Văn nghệ từ những góc nhìn thẩm mỹ

Văn nghệ từ những
góc nhìn thẩm mỹ

Nguyễn Ngọc Thiện là một trong những cây bút viết lý luận phê bình văn học sung sức nhất ở Việt Nam hiện nay. Trong vòng 20 năm trở lại đây, cứ trung bình, năm nào ông cũng cho ra mắt ít nhất một đầu sách. Tính đến năm 2015, ông đã có 6 tập sách in riêng, làm chủ biên 21 tập sách và góp mặt trong 36 tuyển tập  in chung. Gần đây, Nguyễn Ngọc Thiện công bố tập tiểu luận phê bình “Văn chương, nghệ thuật và thẩm mỹ tiếp nhận” (NXB Hội nhà văn, H. 2015). Tập sách dày 423 trang, gồm 38 bài được viết trong khoảng thời gian 2010 – 2015. Điều đó cho thấy sức viết của PGS. Nguyễn Ngọc Thiện vẫn rất dồi dào ở tuổi 68.
Tập sách gồm ba phần. Phần 1: “Tiểu luận, phê bình văn chương nghệ thuật Việt Nam hiện đại”. Phần này chuyên về lý luận và văn học sử. Người viết nhìn nhận, đánh giá các hiện tượng văn nghệ từ góc độ của người đọc chuyên nghiệp. Phần 2: “Ma Văn Kháng – đời văn và tác phẩm”. Tác giả nghiên cứu khá sâu và tương đối bao quát về nhà văn Ma Văn Kháng – một trong những cây bút có trữ lượng sáng tác sung sức nhất trong làng văn Việt Nam hiện nay. Phần 3: “Về báo chí văn nghệ” tập hợp những bài viết của tác giả đã đăng báo Diễn đàn văn nghệ Việt Nam và một số bài phát biểu của ông trong các cuộc hội thảo gần đây.
Thông qua tập sách này, bạn đọc cũng có thể hình dung được phần nào bức tranh văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Nguyễn Ngọc Thiện đã dành một số trang thích đáng để ghi nhận sự đóng góp của một số nhà lý luận phê bình ở Việt Nam thế kỷ XX. Trong đó, có những cây đại thụ đã đi về “muôn năm cũ” như: Hải Triều, Lê Tràng Kiều, Thiếu Sơn, Hoài Thanh, Phạm Quỳnh, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Văn Trung… Có một số nhà giáo được nhắc đến dưới hình thức chân dung – kỷ niệm như Hoàng Trinh, Hoàng Xuân Nhị, Đinh Gia Khánh… Tập sách cũng không quên phác họa chân dung của những người làm công tác nghiên cứu văn học mới xuất hiện gần đây. Tiêu biểu như bốn cây bút nữ: Trần Thị Việt Trung, Cao Hồng, Đỗ Phương Thảo, Lê Thị Bích Hồng… Ngoài ra, Nguyễn Ngọc Thiện cũng mạnh dạn phát biểu một vài quan niệm của mình về những cái khó của việc nghiên cứu khoa học xã hội trong bối cảnh hiện nay. 
Trong tập tiểu luận phê bình “Văn chương, nghệ thuật và thẩm mỹ tiếp nhận”, Nguyễn Ngọc Thiện đã chọn nhiều góc độ khác nhau khi nhìn nhận các vấn đề văn nghệ. Đằng sau mỗi câu chữ, ta thấy thấp thoáng chân dung của một nhà khoa học, nhà giáo, nhà báo, nhà văn… Tất cả đều quy về một con người Nguyễn Ngọc Thiện đa năng và lịch lãm.
11/12/2015
Phạm Ngọc Hiền
Theo http://vanchuong.com.vn/