Anh K thương mến,
Ra giêng, trời thật đẹp. Hôm rằm, một trận mưa rào đổ xuống tầm
tã. Sau cơn mưa, nắng trong và ấm, đồng ruộng xanh hơn và gió đượm hương xuân
thơm ngát.
Các con trai em đã lần lượt chào mẹ để về nơi chúng làm việc.
Chồng em, theo lời rủ rê của một anh học trò cũ, đang chu du một nơi nào đó ở tận
miền đồng bằng sông Cửu Long.
Ở nhà một mình rảnh rỗi, em đọc lại mấy quyển sách cũ và em
cũng vừa mới xem xong đĩa hình chương trình nhạc của Phạm Duy diễn ở Sài Gòn.
Theo lời anh thì Phạm Duy đã không còn uy tín ở Hải ngoại.
Ông bị mang danh là” Ông già hư hỏng”. Tiểu sử của ông có quá nhiều vết mờ
không cách nào tẩy xóa được
Tội nghiệp cho các thiên tài! Có lẽ kiếp người quá ngắn đối
với họ và họ muốn cháy cho đến giọt nến cuối cùng. Dù sao em vẫn không thấy
ghét ông ấy. Biết làm sao được khi tuổi trẻ của em đã được tưới mát, lên xanh nhờ dòng suối âm
thanh vô cùng trong trẻo của Phạm Duy.
Vẫn nhớ thuở anh em mình còn nhỏ, anh đã dùng carton cắt
thành một cây đàn với dây đàn làm bằng dây thun. Rồi chúng ta đã vui mừng biết
bao khi ba mang về một cái máy hát đĩa cùng vài cái đĩa hát 33 tua. Em nhớ hoài cảnh anh ôm cây đàn bằng giấy vừa nhảy vừa hát như một
nhạc công chuyên nghiệp trong khi ban The Beatles từ đĩa inh ỏi với” Love Me
Do” hay” I want to hold your hand".
Rồi đến lúc anh kiếm được một cây đàn guitar thật dù nó hơi
cũ .Và ngày ấy em đã thán phục ngồi nghe
anh gẩy từng nốt bài ”Ngày trở về” của Phạm Duy. Từ đó chúng ta lớn lên trong
không gian ngập tràn nhạc Phạm Duy.
“Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời”
Chỉ có mười nốt nhạc rải trên một cung bậc giản dị nhưng lần
nào nghe đến em đều có cảm giác trái tim mình đang chan chứa tình “yêu nước”. Bây giờ đã già, đã lớn, hai
chữ “yêu nước” nghe như là một sáo ngữ
nhưng thuở ấy em đã “yêu nước” một cách thiết tha. Sao không yêu nước được khi
Phạm Duy bảo rằng yêu nước là yêu “tiếng
nước tôi”,là yêu lời “mẹ hiền ru những câu xa vời”. Chẳng phải đối với trẻ em,
tiếng ru của mẹ là thứ làm rung động
trái tim chân thành nhất?
Văn Cao, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn là ba nhạc sĩ tài năng được
nói tới nhiều nhất ở nước mình. Em cũng nghĩ thế, nhưng Văn Cao khép kín quá.
Buồn Tàn Thu của ông cổ kính như lời thơ trong Chinh Phụ Ngâm, Sông Lô của ông
thật tuyệt, nhưng nó phảng phất một nửa là sông Danube, một nửa là một dòng
sông nào đó trong thơ Đường, nơi người ta đến đó tiễn biệt nhau rồi ngâm ”Quân
hướng Tiêu Tương, Ngã hướng Tần”. Phạm Duy thì xông thẳng vào cuộc sống ”Nhớ,
Nhớ thuở nào anh đi làm công, em thì gánh rong. Đôi ta cùng gặp nhau dưới cầu,
bóng mát dưới cầu...”. Nghe câu hát ấy em liên tưởng ngay đến Cầu Kiệu, Cầu Bông
quen thuộc cũng như em vẫn muốn khóc mỗi lần nghe câu hát ”Làng tôi, không xa
kinh kỳ sáng chói. Có những cánh đồng cát dài, có mái tranh nghèo tả tơi...”. Xóm
Rượu của mình không xa phố xá mà sao nghèo giống cái quê ấy quá!
Rồi anh em mình lớn
lên với chiến tranh, chết chóc. Thuở ấy
ai quên được câu hát
"Người từ trăm năm
Về ngang trường Luật
Ta hỏng tú tài
Ta hụt tình yêu
Thi hỏng mất rồi
Ta đợi ngày đi
Đau lòng ta muốn khóc” (*)
Hình như bài hát dựa theo lời một bài thơ của một nhà thơ trẻ
nhưng em vẫn tin rằng Phạm Duy đã thổi hồn cho bài thơ ấy bay cao hơn.
Nhưng bài hát mà em thấy lạ và thích nhất là bài ”Tuổi Biết
Buồn”
Có hàng trăm bài hát hay chuyên chở nỗi buồn của một chàng
trai mới biết yêu nhưng rất ít bài hát dành cho một cô gái. Tâm trạng của
”Nàng” rất khác với ”Chàng”. Thật khiên cưởng và dễ dãi khi chỉ cần đổi chữ
”anh” thành chữ ”em” cho một tình khúc. Trong ”Tuổi Biết Buồn”, em thật sự kinh
ngạc tự hỏi làm sao một người đàn ông lại có thể len lỏi vào tận cỏi hồn kín
đáo của một thiếu nữ để viết được những câu hát:
“Buồn đã tới rồi một buổi tối không trăng
Tình len lén vào cửa mở lớn tim nàng
Ôi những phút say sưa, những phút dịu dàng
Yêu người mà sao lòng còn mãi băn khoăn” (*)
chữ” băn khoăn” ở đây quá là dễ thương.
Khi một cô gái bắt đầu yêu cũng là lúc cô bắt đầu đánh mất những
ngày tháng vô tư rồi.
"Buồn đã tới rồi từ thuở biết thương yêu
Tình sẽ lớn dần và buồn sẽ thêm nhiều...”
Và em cứ thổn thức rưng rưng nước mắt khi nghe câu hát:
"Buồn đã biến rồi khi chợt đến cơn vui
Bàn chân ấu thời dũng mãnh bước trên đời”
Tại sao là ”dũng mãnh” để dành cho một người con gái. Chẳng
phải khi bước vào con đường tình cô đã hoàn toàn không còn ai để nương tựa.
Cha, mẹ, anh chị, bạn thân... cũng không ai giúp đỡ được gì ngoại trừ sự mách bảo
của trái tim non tơ. Cô đã phải tự quyết định có nên lao tới một nơi mà cô cho
rằng đó là bến bờ hạnh phúc hay không. Cô như người làm xiếc dũng mãnh bước
trên sợi dây chăng ngang thác Niagara để một là cập được bến bờ vinh quang, hai
là tan xác dưới vực sâu.
Trịnh Công Sơn rất nhân hậu với người nữ. Ông biết rất rõ ông
trân trọng và yêu người nữ đến như thế nào, nhưng ông hoàn toàn mù tịt những gì
xảy ra trong lòng một người con gái khi yêu. Chính Phạm Duy mới là người đọc được
trái tim đau đớn đến dường nào, yếu đuối đến dường nào mà cũng dũng mãnh đến dường
nào của... em.
Cảm ơn Phạm Duy và thương quá những cô gái bắt đầu biết yêu.
Cuộc đời của Phạm Duy không bình yên. Hình như ông không chịu
nổi sự ràng buộc và ông thà bị” chửi” còn hơn là sống mà không được làm theo ý
mình. Vì vậy ông đã nhiều phen đi tìm tự do cho riêng mình. Đó là nói cho nhẹ
nhàng, thực ra ông đã nhiều phen bị rượt chạy.
"Ta chạy vòng vòng
Ta chạy mòn chân
Nào có hay đời cạn
Nào có hay cạn đời” (*)
Rồi sau mấy mươi năm
“Ta chạy tàn đời
Ta chạy mòn hơi
Quỳ té trên đường rồi
Sợi tóc vương chân người..." (*)
Ông lại trở về.
Và sự trở về của ông cũng thật ghê gớm
"Người từ trăm năm
Về như dao nhọn
Dao vết ngọt đâm
Ta chết trầm ngâm
dòng máu chưa kịp tràn” (*)
Trong CD, hàng ngàn người Việt đang ngồi chật kín khán phòng để
được nghe nhạc Phạm Duy với giá vé không rẻ chút nào. Dù chàng trai trẻ Đức Tuấn hát ”Nương Chiều”
không sánh được với Anh Ngọc, Duy Trác. Dù Thu Minh” Cô Bắc Kỳ nho nhỏ” không đẳng
cấp bằng Lệ Thu trong ”Thuyền Viễn Xứ”, người đi xem vẫn thấy hạnh phúc vô
cùng. Trong niềm vui vì được nghe những giai điệu bay bổng có pha nỗi niềm của
những con tim, trong một phút được tung cánh bay về một cõi tự do dù chỉ là
trong tâm thức.
Thời gian luôn là thử thách công bình nhất. Sau mấy mươi năm
dù “Dư Âm” bị chính tác giả ngoảnh mặt làm ngơ, nó vẫn sống mãi trong trái tim
những người “hẹn nhau từ muôn kiếp trước”
Tấm lòng của người đời vừa khe khắt vừa độ lượng và
chung thủy biết bao. Cho nên, đối với em từ bỏ Phạm Duy sao mà quá khó....
Dù sao Phạm Duy cũng đã tuyên bố:
"Tôi còn yêu
Tôi cứ yêu
Cho dù tôi đã chết rồi
Cho dù ai oán ghét tôi
Cho dù ai xa lánh tôi” (*)
Phải mấy trăm năm mới có một Nguyễn Du. Không dễ thời nào
cũng có được một Phạm Duy, một Trịnh Công Sơn. "Ngoài những giây phút xuất
thần, họ cũng có quyền sống cuộc đời bình thường, lắm lúc u mê, sai lầm giống
như anh và em.
“Chiều rơi trên đường vắng
Có ta rơi giữa chiều
hồn ta như vạt nắng
theo làn gió đìu hiu” (*)
Mỗi khi nghe lại bài “Đường Chiều Lá Rụng” em lại thấy Phạm Duy
thật đẹp. Có lẽ ông không biết
mình giá trị đến dường nào. Nếu biết, ông đã không đến nỗi “hư hỏng” như
anh nói.
Mong một ngày anh trở về với ngôi nhà thời thơ ấu của anh em
mình, nơi có “vườn rau trước hè cười đón người về”.
Em gái của anh.
(*) Lời ca của Phạm Duy và thơ của Nguyễn Tất Nhiên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét