Tính nghệ thuật trong âm nhạc và nhạc thị trường

Tính nghệ thuật trong âm nhạc 

và nhạc thị trường

Sáng tác một tác phẩm âm nhạc đã khó nhưng làm sao để tác phẩm đó vừa thu hút được người nghe và vừa đảm bảo tính nghệ thuật lại càng khó hơn. Bởi thế mà hiện nay, không phải sản phẩm âm nhạc nào ra đời cũng được đánh giá là những tác phẩm nghệ thuật đích thực mà trong đó xuất hiện một thứ được mang tên “nhạc thị trường”.

Dòng “nhạc thị trường” và tính nghệ thuật

Nhạc thị trường, một cái tên mới nổi trong làng âm nhạc, và một sự thật đáng buồn được các chuyên gia âm nhạc nhận định rằng trên thị trường âm nhạc của Việt Nam hiện nay có đến gần 70% là nhạc thị trường. Vậy nhạc thị trường là gì?

Nhạc thị trường là loại nhạc ít mang tính nghệ thuật, được sinh ra chỉ đơn thuần là để đáp ứng thị hiếu của người nghe nhạc một thời điểm nào đó và sau đó bị quên ngay như chưa từng xuất hiện. Nhạc thị trường không đòi hỏi cao ở người nghe, ai cũng có thể nghe được và thuộc được, ca từ chỉ đảo quanh nội dung yêu đương nhàm chán (giận hờn, nhớ tiếc, tình cũ…). Dòng nhạc này lại không kén người hát, những ca khúc thuộc hàng thị trường tương đối dễ hát, thậm chí người được gọi là ca sĩ cũng chả cần có kiến thức tương đối đầy đủ về âm nhạc. Người sáng tác những ca khúc thị trường không cần đợi ý tưởng mà chỉ cần sáng tác vội theo thị hiếu.

Tính nghệ thuật hay tính nhảm nhí trong nhạc thị trường

Nhạc thị trường có xu hướng lấn át đời sống ca nhạc. Khi đó cũng là lúc những “ngôi sao thị trường” lên ngôi, ai biết chiều theo thị hiếu là người đó "thắng". Sinh hoạt ca nhạc dần biến thành nơi tranh đoạt những cơ may, nơi giành giật thị phần và đôi lúc là cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng của những ca sĩ trẻ, những ngôi sao (nhiều khi là sao băng) được ủng hộ hết mình bởi lực lượng người hâm mộ (fan) hùng hậu.

Nhạc thị trường phát triển mạnh hầu như vì đáp ứng được thị hiếu nghe nhạc của đa phần giới trẻ chứ không phải vì nghệ thuật trong tác phẩm.

Xây dựng nghệ thuật đích thực trong âm nhạc

Sự đồng điệu giữa giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của một tác phẩm âm nhạc

Trong văn học, hình tượng nghệ thuật được xây dựng bởi trực quan sinh động và điển hình thì trong âm nhạc, hình tượng nghệ thuật được xây dựng bằng cảm quan sinh động và trừu tượng. Do đó, người nhạc sĩ phải nắm bắt được đặc trưng biểu hiện của âm nhạc. Trong đó, khả năng tưởng tượng của nhạc sĩ phải thật sự phong phú, cùng với sự so sánh tương đối giữa hiện thực khách quan với hình tượng mà nhạc sĩ muốn tạo dựng trong tác phẩm âm nhạc của mình

Sử dụng đặc thù của giai điệu

Cơ sở đảm bảo để nhạc sĩ xây dựng thành công hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm âm nhạc của mình là sử dụng những giai điệu đặc thù. Nhac sĩ Rímskicorxacop dùng giai điệu dân gian của Ả Rập, Ấn Độ để vẽ nên bức tranh sinh động về những miền đất phương Đông xa lạ và huyền bí (Tổ khúc Giao hưởng  Xêhêradát). Bằng việc khai thác chất liệu bài Lý con Sáo - dân ca Nam Bộ, Nhạc sĩ Hoàng Hiệp đã nêu bật được tình cảm sắt son, chung thủy của nhân dân hai bờ giới tuyến Bắc Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (Ca khúc Câu hò bên bến Hiền Lương)....

Đặc thù giai điệu (nói rộng ra là tính dân gian và dân tộc của giai điệu) là điều kiện tiên quyết thuận lợi cho việc xây dựng hình tượng nghệ thuật của tác phẩm âm nhạc. Lịch sử âm nhạc thế giới đã từng ghi nhận tên tuổi và sự nghiệp vĩ đại của các nhạc sĩ tiền bối mà con đường sáng tác của họ luôn luôn gắn liền với dân ca, dân vũ và nền nghệ thuật âm nhạc dân gian.

Nghệ thuật phối khí điêu luyện

Nghệ thuật phối khí sẽ làm hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm âm nhạc được nổi bật, có sức truyền cảm và thuyết phục mạnh mẽ. Chúng ta từng biết, khối âm thanh khổng lồ và âm sắc của các lọai nhạc cụ trong dàn nhạc, có khả năng tạo được những hiệu quả đa dạng, phong phú, ví như: một cuộc chiến dữ dội, một khung cảnh thiên nhiên sinh động, hoặc một nội tâm day dứt, một niềm vui sướng hân hoan... Và điều lớn lao hơn cả của nghệ thuật phối khí đối với việc xây dựng hình tương nghệ thuật trong tác phẩm âm nhạc, là cùng lúc nói lên được những nội dung mang tính tổng hợp, tính quân chúng sâu sắc, vĩ đại.

Xây dựng tính chân thực trong các tác phẩm

Đặc trưng cơ bản của nghệ thuật âm nhạc là đưa đến cho người nghe một cảm xúc chung nhất về không khí và bối cảnh của hiện thực .

Tuy nhiên, không phải vì thế mà nghệ thuật âm nhạc xa rời chức năng phản ánh hiện thực. Ngay cả nhạc không lời, người nghe cũng có thể cảm thụ được nội dung của tác phẩm. Lê Nin khi nghe bản Sô nát số 23 - Apasionata của nhạc sĩ Beethoven đã  phải thốt lên rằng: “... Tôi luôn luôn tự hào có thể là ngây thơ mà nghĩ rằng, con người có thể làm được những điều  kỳ diệu...”. Bởi trong tác phẩm này, Beethoven đã phản ánh được chân dung người anh hùng thời đại và không khí cuộc đấu tranh sục sôi của quần chúng nhân dân Châu Âu cuối thế kỷ XVIII đến nửa đầu thế kỷ XIX.

Nguồn: http://www.tuvanhotro.vn/

Theo https://sites.google.com/