Honore Balzac trên hành trình đi tìm kỷ nguyên của đời mình

Honore Balzac trên hành trình
đi tìm kỷ nguyên của đời mình

Honore Balzac, người còn được biết đến như Honoré de Balzac là một tượng đài văn học hiện thực Pháp nửa đầu thế kỉ XIX. Trong 21 năm sáng tác, ông sở hữu nhiều tác phẩm thuộc hàng kinh điển như Miếng da lừa, Bông huệ trong thung, Lão Goriot, Vỡ mộng, Bước thăng trầm của kỹ nữ và Tấn trò đời.
Trong một xã hội mà đồng tiền chi phối tất cả giá trị đạo đức và các mối quan hệ, Honore Balzac đã dùng ngòi bút của mình để phản ánh hiện thực thời đại và số phận của con người, từ việc chà đạp tình cảm thiêng liêng để đổi lấy địa vị danh giá trong Lão Goriot đến Vỡ mộng, nơi những tệ lậu của giai cấp quý tộc bị phơi bày.
Tiểu thuyết của Balzac tuy chân thực nhưng cũng không kém phần lãng mạn, ông không chỉ sử dụng ngôn từ sắc sảo cùng sự đa dạng trong phong cách để phê phán xã hội tư bản thời bấy giờ mà còn khắc họa những bi kịch tình cảm, khát vọng yêu thương của những người ở nơi tận cùng xã hội. 
1. Đôi nét về tiểu thuyết gia Honore Balzac
Honore Balzac sinh năm 1799 tại Tours và mất năm 1850 tại Paris. Ông từng làm nhiều nghề khác nhau như kinh doanh, thành lập nhà xuất bản và nhà in, trở thành chính trị gia và nhà phê bình, với mong muốn nuôi dưỡng sự nghiệp viết lách.
Tác giả Tấn trò đời hy vọng, thông qua những trang sách mang đầy khát khao đổi mới cuộc sống có thể giúp con người thoát khỏi một xã hội bí bách và bị tư bản kìm hãm. Tuy nhiên, việc làm tốt đẹp ngày đó chỉ được bạn thân là Victor Hugo ủng hộ, công chúng thực sự công nhận khi ông qua đời.

Chân dung nhà văn Honore Balzac

Cha của Honore là Bernard-Francois Balssa, một người đã dùng hết tuổi trẻ để làm việc cho Louis XVI và Napoleon. Lao động trí óc không ngừng nghỉ đã giúp ông đạt được ước muốn tăng cấp bậc xã hội, Bernard-Francois chính thức đổi sang họ Balzac cho giống với tầng lớp quý tộc.
Sau khi kết hôn với con gái của một gia đình giàu có là Anne-Charlotte-Laure Sallambier, vị thế trong giới thượng lưu của Bernard-Francois Balzac càng trở nên vững chắc hơn. Tuy nhiên, vì bị sắp đặt và khoảng cách tuổi lên tới 32 nên cuộc hôn nhân của họ không có tình yêu.
Tuy không có tình cảm dành cho nhau nhưng cả hai vẫn có với nhau năm người con, trong đó Honore Balzac là anh cả. Người thân nhất với ông trong các em chỉ có Laure, chính cô em gái sinh sau một năm đã khích lệ và truyền động lực giúp tác giả vượt qua những khó khăn.

Cậu bé Honore Balzac từ nhỏ đã phải sống xa gia đình

Balzac từ nhỏ đã phải sống xa gia đình, một năm chỉ được trở về nhà một vài lần nên ông tưởng rằng mình bị cha mẹ bỏ rơi.
Nhà văn đã đọc sách điên cuồng để có thể chống lại cảm giác cô độc đó, chỉ cần có sách trong tay, ông sẽ đọc hết dù nội dung trong đó viết về tôn giáo, lịch sử, văn học, triết học hay vật lý.
Nhà văn không kén chọn cũng như phân biệt thể loại mình sẽ đọc, ông đọc bằng hết và chưa từng bỏ giữa chừng cuốn sách nào bao giờ. Cũng nhờ chính việc đọc nhiều như vậy, Honore càng suy nghĩ nhiều hơn về sứ mệnh đời người, vai trò của mỗi cá nhân trong xã hội, thế giới và vũ trụ.
Với nhà văn, sách giống như một liều thuốc, mọi nhân sinh quan của ông đều được thay đổi theo từng ngày. Trong tâm thức của mình, Honore Balzac luôn khao khát được tái thiết xã hội đa chiều và đó là vũ trụ do chính ông sáng tạo.
“Tôi sẽ trở thành một nhà văn vĩ đại, nổi tiếng và được yêu thương.”
– Honore Balzac
Tâm nguyện một đời của tác giả Tấn trò đời từng bị mọi người cười chê, từ bạn bè đến thầy cô, thậm chí là gia đình đều không tin ông sẽ có thể làm được chuyện đó. Bởi vậy, trước khi đến với văn chương, tác giả đã phải kìm nén tổn thương và chấp nhận học và làm trong ngành Luật theo ý nguyện cha mẹ.

Ước nguyện của Honore Balzac 

từng bị mọi người xung quanh chê cười

Đam mê luôn là nguồn động lực bất tận, khó khăn nào cũng sẽ vượt qua và dẫu có đi sai đường vẫn luôn tìm lại được đúng hướng. Honore là minh chứng sống cho điều đó, ông từ bỏ ngành Luật sau một khoảng thời gian làm việc để đi tìm kiếm câu trả lời về sứ mệnh trong mỗi con người.
Chàng trai trẻ Honore Balzac khi đó mới bắt đầu bước đi trên con đường của mình, ông rũ bỏ và phá vỡ những định kiến để tìm kiếm trái ngọt cuộc đời. Ông giao hòa tâm hồn vào thời đại, thở cùng nhịp sống của xã hội và cất tiếng thay cho những bất công.
2. Có một Honore tài năng cùng ý chí mạnh mẽ
Tiểu thuyết gia người Pháp trên hành trình tìm kiếm và khẳng định chính mình đã gặp vô vàn những khó khăn, ông phải đối đầu với gia đình, bất công xã hội và cùng nhiều việc khác, mọi chuyện cứ thế liên tục nối tiếp đè nặng lên vai chàng trai hai mốt tuổi ngày đó.

Honore Balzac liên tục gặp khó khăn 

trong những năm đầu sáng tác

Tưởng rằng cuộc sống không ai khích lệ, gia đình bỏ mặc sẽ khiến cho Honore thấy khổ sở mà dừng bước. Trái ngược với suy nghĩ đó, nhà văn hoàn toàn thấy hạnh phúc khi được sống với đam mê và tự mình xây dựng một vũ trụ luôn hằng mơ ước.
Trong một lần viết thư cho cô em gái kém một tuổi là Laure, có đoạn ông viết:
“Anh đã nhìn thấy rõ định mệnh của anh. Định mệnh chỉ có thể đạt được sau khi vượt qua những trở ngại khó khăn nhất bằng sự mạnh mẽ của chính mình. Anh sẽ tạo nên kỷ nguyên của anh.”
Tác giả dường như đã dự trước được những khó khăn sắp tới sẽ phải đối mặt, chướng ngại vật phía trước còn lớn và cao hơn nhiều so với những lời cười chê từ mọi người xung quanh. Honore Balzac chính thức bước vào nghiệp viết với một trái tim đầy nhiệt huyết tuổi trẻ, thế nhưng rào cản vẫn luôn tiếp nối.

Những tác phẩm đầu tiên của nhà văn 

không đạt được thành công

Không giống như những tác giả khác, các tác phẩm đầu tiên của ông hoàn toàn không được đánh giá cao và tiền nhuận bút theo thế mà cũng ít đi, chi phí dành cho nhu cầu trang trải cuộc sống tối thiểu nhất gần như là không có.
Tiếp tục thay đổi để tồn tại, Honore đi vay mượn tiền để có thể mở nhà in, xuất bản sách và phát hành báo chí nhưng vẫn không đạt được hiệu quả. Quá trình nỗ lực lại một lần nữa sụp đổ, vì nợ nần không thể trả nên ông phá sản sau ba năm.
Càng sống trong mưa bão và tuyết giá, Honore Balzac càng bộc lộ sức mạnh ý chí và năng lực của bản thân. Trải qua biến cố, một lần nữa ông tập trung hoàn toàn năng lượng cho văn chương, tác giả viết không ngừng nghỉ, cuối cùng những tác phẩm cũng được công chúng đón nhận.

Tác phẩm của Honore Balzac 

dần được công chúng đón nhận

Trái ngọt nào cũng sẽ có vị riêng, không đi theo trào lưu tiểu thuyết lịch sử và trào lưu lãng mạn ngày đó, Honore Balzac chọn cho mình lối đi riêng và một phong cách khác biệt. Ông phản ánh hiện thực xã hội, cuộc đời con người dựa trên những biến đổi cuộc sống nước Pháp thời đó.
Honore Balzac dùng ngòi bút để vẽ lại các hoạt động của xã hội, tuy nhiên khi độc giả đọc tác phẩm sẽ thấy đây không đơn giản chỉ là dòng chảy lịch sử mà còn bao gồm cả nguyên do, hình thái và động lực thúc đẩy thay đổi nhân cách cũng như ước vọng về thời đại mới.
Hàng loạt các tác phẩm như Vinh quang và bất hạnh, Miếng da lừa, Kiệt tác vô danh và Lão Goriot ra đời, Honore Balzac trở thành nhà văn hiện thực lớn của Pháp nửa đầu thế kỉ XIX và tên tuổi của ông thậm chí còn vượt ra ngoài nước Pháp.
Balzac đã có những ảnh hưởng nhất định đến những nhà văn trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, tại nước ta ông trở thành nguồn cảm hứng cho một số tác giả hiện thực nổi tiếng như Nam Cao, Vũ Trọng Phụng và Nguyễn Công Hoan.

Ảnh bìa sách Tấn trò đời

Tấn trò đời là tác phẩm quan trọng nhất phải kể đến của Honore Balzac, mọi kết tinh quý báu của cuộc đời và công trình kiến trúc vũ trụ mà ông luôn khao khát đều được đặt vào đó.
Cuốn tiểu thuyết được đánh giá là biên niên sử nước Pháp đầu thế kỷ XIX, những thái cực giữa thiện và ác, đời sống tâm linh, thế giới tâm hồn và tư duy khoa học bao trùm lên tác phẩm đều được thể hiện hài hòa mà không hề làm mất đi quá trình thay đổi của con người trong vận động xã hội.
Honore Balzac không chỉ mang đến cho độc giả thấy được hiện thực của xã hội tư bản Pháp bấy giờ mà còn cho thấy được sức mạnh ý chí của con người, chỉ cần nỗ lực vươn lên và dám đối mặt thì đều có thể thể đạt được thành công.
3. Honore Balzac vẽ nước Pháp bằng vị cà phê
Honore Balzac chiêm nghiệm thế giới không chỉ thông qua trang sách, những gì ông viết và tích lũy được một phần là từ các buổi lui tới các quán cà phê. Không phải quán nào có mặt ở Paris ông cũng tới, tác giả chọn những quán thường diễn ra buổi hội đàm văn học để thả mình vào trong đó.

Nhà văn có thể uống đến năm mươi ly cà phê một ngày

Hơi thở của thời đại, diễn biến xã hội đương thời đều được ông khám phá qua những cuộc bình luận trong quán cà phê nhỏ. Từ đây mà những ý tưởng sáng tác và câu chuyện bất tận được viết ra, tạo nên bức tranh lưu giữ lịch sử đồ sộ.
“Khi tôi uống cà phê, các ý tưởng xuất hiện như đi diễu hành trong quân đội.”
– Honore Balzac
Honore Balzac chọn cho mình những ly cà phê được pha chế và thưởng thức theo phong cách Thổ Nhĩ Kỳ, nơi tụi họp của nhiều giới chức văn hoá và chính trị. Nhờ việc thường xuyên tiếp xúc với giới trí thức của quốc gia, các ý tưởng của ông luôn được giữ vững và không ngừng thăng hoa.
Cà phê theo đó mà trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống đời thường cũng như trong lúc sáng tác của của nhà văn, thức uống này không còn tầm thường nữa mà đã vượt lên trở thành tri kỉ. Những trang sách của Honore nhờ vậy mà chất chứa cả vị đắng lẫn vị ngọt, giống như quá trình ông phản ánh xã hội đương thời.

Văn chương của Honore Balzac 

cũng mang hơi thở lãng mạn

Độc giả thường ngợi ca Honore Balzac là nhà văn hiện thực mà quên đi rằng, trong các tác phẩm của ông yếu tố lãng mạn cũng được thể hiện không kém phần sâu lắng. Sẽ chẳng khó để nhận ra điều đó, bởi chất tình trong tác phẩm của ông chính mong ước lớn nhất cuộc đời.
Tuy Honore Balzac lựa chọn đi theo một phong cách riêng biệt nhưng trong chất tôi riêng vẫn có cái ta chung, hầu hết các tác phẩm đều là những giác ngộ của nhà văn sau biến cố của gia đình, hay lớn hơn là xã hội mà tiêu biểu là cuộc Cách mạng Pháp chiến thắng.
Tiểu thuyết gia dùng dư vị của cà phê để tạo nên những trang sách lịch sử, khắc họa lại trước mặt người đọc một xã hội nước Pháp có đắng có ngọt và gửi đi thông điệp nhân sinh cho cuộc đời mỗi con người.

Trao đi nhận thức mới về nhân sinh mới là 

đích đến cuối cùng của nhà văn người Pháp

Đến nay, các tác phẩm của Honore vẫn luôn được trân trọng và giống như chiếc gương để độc giả soi chiếu, khám phá thiện ác trong nhân cách để từ đó thiện hóa bản thân và xây dựng nên một xã hội tốt đẹp hơn.
Gần hai thế kỷ đã trôi qua nhưng kỷ nguyên của Honore Balzac vẫn còn đó, dường như chưa hề có cuộc rời đi nào của tiểu thuyết gia người Pháp. Ông cho thấy thành công không nên chỉ dành cho riêng mình, san sẻ và lan tỏa đến mọi người để xã hội trở nên tốt đẹp và hạnh phúc mới là đích đến thực sự.

13/11/2020

Loan Phương

Theo https://revelogue.com/