Minh Trị Thần Cung - Meiji Jingu
Ðôi nét về đền thờ Meiji Jingu
Meiji-Jingu hay Minh Trị Thần Cung là một ngôi đền thờ thiên
hoàng Minh Trị Meiji-Tenno (1852-1912) và Hoàng Hậu Chiêu Hiến Shōken-kôtaigô
(1849-1914). Lưu ý nơi đây chỉ là nơi thờ phượng mà không phải là nơi an táng.
Lăng vua Minh Trị ở phía Nam Tokyo, tại Fushimi-Momoyama.
Ðền thờ Meiji-Jingu nằm ở Yoyogi, Shibuya-ku, nếu dùng
Yamanote Line, dừng tại ga "Harajuku". Sau khi đến ga và soát vé xong
thì theo chỉ dẫn sẽ đến cửa chính của Meiji Jingu Shrine.
Meiji Shrine (明治Meiji Jingu) - Đền Minh Trị Thiên
Hoàng, nơi thờ vị Thiên hoàng thứ 122, người tiến hành cuộc Duy Tân Minh Trị
năm 1868, mở đầu thời kỳ chuyển biến từ chế độ phong kiến sang chế độ tư bản chủ
nghĩa ở Nhật Bản và biến Nhật Bản trở thành một đế quốc.
Ðền Meiji-Jingu chủ yếu thờ phụng tổ tiên của thiên hoàng Nhật
bản, đây là điểm khác với những ngôi đền thông thường ("Jingu" là tên
gọi tắt của Ise-jingu").
Thần Đạo
Minh Trị theo Thần Đạo, một tôn giáo đã hiện diện từ rất lâu
tại Nhật bổn từ trước Công Nguyên. Trải qua nhiều thế kỷ, các ngôi đền Thần Ðạo
đã trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc trong cuộc sống hàng ngày của người Nhật. Ðền
thờ vốn ra đời từ tín ngưỡng tôn sùng thiên nhiên của người Nhật. Thần Đạo tôn
thờ mọi vật trong thiên nhiên từ núi, sông, suối, cây cỏ và đá. Theo quan niệm
của người Nhật, thần linh cư ngụ khắp nơi trong thiên nhiên bao la. Ban đầu họ
chỉ thờ cúng thần linh trong thân cây và trên các tảng đá, nhưng chẳng bao lâu
sau đó, người ta bắt đầu lập bàn thờ thô sơ để tiến hành các nghi thức tế lễ.
Ðền thờ Thần Ðạo cũng có sự gắn bó mật thiết với công việc đồng
áng. Ngày xưa, Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc chủ yếu vào việc canh tác lúa nước,
công đoạn cấy lúa và thu hoạch hoa màu mang ý nghĩa sống còn đối với người dân.
Vì kết quả của vụ mùa lại do thời tiết quyết định. Người Nhật quan niệm rằng,
trong tự nhiên có rất nhiều vị thần chi phối thời tiết, chẳng hạn như Thần Mặt
trời, Thần mưa. Vì vậy, mỗi khi đến mùa thu hoạch, người ta lại mang lúa hoặc
hoa màu dâng lên thần linh tại các đền thờ nhằm cảm tạ thần đã cho họ vụ mùa bội
thu. Cho đến nay, truyền thống này vẫn được duy trì tại nhiều ngôi đền.
Vào thế kỷ thứ VI, cùng với sự du nhập của Phật giáo, các
chùa cũng xuất hiện tại Nhật.Tiếp nhận tôn giáo mới nhưng người Nhật vẫn duy
trì tín ngưỡng bản địa, Thần xã tôn thờ các vị thần và chùa là nơi thờ Phật. Sự
hợp nhất giữa Phật giáo và Thần đạo đã diễn ra trong một khoảng thời gian dài.
Ðến thế kỷ XIX, sau khi chế độ Mạc phủ bị lật đổ, vào thời
Minh Trị, chính quyền lúc bấy giờ đã ra sắc lệnh "Thần Phật phân ly",
tách Thần Đạo ra khỏi Phật giáo, đồng thời nổ lực chấn hưng tôn giáo bản địa.
Ðây là thời kỳ Thần Đạo phát triển mạnh mẽ với sự bảo trợ đặc biệt của chính
quyền. Thần Ðạo trở thành quốc giáo của Nhật Bản, gắn liền với các hoạt động của
nhà nước. Việc viếng đền cũng như thực hiện các nghi lễ theo quy tắc của Thần Ðạo
được đề cao. Thần Ðạo trở thành biểu tượng quan trọng trong đời sống tâm linh của
người Nhật. Trong thời này, Phật giáo bị đàn áp, chùa chiền bị phá hủy rất nhiều.
Cho đến thời Minh Trị thứ 22 (1889) thì Thiên Hoàng phải ban
luật cho phép dân có quyền tự do tín ngưỡng. Sau Đệ nhị thế chiến, Nhật Bổn
thua trận, Thần đạo bị tách rời ra khỏi chính quyền, và trở nên một tôn giáo
bình thường không hưởng đặc ân nào khác.
Ðối với người Nhật, đền thờ Thần Ðạo là nơi linh thiêng, mỗi
năm, họ thường đi viếng đền vào các dịp đặc biệt hoặc để cầu bình an, may mắn
trước lúc đi xa.
Ðền thờ cũng là điểm dừng chân của du khách nước ngoài muốn
tìm hiểu về văn hóa truyền thống Nhật Bản và là nơi diễn ra các lễ hội tưng bừng
trong năm.
Đặc trưng cho tất cả đền thờ trong Thần đạo Shinto ở Nhật Bản
có thể tóm tắt như sau.
TORII là một cánh cổng, một biểu tượng truyền thống của Nhật
Bản, thường được thấy ở lối vào của các đền thờ Thần Đạo. Torii tượng trưng cho
Thần xã, là nơi chuyển tiếp giữa thế giới linh thiêng của thần thánh bên trong
đền với thế giới trần tục của con người. Khi bước qua chiếc cổng torii, nghĩa
là con người đã chính thức đi vào khu vực linh thiêng của thần thánh, đang đi
trên con đường viếng thăm thần linh. Vì thế khi đi dưới Torii, khách thường cúi
đầu chào torii nhằm tỏ lòng tôn kính thần linh và phải rửa tay và mặt cho thật
sạch - hành động này biểu hiện sự thanh sạch và thánh hóa trước khi tiếp cận thần
linh để cầu nguyện.
Cấu trúc cơ bản của Torii gồm hai cột thẳng đứng, hai thanh ngang
đóng sát nhau ở trên đỉnh lần lượt là 笠木(kasaghi) và 島木(shimaghi),
phía dưới nữa là một thanh ngang 貫(nuki). Một số Torii còn có những tấm
bảng viết chữ được đóng ở giữa. Theo truyền thống, Torii được dựng từ gỗ hay
đá, nhưng hiện nay người ta bắt đầu dùng các loại vật liệu khác như bê-tông, đồng,
thép và thậm chí cả thép không gỉ. Torii có thể được sơn màu da cam, đỏ, hay
đen hay không sơn. Tùy theo cấu trúc của ngôi đền mà có thể chỉ có một hoặc nhiều
cổng Torii. Ngay sau cổng Torii, thường có hai tượng sư tử bằng đá gọi là
Komainu. Chúng có nhiệm vụ bảo vệ các vị thần. Komainu thường có một cặp, một
con há miệng tượng trưng cho sự xua đuổi tà ma và một con ngậm miệng lại tượng
trưng cho việc giữ linh khí. Đôi khi tượng cáo, chó, trâu cũng được sử dụng tùy
theo đền thờ Thần Đạo.
Giếng thanh tẩy (Te mizuya)
Trước khi qua cổng torii thứ hai tiến gần đến điện thờ, khách
viếng đền phải trải qua nghi thức tẩy trần tại Te mizuya hay còn gọi là Giếng
thanh tẩy. Đó là một giếng hoặc hồ nhỏ làm bằng tre hay đá chứa nước được xem
là nước thánh. Trước khi tiến hành lễ cúng, khách viếng đền phải thanh tẩy bản
thân sạch sẽ bằng cách rửa tay, súc miệng, rửa mặt ở đây.Theo phong tục Thần Đạo,
người vào đền Thần đạo ở bất cứ nơi nào cũng phải rửa tay và mặt cho sạch sẽ.
Trước tiên, khách sẽ cầm lấy gáo nước bằng tay phải, sử dụng
gáo hứng dòng nước đang tuôn chảy từ bên trong bể chứa bằng đá; dùng nước trong
gáo xối ra để rửa tay trái trước, sau đó đến tay phải. Kế đến, hứng nước rót từ
gáo vào lòng bàn tay trái và thực hiện động tác rửa miệng. Cuối cùng, úp gáo lại
vị trí ban đầu.
Sau đó đi qua cổng torii và đi thẳng từ sân rộng này là đến
khu nhà Honden và Haiden. Hai khu này Honden và Haiden có thể được xây riêng biệt
hoặc kết hợp chung trong một tòa nhà. Honden là nơi thờ các vị thần linh và
Haiden là nơi người dân đến cầu nguyện. Vì thần trong đạo Shinto ở Nhật Bản tượng
trưng cho sự thiêng liêng nên luôn được thờ tại một nơi riêng biệt, thường dân
không được thấy.
Ema. Hội mã (絵馬 ema) thường được treo trước đền,
là những thẻ gỗ dùng để viết điều ước của mình lên đó. Những thẻ này được để
bên ngoài để thần có thể đọc và hoàn thành điều ước. Hội mã nghĩa là "ngựa
vẽ", vì ngày xưa người giàu thường dâng ngựa cho đền, nhưng ngày nay chỉ
dùng "ngựa vẽ trên thẻ gỗ". Ema treo tại đền để cầu sức khoẻ bình an,
thành công trong công ăn việc làm, thành đạt thi tuyển sinh hay hạnh phúc trong
cuộc sống, v.v… Du khách và người thăm đền có thể mua những miếng gỗ ở một cửa
hàng gần đó để viết và treo lại trên giá.
Omikuji. Omikuji là những lá thăm bằng giấy ở các đền thờ
Thần đạo. Du khách sẽ rút ngẫu nhiên một tờ. Trong đó có những lá thăm rất may
mắn (Daikichi) hoặc rất xui xẻo (Daikyo). Và người dân địa phương tin rằng buộc
chúng xung quanh các cành cây trong đền thì may mắn sẽ trở thành sự thật và xui
xẻo có thể tránh được.
Shimenawa. Ở các cổng torii của đền thường treo
những dây thừng làm bằng rơm gọi là "chú liên thừng" (注連繩 shimenawa).
Những sợi dây này thường được treo ở những nơi thiêng liêng để đuổi tà, trên đó
thường quấn thêm "chỉ thùy" (紙垂 shide), là những chuỗi thường
được làm bằng giấy hay vải trắng có hình dạng như tia sét. Chỉ thùy cũng thường
được quấn vào que đũa gỗ thành cái gọi là gậy trừ tà "phất xuyến" (祓串 tamagushi)
hay gậy sét haraigushi (はらいぐし). Các vu nữ thường dùng phất xuyến gồm
có chỉ thùy gắn vào nhánh cây chè sakaki (榊) trong
các buổi lễ thanh tẩy.
Nay trở lại đền Minh Trị Thần Cung
Sau khi đi qua hai cổng Torii và một cổng thứ ba thì chúng ta
bước vào khu điện chính của đền.
Toàn bộ khu đền gồm ba dẫy nhà gỗ mái cong. Trong sân chính một
góc có một bệ đá và mấy cây cột, một góc có ba gốc cây cổ thụ. chung quanh một
gốc có dàn treo những miếng gỗ nhỏ ema, hai gốc kia kến nối lại bằng một sợi thừng
lớn có cốt những mảnh giấy trắng có tính cách thiêng liêng shimenawa.
Sau khi hoàn tất nghi thức thanh tẩy, khách viếng đền tiếp tục
hướng về điện thờ Haiden, hay còn gọi là điện cúng bái. Haiden là kiến trúc
chính của một ngôi đền nhìn từ cổng vào. Đây là nơi để người đi lễ khấn nguyện
thần linh và cũng là nơi tiến hành các nghi lễ. Khu vực linh thiêng nhất là sảnh
điện bên trong bản điện (本殿honden), là nơi thờ thần và cất giữ
những vật linh thiêng, chỉ có các thần chủ (神主kannushi) mới được phép vào làm lễ,
người thường không thể nhìn thấy những gì ở trong đó. Còn khu vực sân bên ngoài
cho phép người ngoài đến viếng đền, cầu nguyện, uống nước, mua sắm, v.v…
Khi đứng trước Haiden, việc đầu tiên khách viếng đền cần phải
làm là ném những đồng tiền vào thùng lễ vật Saisenbako, một bàn gỗ có nhiều
khe. Đây cũng là một trong những nghi thức thanh tẩy. Tiền cúng dường dâng lên
thần linh để xóa đi những tội lỗi và hoen ố.
Khi làm lễ, khách viếng đền đứng thẳng, rồi cúi đầu hai lần
trước điện, sau đó giang rộng tay ra rồi vỗ tay hai cái và bắt đầu cầu nguyện.
Mục đích của quy trình trên là nhằm bảo đảm các thần linh nghe được lời khấn
nguyện của họ. Kết thúc lễ cầu nguyện, khách viếng đền cúi đầu thêm một lần nữa.
Một số hình ảnh chụp tại Minh Trị Thần Cung
Torii 1
Torii 2 và cổng thứ ba
Giếng thanh tẩy Te mizuya
Thơ Minh Trị và Hoàng Hậu Shoken
Sân chính sau cổng torii 2
Chính Điện cúng bái
Lễ tưởng niệm Hoàng Hậu Shoken
Gốc cổ thụ chứa ema
Chú liên thừng shimenawa
Đặc biệt ngày chúng tôi đến thăm Minh Trị Thần Cung lại là kỷ
niệm qua đời của Hoàng Hậu Shoken, vợ Minh Trị Meiji, nên có bản chức sắc hành
lễ tại Honden và thấy các vu nữ miko khi họ rời honden để đi ra
ngoài.
Các vu nữ (巫女miko) có nhiệm vụ chăm sóc các ngôi đền.
Vu nữ thường mặc kimono trắng với quần hakama đỏ, và bít tất tabi.
Ngày xưa các vu nữ bắt buộc phải là trinh nữ. Họ giúp đỡ thần chủ trong các buổi
lễ, biểu diễn các điệu múa nghi lễ gọi là "Vu nữ thần lạc" (巫女神楽 Miko
Kagura), quét dọn sân đền, thắp đèn lồng, làm thẻ xăm bói toán, hoặc bán các loại
bùa may mắn. Hình trên cho thấy các vu nữ miko cầm phất xuyến có gắn chỉ thùy
vào nhánh cây chè sakaki.
Ở nơi tận cùng về phía bắc của khu vực đền thờ là Ngôi nhà
kho tàng của đền Minh Trị, được xây dựng một năm sau khi ngôi đền được mở cửa.
Nhà kho tàng trưng bày nhiều đồ dùng cá nhân thú vị của Thiên Hoàng và Hoàng hậu,
bao gồm cả xe ngựa mà Thiên Hoàng đã cưỡi trong tuyên bố chính thức của Hiến
pháp Minh Trị năm 1889. Ngoài ra còn có một Bảo tàng phụ lục xây dựng ở phía
đông của khu đền thờ chính trưng bày những triển lãm tạm thời.
Một khu vực rộng lớn ở phần phía nam của khu vực đền Meiji
Shrine Gyoen, muốn vào thăm phải trả vé vào cửa. Khu vườn này trở nên đặc biệt
trong thời gian giữa tháng sáu khi hoa Iris nở. Một cái giếng nhỏ cũng nằm
trong khu vườn. Giếng Kiyomasa được coi như nơi chốn "quyền lực" thiêng
liêng và được rất nhiều người thăm viếng. Giếng này được Kato Kiyomata cho đào
khi khu đất này thuộc quyền sở hữu của gia đình Kiyomata trong thời Edo.
Trên con đường đi ra là khu bán đồ lưu niệm và ngay lối đi có
một dẫy dài chứa những thùng gỗ rượu lớn ghi chữ rượu Pháp trên kệ cao. Bảng
ghi bên cạnh cho biết khi quyết định canh tân nước Nhật theo phương châm:
"Tinh thần Nhật Bổn, kiến thức Tây Phương", vua Minh Trị đã cho nhập
cảng rượu vang làm từ nho ở vùng Bourgogne của một chateau bên Pháp để cung cấp
rượu cho Hoàng gia Nhật (rượu Burgundy). Từ đó đến nay, loại rượu này được chọn
để đưa vào đền mỗi dịp làm lễ. Sự trưng bầy những thùng rượu nho này ngay ở đền
Minh Trị được coi như là chứng tích của tinh thần học hỏi văn minh Tây phương của
người Nhật.
Và cách đấy không xa, bên kia đường là một giàn lớn chứa đầy
hũ rượu sake, một biểu tượng như nói lên mặc dù nhà vua khuyến khích văn hóa Tây phương nhưng vẫn giữ những truyền thống thuần túy của người Nhật.
Sóng Việt Đàm GiangTheo http://chimviet.free.fr/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét