp nối, Mạc chỉ cần nước và cà phê là có sức cầm cự, cơn mệt dần tan dù không ăn và chỉ ngủ mơ màng một lúc nào. Anh không ngơi nghỉ, nếu đưa tay lái cho người bạn một lúc là lại phải len lỏi trèo ra phía sau để kiểm soát mọi thứ, dù đã giao việc cho đám bạn trẻ, anh không tin tưởng họ hoàn toàn. Có lúc anh hừng hực như bốc lửa, quát lên khi có tiếng hỏi xin gì đó, có lúc im lìm, gương mặt anh như tảng đá lạnh. Những người khách sợ sệt, im thin thít sau đó, những đứa bé không dám ho he vì anh đã dọa lúc ở bến sông là đứa nào khóc lóc sẽ bị nhét giẻ vào miệng ngay. Anh thật gần gũi mà cũng vô cùng cách xa và có một thoáng giây nào, Mạc có cảm giác như mình chỉ là chiếc bóng lờ mờ sống sót bên anh rồi tan biến đi với ngày lên cao mà anh cũng không nhận biết.

   Người bạn cựu hải quân phụ lái có vẻ thoải mái hơn hẳn, như đã quen với sóng nước vốn là nghề nghiệp của anh ngày nào, lúc không bận tay, anh vui vẻ với trò chuyện thăm hỏi mọi người, thường xuyên rót cho Mạc cà phê nóng … Có thể đó là những ngụm cà phê thơm ngon nhất hòa lẫn với hương vị phiêu bồng kỳ lạ mà người ta chỉ nếm một lần cho một đời là đủ. Lúc này, nó như thuốc tiên ngấm vào cổ họng, làm tỉnh táo và niềm sung sướng thư thái lan tỏa khắp cùng thể phách khiến ta quên tất cả, phơi phới lâng lâng. Chừng như tâm lý, nơi chỗ ngồi này, rất gần anh, Mạc cảm thấy an toàn, lòng càng dịu xuống, nhờ có cà phê xua đi tất cả mỏi mệt, không thật sự ngủ được, chỉ nhắm mắt mơ màng từng giấc ngắn, thỉnh thoảng, lúc chiếc ghe hơi chao chọng làm giật mình, lại mở bừng sợ hãi nhìn quanh quất, chợt nhớ đến thực tại … Rồi ghe vẫn được tiến tới một cách chắc chắn, lúc lướt qua mảng nước thật trong, Mạc tưởng như nhìn thấy đá ngầm màu xám dưới đáy biển, rong rêu xanh tươi lơi lả,  tôm cá đủ loại đủ sắc thanh thản nhàn du bơi lội không ngơi nghỉ nhưng có thể tất cả chỉ là ảo giác và cho đến mãi mãi sau này, Mạc vẫn hồi tưởng nhưng vẫn không thể xác định những gì đã thấy trong thời gian đó là ảo hay thực, có lúc nào đó, mơ hồ nghe tiếng reo mừng gần xa của ai nói vừa thấy đàn cá heo lội ngang, chắc là điềm lành.

   Trong cuộc hải trình đầy hiểm họa mà nhiều may mắn đó, Trời nhủ lòng thương tránh cho mọi hiểm nghèo ghê gớm nhất là bão biển, cướp bóc mà bao người đồng hương khác đã phải lãnh chịu mọi đau đớn thương tâm. Chiếc ghe của anh trong tình trạng hoàn hảo, máy mạnh và tốt chạy đều, dầu xăng đã được đong đếm mang theo cho đủ, thức ăn nước uống cũng chưa thiếu,

     May mắn lớn lao nhất là họ đã được một thương thuyền vĩ đại tiếp tế cho lương thực, cho rõ thông tin về thời tiết và chỉ cho hướng đến một đảo nhỏ gần nhất. Dù không được cứu vớt, thương thuyền ngoại quốc này cho hay rằng chiếc ghe đã gần đến đích. Mạc chỉ nhớ sự di chuyển của con tàu lớn như ngọn núi đó làm chuyển động ầm ầm mặt nước một cách dữ dội kinh khiếp làm chiếc ghe nhỏ khốn khổ chao chọng chòng chành trong tiếng anh la hét lạc giọng hãi hùng kêu gọi mọi người bình tĩnh ngồi yên, rồi cùng anh bạn cố lái vòng theo hướng không để cho nó lật nhào xuống nước. Cái chết có thể đến trong một giây phút kinh hoàng như thế rồi sau đó, mọi điều sẽ chìm lặng đi dưới lòng biển một cách bình thản và đại dương mênh mông vẫn hiện hữu như không tội lỗi gì. 

    Chiếc ghe đã đi nốt phần đêm còn lại, và khoảng cách thu ngắn lại dần giữa nó và vùng đảo. Cuối cùng, sự sống tìm thấy, chan hòa bát ngát như trời biển từ lòng bao dung của Thượng Đế. Ánh sáng chói lòa của vầng dương lộng lẫy buổi rạng đông làm sững sờ choáng ngợp, thần trí lênh đênh nhưng Mạc nhận thức được mọi nguy hiểm không còn là đe dọa khi nghe tiếng hò reo vui mừng của mọi người cùng những ngón tay chỉ chỏ về phía vùng đảo xa mờ xanh xanh thấp thoáng rồi rõ dần trong tầm mắt. Tiếng cười nói xôn xao lẫn vào tiếng gió và lại tiếng quát thét của anh ra lệnh mọi người phải ngồi im không nhúc nhích vì chiếc ghe lại bắt đầu chòng chành do cảnh nhốn nháo náo động.

   Hai tay run bấu chặt lấy hai cột gỗ, hai chân thòng xuống đong đưa trong nước biển mát rượi, tỉnh táo hẳn, Mạc chỉ muốn nhảy tòm xuống nước vì thích thú, quay nhìn và thấy anh sừng sững đứng nhìn về hướng vùng đảo, da mặt nâu sạm, mái tóc rối tung, hai con mắt linh động sáng ngời lên trong nắng mới. Hình ảnh anh rạng rỡ với nét lạnh băng và kiêu hãnh lúc này khiến Mạc xúc động, tim đập liên hồi, mắt long lanh … Cúi nhìn mặt nước trong xanh, Mạc bỗng mỉm cười nhưng cổ họng nghẹn ngào, hơn bao giờ tha thiết muốn được ôm chầm lấy anh mà khóc. Ta vừa vượt qua những đêm tối rất dài, một cơn mộng lớn, đường đi qua biển tưởng sẽ vô tận nhưng ta thấy rồi đây, mặt đất đang đón đợi.

   Để che giấu nỗi xúc động, Mạc quay sang trao đổi vài câu với cô em gái của anh trạc tuổi mình, cô cũng vui vẻ nói chuyện, hai mắt rướm lệ, gương mặt ửng hồng trong nắng

 

    Hơn một giờ đồng hồ sau đó, lúc thuyền cập vào gần sát bến, anh phóng vội lên bờ, ném vụt sợi giây thừng về phía đầu ghe, một anh bạn chụp vội lấy hì hục cột chặt nó vào cái móc. Anh phùng mang trợn mắt, đứng thẳng trên hai chân vững vàng, một mình nỗ lực kéo chiếc ghe di chuyển chầm chậm vào hẳn trong bến … rồi thêm chút nữa, chút nữa … Giấc mơ đã thành sự thật.

    Im lặng lạ lùng ngạt thở trùm xuống một hồi lâu rồi đột nhiên, có ai bật khóc, rồi là tiếng cười nói xôn xao cùng một lúc, những nét mặt bàng hoàng lẫn với nỗi hân hoan không thể diễn tả. Những phút cuối cùng, Mạc quá chú ý nhìn anh đến không nhớ nổi cảm giác của mình lúc ấy, có thể trên hết là sự hồi hộp lo âu, trên cả nỗi vui mừng.

  

    Cùng với lúc bò lăn bò càng trên mặt đất sau những giờ quen với sóng mà như bao nhiêu năm chưa biết đi đứng, thể xác tê điếng bời rời, chân tay rũ liệt, đầu óc lênh đênh, tâm trạng còn hoang mang, con người ý thức được rằng họ đã vừa thoát vượt qua vòng tuyển lựa cực kỳ gắt gao của quy luật huyền thoại mang tính sống chết của định mệnh.

     Vì la hét quá nhiều, cuối cùng anh đã bị mất giọng, khan cổ, khò khè không còn nói được nên câu, phải im lìm trong hai ngày liền sau đó và diễn tả bằng ngôn ngữ tay chân …

     Chuyến đi đến nơi đến chốn và tình trạng sức khỏe của mọi người đều ổn dù vậy, thái độ lạnh nhạt khó chịu, gay gắt khinh nhờn của anh từ lúc khởi hành cho đến khi lên bờ làm cho tất cả khách đi trên ghe là thuyền nhân bất mãn và ghét anh ra mặt nhưng anh cũng bất cần. Như anh vốn không cần ai để sống, không cần một sự thông hiểu nào về những nỗi gian khổ âm thầm chỉ một mình anh biết và chịu đựng để bây giờ là lúc anh cho nổ lớn để giải tỏa sự bức nén của tinh thần. Có một điều cao vời hơn sự ngạo mạn, to tát hơn mọi thành tích, đó là sự khiêm tốn nhũn nhặn nhưng anh không đạt được nó khi phải vượt qua mọi thứ mặc cảm tự tôn và tự ti đã cùng phát triển. Bóng tối nhập nhòa đã dần xâm chiếm hồn anh và sẽ dần ngự trị lâu dài trong đó.

   Lúc thành công, đôi khi con người quên bẵng đi sự hiện diện của Thượng Đế, thoắt xa thoắt gần … Anh vui mừng hãnh diện lắm khi đã nhập vai người hùng một cách hoàn hảo. Phần Mạc, dù trong lòng hơi giận anh đã không để ý đến mình một cách đặc biệt hơn những hành khách khác, Mạc vẫn nghĩ tốt về anh, cho rằng anh quá cực nhọc mỏi mệt, không ăn thiếu ngủ, còn đâu tâm trí để nhớ ai vào với ai? Không sao! Miễn là ta còn sống, đã đến đảo, anh sẽ được ngơi nghỉ cho bớt mỏi mệt rồi chắc chắn sẽ lại tỏ ra săn sóc yêu thương mình như trước.

    Mạc ngưỡng mộ anh cũng như thầm sung sướng ở vị thế người con gái cô đơn thiếu tình thương yếu đuối không tự tin và không dám tin tưởng vào cuộc đời, không biết tin tưởng vào ai, giờ đây đã có được hy vọng vào một tương lai tuyệt vời cùng người yêu bên cạnh.

  

    Buổi tối mát lạnh khi mặt trời chìm xuống. Biển sóng dạt dào yêu đương, ánh trăng tình đêm vàng mộng. Với niềm tin và hạnh phúc dâng đầy, người thiếu nữ đã cho người yêu trái tim, giờ đây không còn ngần ngại trao cả hồn xác.

   Sau khi đã nhận lấy đóa hoa ngọc trắng tinh khiết đó, người đàn ông trẻ quay lưng. Dường như điều tầm thường này vẫn xảy ra trong đời sống tầm thường.

   Anh đổi thái độ ngay sau đó, ra mặt dửng dưng lạnh lùng bề ngoài mà trong lòng có vẻ như nung nấu đuốc lửa chỉ chực bốc hỏa, phản ứng bất chợt không thể đo lường trước. Mạc kinh ngạc đến nỗi không kịp nhận thức được đó là gì, sự thay đổi lạ lùng chớp nhoáng nơi anh có thể từ biến động vừa sống trên biển đã quá nặng nề, căng thẳng?  

   Nhưng tại sao anh tỏ ra hoàn toàn bình thường, trò chuyện nói cười với bất cứ ai, chỉ riêng với Mạc, càng mỗi ngày qua, anh thêm lạnh nhạt hững hờ. Mạc thắc mắc, băn khoăn đến dằn vặt rồi sợ hãi tự hỏi mình đã làm gì, có thể mình đã vô tình có lỗi hoặc anh đã hiểu lầm gì khác về tình cảm của mình?

    Anh không có lời giải thích nào cho thái độ tàn nhẫn của mình và trở thành chiếc bóng xa lạ lạnh lùng như không một chút liên hệ tình cảm nào, không hề quen biết trong đời sống, không vướng bận nào nữa; hoàn toàn cách biệt. Lúc có cơ hội, Mạc thu hết can đảm gợi chuyện nhưng anh có trả lời thì thanh âm và giọng điệu dửng dưng, sắc mặt và ánh mắt lạnh lẽo như muốn xua đuổi một kẻ ăn mày đang gây phiền toái.

    Rồi một buổi tối, anh chấp nhận nói chuyện. Cả hai cùng ra ngồi ở bãi đêm hôm nào, nơi chốn và không gian này, ấn tượng với Mạc nhưng với anh, đã như không có gì để nhớ đến. Sóng biển đã tràn lên xóa tan từ bao giờ vết tích tình yêu ta bỏ lại. Sẽ không còn gì cả cũng như đã không có gì giữa anh và Mạc. Vẫn ánh mắt lạnh lẽo không nhìn Mạc, giọng nói đều, dửng dưng. Trong tim anh không còn chút tình cảm nào. Anh chỉ nhấn mạnh điều duy nhất là anh không muốn để Mạc đi định cư cùng một quốc gia với anh và gia đình. Anh thản nhiên đổi ý, buông bỏ trách nhiệm, sát hại tình yêu.

    Tiếp nối niềm hụt hẫng là sự hổ thẹn dần xâm lấn, nhanh chóng và nặng nề đến nỗi Mạc chưa kịp cảm nhận nỗi đớn đau.

    Chuyến đi đã an toàn êm xuôi ổn thỏa. Không vào mùa bão. Đâu có tiếng gió quật tàn bạo uất hờn? Đâu có tiếng sóng gào thống thiết đêm thâu? Bỗng dưng sao anh nổi lên làm mưa bão, bỗng dưng sao anh mặc nhiên phản bội? Những đóa hoa Hướng Dương luôn quay về phía mặt trời rực rỡ nhưng lúc mây đen kéo lại, trong bóng râm vây phủ, từng mỗi hai đóa hoa xoay chuyển, úp mặt vào nhau như để che chở, chung sức cố gắng cho sự tồn tại của chúng. Thượng Đế muốn chúng ta cũng phải như thế đó nhưng anh không màng đến gì khác ngoài chương trình nào mà anh đã có. Một chương trình mới mà anh cần phải gạt Mạc ra khỏi đời anh.

 

    Anh bằng lòng đánh đổi tình yêu của Mạc để có tự do, để săn đuổi một hạnh phúc nào khác, để đón nhận những liên hệ khác, thản nhiên dễ dàng, phũ phàng trần trụi … Mạc không còn tìm thấy nơi anh dấu vết nào nữa của một Sài Gòn tuyệt diệu ngày và đêm một thời vừa khuất. Cùng với nỗi đọa đày lưu vong, xa quê hương và những tình thân, ta mất thêm tình yêu và tất cả để mỗi con người chợt thấy mình đơn độc trong hoang vu ngày tháng. Anh quên cả Mạc khi nghĩ là một khi anh có bao điều khác thì không cần tình yêu nữa. Nhất là loại tình yêu mà anh phải cho đi những gì anh không có để cho và nhận lại những gì không cần thiết cho cuộc sống thực tế của mình. Anh có thể cần một người phụ nữ vì là đàn ông nhưng anh không cần tình yêu của Mạc để tồn tại.

 

    Nhưng anh không có vẻ hoàn toàn tự chủ đến thế khi tự cô lập mình trong tình thế phiêu bồng bất định và Mạc có cảm giác anh biết âm thầm nung nấu nỗi hãi sợ một sự trừng phạt ghê gớm nhưng mặc cảm tự tôn đã khiến anh làm cố tạo vẻ vững chắc với những quyết định ngông cuồng mê dại, không biết rõ mình muốn tìm kiếm điều gì chỉ để duy trì cái đang có là sự hài mãn về mình.

Sự thể như đợt sóng thần hung hãn chồm lên, chụp xuống, chớp nhoáng khiến Mạc chưa kịp phân tích thêm mọi điều cũng như chưa thấu đáo nỗi buồn đau mà trong cơn choáng váng quay cuồng chỉ cảm nhận trên hết là niềm hổ thẹn với chính mình và mọi người chung quanh. Khi biết chuyện, họ nhìn và cư xử với Mạc đầy thông cảm, cả những lời an ủi, khuyến khích và họ càng nhìn anh với ánh mắt phán xét, ghét bỏ nhưng anh vẫn không hề quan tâm. Gia đình anh tuy ngạc nhiên nhưng không có ý kiến và vẫn cố duy trì mối quan hệ với Mạc một cách tương đối tốt đẹp.

    Rồi anh nhập vai dân chơi, làm cánh bướm vờn hoa, đảo qua lượn lại vui cười hồn nhiên với những phụ nữ trẻ quanh đó, có khi cao hứng bạo miệng buông lời tán tỉnh họ một cách sống sượng trơ trẽn ngay lúc Mạc có mặt. Anh náo loạn thiên cung, là vua một cõi như muốn nhắc nhở mọi người phải biết anh là ai.

    Chính con người anh đó sao? Nếu điều khó khổ nhất là phải là chính mình và phải có nhiều can đảm và nghị lực để gìn giữ nó. Anh là chính anh một cách quá đơn giản dễ dàng không cần cố gắng hay bởi anh không biết gì về mình thì mới có thể thản nhiên gây đau khổ cho người khác. Anh sẽ không bao giờ nhận ra mình khi gương mặt của anh đã hoàn toàn biến đổi. Quá hụt hẫng, bẽ bàng và tủi nhục, Mạc ngạc nhiên khi thấy mình dường như tê liệt thay vì đau đớn xót xa. Không nước mắt. Tiếng khóc đã nghẹn ngào chìm tắt. Có thể mọi điều quá mau chóng khiến ta không kịp nhận thức đó là gì, như trái bóng màu xanh hy vọng của đứa trẻ bung nổ vỡ toang, nó ngơ ngác chưa hiểu nguyên nhân cũng như không có kịp thái độ với điều vừa xảy đến.

    Không biết phải ứng xử thế nào, Mạc chỉ còn cách như phải có là làm ra vẻ thản nhiên để che đậy nỗi hổ thẹn bị xúc phạm tận cùng và điều này càng khiến anh nổi giận với cảm giác bị thách thức nhưng lòng tự trọng đã khiến Mạc giữ vững tinh thần, cố gắng sáng suốt để suy nghĩ, nhìn thấy điều phải làm.

    Rồi Mạc phát hiện mình không là người duy nhất mà anh ngược đãi : Anh bạn lâu năm cựu hải quân kia thân thiết, đã cùng vào sinh ra tử, từ khi bắt tay vào thực hiện chương trình, giờ đây cũng chung số phận với Mạc, cũng bị anh quay lưng, cư xử lạnh nhạt như người không quen biết.

    Sau này, khi bình tĩnh và có thời gian, suy nghĩ thấu đáo, Mạc hiểu rằng một cách tâm lý, cơ bản là anh rất ái kỷ, không có sự bình yên trong tâm hồn nên phải tạo sự thỏa nguyện cho chính mình trên nền tảng và điều kiện cũng như tiêu chuẩn của riêng anh, trong đó có điều kiện mới là anh cần khước từ những người sâu tình nặng nghĩa nhất để có thể hoàn toàn nhẹ nhõm, để có cảm giác một mình hoàn thành sứ mệnh, đã không vì một động lực tình cảm nào thôi thúc mà có chương trình, hành động từ lý trí để thực hiện chuyến đi trong khi sự thật là anh đã lạm dụng mọi mối liên hệ tình cảm. Giờ đây, anh bội tình phản bạn, như kẻ hèn chối bỏ và trốn chạy mọi sự thật. Để có sự an toàn riêng cho bản thân, anh thu hồi lại tình cảm đã cho vay mượn để trút vào, đắp vào cho riêng mình mặc cho sự dối trá là nọc độc giết hại tâm hồn Mạc, hủy diệt ý nghĩa cao thượng tình chiến hữu và làm cho chính con người anh vô cùng thấp kém.

    Suốt đời anh sẽ có nhiều thù hơn bạn, nhiều người oán ghét là do cách cư xử như thế, cho dù thành công về mặt nào đó trong cuộc sống thực tế, anh chỉ đơn độc nhưng điều này không phiền hà gì cho anh. Thời gian tới đây, định cư ở thành phố Winnipeg, tiểu bang Manitoba ở Canada, anh sẽ vùng lên để thích ứng với cuộc sống mới cũng như thu phục được một số người mà anh tạm cho là Bạn, và anh không cần giữ liên lạc nữa với những người bạn đã cùng anh làm việc trong chuyến vượt biên.

 

    Bãi hoang đời Mạc bây giờ vắng ngắt tạnh không. Chưa biết phải bắt đầu lại hoặc tiếp tục như thế nào trong màn sương dày đặc. Một khởi điểm mới với tháng ngày xa lạ; một phần đời đáng lẽ phải được sống bỗng rơi hút vào lòng đại dương. Mạc trôi tuột ra ngoài vòng tay thân yêu bao bọc trong cách biệt vô cùng. Mặt trời lịm tắt. Khoảnh khắc tình vui đời mộng bây giờ thăm thẳm xa vời như thể Mạc đã ra đi và bỏ lại tình yêu nơi chốn cũ. Người trước mặt và người xưa không phải là một người. Lỗi tại ta đã dại khờ, mê muội và liều lĩnh hay sao? Tưởng rằng sau hơn ba năm quen biết thân tình, sau những giờ sóng gió lênh đênh trùng dương một cõi, trong sự che chở bao dung của Thượng Đế, đến được bờ bến an lành, sẽ cùng đưa nhau lên một đời sống trên cao, nơi thiên đường xanh ngát. Đất trời và mọi sự thể chung quanh bỗng biến tan cùng một lúc với người đàn ông đã vừa thay hình đổi dạng, đã thành mây khói. Trái tim tràn đầy một thuở tan chảy thành một chất lỏng không hình hài vóc dáng. Khung cửa đời quạnh hiu bỏ ngỏ. Cuộc sống và cõi chết có ý nghĩa nào khác nhau? Một cách chết dù may mắn thoát hiểm và được sống là cái giá bình thường của phận người phải trả. Mạc ôm mảnh hồn tan nát mà tự an ủi nhưng trong cảm giác rơi xuống từ tầng mây cao chót vót, rơi xuống và rơi mãi vào lòng đại dương trùng khơi sóng động.

    Những ngày sau đó, Mạc vẫn như bước vào khoảng không, hoang mang chưa nhận thức được đâu là sự thật, chưa thấm thía khi còn trong trạng thái thần trí trôi nổi và chợt nhớ về dự cảm lạ lùng đã có từ những giờ cuối trước khi họ rời Sài Gòn giờ đây thành sự thật. Dự cảm về một chia lìa bấp bênh đã thành ám ảnh, bây giờ thành sự thật không còn lối đi chẳng có đường về.

   Tình yêu dù đã bị sát hại cũng còn trong trạng thái hấp hối, để chết hẳn, nó cần có thời gian. Trong nỗi sững sờ tê điếng, Mạc thầm biết rằng con người mình đã bị sự phản bội phá vỡ, sẽ là điều tàn khốc  nhất cho tuổi trẻ khi ta đã mất hẳn niềm tin.

    Như thường lệ, Mạc tự quy cho mình một phần lỗi với ý nghĩ do ta đã ham muốn một cuộc đời khác. Loài người thấp kém với lòng tham và tầm thường hơn loài vật. Những con thú vô tư và hạnh phúc của chúng là được sống hồn nhiên không màng đòi hỏi.

    Vẫn thầm mong mỏi anh tìm đến nói một lời xin lỗi và biết rằng mọi điều dù không như trước nữa, Mạc vẫn nghĩ là anh đã phải sống những ngày tháng khó khổ nhọc nhằn trong bao áp đặt, lo âu căng thẳng, sự mỏi mệt qua lâu dài, quá tải, đó là nguyên nhân khiến anh khủng hoảng và đổi khác, và sự thể này chắc chỉ có tính cách tạm thời, anh sẽ bình tĩnh suy nghĩ lại và hiểu rằng đã sai trái, Mạc sẵn sàng chấp nhận tha lỗi cho anh để có thể hàn gắn, tiếp tục sống, cùng nhau nghĩ đến tương lai nhưng không, nhiều tuần lễ trôi qua, anh vẫn giữ thái độ lạnh lẽo cách xa. Hai ánh mắt có thoáng nào giao nhau mà như rã rời phiêu lạc.

    Mạc thoáng rùng mình sợ hãi mỗi khi hồi tưởng những giờ phút bên anh cùng những gì anh đã nói và đã làm tất cả để ta tưởng mình là người đàn bà của tương lai anh, là sắc màu của tâm hồn và tiếng ru của đời anh. Một người đã từng gắn bó yêu thương, đầm ấm quen thuộc tưởng như vô cùng gần gũi và Mạc vì tin tưởng, đã tâm sự với anh về nỗi đau thương đời mình để được san sẻ. Dáng dấp đó, gương mặt, ánh mắt, bàn tay … nỗi ấp ủ mộng tưởng về một đời xanh ngắt giờ đây thức tỉnh là trống không.

   Mạc đã cùng anh ra đi nhưng sẽ không bao giờ đến bến bờ yêu đương hạnh phúc. Bằng bàn tay dẫn dắt chuyến đi, cũng bàn tay đó anh sát hại tình yêu, một cách xô Mạc xuống biển và bây giờ, không khác gì ngụp lặn trong sóng gió, giữa vùng nước mặn chát để ngoi lên, cố bơi ngược sóng để níu giữ đời sống nhưng Mạc bây giờ chỉ một mình, không thể đến nơi chốn đã tưởng có mặt trời và bình yên đón đợi. Cái đích mông lung mơ hồ đã kiếm tìm chỉ là vô vọng. Rồi đây ta sẽ vẫn lạc loài long đong trong những ngõ hẹp tăm tối của đời.

   

   Trong cô quạnh vây bủa, ngồi một mình trên bãi vào buổi hoàng hôn, Mạc đăm nhìn những đợt sóng bạc dưới nắng óng ánh đuổi nhau ào ạt xô bờ rồi mờ nhòa trong mắt từ vùng trời mây cao, gió xôn xao tha thiết, loài chim biển bay lượn chao đảo trong không gian … Trái tim đã sống động, luôn ngập tràn cảm xúc cùng vũ trụ hồn nhiên, ngút ngàn sâu vợi đến vượt thời gian giờ đây như ngừng đập, thế giới nội tâm là bóng tối phủ trùm. Cái chết lờ mờ lảng vảng thoáng hiện đến trong ý nghĩ lênh đênh …

   Sóng biển đã xóa đi những dấu vết tình yêu trên cát. Khoảng cách, thời gian và đời sống có làm nhòa tan nỗi buồn thảm u uất trong hồn ta không? Một người đã xem những đắp xây từ bao năm tháng chỉ như như niềm vui thoáng chốc và đó là nỗi đau triền miên của một người khác? Thiên nhiên này, bầu trời kia, trái đất, vầng trăng, biển và mây và gió là những nhân chứng cho nỗi đau u uất, sẽ mãi hoài câm nín với thời gian? Tất cả đều phi lý và bi thảm. Để rồi một ngày gặp lại, nhìn thấy nhau trong mất mát tận cùng ta sẽ biết rằng mỗi điều mang một ý nghĩa mà ta chỉ nhận thấy lúc sự thể đã chín mùi. Ngước nhìn vầng trăng sáng, nhân chứng của khoảnh khắc hoàn toàn bơ vơ, Mạc có cảm giác hồn bố lãng đãng trong không gian đang chở che đứa con gái bất hạnh, rồi nghĩ đến mẹ mà quặn ruột, vỡ tim mường tượng nỗi khổ của mẹ khi biết mình trong tình cảnh này.

    Mạc chợt ý thức được rằng mình không thể chết mà cũng không thể sống. Không có quyền chết cũng như không được quyền sống. Nhưng cũng không thể chết khi chưa được sống. Chưa lên đỉnh cao hạnh phúc đã rơi xuống vực thẳm đọa đày. Chỉ còn nỗi đớn đau là vọng động duy nhất cho Mạc ý thức rằng mình còn đang hiện hữu. nếu không sẽ tưởng mình là một tượng đá, một khối băng chỉ còn mong rằng sẽ không bao giờ quay trở lại trên những bước đời dĩ vãng. Một thử thách chấm dứt cho một thử thách khác khởi đầu. Đời sống rồi sẽ trở về cùng mỗi rạng đông. Mạc sẽ ra đi, sẽ về một hướng. Anh rồi cũng lên đường, về phương trời khác. Tại sao đã làm tất cả để có nhau và để mất nhau như thế, như anh muốn? Rồi theo giòng chảy thời gian miệt mài bình thản … Không một điều gì đã qua sẽ trở lại như  gió và sóng, chỉ một lần,  rồi sẽ có những làn gió khác, những đợt sóng khác như những mùa đời của bao tháng năm khác. Sẽ đến và sẽ đi.

    Khi ta đã quá thân thiết và đặt niềm tin vào người, vì niềm tin tưởng là sự toàn vẹn, chỉ một phần hay phân nửa là đồng nghĩa với không tin. Ta không có lựa chọn nào khác ngoài tất cả hoặc không gì cả. Để được ru bằng âm điệu của ảo tưởng, đắm vào mộng mị thần tiên. Rồi chỉ thế. Vỡ tan. Ánh trăng long lanh giờ tối sầm lại mang một sắc đen u trầm thê thảm. Sau lưng là đại dương trước mặt là biển thẳm.

    Sự biến đổi nhanh chóng ngoạn mục của một người khiến chính bản thân họ chưa nhận biết thì sự thể đã hình thành là từ thần trí của họ đã được dẫn dắt một cách tự động máy móc trong mọi ước định, tính toán và thủ đoạn. Mạc nhớ lại cảm nhận của mình từ lúc anh bắt đầu lo chuyện vượt biên, dù lờ mờ nhưng trực giác cho biêt phần nào. Anh đã bắt đầu thay đổi cái nhìn về đời theo khuynh hướng tiêu cực về đạo đức và có ý nghĩ thực dụng một cách tàn nhẫn với ngay cả chính mình.

    Cho đến lúc này, Mạc làm sao biết được rằng một người tàn phá tất cả bằng sự dối trá sẽ dần bị hủy diệt bởi sự thật. Toàn thể con người chúng ta và sự tồn tại là một điều đơn giản. Cuộc sống và bao nhu cầu phức tạp tạo nên mọi khúc mắc khổ não và làm cho con người trở thành chuyên gia phá hủy chính họ và từ đó, đời sống tinh thần không có giá trị đáng kể với họ nữa. Lý lẽ và tình cảm không hiệu nghiệm đối với thể loại trí não được lập trình như cái máy để gây phức tạp từ điều nhỏ nhất, đơn giản nhất.

    Lòng đã yêu thiết tha vô hạn vì ngỡ đó là người đàn ông nhân cách cao quý để giờ này Mạc phải hối tiếc là vì tin tưởng nên đã nói nhiều cùng anh về nỗi đớn đau trong tâm tư sâu kín của mình, về biến cố ngày cuối cuộc chiến đã xảy ra ở Phan Rang và mất mát trầm trọng nhất đời mình và cả gia đình là người bố. Bố đã mất đi như thế và Mạc còn sống như thế này. Tất cả đều phi lý và bi thảm.

    Còn như trong cõi trùng điệp chiêm bao trên lối đi vừa thênh thang vừa tận cùng, hình ảnh của bao nhiêu lần bên nhau, chiếc dù bung ra dưới cơn mưa phùn lất phất một chiều Đà Lạt, những con đường những hoàng hôn từng góc quán Sài Gòn nắng lên cà phê điểm tâm món mặn thanh tao, Đà Lạt chiều xuống cà phê bữa tối nồng nàn cho đến lúc thật sự bắt đầu có những ý tưởng trong sáng lạc quan về một ngày mai rạng rỡ từ một chuyến đi; giờ đây trong cái đầu nhỏ bé của Mạc là bao ý tưởng tối tăm u ám triền miên không dứt, bóng tối trùm phủ lên hồn đau, tương lai của đời nội tâm là tù ngục. Những gì đẹp và thánh thiện đầy ý nghĩa, anh xem như không, vô nghĩa và lố bịch, không ích lợi gì cho một cuộc sống còn nhiều gian khổ trước mắt …

 

    Dù sẽ không bao giờ có lại sự bình thường, Mạc phải chấp nhận là một người đã đến trong đời là do liên kết định mệnh. Rồi ta sẽ phải có một cách nhìn khác về đời và người, về tình yêu và nỗi khổ nhưng chưa thể biết cách đó sẽ như thế nào, chỉ biết rằng từ nay, niềm tin đã mất, tình yêu và bao điều khác chỉ là những dấu hỏi màu đen. Nếu còn một ước mơ nào khác thì hãy mất đi toàn bộ trí nhớ này là điều màu nhiệm giúp cho ta trôi vào mịt mù quên lãng. Quên hết đi, cuộc đời đang sống mà như đã cũ, để tái tạo một con người mới từ con người này rách nát bi thương. Trong trí nhớ mênh mang là hình ảnh bập bùng lửa cháy ngày đen tối cuối cùng trong chiến tranh đó lại mơ hồ ẩn hiện. Mạc sợ hãi lại rơi vào cơn ác mộng cũ từ cơn ác mộng vừa xảy ra.

    Trong biển hồn Mạc là mùa bão động. Cơn bão bất ngờ của gió đời lồng lộng chuyển hướng, một khoảnh khắc đã quật lên, tàn phá khốc liệt rồi tất cả rơi vào tan hoang tạnh vắng. Bằng bàn tay đã  vẽ ra một mệnh đời khác và tạo dựng nó, anh cũng gây đổ vỡ từ bàn tay đó, tất cả. Bàn tay đó xô những mảnh hồn nát tan của Mạc và chuyện tình cùng mọi ước mơ hy vọng vào lòng biển. Ngay cả chính anh và một thoáng thơ mộng nào đã từng ru đời anh một thuở, thời gian mà hai tâm hồn trẻ có những hòa điệu mênh mang. Anh bôi xóa bức tranh đẹp bằng cây cọ nhúng vào sắc màu u ám. Ánh trăng vàng mộng bây giờ là trăng màu đen trong vùng bóng tối.

   

   Mạc kinh ngạc hốt hoảng khi cảm thấy mình không còn là chính mình và cũng sẽ không thể là ai khác, không còn vóc dáng thể hình, không có cả tâm linh trí não, toàn thể hiện hữu con người nhỏ nhoi đã hòa nhập tan biến vào hư vô. Mạc không là gì nữa cả nhưng cùng lúc với nỗi trống không, trong cõi thiên nhiên huyền thoại này, bản năng sống mà Thượng Đế ban phát cho là nguồn khí lực đầy ắp, vô hình đang trỗi dậy, là nét đẹp thiêng liêng cao cả vượt lên sự tồn tại thuần khiết như lay tỉnh Mạc, gợi thức một nỗi gì xót xa đồng thời niềm khao khát sống tận cùng như giục giã Mạc phải khước từ mọi ý tưởng tối tăm đe dọa … Như không gì có thể cản trở loài chim trời đã tung bay và chỉ tạm dừng khi mỏi cánh. Bỗng dưng, không nuối tiếc cũng không mơ uớc gì ngoài ý muốn mãnh liệt được rời bỏ nơi này, tất cả mọi mặt người quanh đời, ra đi thật sớm, không bao giờ còn thấy lại gương mặt của con nguời đã hủy diệt tất cả, từ những giấc mộng cho đến cuộc đời mình.

    Rồi cảm thấy nhẹ hẫng như đã không từng vương vấn bụi bặm mảy may. Sau lưng là đại dương êm sóng. Trước mặt là biển rộng trời xanh. Thượng Đế đã không che chở cho Mạc bé bỏng của ngài đó sao? Làm sao ta có quyền chối bỏ đời sống chỉ vì tâm hồn mang thương tích? Đồng thời, một chút thương hại và khinh bỉ người đàn ông kia nhen nhúm trong lòng, Mạc lắc mạnh đầu, nhắm mắt lại rồi mở bừng mắt ra, không còn thấy anh đâu nữa.

  

   Ánh sáng bỗng hé lộ nơi chân trời xám. Lá thư của ông chú sống tại Pháp từ lâu năm chợt đến vào lúc Mạc còn trong cảm giác mình chỉ là một kẻ vô thừa nhận, chưa tìm được cách giải quyết trong khi những người khách trên ghe đều đã được một quốc gia thứ ba nhận cho định cư và họ đang làm thủ tục cũng như anh và gia đình sẽ sang Canada.  Mẹ đã vì linh tính nên báo ngay cho chú biết là Mạc đang ở đảo và chú hỏi trong thư rằng nếu cần thiết, chú sẽ bảo lãnh Mạc ngay sang đó thì rất nhanh bởi chú không muốn Mạc ở quá lâu trong trại tị nạn, có nhiều nguy hiểm không thể lường … Như sắp chết đuối vớ được cái phao, dìm xuống nỗi đau đớn tức tưởi, Mạc vội vã viết thư trả lời chú, không do dự đi gặp phái đoàn Pháp để bắt đầu xin làm hồ sơ trong khi chờ đợi giấy bảo lãnh của chú gửi đến.

   Trái tim rạn vỡ, trong thần trí còn sáng suốt, tia hy vọng và tin tưởng vừa lóe lên, một cánh cửa mở ra cho những gầy dựng lại của ngày tháng mới sẽ đón chờ. Mạc chợt thấy mình lớn hẳn lên, trong nỗi ngỡ ngàng, như đột ngột trưởng thành trong trống lốc, từ điều kiện là tất cả mọi điều tiêu cực bất ngờ vừa đối diện, như một cọng cỏ mềm đã vùi dập trong bão mưa được hong khô trong nắng dịu, đang thoi thóp tìm lại mạch sống. Nước Pháp! Có một vùng đất thánh nào đang mời gọi bước chân run rẩy lạc loài, có một không gian nào thênh thang với nắng ngọt gió êm? Nhưng có một ai chờ đợi hay không là điều Mạc hoàn toàn không biết lúc này. Mạc chỉ mong mỏi những thủ tục sẽ xong nhanh chóng để ra đi, một mình, không phải là một chuyến đi định mệnh vừa rồi có anh. Không còn nhau nữa. Từ nay, xa cách quê hương, xa lạ quê người. Bi kịch của đời lưu lạc đã bắt đầu và sẽ tiếp diễn. Một chốn định cư cho một thuyền nhân cưu mang trái tim không nơi trú ẩn, cho linh hồn bơ vơ lạc bước ngàn trùng.

 

    Chuyến bay từ Jakarta đưa Mạc đến Paris, một nơi là vùng đất hứa, nước Pháp là người mẹ nuôi dang tay chờ đón. Tâm hồn Mạc còn lao đao với muôn ngàn giăng mắc hoang mang về phần đời vừa qua. Dù biết từ nay mình có tự do và vẫn còn tuổi trẻ để tiếp nhận những điều tốt đẹp của cuộc đời, thần trí Mạc vẫn ngờ vực hãi sợ một tương lai bất định mông lung. Ngày qua ngày, Mạc âm thầm thấm thía dần mọi nỗi đau, nỗi đau mất mát nhận chịu trong chiến tranh, nỗi đau xa lìa quê hương gia đình, nỗi đau đêm sâu biển động và hụt hẫng bẽ bàng trong tình yêu Bóng Tối. Mạc câm lặng, thu mình trở lại vào một góc đời cô đơn. Lạnh và buồn. Không nước mắt. Cái vỏ ốc mong manh ngày nào anh đã vùi dập vỡ nát, nhưng vì không thể sống mà hoàn toàn tuyệt vọng, có một tia sáng hy vọng nào từ trong vô thức vẫn cháy lên một cách lặng lẽ nuôi dưỡng và đắp bù cho mọi giấc mơ đã tan tành.

    Rồi để che chở mình, Mạc cố gắng tái tạo vun vén tâm hồn, xây dựng một bức tường cao dày chắc chắn hơn để làm nơi ẩn náu, trong nỗi tức tưởi trầm uất tưởng sẽ không bao giờ nguôi khuây cho đến một ngày, cuộc gặp gỡ định mệnh với Mắt Xanh, sẽ là người yêu tri kỷ, đã tìm đến vào mùa thu Paris ngày ấy, thềm ga Montparnasse, một buổi hoàng hôn, chuyến tàu điện ngầm kỳ diệu … Cả một hiện hữu Mạc và cuộc đời dài, cõi hồn phục sinh và đời tâm linh đã thu nhỏ lại, chìm đi, ngủ giấc ngọt ngào trong ánh mắt sáng và sâu, trầm mặc dịu dàng đầy rung cảm đó. Một hẹn hò yêu thương tình cờ mà tha thiết, lặng thầm nhưng đắm say để suốt tháng năm còn lại, giữa trùng vây của định mệnh, người đàn bà vẫn ôm trọn vẹn mộng tưởng về thời gian hạnh phúc êm đềm, đắp đổi cho thân phận long đong buồn rầu, vẫn gìn giữ được nhịp đập của trái tim mình kết nối với trái tim người, đời đời kiếp kiếp.

 

Đến Pháp vào cuối tháng Giêng năm 1981, giữa mùa đông lạnh giá, trong tình trạng sức khỏe suy yếu và tinh thần hoang mang, chú thím đã quyết định để Mạc đi xuống miền Nam sống sáu tháng ở vùng Marseilles, nơi phía biển thời tiết dễ chịu ấm áp hơn Paris, nhiều nắng gió để phục hồi. Thời gian này, có dịp gặp gỡ những người Việt của mọi hoàn cảnh, Mạc thông hiểu, không qua nhiều lời kể chuyện mà bằng nỗi đau sâu kín ẩn giấu trong đáy mắt của từng thân phận cùng mất mẹ quê hương. Rồi với nỗi thương người thương mình, tâm tư cũng có lúc được lắng dịu trong hướng suy tưởng về mọi phương diện từ mỗi góc nhìn.

    Mùa xuân 1982 êm ả tìm đến, ngày sinh nhật thứ 22 của Mạc hoàn toàn cô đơn nơi một bờ biển gần Marseilles, có tên là Cassis. Từng bước chân lặng lẽ đi dọc trên bãi rồi ngẩn ngơ nhìn từng đàn chim chao lượn trong nắng gió, mãi mãi là những vùng mây nước thênh thang, đại dương nối với chân trời, thiên nhiên sống động nhưng trong hồn là một vùng biển chết, Mạc có cảm tưởng mình bơ vơ như một cánh chim lạc đàn, già cỗi như một cây thông sừng sững phía bên kia đồi, câm nín với thời gian.

 

 

 

             Vùng biển Cassis, cách Marseilles 10 km.

 

    Trở về Paris vào mùa hạ, Mạc lại bần thần đắm chìm trong u sầu, ngơ ngác trong một nỗi ám ảnh lạ lùng đến hãi sợ loài người và tiếng động, lúc nào cũng thầm mong được là người vô hình ảnh, không muốn nhìn ai cũng không thiết ai chú ý đến mình. Những ngày thật dài qua những đêm lê thê, dù cố hòa mình vào cuộc sống mới với ý nghĩ bắt đầu lại tất cả, Mạc cảm thấy mình hiện diện một cách kỳ quái trong đời.

   Cái chết thật của một người không thê thảm bằng kiểu chết dần đi trong lòng của người kia, không bi đát bằng người còn hiện hữu đâu đó mà ta chỉ còn nhớ đến với nỗi dửng dưng. Những tâm hồn nhạy cảm cho đi những gì cần nhận lại cùng cấp độ nhưng vô vọng khi niềm đợi mong của trái tim chỉ được trả lời bằng trí óc toan tính. Rồi một ngày, mỗi người chúng ta sẽ tìm thấy sự thật của từng biến động hé sáng từ góc tối vùng tâm thức. 

  

    Mười năm trôi qua …

   Từ một người quen biết trên chiếc ghe đi vượt biên, Bóng Tối đã có tin tức về Mạc để rồi vào tháng 8 năm 1990, anh lù lù tái hiện trong đời Mạc, chỉ khoảng sáu tháng sau khi Mạc xa rời Mắt Xanh và còn chìm đắm trong nỗi đớn đau không lối thoát.

    Từ Canada, một tiểu bang xa tăm tắp, trong mùa đông tuyết lạnh nhiều tháng mỗi năm, anh đã sống một cuộc đời rất khác với đời xưa.

    Trước mặt anh, Mạc lại hoang mang, có cảm giác anh đến từ một thế giới đã tự sáng lập với một vai trò tương đối thích hợp, trong tâm thế rất khác lạ. Như mọi công dân của một quốc gia trẻ, tiến bộ văn minh, trông anh sạch sẽ trong cách ăn mặc đơn giản, tóc tai ngắn gọn, da dẻ trắng trẻo, hàm răng nõn nà, cử động chừng mực hơn ngày nào, rõ là anh đã có trưởng thành và bớt phần hung hăng. Với sự ngượng ngập và thận trọng, anh dè chừng, đo lường thái độ của Mạc để đối phó nhưng Mạc cố gắng tỏ ra bình thản để anh có thể giữ tự nhiên.

    Anh tuyên bố đã bỏ hẳn thuốc lá từ ngày định cư bên đó vì thứ nhất là ở cái xứ thần tiên này chỉ lo cho sức khỏe là trên hết, việc hút thuốc được xem như không tốt đẹp trong mắt người khác, thêm vào lý do thuốc lá rất đắt. Anh kể cho Mạc nghe về đoạn đời qua với nhiều biến động không kém phần hi hữu : anh đi học đi làm rồi gặp một phụ nữ hơn tuổi anh, gia đình ở Sài Gòn rất giàu có (vào thời điểm mà đất nước nghèo khổ, người dân mong đợi ngoại tệ từ nhà gửi về, nhà vợ anh còn dư giả để chuyển tiền qua. Và anh đã lập gia đình một cách rất thực tế. Chỉ do số phận (anh có nói đến số phận khi sự thể mang tính cực đoan), người vợ đã lâm bạo bệnh chỉ sau đám cưới vài tháng, họ chưa kịp nghĩ đến chuyện con cái, bệnh đã kéo dài đến ba năm và chị đã qua đời mùa đông vừa qua.

 

   Anh trở thành người đàn ông góa vợ vào lúc ba mươi tư tuổi, mười năm sau câu chuyện vượt biển, như một trải nghiệm sống độc đáo ly kỳ khác. Biến cố này có làm anh suy nghĩ nhiều dù anh không muốn nhìn nhận là bị quả báo như những ai biết chuyện đời anh đều nghĩ thế. Trong nỗi ngỡ ngàng, Mạc không còn trách móc, ghét hận anh từ những tháng ngày trái tim đầy thương tích của mình đã được Mắt Xanh chữa lành bằng tình yêu thánh thiện đó. Giờ đây, vẫn bản chất đa cảm cố hữu luôn làm khổ thân, trong lòng Mạc lại như dấy lên chút thương xót cho cảnh ngộ của anh và không biết nói gì hơn là tiếp tục vểnh tai lắng nghe anh kể về mình như những lời tự thú.

   Anh khoe ngoài việc đi học đi làm, đã tậu nhà to, mua xe đẹp cùng lúc cưới vợ. Bây giờ, hiện trường này, anh tuy mất vợ nhưng còn nhà còn xe. Sống ở một nơi mà cái gì phải ra cái nấy, chi tiêu rõ ràng chừng mực, anh trở nên càng thận trọng với tiền bạc nên đã lo đóng vào quỹ hưu trí hàng tháng để lo cho tuổi già sau này, cũng đã nghĩ đến việc làm di chúc cho gia đình để yên tâm.

   Mạc ngạc nhiên vì dù sao anh vẫn còn trẻ, bằng tuổi anh, ở Pháp, người ta chỉ lo đi làm rồi đi chơi … Lúc Mạc hỏi xỏ là anh đã mua được đất để sẵn ở nghĩa trang cạnh vợ hay chưa? Anh cười xòa trả lời rằng anh không nghĩ là mình sẽ chết như mọi người.

   Anh có khiêm tốn nhìn nhận rằng cảm thấy mình có phần thua kém bọn đàn ông bản xứ về mọi mặt nên càng phải tập trung cố gắng để có được mức sống trên trung bình. Quan điểm của anh về cuộc đời và mọi điều khác hơn bao giờ có tính thực tế. Thật ra, Tiền không phải là vấn đề lớn mà Sợ Mất Tiền mới là ưu tư trầm trọng của đời anh.

 

    Lúc Mạc hỏi thăm về những người bạn của anh có từ ngày còn ở Việt Nam và giúp đỡ trong thời gian vượt biên, anh cho biết là từ lúc định cư là không còn liên lạc nào với họ nữa và sau này đã có một số bạn khác ở Winnipeg, một nhóm nhỏ mà anh đánh giá cao, cho là thành phần trí thức, đương nhiên vì có anh trong đó. Mạc mỉm cười chua xót.

    Trong nỗi kinh ngạc của Mạc, anh vui vẻ kể rằng đã trở về Việt Nam ngay sau khi kiếm được cái quốc tịch Canadian, nghĩa là chỉ 5 năm sau chuyến vượt biên, do một tổ chức du lịch khá an toàn và trách nhiệm tổ chức đó là một người đàn ông Việt lai Pháp mà anh quen khá thân, sau này Mạc được biết thêm rằng chính ông ta là người đã rời bỏ gia đình ở Winnipeg, về Hà Nội để sống đời chồng vợ với nữ tài tử Lê Vân một thời gian khá lâu dài, theo tự truyện của chị.).

 

   Xem ra, Bóng Tối vẫn còn ở trong cái vòng tự mãn khi có ý định về lại Việt Nam vào một thời điểm có phần nguy hiểm cho những người ra đi theo cách bỏ trốn. Do quen biết nhiều, anh tiếp tục dẫn dắt thêm vài mối vượt biên khi chuyện này vẫn còn tiếp diễn lúc đó, và một phần, anh cũng muốn khoe cái mã Việt kiều, hù dọa những ai yếu bóng vía, tưởng rằng ở ngoại quốc, anh đã trở thành phú quý giàu sang … Bằng mọi cách, anh luôn phải làm những thứ kỳ khôi, phó mặc hệ quả, đồng thời lại cực kỳ thận trọng toan tính là điểm mâu thuẫn trong tính khí của anh.

    Rồi anh ngỏ lời nói về chuyện cũ và thú nhận với Mạc đã vô cùng ân hận về sự phản bội của mình. Từ ngày định cư bên đó, anh đã phải tiếp tục sống vì không có lựa chọn nào khác và vẫn nghĩ đến Mạc, thầm mong mỏi Mạc được hạnh phúc nhưng không ngờ … Được tin Mạc đã vào bệnh viện và còn trong tình trạng yếu đau, anh đã viết thư thăm hỏi về địa chỉ có được từ một người bạn mà cả hai chưa bao giờ hoàn toàn mất liên lạc ( Mạc có nhận được mấy lá thư này nhưng đã vò xé vứt vào xọt rác và đương nhiên không thèm trả lời). Anh nóng lòng nên đã cương quyết sang tận nơi để gặp và xin Mạc thứ lỗi, đồng thời anh cũng mong mỏi được Mạc cho phép nhân cơ hội này, được gần gũi và chỉ chăm sóc Mạc mà không dám mong ước gì hơn. Có nghĩa là anh chỉ hỏi xin sự khoan hồng mà không chờ đợi từ Mạc tình cảm nào mang tính tích cực. Tình yêu? Anh đã đương tâm sát hại nó và lạnh lùng ném cái thây đó xuống vùng biển động.

 

   Anh khóc. Nước mắt anh diễn tả tâm tư đã từng bị dằn vặt khổ sở trong bao năm. Ánh mắt anh nói lên niềm tha thiết hối lỗi về thời gian ở đảo Galang, đã hành động vô lương tâm, ngu muội, ngông cuồng thiếu suy nghĩ … Mạc lặng im trong bàng hoàng rồi cũng sụt sùi khi động mối thương tâm đã nguôi khuây hẳn từ bao năm tháng. Cho chính bản thân nhiều hơn là cho người. Khóc vì sự oái oăm mà định mệnh áp đặt bằng mọi cách để đưa Bóng Tối trở về.

    Anh khôn khéo giải thích biện bạch thêm rằng theo tử vi tướng số, thế nào người vợ đầu tiên của anh cũng phải quy tiên vì anh có số sát thê, nếu không có chuyện giữa họ xảy ra lúc ở bên đảo, dù đáng tiếc, dù lỗi tại anh mọi đàng mà Mạc làm vợ anh ngày đó, thì chắc Mạc đã trám vào cái chỗ kém may mắn của người phụ nữ xấu số kia. Nhưng Mạc hiểu rằng mình cũng đã chết từ bàn tay anh sát thủ, có nghĩa là liên hệ với anh, người đàn bà nào cũng phải chết, mỗi người một cách.

    Anh quỳ xuống. Anh nức nở. Anh thổn thức.

    Mạc xúc động, lòng xiêu xiêu … Thầm nghĩ dù sao, chúng ta còn quá trẻ ngày ấy và những điều đáng tiếc mà anh đã làm trong quá khứ đó dù rất nặng nề nhưng anh biết ân hận, chịu tội và xin tha thứ. Ngay bây giờ, để tỏ lòng chân thật, anh hứa với Mạc sẽ bán nhà, xa rời gia đình và nơi chốn quen thuộc đã sống từ mười năm để sang Pháp lo cho đời sống của cả hai, nếu Mạc bằng lòng.

 

    Mạc phân vân, hiểu rằng lựa chọn này quả rất khó khăn cho anh vì tình hình chung, người ta rời Pháp để đi qua Bắc Mỹ sống thì thông thường hơn, còn anh, như Mạc biết, vốn luôn ngược ngạo nên sẵn sàng hành động trái khoáy, thực hiện những gì chẳng giống ai và chưa kể tiếng Pháp là một trở ngại về ngôn ngữ không nhỏ, liệu anh có thể vượt qua? Ngoài ra, không gian, môi trường và bao điều nào khác sẽ đợi chờ … Nước Pháp là một quốc gia mà ai cũng biết là xã hội có nhiều phức tạp và đời sống không hề dễ dàng.

 

    Mạc chân tình bày tỏ nhưng anh quả quyết đã vì Mạc thì không gì có thể làm anh nao núng, anh còn thời gian và sẽ khắc phục mọi khó khăn. Từ nay, không trở ngại nào ngăn cản nổi hai trái tim của hai kẻ khổ đau sẽ đập cùng một nhịp. Mạc có cảm tưởng trong quá khứ, anh đã cố ý muốn mỗi người một phương hướng, để có trải nghiệm riêng để giờ đây gặp lại cũng là một cơ hội để họ sống một cách chín chắn trưởng thành hơn rất nhiều. Mạc tỏ ra lưỡng lự thì anh càng hăng say thuyết phục với lời hứa hẹn sẽ hết lòng tổ chức đời sống, anh sẽ nâng bé như nâng trứng, hứng bé như hứng hoa.

 

   Về mặt tình cảm, với anh, Mạc không cảm nhận được gì dù cố nhớ lại cảm xúc đẹp nào đã sống ngày ấy, thời gian yêu nhau ở quê nhà cho đến lúc anh trở mặt phụ bạc ở đảo. Giờ đây, trong Mạc là sự trung tính, không hề tiêu cực và cũng không chút gì tích cực, hay đúng hơn là tất cả đã quá xa và từ quá lâu đã hoàn toàn yên ắng. Cõi hồn ảm đạm và trái tim chưa giây phút nào nguôi khuây nỗi đau về cuộc chia ly với Mắt Xanh, trong sâu thẳm, Mạc chưa thể chấp nhận sự thật này; thêm vào đó, những liều thuốc an thần và thuốc ngủ vẫn tiếp tục luồn vào trong mạch máu, trí não khiến Mạc lênh đênh trong trạng thái bất ổn, có lúc không hẳn là chính mình, mọi suy nghĩ đều mông lung phảng phất, nửa thực nửa mơ.

 

   Tất cả đều có thể xảy ra luôn vào lúc ta không ngờ nhất và anh đã biết lỗi, xin chịu tội nhưng Mạc vốn chẳng bao giờ nghĩ đến một sự trừng phạt nào cho anh, đồng thời trong tim mình cũng không còn gì để cho anh nữa cả ngoài sự bao dung tha thứ cùng với nỗi cảm hoài thân phận âm thầm thức tỉnh.

   Và Mạc đã cắn răng nuốt nghẹn vượt qua nỗi hổ thẹn của số kiếp cùng cơn phẫn hận định mệnh đã thách thức mình một điều quá khả năng. Rồi trong sự hoang mang và thần trí không hoàn toàn sáng suốt do dùng thuốc quá nhiều, Mạc như buông xuôi phó mặc, không hề biết sợ hãi cả từ cái chết, không có câu trả lời nào cho chính mình lúc này nên đành câm nín cúi mặt nhận chịu mọi lời chỉ trích trách móc của người thân, bạn bè … Và Mắt Xanh, lúc biết chuyện, anh còn sống ở Hàn Quốc, qua điện thoại đã thật kinh ngạc và bất mãn để rồi đã hiểu một phần và tỏ ra cảm thông trong lần cuối cùng gặp lại nhau.  

 

   Phần Mạc, đau đớn biết rằng đồng ý hàn gắn đổ vỡ với Bóng Tối, dù chỉ là để xây đắp cuộc sống một cách tầm thường, tiếp tục đoạn đường đã chưa cùng đi qua, có nghĩa là Mạc phải tự sát, trong mặc cảm phản bội Mắt Xanh và sẽ phải tự đày ải mình vào cô độc cho đến cùng tận để có thể gìn giữ toàn vẹn trái tim mình cho người tình tri kỷ.

 

   Bóng Tối tự biết không hề có quyền đòi hỏi gì nơi Mạc ngoài sự chấp nhận cho anh được cơ hội tỏ lòng ăn năn. Thường xuyên bị xâm chiếm bằng những ý tưởng kỳ quái và như phải thỏa mãn với chính anh cho mọi cuộc chinh phục, thêm một lần, anh liều lĩnh vẽ ra một mệnh đời khác với một gương mặt khác và lại tự ném mình vào chuyến phiêu lưu vô định này. Anh muốn làm hồi sinh tình yêu đã chết của một xác chết đàn bà giá lạnh. 

   Người đàn ông hiện thân của Bóng Tối đã luôn thỏa hiệp và tiếp tay với định mệnh để dàn dựng mọi cảnh đời nhưng ta phải hoàn toàn trách nhiệm về những nỗi đau phần mình. 

  

   Sau đó, trở về Canada để thu xếp mọi chuyện, anh đã thực hiện mọi điều như đã hứa và có mặt ở Pháp khoảng bảy, tám tháng sau. Môi trường sống mới này cũng chỉ là điều kiện cho anh thêm lần nữa hăng hái vùng lên, bươn chải lo cho cuộc sống. Cả hai thỏa thuận, chấp nhận nhau với những gì còn lại cho nhau như chút rác rơm tơi tả để song hành tiếp tục trên con đường định mệnh.

  

   Cuối cùng, Mạc cũng vùi mình quần quật trong vai trò làm vợ của anh và làm mẹ của hai đứa con với niềm an ủi từ hạnh phúc đạt được của một người phụ nữ bình thường dù là thứ hạnh phúc chìm nổi nhạt mờ trong nỗi đời phải sống là thực tại, nỗi nhớ phải quên vùng trời có Mắt Xanh của mộng mơ kiếp nào.

 

   Lúc đứa con thứ hai của họ ra đời là lúc Mạc cảm thấy đầy đủ hơn bao giờ và tình cảm với Bóng Tối như đang dần khôi phục trong tim thì đúng là lúc anh bắt đầu chán cảnh sống gia đình và dựng lên một cảnh ngộ khác nữa, tìm mọi cách để vui hưởng tự do, tự thưởng những điều anh cho là mình xứng đáng hơn một cuộc đời nhàm chán kéo dài lê thê. Anh đã nỗ lực làm việc và có trách nhiệm với vợ con, lo tốt đời sống kinh tế nhưng không hề góp phần vào việc giáo dục chúng và chỉ nêu ra quan điểm duy nhất tối quan trọng là chúng phải học một nghề để kiếm nhiều tiền. Càng thích ứng với xã hội và thời đại, anh càng hời hợt trong cái nhìn của Mạc; thêm vào đó, từ việc tập trung dạy dỗ cho hai con, Mạc thấy rõ hơn bao giờ sự khác biệt giữa họ rất sâu sắc và ngày qua ngày, vốn đã chưa kịp nồng nàn, họ dần xa nhau và sự cách biệt vô cùng trở thành vực thẳm không đáy đó sẽ không thể cứu vãn cùng lúc với những lỗi lầm mà anh lại vi phạm trong mối tương quan. Điều trầm trọng hơn hết là anh không hề quan tâm đến trạng thái tinh thần của người vợ, dần để rõ thêm những khuyết điểm đã chưa có cơ hội tỏ lộ. Và anh bất cần một khi cảm thấy tình thế chỉ tốt cho riêng mình.

 

   Những ngày tháng … Người đàn bà dần hiểu dù với bản chất tốt đẹp của lý trí và khuynh hướng vị tha của tâm hồn, tất cả vẫn chỉ là hoài không khi đối tượng không đổi thay được bản chất. Thêm một lần hụt hẫng. Hoài không! Những sắc màu của một bức họa hôn nhân chưa rõ nét đẹp đã hoàn toàn bị bôi xóa, lấp kín bởi tính cách con người đàn ông thêm một lần vô ơn bạc tình, sự chà đạp niềm tin dửng dưng tàn độc khiến người đàn bà, đã bị tổn thương trầm trọng trong quá khứ, thêm phần bị xúc phạm quá độ lần này, qua bao thời gian ròng rã, càng thấy mình chìm sâu vào nỗi muộn phiền đơn độc.

 

   Trong nỗi khinh bỉ chính mình và khinh bỉ người đàn ông, nếu không phẫn uất đến phải cắn lưỡi tự tử để trừng phạt sự ngu muội của bản thân, thì từ nỗi căm hận sâu sắc đó, cũng phải tính đường ám sát hắn rồi phi tang xác chết bằng cách dìm vào một bồn nước ngập loại hóa chất để nó tan biến dần đi như tất cả đã không hề có, không từng sống.

   Chỉ là tưởng tượng và giấc mơ. Hai đứa con là bức tường dựng lên với độ cao mà ta không thể vượt bay giải thoát. Vì chúng, Mạc cố quên đi niềm căm phẫn, cố nghĩ đến một chút gì khác, rằng sự hình thành của chúng không từ tình yêu thương ngọt dịu thì cũng từ niềm mong mỏi cần được tái tạo đắp xây. Sẽ quá tàn nhẫn cho trẻ con khi ta nuôi hận với người đàn ông là bố của chúng.

    Anh cũng nhìn nhận rằng hai đứa con là điều đẹp nhất của đời anh và chỉ với chúng, anh dẹp bỏ được mọi ngờ vực, trở nên trung thực và chúng đã cho anh thêm nhiều nghị lực để sống. Mạc không nghi ngờ rằng cũng như mình, anh sẵn lòng hy sinh tất cả cho con. Điều này là điểm son duy nhất trong mối tương quan của họ cho dù hiện hữu của bọn trẻ con cũng không làm họ đến gần nhau thêm chút nào và cũng không vì thế mà anh biết trân trọng người đàn bà là mẹ chúng.      

 

    Không thể phủ nhận và tự hủy con người mình với tình cảm tiêu cực, người đàn bà chỉ còn duy nhất sự hối tiếc là đã không lo giải quyết sớm hơn. Nhưng rõ ràng, cho đến gần đây, ta đã luôn câm nín chịu đựng vì bởi nọ tại kia, nhân nhượng, bỏ qua, không nỗ lực, để tránh né xa lánh thực tại này, có thời gian vun vén phía đời tâm linh, chắm chúi vào những trang viết, và đó là phần lỗi của mình, vì đã tìm lại được cảm giác bình yên trong nguồn nghệ thuật, từ một kiếp đời quá đỗi gian nan, bấp bênh buồn thảm, khi ta đã cắt đi một khoanh đời rất lớn là thêm ba mươi năm cho cuộc sống mà ngoài hai đứa con, tất cả đều lầm lạc, vô nghĩa.

 

    Chỉ xác nhận những nhầm lẫn của ta trong kiếp này là chưa đủ nhưng không rõ đã phạm những tội lỗi gì trong tiền kiếp và có thể chính ta cũng muốn tự trừng phạt mình cho cái tội đã sinh ra làm đàn bà với những ước nguyện tầm thường đáng lẽ không nên có, ta đã hỏa thiêu một cách tối tăm thời gian đời mình cho những chịu đựng và hy sinh vô nghĩa khi gánh chịu thêm khổ hình của ai nào khác.

   Với nỗi tủi mừng như vừa tìm thấy một điều quý giá vô cùng trên mặt đất ngắt lạnh đìu hiu kia, trong cõi người vô cảm này, người đàn bà trốn vào cô đơn là nơi nương náu, vùi trong vũ trụ tự tạo cho riêng mình, đó là chút may mắn được tự giam hãm trong ngục tù tư tưởng vô hạn, tự đày ải vào nỗi buồn không biên giới, với toàn thể con người mình thăm thẳm chết đi sống lại từ những chấn thương trầm trọng của tâm hồn.

    Một sự thật duy nhất, sống động hơn tất cả vẫn là nỗi đớn đau phận người rưng rức không thể bão hòa, như đã tạc, đã thấm vào xương máu thịt da, vô phương diễn tả cho dù mọi lầm lỗi có được Thượng Đế tha thứ, dù cho đã thoát bỏ được những gông cùm xiềng xích, bao ngược đãi oan khiên.

Mùa đông chìm lịm của hiện hữu một xác chết lạnh và một bóng đen tưởng sẽ là bất tuyệt, với thời gian qua, quá khứ dần xa bỗng đột nhiên bị khuấy động cho sự thật nào thuộc về dĩ vãng, nằm chết âm thầm, bây giờ trở thành thực tại, rõ ràng minh bạch được phơi bày một cách lộ liễu dưới trời cao trên đất rộng, rồi quá khứ đó còn thuộc về cả ngày mai thì câu chuyện đời bi hài kịch mới được toàn vẹn đầy đủ, ở tình cảnh này, đời sống tinh thần của hai đứa con sẽ mang lại câu trả lời cần thiết trong tương lai.

    Ánh nắng ngày xuân bỗng rực sáng chiếu vào khung cửa ngục tối, soi rõ tận cùng đến đáy vực thinh lặng những điêu tàn vụn vỡ cả một vũ trụ hư ảo. Và bên ngoài, tuyết đã tan.

   

    Chuyện nhỏ. Như mọi vụ việc của đời thường. Từ mắt nhìn của người chung quanh và tòa án chỉ là thế, khi hai người chẳng có lý do nào để buông nhau nhưng chắc cũng không có lý do nào để giữ nhau. Thôi, thì thôi. Vậy là cũng không có gì phải làm ầm ĩ nhưng họ muốn ăn thua đủ, sát phạt nhau cho đến cùng dù phải bỏ mạng trong cuộc chiến bất phân thắng bại. Nếu lời phán xét cuối cùng thuộc về Thượng Đế thì khoảnh khắc vừa qua, vì quá bận rộn chu du khắp nơi trên địa cầu để đánh kẻ ác cứu người hiền, Thượng Đế đã bàn giao việc nhỏ này cho pháp luật, chính xác hơn là quyền phân xử tuyệt đối thuộc về bà chánh án tòa tiểu hình tại thành phố Meaux, ở ngoại ô của Paris, nước Pháp.    

 

   Một năm, dạo sau này, từ qua thế kỷ mới, trên khắp thế gian, tính ra, càng lúc con số người về hưu, có nghĩa là người già, đòi ly dị càng tăng vụt. Nguyên nhân thực tế chỉ đơn giản : người phụ nữ từ lâu đã có độc lập về tài chánh, người phụ nữ có hy vọng sống lâu hơn đàn ông và có thể kéo dài cuộc chơi một cách khác, không muốn tiếp tục phục vụ một người chồng không xứng đáng với tình cảm của họ, bất cứ độ tuổi nào, người phụ nữ vẫn có quyền nhìn lại tất cả và quyết định cho phần đời còn lại.

   Nhưng người đàn bà này còn có lý do khác, quan trọng hơn mà người đàn ông không thể hiểu cũng như mọi ai khác không thể biết : Từ quan điểm đã chết đi sống lại nhiều lần cho quá nhiều điều phi lý và bi thảm, ta không còn muốn chết đi lần cuối một cách vô nghĩa tối tăm như loài côn trùng nín câm trong đêm dài tịch mịch. Với từng nỗi khổ, thời gian và im lặng sẽ là câu trả lời kiến hiệu. Tư tưởng này không còn giá trị nữa một khi cả hai đã đến đích cuộc hành trình đứt đoạn một thời rồi nối lại, phải cùng nhau sống cho hết những hỉ nộ ái ố của một liên hệ nợ nần tình cảm chưa dứt được từ tiền kiếp. 

    Với người đàn bà, cái chết chỉ có ý nghĩa khi nó mang nét đẹp thiêng liêng của mệnh đời khổ đau và tình yêu vĩnh cửu.

  

   Người đàn ông bàng hoàng không tin nổi kết quả lúc đọc bản án của tòa mà vị luật sư giỏi có tiếng của anh vừa gửi đến. Anh đã có can đảm chi nhiều cho hắn với hy vọng phần thắng sẽ về tay mình. Hắn cũng đã hứa hẹn với anh một kết quả như ý. Thế mà …

    Chắc chắn đây là một nhầm lẫn của pháp luật hoặc có nhiều điểm mờ ám nào đó bên trong vụ việc.

    Bà chánh án tòa tiểu hình kia đã phân xử một cách bất công và thất lợi cho anh đến có cảm giác trời đang sập xuống đầu : Toàn bộ tài sản ( hai căn hộ và tất cả tiền dành dụm ) sẽ thuộc về người đàn bà đã là vợ cũng đã là một loại nô lệ mà anh nỗ lực tranh đấu để giữ gìn và tận dụng nó; chưa hết, anh sẽ còn phải tiếp tục trang trải vô thời hạn hàng tháng những khoản linh tinh khác cho mụ ta như thuế nhà và phí quản lý, và thanh toán luôn cả tiền luật sư của riêng mụ. Hiểu theo cách khác, anh ra đi mà vẫn phải nuôi mụ cho đến chết. Luật pháp của một xã hội mang tính nhân quyền cho rằng con mẹ láo lếu tầm thường này đã hy sinh công việc, chấp nhận ở nhà chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái là điều quan trọng nhất và thể loại phụ nữ bất tài vô tướng sống bám như loài cây tầm gửi đó còn xứng đáng được tôn vinh hơn bất cứ việc làm nào, thành công nào trong đời sống của những công dân tốt.

   Cũng tính theo luật, họ đã dựa trên sự khác biệt từ lương tháng của cả hai (mà lương của mụ đàn bà gần như là con số không), trừ đi rồi nhân lên cho con số ba mươi năm từ ngày lập hôn thú để tìm thấy kết quả là số tiền mà anh đàn ông phải bồi thường thiệt hại cho người phụ nữ đã luôn thiệt thòi.

   Luật lệ cũng như miệng mồm, do tế nhị, chẳng ai kiểm điểm, kể ra chi tiết cái số việc không tên tuổi mà loại phụ nữ dốt nát chết tiệt này phải đảm nhiệm : mang nặng đẻ đau, nuôi con, điều dưỡng, đày tớ và cũng là đầu bếp, thợ may, tài xế, gia sư không công, tối tối lại còn phải lết vào giường phục vụ ông chủ. Thời đại này dù có sự đảo lộn, đổi thay mọi vai trò trong xã hội nhưng ở Pháp, thể lọai đàn bà này vẫn hiện hữu khá là đông và chúng được cho là đã hy sinh nên xứng đáng được bồi thường. Bằng tiền. Vâng, bằng tiền của những gã đàn ông kiếm được một cách khổ nhọc cả đời.

   Ở xứ này, không ít đàn ông như anh, sau cuộc ly hôn, phải rời nhà, ra đi với một valise quần áo, có phước thì còn việc làm nuôi thân, lại còn trường hợp phải tiếp tục trả góp nhà cho mụ đàn bà, vô phước mà thất nghiệp rỗng túi nữa thì không khéo lại trở thành kẻ vô gia cư, lăn lóc đầu đường xó chợ, thân tàn ma dại, chỉ còn phương pháp kết bạn với chai rượu, khề khà nhâm nhi trong khi chờ đợi phép nhiệm màu cứu rỗi.

    Điều lạc quan duy nhất mà tên luật sư láu cá của anh thông báo là anh có quyền giữ tiền hưu trí cho riêng mình sau những phần trang trải. Thế thôi! Hắn phủi tay. Vốn đa nghi Tào Tháo, anh nghĩ rằng bọn này có thủ đoạn mờ ám gì đấy phía sau cái thối tha gọi là pháp lý công bằng. Anh đã bị lường gạt một cách trắng trợn và đau đớn bởi luật lệ của một quốc gia áp dụng gọi là một cách bình quyền mà oan uổng bất công hoàn toàn cho những tên đàn ông như anh, cả đời làm lụng góp nhặt ky cóp cho cọp nó xơi. Loại pháp luật bảo vệ che chở phụ nữ đã là động cơ thôi thúc chúng càng liên tục vùng lên đòi hỏi thêm quyền lợi. Nô lệ đã bứt tung sợi giây xiềng xích để vác cái mặt hỗn xược lên sống một cách đàng hoàng.

   Suy nghĩ kỹ, anh thấy rõ là mụ đàn bà đã chẳng cần có chiêu trò gì ngoài cách ngồi im như chết, hoàn toàn bất động cũng như bất lực hoàn toàn nhưng thực chất, mụ đã đánh trên mọi mặt trận một cách thâm sâu ác liệt nhất mà ta chẳng ngờ : Từ chiến thuật tâm lý với hai đứa con, bình tĩnh giải thích và khuyên bảo chúng vẫn có tình cảm và sự tôn trọng với người bố, thế là mụ đạt thêm sự ủng hộ lẫn tôn trọng và tình yêu của chúng, cho đến cách nghiên cứu về mọi điều mà luật pháp áp dụng cho tình huống, gom góp thu nhặt giấy tờ linh tinh rồi cuối cùng, khi chắc ăn, mụ te te đi gặp luật sư để lo vụ việc. Mụ làm vẻ lờ đờ mờ mịt nhưng thật ra, chính là thứ giả ngu, nắm vững tình hình cũng như biết rõ về tâm lý con người của ta cũng như chiến thuật mà ta thì đã quá xem thường đối thủ cũng như chẳng có khả năng và thời giờ để tìm hiểu một mụ đàn bà điên để làm quái gì … Ta đã luôn yên tâm là như một xác chết, mụ không thể động đậy gì nữa, nhất là chúa ghét đụng đến giấy tờ, thủ tục hành chánh, mụ luôn run lên bần bật, tránh né không làm. Và trên hết, từ hồi nào tới giờ, mụ đã phó mặc việc tiền nong cho ta lo, chỉ tại cái đầu toàn chất thơ thẩn vớ vẩn của mụ, đã vốn như chuyên gia nhầm lẫn trong mọi tính toán.

    Chẳng lẽ mụ cương quyết đến liều mạng vong thân vì nỗi oán hận cay cực của bước đời dĩ vãng? Đàn bà nào chẳng thù dai nhỏ mọn? Nhất là mụ này vẫn hay nghĩ ngợi, vẫn thường âm thầm thương tủi lẫy hờn vô cớ, thêm vào đó, mụ còn có trí nhớ của loài voi, cái gì cũng nhặt nhạnh bỏ vào trong cái đầu nhỏ xíu để lưu giữ như kho lương thực giờ đã quá tải nên mới đổ điên, mang tâm bệnh, là nguyên nhân khiến mụ thường ở trong những trạng thái bất định, lúc sáng suốt khi hoang mê rồi hành động bậy bạ lung tung.

   Nhưng nhìn vấn đề từ góc khác, hành động lung tung của mụ đã cụ thể hóa và một cách nghiêm khắc, mụ đã dạy cho ta hiểu rằng từ sự giả tạo, con người không thể hủy diệt tận gốc một sự thật nào cũng như khi có tình yêu chân thành, một người phải nhìn bằng trái tim mới thấy được ánh sáng từ tâm linh người kia. Như từ xa xưa, trong một góc đời, ta đã nhìn thấy tâm hồn lung linh của người con gái như ánh sao xanh nơi vùng cao nguyên lặng lẽ. Trên nền trời tím hoàng hôn, in đậm vóc dáng u uẩn cô đơn cưu mang nỗi thảm sầu thân phận.

 

    Chưa hết đâu, mụ điên đột ngột quyết định tung hê tất cả, một lần một đời cho thỏa chí tang bồng, phơi mở nỗi niềm, trút bỏ giải bày tâm sự. Như để tự gỡ rối tơ lòng, mụ miệt mài viết lách, kể lể dông dài, đem đăng báo mạng, hú lên cho cả thế giới biết chuyện đời mình. Kể cũng lạ, từ một người sinh ra với tâm hồn chỉ lạc vào mây khói, chỉ sống âm thầm trong bóng tối, ôm giữ đời riêng như kho báu vô giá, chẳng hé răng bao giờ lại đột nhiên có thái độ kỳ quái, như kẻ khùng bị lên cơn đột ngột, tự châm lửa đốt nhà rồi khi thấy hỏa hoạn, lửa cháy đùng đùng thì hoảng vía, hét chói lói, la bài hải, kêu gào cứu hộ. Chắc do bị dồn nén phẫn uất âm ỉ từ quá lâu nên mụ kiên tâm ra tay trừng trị kẻ hắc ám ngu si và đánh một đòn duy nhất, cũng là trận cuối cùng trước khi gục chết thật sự. Đúng là điềm chết. Không chi khác. Nhưng từ đây đến lúc vào hòm, mụ cứ việc thong thả ngồi mát ăn bát vàng đã.

   Còn nữa, đã không bao giờ nói nhiều, tâm sự, bây giờ thì mụ kể hết cho gia đình, bỗng dưng trở thành liến khỉ, cái miệng chanh chách với kẻ lạ người quen. Bằng mọi cách. Nào là gọi điện khắp nơi, nào là tuyên bố trên mạng xã hội, nào là bẻm mép thèo lẻo với bất cứ ai ngay ở ngoài đường. Như thể bức xúc làm bốc hỏa đến loạn trí, mụ khỏa thân, thoát y vũ,  lột hết, trần truồng cho loài người chiêm ngưỡng một tòa thiên nhiên lồ lộ, nhìn ngắm thỏa thích những đường cong tuyệt mỹ và ai nghĩ sao cũng mặc. Khoe ra cái xấu thế mà lại nhận được toàn là sự thông cảm an ủi, hỗ trợ tinh thần khiến mụ càng hăng tiết không lùi bước. Kể ra một đứa khùng điên cũng có sự thông minh nào đó, của riêng nó và sự thật là mụ giả điên hoặc điên tùy lúc.

   Thây kệ, cho mụ được một lần tha hồ dè bỉu nói xấu ta để hả mối  hờn căm sâu sắc. Vì nói cho ngay, bao lỗi lầm của tên đàn ông cũng thật đáng mang xử trảm dù hiểu theo cách để khoan hồng, con người được sinh ra đã là một nhầm lẫn khó hiểu và nhận thức cũng như hành động cách nào của nó cũng mang tính tội lỗi và nó biết lắm chứ : tội gì nặng nhẹ rồi cũng sẽ được thứ tha. Vậy thì tội gì mà không cứ sống như ta thích sống?    

    Nhưng cách hành xử ngay thẳng của người đàn bà đã cho thấy rõ  sự tha thứ không là điều kiện để làm hồi sinh tình cảm đã chết theo cách chết một lần là chết vĩnh viễn đồng thời nợ một lần là nợ truyền kiếp. Kể ra thì tuy mụ mềm dịu tròn trĩnh trong tâm hồn nhưng sắc sảo gai góc trong lý trí, luôn với vẻ bình thản pha chút tự trào nhưng ẩn chứa một nỗi đắng chát đớn đau nào đó, cái nỗi mà ta đã chẳng hề quan tâm nhưng dù sao chỉ cần để ý một chút cũng biết rằng nụ cười của mụ là một hình thức buồn phiền não nuột.

  

   Cuối cùng, ngoài bản án của tòa mà phần lợi lộc hoàn toàn là phía phụ nữ, mụ đã đạt được điều mơ ước : đã cho ta biết mụ là ai, điên hay tỉnh, và nói cho ngay, bây giờ hiểu mục đích chính của mụ là thế, là buộc ta phải nhìn nhận rằng trí não mụ còn sáng suốt; và những thứ khác phải dính líu đến như tiền nong chỉ là những gì bắt buộc phải giải quyết từ một tương quan khi dứt điểm.

    Mụ đã cho ta biết thế nào là ngày tàn của bạo chúa, đồng thời ta đành tạm chấp nhận tình thế sau khi đã áp dụng mọi cách, đưa ra mọi hoạch định đều không làm mụ đổi ý. Bây giờ dù ta có xoay kế nữa, mong muốn được đổi vai trò, xin một cơ hội cuối cùng để làm kẻ hèn, nô lệ hầu hạ nữ chúa cho xong phần đời còn lại, ta sẽ gồng mình cố sức để nâng mụ như nâng trứng mỏng, hứng mụ như hứng hoa tươi, chắc chắn mụ cũng sẽ nguầy nguậy lắc đầu không chịu vì không tin gì nổi nữa ở gã đàn ông đã luôn dối trá. Quá muộn! Thế là hết. Vô vọng. Giờ đây, ta cảm thấy thật sự nể nang mụ. Và tiếc ngom ngỏm. Tiếc công lao tiền của. Tiếc mụ đàn bà còn xài được. Tiếc con ốc nhỏ hiền lành không sức kháng cự, chỉ cần được che chở yêu thương mà vì bao ngược đãi của định mệnh và loài người, đã trở thành loài rắn lột da chết đi sống lại cưu mang chất nọc độc giết người rất chậm.

  

   Có lúc, mụ điên đã từng buồn buồn tâm sự rằng tuổi tác chỉ là khái niệm về những con số không nói lên được một phần những gì ẩn chứa trong tâm trí một người. Mụ soi gương, ngắm nghía tìm tòi trên khuôn mặt quen thuộc, nếu còn gì chăng nữa thì chỉ là một tí duyên ngầm sót lại, cái trời cho đó phát tiết từ tâm hồn qua hai khung mắt dù ảm đạm vẫn ngời lên một ánh sáng lạ lùng, không thể tàn phai như những đường nét mong manh đã đổi thay đến mất mát của bề ngoài. Còn bên trong, chừng như gia sản của mụ cao ngất ngưởng, ngồn ngộn đầy lên đến ngạt thở, bởi đã lo vun đắp từng ngày từ đam mê nghệ thuật ... Ngoài ra, mụ bỏ chút thời gian săn sóc tâng tiu con mèo, trò chuyện với nó, chăm cho mấy cái cây xương rồng. Mụ ở trong căn phòng có cửa sổ lấy ánh sáng và một cửa đi ra ngoài balcon mà phía đó mụ cho chim ăn mỗi ngày. Thế thôi. Mụ thì chỉ thế.

   Thường xuyên xốc xếch xiêm y, tóc tai tơi tả nhưng thi thoảng nữ tính ngo ngoe, lại ngồi tỉ mỉ điểm trang, lặng đi, ngắm nhìn kỹ lưỡng, thở ra nhè nhẹ, có ý tiếc nuối tuổi xuân, có khi mụ cao hứng, tô son đỏ choét, móng tay dài nhọn sơn màu máu quỷ, rồi diện vào, trông nhí nha nhí nhảnh như loài điếm thối. Kể cũng tội. Chắc vẫn mơ đến tình yêu.

 

    Mụ điên khiêm tốn cho rằng trong một cuộc ly dị chỉ toàn là kẻ thua cuộc và riêng định mệnh là được thỏa mãn? Không đâu, toàn thắng trên mọi phương diện, mụ ăn mừng chiến công. Vẻ mặt thản nhiên lạnh lùng nhưng chắc là trong bụng đang sướng rên mé đìu hiu … Những tưởng yến tiệc linh đình gì hóa ra chỉ là bữa bánh bột lọc bọc nhân tôm mà mụ lui cui lách cách tự làm, đây là món khoái khẩu nhất của mụ; mỗi khi hài lòng tâm đắc chuyện gì, mụ bỏ thời giờ làm, tự đãi mình món này và vui thú thưởng thức nó như một hạnh phúc riêng biệt, không thể chia cho ai khác … Kể cũng là người gốc Bắc đấy, nhưng vì sinh trưởng ở cao nguyên Trung phần, một nơi có nhiều dân Huế, Quảng nên mụ chỉ thích chén nhiều món của vùng này.

    Mụ dọn bữa, không mời ai, tự biên tự diễn, pha tách trà gừng nóng, ngồi chễm chệ một mình trước một đĩa bánh ụ lên, màu tôm cam đỏ ẩn hiện dưới lớp bột trong, dai và mềm, loang loáng những hành mỡ trông thật hấp dẫn. Hấp dẫn như bao nhiêu món ăn mà mụ đã luôn nấu cho cả nhà, món Tây món Việt đều được làm với tình yêu và nghệ thuật, biến mỗi thức ăn thành nguồn lạc thú thiêng liêng sẽ in đậm hương vị vào tim óc hai đứa con, một phần văn hóa cũng như sẽ là kỷ niệm đời đời của chúng mà người đàn ông bạc nghĩa vô tình đã không hề thấy đó là điều quý giá. Đơn giản là mụ đã được hưởng cái thú đó ngay từ bé trong gia đình, bởi bà ngoại bà mẹ.

   Gần đây thì đã chán, và mệt. Nhất là từ lúc hai đứa con đã lớn và ở riêng, mụ không còn hăng hái như xưa. Nhà cửa bếp núc đều kém phần tươm tất sạch gọn, cũng không quan tâm quá nữa, mụ tập trung vào công việc đã luôn đam mê yêu thích, cày cục làm thợ viết; mỗi ngày đều có ra ngoài, lộ trình chỉ là giữa chỗ ở và nhà thờ, cái thư viện thành phố, đi dạo ven hồ nước ngắm nhìn lũ vịt, hoặc lặn lội ra tận phía rừng bên kia, mụ đi theo tiếng hót của những loài chim, tiếng xạc xào của những tàng lá, theo lời gió gọi … Đời chung tình riêng, tình chung đời riêng. Trời đã ban tặng cho người đàn bà một trái tim đa cảm thì đương nhiên, suốt một kiếp chỉ là nạn nhân của những rung động khắc khoải có được từ đó.

  

   Bây giờ, hiện trường này, mụ ăn tem tẻm, hít hà, xì xụp chén nước mắm ớt thơm cay. Ta thấy thòm thèm bèn hỏi xin một miếng. Mụ không cho. Ăn sạch bách. Xong xuôi đâu đấy, pha tách cà phê, ra đứng nơi cửa sổ, châm một điếu Dunhill xanh, phì phèo nhả khói với vẻ ung dung, ta đây bất cần đời, hai con mắt lim dim mơ màng rồi lại mở lớn nhìn trời ngó đất, miệng bỗng chiêm chiếp gọi mấy con chim sẻ … xem như người đàn ông không hiện hữu nữa.

   Vốn ăn uống chẳng bao giờ ra bữa, đói lắm và gặp món tủ mới ăn khá, không thì vặt vãnh cho qua ngày. Thi thoảng, làm như cũng biết rượu thịt, nhậu nhẹt như ai, mụ quyết định quất một cái đùi gà rô ti to vật vã, cưa một chai vang đỏ loại chiến, uống chút cognac kèm tách cà phê với khói thuốc. Thế thôi. Từ đã lâu năm. Mụ thì chỉ thế.

   Thật ra, nuôi mụ thì cũng chẳng đến nỗi tốn kém quá, muốn vui ta biết ý, cũng chiều chuộng, chỉ cần mỗi năm một lần cho quy cố hương cũng đủ khiến mụ hí hửng. Mua được vé, thích lắm, thế là mụ tơm tớp tơm tớp để đi Việt Nam. Lúc vui vẻ, trông mụ ghê ghê thế nào, quái dị kỳ khôi, có thể vì ta đã quen thấy mụ câm lặng buồn rầu và hồn vía phiêu lạc như bị quỷ ám ma nhập, điều này phải thích hợp hơn với một người sinh ra đời để chịu khổ và ý thức được rằng hạnh phúc nơi cõi này là được có những niềm đau.

    Mỗi lần được tung tăng tung tẩy như thế, trước tiên, mụ đáp xuống Hà Nội thăm bà con họ hàng, vào đến Sài Gòn, việc chính cũng thăm gia đình đã dọn xuống đó từ lâu, rồi mụ tót lên Đà Lạt vui thú bạn bè xưa cũ, cà phê cà pháo. Bạn mụ thì một đám mặt mẹt thân nhau từ Tiểu học Trung học Cao đẳng không dứt ra được … Lúc trở về, mụ thường vác theo vài cái bánh chưng, ô mai, ít đặc sản để dùng dần, đặc biệt là mụ mê tít mấy con tôm khô; mấy con khô mực để lai rai nhắm, và ở phi trường, mụ không quên mua thêm cây thuốc lá để hút trong vài tuần. Thế thôi. Nhưng sao dạo sau này có vẻ không hứng thú lắm để về như trước nữa, chừng như bắt đầu thấm mệt vì những chuyến bay.

   Mệt thế tại sao mụ còn lên cơn, thu hết sức lực để vùng lên đánh một trận tơi bời hoa lá, một mất một còn? Như thể ta với mụ là loài bò sát nào đó, đói khát đến cuối cùng phải ăn thịt lẫn nhau để tồn tại. Vọng động nào đã làm thức tỉnh trong cõi lòng u mê quạnh quẽ của mụ nỗi đời dĩ vãng đó, đã làm bùng lên ngọn lửa âm ỉ không thể lụi tàn? Mụ đã luôn có khuynh hướng nghĩ rằng không gì thú vị bằng thực hiện những ý tưởng ngông cuồng rồ dại. Rồi mụ sẽ hối tiếc.

   Nhìn mụ, giây phút này, ta vẫn như chẳng biết chút gì về người đàn bà vướng mắc đời mình từ xa xưa thế kỷ trước, từ năm 1974, lúc mụ còn là đứa con gái mới lớn, mười lăm tuổi ở nữ trung học Bùi thị Xuân Đà Lạt, còn ta chỉ mười tám, mới rời trường Pétrus Ký Sài Gòn để vào Văn Khoa. Ta đã hì hục đạp xe lên tận tòa sọan báo Chính Luận để xin địa chỉ của mụ đặng viết thư làm quen, lúc mụ viết cho trang báo Mai Bê Bi ấy mà … Gần năm mươi năm rồi. Cái gì đã khiến ta cứ ròng rã đi kiếm mụ, ánh sáng mà cũng là cục nợ, để cột vào mình với sợi giây bền chắc thì mới yên tâm mà sống, mà chính mụ cũng để yên cho bị cột dù khó chịu bực dọc cho rằng chẳng phải là dây duyên, để cuối cùng, đã điên tiết lên cơn, sùng sục cắt bỏ nó đi không thương tiếc.

       

    Bỗng thấy bàng hoàng thầm hỏi có thật đã xong hay chưa? Sao tất cả như không hề có khởi điểm mà cũng chẳng đi đến tận cùng? Xót xa cho hai hiện hữu tội tình, tuổi trẻ và bao biến động một kiếp sống lưu vong. Thuyền và biển. Những lục địa. Những nơi chốn. Những chuyến đi. Thêm một điều gì quý giá mà ta đã vừa đánh mất trong hắt hiu buồn, đánh mất trước khi có được. Một nỗi gì đã lỡ từ buổi đầu tiên nên gần gũi đó mà đã mãi hoài cách trở xa xôi cho một đời rồi cũng đành qua đi, mất dấu. Sài Gòn, Đà Lạt … những không gian, những thời gian đó, như tuổi trẻ và mái nhà là nơi chốn sinh trưởng, một lần rời bỏ là vĩnh viễn không còn, là mãi mãi bất an. Chỉ hai đứa con là điều trong sáng duy nhất cho ta cảm giác được gửi trả về một thời tuổi nhỏ.

   Người đàn bà vẫn vấn vương một chút gì không bao giờ hoàn toàn dứt bỏ. Bao thời gian, vết tích kỷ niệm nào chưa phai trong hồn như  mảng rêu buồn trên phiến ngói vỡ ẩm mốc sương gió từng mùa. Bao sự thể đã sống suốt một đời như từng bóng mây qua, còn lại là những giòng chữ trào lên trang viết, từ bao chấn thương nội tâm đã tạc vào kiếp người.

    Còn người đàn ông thì đã từ quá lâu không còn gì nữa. Những giờ tha thiết đã quên, những phút nồng nàn chẳng nhớ. Chẳng nhớ gì nữa cả. Không gì nhọc nhằn đau đớn bằng hồi tưởng và ăn năn nhưng dù cố quên để tự giải thoát khỏi những buồn phiền, âm vang một thuở như tiếng khóc nghẹn ngào chìm tắt đã từ lâu đắm vào dĩ vãng cũng có lúc tự nhiên thức tỉnh. Ta đã vô tình cũng như cố ý giết đi con người thật của mình và không còn xứng đáng với tình cảm mà ta đã xem nhẹ hơn bao điều vô nghĩa khác. Chỉ có điều, mụ đàn bà phải nhớ cho rằng ta đã vì mụ, và suốt đời chưa vì ai khác mà đã từng khóc ròng như đứa trẻ nít, đã điên đầu loạn óc không nguôi.

   Bỗng dưng bây giờ lại cảm nhận như còn đâu đó là bao giăng mắc hoang mang, vất vưởng bùi ngùi trên tháng ngày buồn bã lênh đênh mà đời người sắp hết. Luôn sống chẳng cần triết lý nào hoặc cái triết tốt nhất là quên đi, quên đi cũng là một lẽ sống ở đời và sự quên lãng dần cũng là thói quen, biến ta thành kẻ lạnh lùng, tàn độc lìa xa ngay cả với chính mình, nên cố yêu đời mà sống, chấp nhận mọi điều đến như đương nhiên nhưng hiện trường này, loại triết đó sẽ không thể áp dụng vì rõ ràng ta không thể chấp nhận điều phũ phàng vừa xảy ra. Một cảnh ngộ không hình dạng không tên tuổi khiến ta thật tình chới với như rơi vào khoảng đêm mù lòa. Rồi như ngạt thở khi mường tượng thêm cảnh vắng buồn u ám của một chỗ ở nào đó, trong những ngày tới, không bóng dáng người đàn bà ra vào, không mùi vị những món ăn ngon, không tiếng động nhẹ của bước chân đi lại … và những gì lặt vặt, dấu vết nho nhỏ nào khác, từng thứ đã như tạc vào đời, in đậm vào không gian sống tiện nghi từ bao nhiêu năm mà ta đã vô cùng hờ hững …

   Ngày nào tuổi trẻ với thế giới lớn rộng trong tầm tay, người ta đâu biết thế giới sẽ dần thu nhỏ lại để giờ đây tan bay trong tầm mắt. Người đàn ông bỡ ngỡ nhận ra mình còn đang níu kéo một cách tuyệt vọng điều gì trống rỗng trong âm thầm.

   Đã luôn tinh ma quỷ quái, tự tháo gỡ mọi vấn đề, thấy được ngay cách giải quyết trước khi vấn đề hiển hiện; giờ phút này, người đàn ông hơn bao giờ cảm thấy mình thô kệch méo mó ngay với chính mình và trước mọi người, trước cuộc đời. Đã luôn hãi sợ cảnh nhàn rỗi, chợt thèm khát được tận hưởng khúc đời còn lại bằng sự lười biếng, thong dong, phất phơ như gió … hoặc sẵn sàng làm kẻ tàn phế, hết thời, co cụm khúm núm, chịu cảnh ở tù, với mụ đàn bà trong vai trò cai ngục nhân từ ban bố cho kẻ khốn đốn này mỗi bữa một bát cơm, mẩu bánh mì, ly nước lạnh từ lòng thương hại … vẫn còn hơn là như con sư tử lãnh chúa già, còm cõi trong nhục nhã, kiệt sức và tuyệt vọng, sẽ gom góp tàn lực lê lết trốn chui trốn nhủi vào trong một góc rừng vắng, và sẽ hấp hối trong ngậm ngùi đớn đau, để chết dần mòn, chết dấm dúi trong đơn độc.

    Nhìn ra cửa sổ, tấm màn đã vén lên, ngoài khung kính, trời thẫm tối từ bao giờ, ánh trăng lưỡi liềm mờ nhạt chênh vênh như dửng dưng hắt vào hồn ta một nỗi gì héo úa. Thôi là hết.  

   Tuần lễ đầu, sau khi có bản án, người đàn ông đã hoảng hồn, toát mồ hôi, nhưng sau đó, dần dà thấy nguôi đi, không biết tại sao, lại bị xâm chiếm bởi ý nghĩ lạ rằng rõ là tiền bạc hay mọi điều khác đều chẳng có gì ghê gớm đến thế, mà điều chính là ta không biết làm sao để tiếp tục một nhịp sống hoàn toàn khác từ bao nhiêu năm nay. Trong một cuộc ly dị, có thể được mất cũng chỉ là một cách nghĩ, một cách cảm nhận để thấy lòng bớt xót đau. Người ta thường lấy con cái và tiền bạc của cải để chọi nhau, ném đá nhau đến vỡ đầu sứt trán để sau cùng, biết rằng sự thiếu hụt trống vắng vây quanh là điều đáng sợ hơn hết. Vẫn biết sau những cuộc vui kiếm tìm suốt một đời sẽ chỉ là phù ảo qua mau chính vì vậy ta chỉ còn người đàn bà để giữ cho đời đỡ khổ, thế mà bây giờ …

 

 Mạc trở về bằng những bước chân lầm lỡ một đời tàn phai. Từ rất xa, từ muôn vàn cách trở. Từ tuyệt vọng của hoài bão tình yêu đàn bà. Từ ngục tối giá lạnh và nỗi sống mòn suốt kiếp đảo điên.

 

    Những ngày sau này, cảm giác hụt hẫng mất mát xâm chiếm, anh lại tìm mọi cách lung lạc Mạc. Anh có vẻ buồn khổ thật vì chắc không còn đủ sức đóng kịch.

    Và anh hát. Trong tiếng đàn ngập ngừng đứt đoạn, giọng nho nhỏ nghèn nghẹn anh ca bản Nửa Hồn Thương Đau, diễn tả nỗi niềm  u uất não nề. Chừng như những giọt nước mắt nóng của anh rớt xuống sàn nhà lạnh có vẻ chân thành, cho đến gần đây vẫn chỉ là nước mắt cá sấu … Mạc cười thầm. Có lẽ bất cứ ai một lần trong đời cũng phải khóc lẻ loi một mình, và chỉ lúc ấy, người ta mới thật tình đau đớn.

    Rồi vin vào mọi lý lẽ mơ hồ, nói đến sự tổn hại tinh thần của hai đứa con, than van về sức khỏe và tài chánh của mình … Tuyệt nhiên anh không quan tâm đến trạng thái nào của Mạc, từ sức khỏe cho đến tinh thần. Không! Vẫn như từ bao năm qua. Hờ hững, vô tâm và tàn nhẫn! Anh bẻ quặt nguyên nhân của vấn đề, cho rằng người đàn bà đầy đủ thường giở chứng đành hanh, như thường lệ tìm cách chạy tội, đổ lỗi cho người khác. Không bao giờ anh hiểu điều giản dị là có những bông hoa không bao giờ mua bán, chỉ được trao tặng cũng như anh làm sao hiểu ngoài tiếng chuông thánh thiện của tình yêu, mọi tiếng động khác chỉ làm tổn thương đau đớn cõi nội tâm thinh lặng của con người. Nếu có thể gọi hạnh phúc bền lâu là sự góp nhặt từng khoảnh khắc nhỏ của rung cảm thật và sống động, không hứa hẹn không mộng ảo thì anh, may mắn là đàn ông, đã không bao giờ học hỏi để trưởng thành trong chiều kích quan trọng nhất.

    Mạc im lặng, một thoáng thương hại loài thiêu thân vẫn lẩn quất đâu đó trong lòng chợt lịm tắt. Còn lại sự khinh bỉ. Không gì khác.

    

    Đã gần nửa thế kỷ từ ngày biết suy nghĩ, người đàn bà cũng không khác chi thời ấy, suốt đời với quan niệm đơn giản là người ta chỉ được quyền bước vào cõi hồn cô ta với tình yêu, bằng những bước chân dịu dàng, và chỉ riêng trái tim mới cảm nhận được những điều đẹp thánh thiện của cuộc đời. Giờ đây, viền mắt thâm quầng, vết nhăn rõ nét nhưng cái nhìn vẫn đăm đắm về một cõi sống chứa chan ngập tràn sự chết từng khắc giây và sự sống được âm thầm phục sinh từ cõi chết bình yên. Sống và chết là một hòa hợp tự nhiên như dĩ vãng lấp đầy hiện tại, hiện tại tan dần vào tương lai để tương lai sẽ trở lại dĩ vãng. Tất cả thuộc về Vĩnh Cửu.

    Theo phương cách nhiệm màu ngoạn mục, quả đất xoay tròn bất tận trên một quỹ đạo huyền thoại có tên là thời gian. Khi tất cả thuộc về Vĩnh Cửu, không có khởi điểm và không chấm dứt, thời gian không thật sự hiện hữu hoặc chỉ là một khái niệm mơ hồ trong tâm trí con người. Khi những con số chỉ là biểu tượng không xác định sự thật nào.

     Một biến động, trong cảm giác thời gian chợt như chuỗi ngọc vừa bung đứt, tung rời từng hạt tròn, rơi xuống vỡ tan. Như sợi dây kết nối con người mình với đời ngàn năm già cỗi cũng mới chia lìa. Từ những hỗn loạn kỳ lạ khởi động trong miền vô thức, với tiếng nói linh cảm đặc biệt phụ nữ và nguồn nghị lực nội tâm kỳ diệu dai dẳng mạnh mẽ đến gần như nam tính, có khả năng cắt đứt dứt bỏ đúng lúc một mối tương quan đã luôn hủy hoại tâm hồn và những gì đẹp đẽ về tinh thần, Mạc không thể tiếp tục chấp nhận xa rời con người thật của mình.

 

   

     Người đàn ông về rất muộn chiều nay, im lặng hoang vu từ hành lang dẫn vào căn hộ cho cảm giác không có ai ở nhà ngoài con mèo còn ngủ say trên sofa … Người đàn bà vắng mặt. Bếp núc lạnh tanh không mùi xào nấu. Không gian quen thuộc hơn bao giờ xa lạ, bình hoa Cẩm Chướng đủ màu sắc cắm trong cái bình xanh dương, từ hơn một tuần trên mặt bàn, chưa héo nhưng khoác vẻ buồn rầu, những tấm màn cửa màu sương mù buông chùng sầu muộn … Cơn sóng làm rung động dữ dội mặt hồ từ mấy tháng nay cũng dường im ắng để giờ đây là nỗi trống rỗng cùng sự mỏi mòn phủ lên phiến đời xanh rêu, xâm lấn tâm hồn bải hoải cho đến ngoại cảnh ẩm mục. Không còn ai chờ đợi anh nữa vào mỗi cuối ngày.

   Cuộc đời với nhiều biến động luôn cho cảm giác là nó rất dài rồi bỗng dưng thật ngắn lại, rồi hết rất nhanh và tất cả đều là mơ hồ ảo ảnh. Người đàn bà điên lấp tràn hiện tại bằng dĩ vãng và dĩ vãng đang hiển hiện dần trong tương lai rất gần.

 

    Luôn tưởng rằng dù có nhiều kẻ thù nhưng chẳng đứa nào làm gì được ta từ ý nghĩ thực tế là trong đời sống, không có chỗ cho mọi người cùng ở một ngôi vị, có những kẻ ngồi chiếu trên và những kẻ lê lết chen chúc nhau ở chiếu dưới. Khi vị trí đảo ngược một cách phi lý bất thường, người đàn ông đã ngờ cuối cùng, bị trừng trị bởi mụ đàn bà thù dai nửa điên nửa tỉnh nhưng thật ra, khi ta không biết rõ về mình là đã bắt đầu tự trừng phạt, tự rơi vào những cái bẫy do tay anh giăng ra. Anh đã đi qua nhiều nơi, thấm vào y trang bao mùa mưa mùa nắng của từng miền đất vùng trời, đã va chạm quen biết muôn ngàn gương mặt, đã tiêu phí hết tuổi đời mà chưa từng lấy một cuộc hẹn nào để gặp gỡ con người thật của chính mình. Con người đó, nó tốt đẹp hơn, thanh cao hơn và để phát hiện, nhìn nhận nó, anh cần phải lặn xuống đáy sâu tâm hồn, anh cần phải liên kết trái tim tầm thường dưới cõi thấp này với cõi sáng thánh thiện vời vợi trên cao … để trước khi yêu người khác, anh phải yêu bản thân một cách chân thành, một cách đớn đau vì tha thiết.

    Ngày rất xa xưa, thoáng thấy điểm sáng tâm linh từ người con gái, đáng lẽ từ đó để khẳng định con người tinh thần của anh và tình yêu có được để xây đắp con người mình, anh đã ruồng bỏ tất cả chỉ vì đã tìm thấy dạng hào quang phù phiếm thời đại làm quáng lòa chỉ là một bóng tối mà anh lệ thuộc vào đó để tồn tại; đồng thời, anh không biết là vẫn cần nhìn thấy điểm sáng tâm linh nào đó để yên lòng bù đắp cho phần con người mình đã thất lạc nên anh phải sở hữu người đàn bà mà vẫn không hiểu được đó là điều quý giá vì điều này không được tiếng chuông kỳ diệu báo động từ vô thức bởi những giấc mơ, hoặc dù có nằm mơ, anh cho đó là không đáng kể nên đã không tìm hiểu để biết rõ về mình. Chỉ biết về mình một cách mơ hồ, anh cần sở hữu người đàn bà này như một cần thiết, một nhu cầu đương nhiên và không rõ tại sao. Tại sao không là một người khác?

   Theo thuyết Tâm lý học phân tích của Carl Jung, một nhà tâm thần học người Thụy Sĩ (1975 – 1961), hệ tâm trí của loài người với hai mặt đối lập là Ý Thức và Vô Thức có liên hệ đặc biệt tự nhiên, bổ xung cho nhau trong tiến trình tâm lý vô cùng quan trọng.

    Ngoài phần ý thức được tự hành, con người phải được sống phần vô thức diễn đạt bằng những giấc mơ để có được con người mình thành toàn và để hoàn tất một cách trọn vẹn mệnh đời duy nhất.

 

     Người đàn bà đã luôn bị xúc phạm bởi tính cách quá vô tâm, quá lầm lạc theo hướng suy nghĩ và cách sống của ta mà cô khinh bỉ. Thằng nào không ích kỷ? Thằng nào chẳng thích tự do? Về chuyện cá nhân tầm thường của gã đàn ông, cô ta thông cảm cũng như đã rộng lượng bỏ qua lỗi lầm xưa thời vượt biên, còn trẻ và ta đã xem thường lòng tử tế nhân ái đó để mặc tình thao túng một cách tối tăm. Người đàn bà càng im lặng, ta càng cho đó là cách chấp nhận mọi áp lực trong chịu đựng và sự chịu đựng đương nhiên của cái thứ phụ nữ biết an phận là có sức đàn hồi, bền bỉ vô tận nên ta đã tha hồ lạm dụng.

   Nhưng trên tất cả, cô ta chê trách và khinh bỉ cái chung của thời đại, sự kiện xã hội và con người tha hóa về diện tinh thần, thuộc về thành phần đông đảo của xã hội, khuôn đúc bi thảm, tha hóa từ hơi thở cho đến cảm xúc; những kẻ bằng thịt bằng xương mà trí não đã bị kỹ xảo văn minh nguy hiểm triệt đi đến không còn biết suy nghĩ. Thêm vào đó, họ tự hủy tâm hồn, bán rẻ nó cho quyền lợi, bạc tiền. Thể loại đó vô cảm trước mọi vẻ đẹp và tận diệt tất cả những mạch sống mong manh đáng trân quý.

   

    Người đàn bà đã nhắm tịt mắt, như ngày còn là đứa bé gái, vì sợ hãi không muốn nhìn người khác nên cứ nhắm mắt là tối đen và có cảm giác người khác cũng không thể thấy mình. Còn chút thời gian để rẽ đời vào một con ngõ khác dù chật hẹp, dù tăm tối để có thể chết đi, dù chết trong cô độc nhưng với một chút lòng tự trọng còn giữ lại cho riêng mình từ một mối tương quan mà mỗi khi đối diện, nhìn mình trong gương, không có cảm giác nào khác ngoài sự hổ thẹn nhục nhã.  Địa ngục với bao gương mặt buồn thảm một đời ẩn giấu trong từng nếp gấp thời gian. Khi nhìn cảnh đời khổ của một ai, ta thầm hỏi tại sao người ta có thể chấp nhận và chịu đựng một kiếp sống như thế? Thật ra, tất cả đều trở nên quen thuộc và con người là sinh vật thích ứng một cách ngoạn mục với mọi cảnh ngộ để tồn tại.

   Từ lâu nay, càng thất vọng, Mạc càng phó thác cõi hồn vào cảnh đời hoàn toàn cô đơn. Từ nỗi xót xa âm thầm, chuỗi tháng năm mù tối một đêm nào òa vỡ trong vầng sáng kỳ diệu từ giấc chiêm bao gợi thức niềm khao khát sống còn chới với trong vùng xanh biển lặng mênh mông, nỗi yêu thương tha thiết bản thân và một người yêu đã luôn là của riêng mình. Yêu và không vì một lý do nào không để làm gì khác ngoài Yêu.

 

   Trang đời cuối đang được mở ra, tuổi già tìm đến, người ta cảm nhận sự hoang hoải trống không một cách ghê rợn; chung quanh ta, gia đình bè bạn lần lượt từng người đã ra đi. Ta ở lại. Đợi chờ. Một cuộc hẹn. Một hò hẹn cuối cùng. Với tử thần. Nhưng cho đến lúc ấy, ta vẫn ngoi lên từ bùn lầy, sẽ không buông bỏ cuộc chinh phục lại người tình khói sương, một đời  ảo ảnh mà đáng lẽ, không gì còn có thể tái tạo từ sự hổ thẹn và khinh bỉ, là những điều tệ hại nhất trong một mối tương quan. Ta chấp nhận nó một cách nhục nhã để sẽ hoán cải, như thêm một lần thách thức với chính mình để bôi xóa kiếp sống rong ruổi theo ánh hào quang vô nghĩa, để gầy dựng lại cái không không tro bụi từ mọi đổ vỡ hoang tàn, vun trồng lại một cây khô trên vùng tâm linh từ quá lâu chỉ là sa mạc, mãi mãi còn mong đợi cơn mưa nào ghé đến. Chuyến phiêu lưu cuối tìm về vô định.

     Đó là một chút thấp thoáng nào như đang có câu trả lời dù còn ngờ về giải thích duy nhất là hiện hữu của người đàn bà đó và đời tinh thần khổ đau đầy sáng tạo của cô ta từ kiếp nào đã dần lấp tràn cõi tâm hồn ta vô cùng trống trải. Nếu không, tại sao từ ngày xưa xa lăng lắc đó, ta đã biết rung động từ những vần thơ? Ta đã nhìn thấy ánh sáng lung linh trong tâm hồn đó từ những rung cảm chân thật của trái tim mình? Nhưng rồi như sau cơn mưa, đất trời quang đãng, có loài ốc nhỏ sống sót bò ra từ hốc đá, lết đi chậm chạp trên con đường mòn đất ẩm, ta đã thấy nó, nhặt lên ngắm nghía rồi đã bỏ nó xuống, mặc nhiên đạp vỡ cái vỏ mỏng manh đó bằng những bước chân tàn độc của mình. Tại sao? Thượng Đế là ai mà lại có ý tạo ra một thứ côn trùng chỉ trong mục đích cho ta niềm vui thú hủy diệt phần xác của nó? Từ óc vô minh, ta đã không biết rằng ngài cũng tạo ra phần hồn vô hình của loài ốc nhỏ, phần hồn dập nát vì những tổn thương đó vẫn bất tử như mọi thứ vô hình trong vũ trụ.

    Không gì có thể lay chuyển tư tưởng cô ta là tình yêu thương trong sáng chân thành đến từ trái tim nhưng quyền năng làm cho nó vĩnh cửu thuộc về trí tuệ.

   Và thể loại đàn bà này biết rõ giá trị con người mình, không để bị mua chuộc dễ dàng, không chấp nhận sự lưng chừng, phân nửa mà đòi hỏi tất cả. Hồn và Xác. Xác và Hồn. Hoặc là không gì hết, cho nên cuộc phục hận cũng phải toàn vẹn ân cần như cuộc tận hiến tình yêu.

    Đáng lẽ với cô ta, mình đã là tất cả và còn tất cả thì giờ đây, chẳng là gì nữa và mất tất cả. Thấy chưa? Cuộc phục hận hình thành từ lòng vị tha của người đàn bà để ta được hiểu về giá trị của con người và sự sống cũng như tình yêu là gì. Phục hận từ lòng vị tha có nghĩa là nuôi dưỡng mối thâm thù bằng thời gian và mật ngọt. Mối thâm thù càng sâu sắc, lòng vị tha càng lớn rộng, thời gian đủ dài lâu cho mật ngọt dần hóa thành độc dược dần ngấm vào con người ta cho đến khi gương mặt ta hiện rõ nét là kẻ tử thù cần được tiêu diệt.

  

    Cho đến khi người ta học được nhiều và hiểu rất khá về cuộc đời, tất cả đều quá muộn màng nhưng có một điều thật và cụ thể, đến đúng thời điểm, không sớm không muộn là xong cuộc, nhìn lại, người đàn ông còn đủ thời gian để nói lời sám hối và người đàn bà được lồng lộn thốc tháo nôn mửa cho hết những đắng cay đến bội thực làm quặn ruột suốt một đời, những trò tra tấn tinh thần, để giờ đây được nhẹ nhàng mà chết.   

    Không còn nữa mùi tanh tưởi của máu tươi thoảng ra từ bàn tay người đàn ông sát thủ cho trái tim, cuộc đời người đàn bà đã nhận quá nhiều nhát dao đâm tàn bạo và từng vết thương không nguôi đó vẫn toác mở trong cơn đau dài trầm uất.

    Không còn cả vị thối tha được bốc lên từ cái xác chết tình yêu tình ma tình quỷ chương sình từ lâu trong vũng đời nhầy nhụa đục ngầu, và dần thối rữa để rồi sẽ phân hủy hoàn toàn từ hôm nay, tan chìm theo con nước thời gian xuôi chảy vào lòng đại dương quên lãng.

    

    Vài ngày sau, họ nói chuyện với nhau ở một quán cà phê.

    Đối diện nhau để nói và nghe một lần cuối dù cả hai đều bơ phờ rã rời vụn vỡ. Người đàn ông ngơ ngác. Người đàn bà mỏi mòn. Như hai kẻ u tối chỉ cần và thích ganh đua, không còn đủ thể lực cho cuộc chạy điền kinh dài đến trăm năm. Như hai kẻ bần cùng do ham mê cờ bạc nghe lời dụ dỗ bằng ảo tưởng giàu sang hạnh phúc để khi sáng mắt phát hiện muộn màng đã bị bọn bất lương lường gạt.

    Tất cả những tháng năm với biết bao là biến động, tất cả mọi trang đời, âm thanh và màu sắc … bỗng thoáng giây này, như ảo giác mơ hồ của thần trí mịt mù trong thể xác kiệt quệ sắp im hơi tắt tiếng. Cái lạnh giá này giữa chúng ta đã có từ bao lâu? Suốt cuộc đời dài, một người đàn ông đã làm gì với tâm trí và thể xác đó để không thể là hiện thân của tình yêu, trí não và trái tim đó đã để nơi nào khác, ánh mắt đó đã không nhìn thấy con người đàn bà nên đã không lay thức được nỗi rung động bí ẩn trong ta, chưa bao giờ thấm được nhiệt độ toát ra từ thể xác đó nên không rõ nó ấm nồng hay lạnh lẽo.

    Tiếng nói của người đàn bà xác định hoàn toàn sự thật đã sống một cách cụ thể, không có gì là thơ mộng, giọng bình tĩnh mạch lạc và thấp chỉ đủ nghe, như cách tâm tình, nhưng một câu là một quả lựu đạn ném thẳng vào đối thủ, vũ khí cuối cùng mà nếu còn giữ trong người, sẽ nổ tung và giết hại chính bản thân.

    Giữa hai ta, chỉ có một điều rất thật : hiện hữu của hai đứa con chung và sự thể đau lòng hiển nhiên trong bất hạnh quá lớn là hai hiện thể tầm thường hiện hữu một cách tầm thường trong đời sống tầm thường. Ngoài việc vừa tuân phục vừa thách đố định mệnh, ta đã chỉ thật tình khốn khổ vì nhau bởi cái hợp đồng nợ nần từ tiền kiếp mà không có cách trả nợ khác ngoài cách cho nhau vay mượn lại cuộc đời, tình cảm khi giả khi  thật, lúc có lúc không, thời gian cùng nhiều thứ khác chẳng đếm xuể, đã lê thân song hành đường trường trong sự đọa đày nhau qua từng năm tháng, để đạt được, thỏa mãn Cái Gì Đó mà họ chỉ có câu trả lời chính xác một khi cuộc sát phạt vừa xong, nợ nần ân oán đã rồi …

    Câu trả lời cho Bóng Tối là Khát Vọng Sở Hữu, từ tuổi trẻ, muốn sở hữu người con gái đã thoát khỏi tầm tay khi anh tàn nhẫn ruồng bỏ sau chuyến vượt biển ngày xa xưa bên đảo Galang, Nam Dương, vì tâm lý, dù thế, anh vẫn muốn nhìn thấy cô ta đáng lẽ vẫn phải sụp lạy van xin anh, anh sẽ cho hưởng may mắn được sống để làm nô lệ, thế mà cô ta đã thoát hiểm và bảo toàn trọn vẹn danh dự, thể cách đoan chính cũng như trái tim vô giá đã được phục sinh, cô nâng niu gìn giữ, và đã dành trao nó cho một người đàn ông khác xứng đáng. Khi trở lại, anh chỉ còn sở hữu một xác chết đàn bà. Với anh là chấp nhận được vì không có nổi khái niệm trong xác chết vô tri đó, phần hồn đã phục sinh. Anh chỉ cần hài lòng được sở hữu điều tưởng đã mất đi vĩnh viễn. Chỉ thương yêu bản thân, anh cũng không biết thương yêu đúng cách nên từ thiếu hụt, anh cần sở hữu là quan trọng mà chẳng có gì trong trái tim để cho đi khi đời tâm linh không còn nữa.

    Câu trả lời của Mạc là để hoàn tất mệnh đời, chấp nhận số kiếp, khoan hồng với chính mình và cũng là nạn nhân của lòng bao dung đó, tha lỗi cho anh trở về, tưởng vị tha xóa bỏ lỗi lầm, dù hiểu tâm lý sâu xa của chính mình là cội rễ nỗi căm thù, cơn thống hận, chỉ có thể tiêu triệt tận gốc bởi tình yêu chân thành mà thể loại tình yêu này không hiện hữu trong Bóng Tối, mẫu người độc hại ái kỷ theo tâm lý học không thể mang lại hạnh phúc cho người khác, vì trong anh, hạnh phúc lâu dài không thể nẩy mầm, chỉ có những thoáng vui qua tiếp nối mà anh sống rồi quên để phải tiếp tục tìm kiếm, có được, từ cách xử dụng tình cảm cũng như nếu cần, cứ việc sát hại cả cuộc đời của người khác. Và tha thứ không có nghĩa là quên được hẳn đi, nó còn mãi đó, khi mờ khi tỏ, lúc ẩn lúc hiện, chính là Khát Vọng Phục Hận mà Bóng Tối đã khơi gợi thức tỉnh, từ bản chất bội bạc phản trắc suốt thời gian chung sống. Anh đã đánh thức nỗi đau nhục ngủ yên trong người con gái ngày nào. Với ý chí thoát hiểm lần này cũng là lần cuối, chấp nhận tất cả mọi hệ quả từ cuộc xét xử phân chia của tòa án. Và không cho phép một ai có quyền tàn phá giấc mộng cuối cùng của đời mình là mãi mãi yêu thương chính bản thân và mọi hiện thể của vũ trụ, từ sự sống cho đến sự chết.

    Phía sau mỗi chấn thương tâm hồn là một câu chuyện nhưng thảm kịch của đời người là sống mà không có tình yêu thương để cho đi vì chỉ tình yêu thương mới nuôi dưỡng linh hồn. Chết đi lần cuối cùng một cái chết có ý nghĩa cho đời riêng sau khi sống một đời chung hoàn toàn vô nghĩa. Chết lần này để được phục sinh vĩnh viễn, cho hơi thở mới được trong trẻo nhàn du, đi tìm một nơi ẩn trú với linh hồn mình trong vắt từng nhọc nhằn nâng niu gìn giữ.

   

    Còn lại phần hồn. Hồn của Mạc được phục sinh, bảo toàn từ tình yêu vĩnh cửu, vẫn còn đầy thơ ướp mộng, đã từ lâu trôi vào biển Mắt Xanh thăm thẳm ngàn trùng. Từ đó, Mạc sẽ tìm được cái chết êm ái trong tình yêu theo cách riêng của mình.

    Bóng Tối hiện thân của thể loại mất phần tâm linh. Thiên đường và địa ngục chỉ hiện hữu trên mặt đất. Thiên thần hay ác quỷ cũng chính là loài người. Anh, con người vô thần vô hồn và đã mạnh mẽ sống, can đảm thách đấu với định mệnh; dù đang dần tự hủy theo cách tự cô lập mình trong giả tạo và níu kéo tuyệt vọng, cùng nỗi hãi sợ hoang mang trống rỗng nhưng đến giờ cuối, anh sẽ đón nhận cái chết một cách dũng cảm, đương nhiên, như một cần thiết phải có dù khi nhắm mắt, anh vẫn sẽ chưa biết rõ về mình.

    Vì cũng đã quá nhọc nhằn long đong trong đời sống, khi là tro bụi, anh sẽ được bình yên trong đời chết.

  

    Bao nhiêu năm rồi Trời hỡi? Người vẫn còn đó ta cứ còn đây nhưng để làm gì một khi dứt điểm? Bỗng thừ người nghĩ ngợi … mà tại sao … tại sao hôm đầu tiên buổi hẹn lúc anh từ Sài Gòn lên, mình lại mặc manteau nhỉ? Trời mùa hè ở Đà Lạt cũng nóng ghê gớm nhưng vì thiếu hồng huyết cầu nên mình vẫn lạnh run, hay chỉ vì lo sợ bị anh nhìn rõ cái vóc dáng hao gầy trông thảm hại quá nên cắn răng chịu nóng, khoác cái áo quỷ sứ dày cộm đó vào thì trông có vẻ mập mạp hơn? Nhưng vào thời điểm đói khổ ấy thì ai mập cho nổi cơ chứ? Anh đã nghĩ gì khi anh thì cũng tong teo và nhẹ như cọng rơm cơ mà.

    Bây giờ thì … ai nghĩ sao cũng mặc. Còn gì nữa? Khi tất cả đã chấm dứt, vỡ vụn, nát tan mà vẫn không tận cùng. Nhìn tôi đi! Nhìn thật kỹ! Anh sẽ vẫn còn thấy đâu đó trong thể xác này, vóc dáng đàn bà tôi, phận người heo hút, xác chết ngậm ngùi, là tập hợp của muôn ngàn hình ảnh đời qua, chập chùng biển động, có anh, là Bóng Tối ảo mờ trong đó, vẫn hiện hữu bên đời xa lạ nhưng trái tim của tôi, điều mà anh đã không bao giờ cảm nhận và cũng không bao giờ được sở hữu nó.

  

   Cả một đời dài cho đến mùa chết tàn thu không xô lại được khoảng cách nghìn trùng nhưng dù tất cả đều vô vọng, ta còn nói muốn một vài điều cho vẹn toàn ân nghĩa để lòng được an yên. Mỗi chúng ta đều đã hụt hơi giữa trùng vây nghiệt ngã để hoàn tất vai trò của mình trong vở bi hài kịch đời cười ra nước mắt lẫn với máu hồng. Từ tháng năm xa, đã vì muốn yêu nên mộng mơ ảo hóa một chuyện tình, đã vì muốn sống nên mù lòa ảo hóa một cuộc đời. Thôi, thì thôi, không thể vì nhau nữa thì đành chấp nhận mất nhau để mỗi người chúng ta còn tìm thấy lại được chính mình với chút tháng ngày chắt chiu góp nhặt còn đó để cuối cùng nhìn lại, thấu hiểu được thế nào là phận người trong cuộc nhân sinh. Anh không bao giờ cần biết rằng ở mỗi mốc thời gian có một biến cố làm con người phải nhìn lại, phải thay đổi theo khuynh hướng tích cực thì anh, vì ích kỷ tối tăm nên đã hủy hoại nét đẹp của mọi tạo dựng mà vẫn còn muốn để mình trôi về vô định với quán tính của bản năng. 

 

   Bỗng thấy người trước mặt, hơn bao giờ, từ một bóng tối đã không thật sự hiện diện, như chưa từng quen biết, như chưa hề có phút giây nào gần. Khoảng cách vô tận đã có ngay từ buổi đầu … Không phải là một người đàn ông. Không là ai cả! Không có kiếp đời qua! Chỉ là ảo giác. Ánh mắt Mạc dửng dưng nhìn đi nơi khác, môi nở nụ cười lạnh nhạt, như từ rất lâu, ngao ngán đến tận cùng, đến không thể nhìn anh nữa, chỉ vì mỗi lần lại vội quay đi một cách tự động, như mỗi lần tiếp xúc chẳng là gì khác hơn là bị thương tổn, nhục mạ thêm một chút mà Bóng Tối định mệnh đã trùm phủ lên tuổi đời mình, cùng với hiện hữu mong manh này đang rạn vỡ.

   Chiều đang xuống. Dù đã muộn, phải đứng lên bỏ đi ngay bây giờ vì ngồi thêm một chút sẽ chỉ cảm thấy đối với anh, ta là kẻ tội phạm, đã dàn dựng tình thế lố bịch này với mục đích cho anh nhập thêm vai nạn nhân lãnh đủ mọi thứ nhục hình.

   Rồi có cảm giác anh vẫn còn mưu toan gì khác để chụp giữ lại mình. Mạc lặng đi với linh cảm lại một tai họa hung hiểm khác đang chụp xuống đời như cơn bão lớn, cuồng nộ, bất ngờ. Những cơn bão vẫn rình chụp đó là bóng dáng định mệnh đã hiện hữu ngay trong hình thể một kiếp đời mà ta còn cưu mang cho đến chết.

    Chẳng còn gì để hãi sợ!

    Không hãi sợ gì nữa nhưng chỉ muốn đi cho mau khỏi góc đời này đã từ lâu là mộ phần chôn kín xác thân vô cảm; không muốn nhìn gương mặt bệnh hoạn của vùng trời sau chiến tranh thường vẫn tối sầm ảm đạm, lạnh lẽo điêu tàn, đầy bóng quạ đen, diều hâu chao lượn

… Ngay lúc này hoặc sẽ không bao giờ nữa! Giông tố bão bùng như đã biền biệt trôi đi, không còn bóng tối vây kín đường về tìm lại khung trời diễm tuyệt ngát xanh cho đời khuây lãng với hình hài tâm tưởng xa xưa.

   

   Một kiếp đàn bà. Đường dài năm tháng long đong. Giờ đã đến để trút bỏ mọi oan khiên nợ nần, lết về đến trạm cuối cõi này là được giải thoát, là nhẹ nhõm nhưng đồng thời, một cơn mệt lớn vừa ào đến, chụp xuống hai bờ vai yếu đuối cô đơn. Cơn mệt lớn của một đời ngàn thu hiu quạnh, quá dài, quá hao hụt những gì phải có, quá thừa thãi bao điều vô nghĩa, cùng nỗi cảm hoài thân phận, nỗi chán chường ê chề chính mình và người và đời làm Mạc cảm thấy nghẹn ngào trong bất lực, bải hoải đến cần được buông xuôi, gục xuống yên nghỉ sau tấm màn sân khấu cuộc đời âm u vừa kéo lại   

    Con người già nua mỏi mệt vì mọi vấn đề và năm tháng nhưng gánh nặng trầm trọng làm kiệt quệ là những giọt lệ đã không được tuôn rơi, tâm tình không được phơi mở, vạn điều không được nói, những ngậm ngùi đã nuốt vào tim, những đắng cay đã ngấm trong lòng, tiếng gọi không ai nghe thấy, lời kêu cứu tuyệt vọng rơi vào trống không và từ bao lâu nỗi thiếu thốn yêu thương quá lớn, nguồn xúc cảm chỉ được nuôi dưỡng bởi những uẩn khúc đọa đày. Tất cả không thể tiêu hóa trong thinh lặng bởi tâm hồn còn được mài dũa, trí nhớ vẫn cặm cụi ghi chép từng chữ, từng giòng, từng trang, từng chương cho quyển sách đời người đầy đủ rồi mới được lãng khuây. Chỉ riêng nỗi buồn hận đã có quá nhiều gương mặt. Nếu có thể, ta sẽ khóc to lên, khóc hoàng hôn đổ xuống hiên đời, khóc kiếp vừa sống khóc cho cuộc chết cận kề thấp thoáng. Khóc ân huệ đã nhận lấy từ Trời cho kẻ điên mê đột ngột sững sờ thức tỉnh, ngỡ ngàng thấy mình còn đó giữa những tan hoang.

 

   Chuyến xe đời đã chở kiếp sống qua nhanh, lướt trên ngày tháng trôi mau mà bến bờ nào vẫn mịt mùng xa tắp. Có thật là thời gian dẫn dắt mọi điều về lại đúng vào thời điểm và vị trí đã định đặt?

   Còn gì nữa? Còn ai đón đợi? Có nơi chốn nào cho ta tìm đến để được ngơi nghỉ trong bình yên? Hơn bao giờ muốn cất tiếng gọi một ai đó, hơn bao giờ cần được ngủ gà ngủ gật rồi ngủ vùi trong một vòng tay ôm giữ, khát khao được gửi thân xác bơ vơ, mong mỏi được trao linh hồn u uẩn, mặc tình phó thác đời sống và nỗi chết cho người. Nhưng tự bao giờ, những lúc ta thảm khốc nhất, trong đau thương sụp đổ, hình hài thể phách rã rời, đôi tay chơi vơi ôm lấy mộng đời hấp hối, cần có tuyệt đối một người mà chẳng còn ai, chẳng thấy ai. Không một ai. Là những lúc ta hoàn toàn cô độc. … Khi ta cười, mọi người quanh đời cười vui, khi ta khóc, chỉ khóc một mình.

 

    Mạc mân mê cặp nhẫn vẫn đeo ở tay từ ngày xa nào, cúi nhìn giờ ở chiếc đồng hồ Gucci kỷ niệm của Mắt Xanh tặng thời ấy trước khi xa nhau nhưng hai cây kim đã đứng lại từ rất lâu, như nhịp tim nào có thể đã ngừng đập, như thời gian dừng chân mãi mãi, tại một nơi vĩnh cửu có Tình Yêu và chỉ Tình Yêu? Và điều duy nhất là dấu vết tình yêu của một người để lại trong hồn và trong đời của một người.

   Mỗi người đến và đi qua đời ta với thể cách riêng của họ, cùng sống một phần định mệnh nhưng tình yêu chân thật là ánh sáng soi rọi đến cùng tận góc tối tăm nhất của tâm hồn, người yêu chân thật là người chữa lành những vết thương đời ta bằng hơi thở nồng và bàn tay thánh thiện của  tình thương và trìu mến, tình yêu và đam mê.

 

   Sau cùng với ý nghĩ tích cực đã thực hiện được điều tưởng là quan trọng, dù muộn, là một chấm dứt hoàn toàn cuộc hôn nhân đầy kịch tính này còn hơn là sự kéo dài tiếp nối trong giả tạo. Một giả tạo phải được hủy diệt bằng sự thật. Mong mỏi vào một người không có đủ cấp độ cảm xúc nhận hưởng hạnh phúc của tình yêu ta mang lại là điều phi lý để chỉ ngạt thở, thoi thóp trong cảnh phi nhân tính một cách vô vọng, trong mối tương quan cực cùng vô nghĩa theo một mô hình không tưởng. Khi có câu trả lời cho một vấn đề, tự nhiên vấn đề không có tầm quan trọng nào nữa.

    Dù tất cả đều phi lý và bi thảm. Phi lý và bi thảm như phận người. với những mất mát mà mất mát lớn lao nhất vẫn là ảo tưởng khi mọi điều ta có chỉ là ảo tưởng. Định mệnh đã cho ta hiểu một điều gì đến, hiện diện của một ai trong kiếp sống của một ai đã là mặc định, quả không sai nhưng rồi một khi đã xong, cùng với thỏa thuận của định mệnh để dứt khoát và giờ đây ta phải trở về, trở về trên con đường đã vạch ra để tìm gặp lại mình trong vùng tâm tưởng.

    Qua đêm dài triền miên, sau bóng tối chập chùng, nơi chân trời, còn điểm sáng huyền nhiệm như vùng ánh dương buổi rạng đông mang lại hy vọng và sinh lực cho ta sắp xếp lại tháng ngày mỏng manh còn trước mặt.

  

   Hoàng hôn. Người đàn bà đứng lên, bình thản tiến về lối ra, tay đẩy nhẹ cánh cửa bằng kính trong suốt … Sau lưng là bóng tối mệnh đời một vùng biển chết ngàn năm, không tiếng sóng êm tắp bờ hoang ngày tháng. Gió mênh mang vô tư ùa vào hồn. Hồn ngơ ngác.

    Không gian lạnh ngắt thoáng rộng, vùng cao xanh thẫm im lìm. Mạc ngước nhìn, lắng nghe … Có tiếng hót của một loài chim lạ. Bí ẩn nào thấp thoáng gọi mời trong ánh sáng lung linh của vì sao đơn độc bên trời xa thẳm … chuỗi đời qua, mỗi khoảnh khắc thực tại là chỉ mơ màng. Dường như ta thấy rõ cuộc đời mình từ lúc bắt đầu nhìn lại tâm hồn thăm thẳm, từ lúc nghe thấy tiếng chuông vọng động từ vô thức, trong mê cung huyền thoại cõi chiêm bao.

31/7/2023

Đỗ Nguyễn

Theo https://www.vanchuongviet.org/