Một bóng thuyền không
1. Nỗi
ám ảnh vô hình ấy thật mãnh liệt, dai dẳng. Cuộc sống này tôi được sinh ra và
đương nhiên, tôi phải chịu đựng dị tật - dị tật trong tâm hồn - suốt cả đời.
Luôn luôn nghĩ ngợi, luôn luôn có một niềm đau vô hình làm tâm trí tôi lúc nào
cũng nhức nhối. Nó làm tôi luôn lo lắng, khắc khoải, đau đớn. Có lẽ, nếu không
thế tôi sẽ mất thăng bằng. Cũng thế, mỗi đời người nên mang trên vai một gánh nặng.
Tôi
vốn mãi mãi ngây thơ. Trong đời sống, những khổ đau tôi đã trải, những thủ đoạn
của kẻ khác đối với tôi - tưởng đấy là vết thương lớn trong cuộc đời, tưởng có
thể cất được trong ngăn trí nhớ dùng làm kinh nghiệm sống trong cuộc đời, kỳ thực
tôi đã quên tuốt, để trong giây lát, tôi lại nhận niềm đau khác, tươi rói, mới
nguyên.
Tôi
làm việc với ông ta từ năm 15 tuổi. Ông ta hiểu sự yếu đuối của tôi. Ông ta chỉ
muốn tôi coi ông ta như bậc đàn anh, một người thầy. Không một chi tiết, không
một bằng chứng, ông ta sông bằng những mưu toan bẩm sinh, bằng những lời lẽ ngọt
ngào bẩm sinh, bằng sự phá phách bẩm sinh. Còn làm việc với ông ta tôi không
bao giờ thoát ra khỏi thế giới bên ngoài. Tất cả những gì tạo cơ hội cho tôi
thoát ra khỏi thế giới bên ngoài, đều bị ông ta thủ tiêu.
Khát
khao bay nhảy, thoát ra kiếp quẩn quanh - ngày hai buổi đến cơ quan như một cái
máy - bỗng dậy trong tôi như luồng sóng dữ.
2. Tôi
đi theo cô gái như một bóng ma.
Đó
là cô gái thỉnh thoảng đi ngang qua cơ quan tôi. Cô ta góa chồng. Đôi lúc tôi
ngồi một mình trong quán cà phê, Hường đến ngồi bên cạnh, uống một chút gì đó,
bâng quơ vài ba câu chuyện. Chỉ thế. Lâu dần thành thói quen. Có những hôm ngồi
một mình, tôi mong Hường xuất hiện.
Vẫn
quán cà phê, tôi ngồi trong góc bàn quen thuộc, và Hường ngồi bên cạnh. Không
biết hôm đó tôi nói gì với Hường và nàng đã bảo tôi ra sao và tôi đã đi theo
nàng như theo một bóng ma. Đi mãi. Hường đi trước tôi một quãng xa. Nàng dừng lại
ở một bãi rác ven sông, đứng đó chờ tôi. Tôi đến. Dưới chân tôi ngập ngụa rác.
Hường nhìn tôi trìu mến như nhìn một chú thỏ dễ thương. Khuất sau bãi rác cao
là một chiếc thuyền nhỏ có mui. Nàng bước xuống, tôi theo sau, khi hai chân tôi
đặt lên thuyền tôi cảm thấy lảo đảo vì chiếc thuyền chòng chành. Tôi chui vào
khoang, sạp thuyền được lót bằng gỗ đước, lên nước bóng loáng. Hường đi lần
theo mạn thuyền ra trước mũi. Hường mở dây, nhổ sào. Một chân Hường đạp mạnh
vào bờ rác, hai tay Hường chống sào, đẩy thuyền ra khơi. Tôi ngồi co ro trong
khoang, tâm trí nghiêng lắc, chao đảo. Tôi muốn quay lại, nhưng thuyền đã ra giữa
dòng và đang lướt đi. Đứng phía sau, chỗ tay lái, mỗi lần Hường đẩy mạnh mái
chèo, mũi thuyền cất cao, lướt tới nhịp nhàng. Sóng róc rách hai bên mạn thuyền.
Chiều
rồi.
Bóng
tối đổ ụp xuống.
Tôi
phó mặc.
Đôi
mắt Hường chớp nhanh, nhè nhẹ nhìn tôi. Tôi cảm thấy khó thở. Tôi bò ra ngồi
trước mũi thuyền. Đêm bắt đầu lạnh. Ánh sáng từ những ngọn lầu cao hai bên bờ
sông hắt những tia sáng ngoằn ngoèo rung rinh xuống tận đáy sông. Thuyền qua.
Thuyền lại. Những chiếc thuyền bán thức ăn đêm, trước mũi thuyền chong một chiếc
đèn hột vịt nhỏ, bên trong là bếp than hồng đỏ rực. Tiếng động cơ của những chiếc
thuyền máy trải rộng trên sông lan vào bờ và hồi âm trở lại - tôi có cảm giác
như những âm thanh ấy rượt đuổi, bao vây tôi. Nước lớn đầy sông. Phía sau, Hường
vẫn nhịp tay chèo. Thuyền lướt nhanh. Tôi có cảm giác những âm thanh sông nước
rượt đuổi theo chiếc thuyền tôi đang đi. Một thế giới khác, hoàn toàn tách biệt
với đất liền.
Tôi
không muốn vào trong mui thuyền. Lòng thuyền quá chật chội. Tôi nằm trước mũi
thuyền đến mãi khuya. Những sợi mây lướt qua những ngôi sao chi chít trên bầu
trời đêm. Thuyền đã ra khỏi dòng sông của thành phố. Hường cho thuyền nấp vào một
lùm cây rậm, nàng cắm sào, neo thuyền lại.
Trong
mui, Hường lui cui giăng mùng. Hường thắp một ngọn đèn nhỏ đặt trên mũi thuyền.
Như nhân tiện Hường bảo tôi: "Vào mùng đi". Muỗi và bù mắc từ các
lùm cây đã bắt đầu tràn ra, bay rợp. Chúng tụ lại, quần đảo và tự ném thân vào
ngọn lửa và phát ra những tiếng nổ nhỏ. Tôi vuốt mặt, bàn tay nhớp máu đầy xác
muỗi và bù mắc. Tôi vào mùng, nằm quay mặt vào vách, da thịt ngứa ngái, sưng
lên vì bị côn trùng đốt. Không biết sau lưng tôi Hường có nằm bên cạnh không.
Tôi cố không quan tâm, không nghĩ ngợi. Theo mãi giấc chập chờn của tôi là sự dập
dềnh của con thuyền trên sóng và tiếng sột soạt của lá cây cọ vào mui thuyền.
Tôi mong nửa đêm có con sóng lớn, nhận chìm tất cả.
3. Con
thuyền neo dưới lùm cây. Đêm qua, theo con nước ròng thuyền giựt xuống cách bờ
rất xa. Tôi thức dậy, bò ra khỏi mùng ra phía sau con thuyền. Ở đó, có một cái
khạp nhỏ chứa nước ngọt. Tôi rửa mặt. Buổi sáng ở đoạn sông này thật hoang vu,
trên bờ không một bóng người, trên dòng sông không một bóng thuyền. Trong sạp
thuyền của Hường có một bịch thuốc gò mới nguyên, tôi vụng về vấn một điếu. Hơi
thuốc đầu ngày làm tôi say choáng, mồ hôi vã ra trên trán. Hường nhìn tôi cười,
nụ cười đẹp và hồn hậu. Sương mù lãng đãng trên những lùm cây và trên dòng sông
rộng. Mặt trời chưa hiện. Anh ngày lờ mờ. Nước ròng băng băng về phía biển.
Không khí se lạnh ... Năm ngoái con của Hường té sông chết. Chồng bỏ đi. Thế là
Hường chỉ còn lại chiếc thuyền không, hằng ngày Hường chèo thuyền vào các rẫy
mua dưa hấu, củ sắn, khóm, dưa leo, mía... chất đầy thuyền rồi chèo dọc theo
thôn xóm để bán lại, mưu sinh.
Hôm
nay vẫn chiếc thuyền không. Không còn dấu tích gì của một con thuyền mua bán.
Phải chăng do có sự hiện diện của tôi, Hường đã dọn sạch trống chiếc thuyền của
nàng.
Tôi
nghĩ về cơ quan của mình. Dấu vết của tôi trong cơ quan trong tôi thật mờ nhạt.
Cùng lắm người sẽ nghĩ rằng tôi mất tích hoặc bỏ việc. Người ta có tìm kiếm tôi
không? Sự biến mất của tôi giống như sự biến mất của một chiếc cốc uống nước.
Người ta sẽ thay một chiếc cốc khác. Thế là xong.
Trời
sáng rõ. Trong thuyền trang bị đủ cả: một đống củi nhỏ. Một chiếc bếp dầu.
Soong, chảo, muối, mắm, hủ gạo... Hường lúi húi vo gạo nấu cơm. Khói bếp bay
vào trong mui thuyền, cay cả mắt. Rau luộc, cá kho, cơm trắng... Chúng tôi ngồi
sau lái thuyền ăn cơm. Đấy là bữa cơm ngon nhất trong đời tôi. Trong bữa cơm
chúng tôi chẳng có điều gì để nói với nhau. Cuối cùng không kềm giữ được, tôi hỏi
trống:
-
Chèo đi đâu?
Hường
cười cười:
-
Đi buôn bán. Không sống trên bờ nữa. Một cuộc sống không quen biết. Không láng
giềng. Không cộng đồng...
Bữa
cơm xong, Hường múc nước sông rửa chén, Hường hất cơm thừa canh cặn xuống sông,
nàng trán chén lại bằng nước ngọt, rồi úp chén vào rổ. Xong, nàng trở vào tát
nước. Rồi nàng gay chèo chuẩn bị khởi hành. Mái chèo thúc tới, thuyền lại lướt
đi. Trời rộng sông dài, thuyền ghe tấp nập, nhưng đường ai nấy đi. Không thể cất
tiếng nói với nhau, không thể hỏi thăm, không thể gật đầu chào. Nước ngầu phù
sa. Qua thôn, qua xóm. Qua những bờ bãi hoang vu, chỉ có rừng cây và những con
còng gió xanh đỏ mê mãi trên bãi bùn, chỉ có những cơn sóng tràn vào bờ khuấy động
cuộc sống của chúng. Tôi ngồi trong khoang tránh nắng, mắt thả theo quang cảnh
hai bên bờ sông.
Tôi
nào biết làm gì hơn.
Tôi
chỉ biết chui ra chui vào trong một khoảng không vô cùng chật chội. Hường chèo
hết giờ này sang giờ khác. Nước từ biển khơi bắt đầu trở vào, báo hiệu nước lớn.
Hai bên bờ sông bìm bịp kêu liên hồi, âm thanh vừa gần vừa xa, no đầy, hoang dã
chảy tràn ấm nóng trên da thịt tôi.
Đêm
đó, khuya lắm rồi tôi bò ra mũi thuyền, thổi tắt ngọn đèn chong và ngồi thụp xuống
tắm. Tôi múc nước sông bằng chiếc thùng nhỏ, dội nước lên người, tôi chà xà
phòng khắp người. Nước mặn đắng rít rớm trên da thịt, xà phòng không ra chút bọt.
Sau cùng, tôi tắm lại bằng một chút nước ngọt. Muỗi và bù mắc từ những lùm cây
ven sông vây lấy tôi. Gió ào ào.Tôi cảm thấy lạnh đến tê dại. Lính quýnh mặc quần
áo, chui vội vào mùng nằm run bần bật. Môi khô, lưỡi đắng, tôi cố kềm chế nhưng
hai hàm răng cứ đánh vào nhau. Hường vội vã ra trước mũi thuyền đốt lại ngọn
đèn. Hường trở vào và ôm phủ lấy tôi. Một lúc sau, tôi có cảm giác khuôn ngực ấm
nóng của Hường ép vào lưng tôi thật mềm mại. Nàng rờ rẫm gương mặt tôi. Nhẹ
nhàng mơn man, êm đềm dẫn dụ. Nàng áp gương mặt lên ngực tôi. Tôi ôm lấy đầu
nàng và có cảm giác nàng thật đáng tội nghiệp. Một cách tự nhiên, tôi không hề
hay biết, trên người tôi, nàng cử động thật êm ái, nhẹ nhàng như cơn sóng tràn
tới, tràn tới. Toàn thân tôi rung chuyển đến co người lại. Hai bàn tay tôi siết
chặt vào hai cánh tay rắn rỏi của nàng. Dồn tới. Dồn tới. Những con sóng dồn dập
càng lúc càng cao, cho đến khi nàng gục xuống, mái tóc của nàng tràn trên mặt
tôi. Cổ họng nàng kêu lên những tiếng rên dài, cơ thể nàng rung lên nhè nhẹ.
Tôi cảm thấy kiệt lực và lạnh toát, tay chân rã rời. Nàng ôm lấy tôi như muốn
che chở, dỗ dành. Cả hai đi vào giấc ngủ. Tôi như lịm chết trong giấc ngủ thật
sâu. Nửa đêm, thức giấc, tôi nghe rõ sự tĩnh lặng mênh mông của con sông ngoài
kia. Chiếc thuyền cứ chao lắc, dập dềnh mãi.
Gần
sáng, cơn sóng của nàng lại tràn lên, tóc của nàng theo nhịp đong đưa quét qua
quét lại trên ngực tôi. Xô tới. Dồn tới. Cả người tôi căng thật cao, rướn vào một
độ sâu tuyệt đối, muốn nhanh chóng chạm tới đỉnh của cảm giác. Tóc nàng chập chờn
ẩn hiên, quét qua quét lại trên gương mặt tôi càng lúc càng nhanh, hơi thở càng
gấp rút hơn. Khi nàng dừng lại, cả hai chúng tôi cùng chấn động, run rẩy. Tôi
thở. Nàng thở. Chúng tôi như lịm chết và chẳng biết mình đang ở đâu nữa. Giá
như lúc ấy, có ai mang chúng tôi đi chôn, chúng tôi cũng phó mặc.
Buổi
sáng, khi cơm nước xong, Hường nhổ sào. Thuyền lại xuôi dòng. Nắng chói chang lấp
lóa trên mặt sông, mặt nước nhấp nhô chói sáng. Hường vẫn chèo. Đầu đội nón lá,
chiếc áo bà ba đỏ, dáng người thanh thoát, nàng đẩy mái chèo tới nhẹ nhàng. Gió
sông cứ mãi miết thổi trên cánh rừng hùng vĩ, mượt mà. Tất cả những cử chỉ của
nàng đều toát lên một dáng vẻ hạnh phúc. Đôi mắt sắc sảo của nàng trở nên hiền
từ và lúc nào cũng nhìn tôi âu yếm. Hạnh phúc ngời ngời trong nàng. Tôi chẳng
biết làm việc gì ngoài việc tát nước trong khoang thuyền. Tôi tát nước qua
khung cửa nhỏ, gió lại bạt nước vào người tôi. Chốc sau tôi thấy những hạt muối
trắng li ti bám trên những sợi lông tay, rung rung theo gió.
Nàng
quá khát khao yêu đương. Dường như nàng chỉ chờ đêm đến. Đây là đêm thứ ba. Đêm
nay, nàng nằm trong vòng tay tôi, chúng tôi tỏ ra điềm tĩnh hơn, nhẹ nhàng khám
phá từng vùng cảm giác. Hường thật bé bỏng, nàng giấu mặt vào vai tôi. Nàng có vẻ
hỗ thẹn vì những cuồng nhiệt, bồng bột đêm trước. Nàng cắn nhẹ vào từng đầu ngón
tay tôi. Mặc dù không chủ động, nhưng nàng vẫn cầm giữ nhịp độ theo ý nàng mọi
cảm giác của tất cả những vùng cơ thể của tôi dâng cao, nhọn sắc, mút dỉnh của
sự tê dại, cảm khoái và buốt nhức. Cảm giác này đến với tôi khi tôi nghĩ rằng tất
cả chỉ là tạm bợ. Toàn thân nàng lai chấn động, thoạt đầu chỉ là những làn sóng
nhỏ, mạnh dần rồi đi đến sự phẳng lặng tuyệt đối.
4. Hai
bên là bờ. Hai bên là thôn xóm. Nhìn lên bờ tôi thấy người ta đang nhóm chợ, trẻ
con đang nô đùa trong các sân trường. Các quán cà-phê ven sông bật chớp những
ánh đèn. Am thanh từ những thùng loa cuốn theo sóng nước bập bềnh. Khi nước giựt
ròng, thuyền của chúng tôi sâu hun hút giữa lòng sông, khoảng cách giữa tôi và
cộng đồng con người càng xa hơn.
Thuyền
ghé vào một rẫy khóm.
Hường
bước lên đầu cầu một cách nhanh nhẹn, gọn gàng. Nàng siết chặt dây mũi vào đầu
cầu. Tôi lóng ngóng đi theo nàng. Bước chân tôi chao lắc, bồng bềnh như tôi
đang bước lên nhũng con sóng. Chiếc cầu nhỏ được bắc vào bờ bằng ba đoạn gỗ đước
không róc vỏ. Theo bước chân tôi vỏ đước khô bung vỡ rơi xuống bãi sình. Khi
bàn chân tôi chạm đất, mặt đất thô nhám đậm đà, thân thiện. Và tôi cảm nhận rõ
ràng dưới chân mình là những chiếc bã mía khô, một cái vỏ chuối hay một nhánh cỏ
mà tôi không cần phải nhìn xuống. Trước tiên, chúng tôi lấy nước ngọt chuẩn bị
cho những ngày sắp tới, trên thuyền chỉ còn một ít nước ngọt, những ngày qua
chúng tôi phải dè sẻn từng chút. Khi thấy dòng nước từ cây nước ngầm phun ra ào
ạt, như đứa trẻ con, tôi để cả quần áo ngồi dưới vòi nước to, nghe nước chảy tỏa
ra mơn man khắp người. Tôi nhìn dòng nước tràn ra lan trên mặt đất, thấm qua những
kẽ nứt. Nước chảy mãi, mặt đất chung quanh no nhão, lần đầu tiên tôi cảm nhận
thật rõ ràng, nước ngọt là một báu vật của trái đất. Nó sinh ra biết bao điều tốt
lành. Tôi hứng từng thùng nước xách xuống đầu cầu, chuyền xuống thuyền cho Hường.
Một giây, tôi rùng mình và có cảm giác sự vật quanh tôi đều ngưng chuyển động
vì tôi chợt nhận ra, như thế chính tôi tự nguyện là một thành viên vĩnh viễn
trên chiếc thuyền này. Một khi hết thực phẩm, tôi cũng ngóng trông trên sông, mắt
dõi tìm những chiếc ghe buôn bán tạp hoá đi qua trên sông ...
Hường
mua khóm, bí, rau cải chất đầy khoang sau. Tháo vác, nhanh nhẹn, rành rẽ nàng tổ
chức công việc của nàng thật gọn gàng.
Và
chúng tôi rời bến.
Hường
chèo sâu vào những con rạch nhỏ, cập bến vào những thôn xóm để bán những mặt
hàng mà nàng vừa mua trong rẫy.
5. Hường
mua cho tôi một mái chèo. Đứng phía trước mũi thuyền, tôi chèo chập choạng như
một đứa bé tập đi. Chúng tôi giống như một đôi vợ chồng thương hồ vừa mưu sinh
vừa hướng về phía biển. Chúng tôi muốn đi thật xa đến nơi không một bóng người,
không còn ai biết, không còn ai nhớ đến chúng tôi, Một tuần sau, tôi chèo thật
rành rẽ. Hòa cùng tay chèo với Hường, tôi đứng trước mũi đẩy mái chèo một cách
nhịp nhàng, mỗi một nhịp chèo hòa điệu như thế thuyền nhô lên, lướt đi... Sóng
nước róc rách hai bên mạn thuyền. Trước mặt tôi là khoảng không gian màu xanh đến
tận chân trời. Gió lồng lộng. Nắng miên man phả xuống. Sự cưỡng chống, đề kháng
của tôi bỗng chốc trở nên nhỏ bé trước thiên nhiên mênh mông. Tôi đã bị khuất
phục một cách êm đềm: cùng nàng mưu sinh. Cùng nàng giữ vững tay chèo. Nhưng
Hường đang cầm lái con thuyền. Tôi chỉ chèo và không bao giờ biết con thuyền sẽ
về đâu. Những nẻo đường sông nước? Tôi không hề biết một tí gì. Có lẽ, thuyền
đang đi trên con đường đã tính sẵn.
Dần
dần, tôi nhận ra có một cộng đồng trên sông nước. Quần tụ. Hợp tan. Ban ngày,
những con thuyền có vẻ cô độc trong trời rộng sông dài. Chiều xuống, họ thả mái
chèo lang thang trên sông, tìm đến một bến nào gần nhất để neo. Những bếp lửa
được nhóm lên, những cuộc trò chuyện làm thân của những kẻ du mục trên sông, mở
một sòng bài, nói tục cho thật giòn tan, cho thật ghê, cho thật đã miệng, những
bọc thuốc rê được ném ra, mỗi người đàn ông vấn một diếu, họ ngồi đốt thuốc
nhìn ra con sông nước đang chảy xiết.Vài ba con khô nướng với chai rượu đế rẽ
tiền. Tôi uống với bọn người không quen. Vừa uống vừa nghĩ nhiều đến những đứa
trẻ sống cùng cha mẹ trên thuyền, chúng cứ theo hoài những con nước ngược xuôi,
trôi nổi. Cha mẹ chúng ngoài con thuyền rách không một tài sản, không một mảnh
đất để che một mái lều nhỏ. Không trường học. Không sách vở. Chúng lớn lên theo
chiều dài của con sông, theo nhịp thủy triều. Tâm hồn chúng hoang vu và hoang
dã. Dơ dáy, nô giỡn ỏm tỏi. Chúng chạy từ thuyền này qua thuyền khác như một bầy
khỉ trong rừng hoang. Ngày mai, mỗi thuyền một nẻo, chúng chỉ biết ngồi im trước
mũi thuyền ngó theo dứa bạn mới quen lòng đầy luyến tiếc, để rồi chiều đến,
chúng cũng như tôi, cặp bến nghỉ ở một nơi nào đó, gặp gỡ và quen biết với những
con người khác.
Và
tôi?
Chiếc
thuyền cũ kỹ. Cây đèn dầu nhỏ. Khạp nước ngọt. Manh chiếu nhỏ trải trên sạp
thuyền. Sợi dây chì nhỏ căng bên vách mui thuyền để phơi quần áo. Cây sào chống
thuyền. Chiếc thau bể tát nước. Góc cuối, phía sau, trong mui thuyền là một bếp
ăn nhỏ. Keo muối, chai nước mắm, hủ gạo nhỏ. Đó là những vật dụng tối yếu cho
cuộc sống chúng tôi. Gọn gàng, không thừa một món gì trong không gian quá chật
hẹp này. Những vật dụng ấy dần trở nên quen thuộc trong tôi. Tôi đang phiêu
lưu. Trời xanh và gió lộng trong lành. Lùm bụi hoang dã. Chim chóc hoang dã.
Dòng sông hoang dã. Tôi đi qua những làng mạc, những ngôi nhà khuất sau những
hàng dừa nước xanh um. Hằng ngày tôi trông thấy những em bé cắp sách đến trường,
chúng gọi nhau tíu tít trên những chiếc cầu khỉ chông chênh... Ngày nào tôi
cũng tắm mình dưới ánh trời. Tôi cảm thấy mình vạm vỡ, tinh khiết hơn. Tôi luôn
cảm thấy đói và mỗi bữa cơm, với sự vén khéo của Hường, tôi cảm thấy mỗi hạt
cơm đều lịm ngọt. Cầm chén cơm bốc hơi nóng, những hạt cơm trắng ngần, tôi trân
quý như ngọc ngà châu báu.
Về
đêm, tôi không còn thụ động yếu đuối nữa. Tôi mơn man da thịt Hường với sự tỉnh
táo dị thường. Tỉ mỉ, nhẹ nhàng, bàn tay tôi lướt đi, nàng cắn răng, oằn quại,
rung rẩy. Mắt nàng nhắm nghiền, thân xác buông thả đến tột cùng. Nàng phủ phục,
hối thúc tôi. Nàng không còn sự e thẹn của một thiếu nữ, nàng hưởng thụ no đầy
mà không thỏa cơn khát thèm.
Thoạt
đầu, trong tâm tưởng tôi, những điều đó thật êm đềm, hư ảo, để cả hai cùng bay
lên. Dè đâu, nó như một cuộc chiến. Vật vã, xâu xé, để kết quả là cả hai thân
xác lõa lồ, kiệt quệ, nằm ngổn ngang, xô lệch.
Mỗi
lần tĩnh thức, tôi nghe tôi nghe đắng chát một nỗi nhục nhã và tê dại. Chốc nữa
đây, khi Hường tỉnh dậy, nàng lại lôi tôi vào những vũ điệu của loài rắn trên
những cơn sóng dữ, cho đến khi cả hai cùng cạn kiệt... Rồi ngày đến, sông nước,
không khí và ánh sáng mặt trời nhanh chóng bồi bổ cho chúng tôi những sinh lực
mới.
6. Thuyền
đang trôi trên sông rộng, trời sụp tối nhanh. Hường lái thuyền tấp vào con rạch
nhỏ ven bờ, dưới lùm cây rậm. Tôi cắm mạnh cây sào thật sâu, sợ thuyền chao lắc,
trôi đi, tôi cột ngắn dây thuyền. Hường mĩm cười: "Cột vậy, khi nước
ròng, thuyền sẽ bị lật đó". Nàng nới ra thêm một đoạn dây dài. Tôi lặng lẽ
làm công việc của mình: tháo quai, gác mái chèo dọc theo mạn thuyền, lau chùi
những dấu bùn trên mũi thuyền thật sạch. Bên trong Hường lúi húi dọn mền chiếu
ra, giăng mùng, cử chỉ của nàng giống như bà chủ đầy tự tin, như đang sẵn sàng
chăm sóc cho một gã làm công yêu dấu. Tôi ngồi ngoài mũi thuyền đốt thuốc, rít
thật sâu, thở khói mù mịt để xua muỗi. Trời rầm rì chuyển mưa. Sóng ngoài vàm
sông bủa từng đợt lớn. Thoạt đầu, còn trông thấy những lùm bụi với dáng đen thẫm
chạy tít tắp hai bên bờ sông, phút chốc, không gian tối mù mịt và gió lên, tôi
chỉ còn trông thấy đốm lửa đỏ ngún liên hồi ở đầu diếu thuốc của chính mình. Suốt
một ngày chèo chống mỏi mê, tôi muốn ngồi yên, định vị lại chính mình.
"Vào ngủ đi. Ngồi ngoài đó, buồn lắm!". Giọng Hường tan trong gió.
Tôi vào, Hường đã nằm sẵn, nồng hương lửa. Tôi cảm thấy đã quá nhiều gượng ép,
không nên làm thêm điều gì, không nên nói thêm diều gì, vì tôi cảm thấy mình
ngày càng rấn sâu vào bi đát. Mai kia, lên bờ tôi sẽ trở lại môi trường của
tôi, bỏ lại Hường cùng chiếc thuyền mui lá chở đầy ác mộng. Tôi bắt dầu sợ hãi,
khi bỗng cảm thấy tất cả đều trở nên thân thuộc, yêu dấu: Thân thể của Hường,
cái khạp nước ngọt luôn luôn chao lắc theo nhịp sóng. Mỗi lần uống nước, tôi lấy
cái chén màu trứng sáo ở trong chạn, nhẹ nhàng múc lên chất nước ngọt quý hiếm.
Tôi uống thật chậm. Tôi nhìn màu men trong chén. Men trán chưa đều, có những hạt
cát lồi lên dưới đáy chén. Nước trong vắt trong chén hạ xuống từ từ và rút vào
môi tôi. Tôi lại lè lưỡi liếm những hạt nước mỏng còn bám nhẹ trên lớp men...
Khi ăn cơm xong, tôi nằm trên khoang thuyền, mắt dáo dát ngó lên mui lá tìm một
sống lá dừa để xỉa răng...
Tôi
đã nhập thân và nhập thần vào trạng thái này. Tình cảm của Hường. Cơ thể của Hường.
Sông nước mênh mông. Những dòng thủy triều. Thời tiết chợt mưa, chợt nắng. Con
kênh, dòng rạch... tất cả đều trở nên thân thuộc đến nỗi ý nghĩ đào thoát mỗi
ngày một mờ nhạt trong tôi. Phải chăng tôi không có sự chọn lựa nào khác?
Không
khí bên ngoài thật lặng lẽ, nặng nề, ngộp ngạt. Gió thưa thớt như cơn giông còn
đang ủ chín ở đâu đó. Chúng tôi chong mắt thức. Nước vỗ lóc bóc vào mạn thuyền.
Mỗi tiếng lóc bóc như những xúc tu hút vào thuyền. Ghịt kéo. Hút nhả. Nghiêng lắc.
Nổi lên. Hạ xuống. Tôi nôn nao, hụt hẩng và rợn cả người. Ngoài kia trời rộng,
sông dài. Chỉ có dòng nước với sức mạnh vô bờ, trùng trùng băng băng về biển.
Dòng nước và đêm đen bất trắc khôn lường. Tôi nhận ra điều đó với kinh nghiệm
sông nước ít ỏi mà hằng ngày tôi đã học được. Tôi nằm thu người lại. Hơi ấm của
mùng chiếu mà bấy lâu tôi tận hưởng bỗng trở nên xa xăm và vô nghĩa. Tôi không
thể đi đâu để giải tỏa ngoài cái không gian chật hẹp này: Trong thuyền. Sau
lái. Và mũi thuyền. Và nếu bước tới nữa, tôi sẽ hụt chân rơi tỏm vào dòng nước
đen ngòm, không để lại một dấu tích...
Gió đang nổi lên. Gió đang chạy trên những ngọn cây ào ạt.
Tôi nghe tiếng gãy đổ đùng đùng, răng rắc của cây rừng. Gió cuốn chiếc mùng rập
rờn từng đợt. Hường tốc dậy lấy vải cao su che kín cửa khoang trước, khoang
sau. Hường cột ghịt vào mui thuyền thật chặt. Trong khoang kín như bưng như chúng
tôi đang ở trong một cái hang nhỏ. Đèn tắt. Đêm nung kín một màu đen khủng khiếp.
Cơn mưa thật lớn. Gió ném chiếc thuyền vào bờ, sóng lại rút tuột ra xa. Dây cột
thuyền lúc dùng, lúc thẳng căng. Tôi nghe cây sào cặm thuyền nghiêng ngã, cong
lại, rung lên bần bật. Nước mưa tạt qua những khe hở tràn vào trong thuyền ướt
cả mùng chiếu. Tôi và Hường ngồi co lại trong góc, gió thốc, giật đứt dây, tốc
mảnh cao su che trước cửa. Gió mưa tuôn vào ào ào. Hường hét lên: "Tát nước
đi". Tôi lẩy bẩy bò ra phía sau mò mẫm tìm chiếc thau bể, tát nước. Trong
khoang thuyền, nước đã ngập khá cao. Tôi hất nước cật lực. Tát. Tát mãi mà nước
không hề giựt xuống. Hường lao ra trước, chằn lại miếng cao su ngăn không cho
nước mưa tạt vào thuyền. Chòng chành. Chao lắc. Nghiêng ngã. Hường ướt sũng. Cả
người tôi rã rời, móp méo vì nước lạnh. Nhịp độ tát nước của tôi lơi đuối dần.
Khi chuyển cái thau cho Hường, những ngón tay tôi bị cóng lại, không thể mở ra
được, Hường phải lần dò mở từng ngón tay tôi ra khỏi cái thau. Nàng vừa tát nước
vừa nói: "Chai dầu gió em để trong thùng cây kìa". Tôi lết ra phía
sau, mò mẫm tìm chiếc thùng cây, rờ rẩm mở nắp, lần dò tìm chai dầu. Tôi tự xoa
dầu. Chà xát từng ngón tay, ngón chân, chúng đã mất cảm giác vì lạnh. Và tôi ngồi
im, để mặc Hường tát nước vào đêm đen. Mấy đợt sóng lớn, gió mạnh, thuyền chòng
chành muốn lật úp. Tim tôi đập loạn lên vì sợ hãi. Giữa mưa gió Hường đứng sau
lái vừa điều khiển mái chèo vừa níu giữ những cành cây chung quanh, cố giữ cho
thuyền thăng bằng. Bỗng thuyền bị một con sóng lớn dập vào rồi hút ra xa, giật
đứt phăng giây buộc thuyền, thuyền lảo đảo tuột nhanh ra giữa dòng. Thuyền chực
chìm, tôi run sợ đến tê dại, cầm chắc thuyền sẽ chìm xuống đáy sông. Giữa đêm
đen, không một bóng xóm làng, tôi sẽ bơi về đâu. Phía sau thuyền, in người
trong lằn chớp, Hường đứng sừng sửng phía sau lái, im lặng sắt đá, Hường thúc
mái chèo từng nhát thật vững chắc, chiếc thuyền cưỡi lên ngọn sóng dữ, nương
theo dòng nước hướng vào bờ. Tôi đứng tròng chong mắt vào đêm đen, miệng thốt
lên những lời cầu nguyện mà tôi chợt nhớ được, ngoài ra tôi trông cậy vào Hường,
tôi có cảm giác thật rõ rệt, từng mái chèo của Hường cắt mạnh, thuyền lao tới,
sóng kéo lui, có nhiều lúc nó xoay tròn một chỗ chực tuột hút xuống vực xoáy.
Mưa vẫn trút. Hường hét lên, âm thanh cắt đứt màn mưa dày đặc: "Tát nước
nữa đi anh". Tôi quờ quạng, mò mẫm tìm cái thau đang trôi nổi trên con
thuyền ngập nước. Tôi chộp lấy cái thau và hất nước ra khỏi thuyền một cách
điên dại. Tôi cố làm tất cả để sống sót. Tôi khum người. Tôi bò. Tôi trượt ngã
trên thuyền. Tôi tát nước ra ngoài sông. Tôi tát nước vào vách thuyền, tôi tát
ngược vào chính gương mặt mình. Tôi điên loạn, bởi chung quanh tôi tất cả đều
là hố thẳm, tuyệt không đường tẩu thoát. Trong cơn rối loạn tôi tát mãi mà nước
trong thuyền vẫn không vơi. Ván sạp xuồng trôi lềnh bềnh. Keo nước mắm, nước
màu lủm bủm rụng xuống trôi chạm vào chân tôi...
Gió chợt dịu đi. Đó là lúc Hường choáng đổ, gập người xuống
đôi mái chèo nhưng nàng vẫn gắng sức đẩy mái chèo đưa thuyền vào bờ. Bất kể lùm
bụi, nàng buông người xuống sông nắm dây mũi, kéo thuyền vào bờ và cột dây mũi
vào một gốc cây nào đó. Thuyền đang núp vào những lùm cây rậm.
Sóng gió ngoài kia giờ đây chỉ có thể làm cho con thuyền mỏng
manh này chập chờn, chập chờn.
Buổi sáng, tất cả đều tĩnh không. Trước mặt tôi là cánh rừng
xơ xác. gãy đổ vì mưa gió đêm qua. Chỉ có con sông là vẫn bình thản, lao xao những
con sóng thật mịn màng. Thuyền chúng tôi ẩm ướt, mui thuyền lủng nhiều lổ và
trút đầy những vụn lá mục xuống khoang thuyền. Mặc. Chúng tôi như những con cá
nằm phơi trên khoang ngổn ngang, lầy lụa rác rưởi ...
Chốc sau Hường trổi dậy, nàng mở bọc cao su lớn lấy quần áo
khô cho tôi. Tôi lum khum thay quần áo. Hường kiên nhẫn lau chùi sạch sẽ tất cả
các vật dụng trong khoang. Mùng mền chiếu gối đều dược thay mới. Chúng tôi nằm
bên nhau. Hường có vẻ hối lỗi, như chính cơn giông vừa rồi do nàng gây ra:
"Trời êm rồi anh, không sao đâu". Khi ứng phó với những đột biến của
thiên nhiên nàng thật mạnh mẽ, tháo vác - Đúng là một cô gái sống trên sông nước.
Nàng không hề nao núng trước một hiểm nguy nào. Mọi cử chỉ, mọi động tác của
nàng đều chính xác: khi nào khởi hành, khi nào dừng lại nghỉ, xóm làng nào có
thể buôn bán được, khi nào mua thức ăn, khi nào lấy nước ngọt... nàng đều chủ
động. Nhưng khi nằm bên tôi nàng trở nên đằm thắm và yên lặng. Nàng hiểu cuộc
phiêu lưu bất đắc dĩ của tôi. Nàng cố trì kéo được ngày nào hay ngày nấy. Chúng
tôi yêu nhau thật bất trắc, xót xa. Tôi bảo: "Lên bờ sống nghe em. Thế
này, rồi mình sẽ về đâu?" Hường im lặng ôm lấy tôi. Tôi đặt môi trên
khuôn ngực còn ẩm nước của nàng. Nhẹ nhàng và buồn bã, tôi trôi sâu vào trong
nàng. Trong ánh sáng ngọn đèn chong mờ mờ, tôi thấy mắt nàng mở to: Thương
yêu, trìu mến và trao gửi. Hai bên đuôi mắt của nàng lấp lánh dáng nước mắt. Lần
đầu tiên tôi hiểu được ý nghĩa tặng vật mà thượng đế đã ban cho con người: Đẹp.
Đau. Mầu nhiệm. Và con người không bao giờ muốn khướt từ. Tiếng nàng thốt nghe
thật nao lòng "Đừng bỏ em, nghen!". Tôi trở mình, yên lặng.
7. Buôn
bán, chèo chống. Vừa chèo vừa nghiệm xem thả mái chèo xuống nước như thế nào,
quạt nước ra sao cho thuyền lướt đi nhanh, khi thuyền tấp vào bờ, rà mái chèo
cho thuyền chậm lại... phóng lên bờ. Căm sào, cột dây... mới đầu vụng về,
nhưng nay tôi dã thuần thục. Những buổi trưa ngồi nghỉ tay chèo, tôi bỗng thèm
khát chữ nghĩa ghê gớm - muốn tìm một cái gì dể đọc, một hình ảnh gì dể xem.
Trên thuyền, tuyệt nhiên không có một quyển sách, hay nói khác đi, dù cho đó là
một mảnh giấy có in chữ cũng không. Cuối cùng, tôi phải tìm đến những mẩu giấy
gói thịt, gói hành nhàu nát và ướt át. Tôi vuốt những mảnh giấy báo đó thật phẳng
phiu và đọc một cách dè sẻn như người tiết kiệm lương thực trong thời buổi khó
khăn. Đọc thật chậm và đọc đi đọc lại mãi. Xong, xếp lại nhét vào vách thuyền,
hôm nào buồn lại lấy ra xem, tôi thuộc lòng nhiều mẫu tin tức cũ lạc hậu, ôi
thiu. Vùng đất này thật hoang vu, không báo chí không sách vở. Những lúc về sau
này, khi nào có dịp, Hường cất giữ những mẫu báo cho tôi. Bởi, thường thì người
ta chỉ gói thực phẩm bằng những mảnh lá chuối. Đôi khi vớ được một mảnh giấy
báo lạc loài nàng có vẻ vui thú và nàng thật hồn nhiên khi trao một mẩu giấy
báo nàng vừa tìm được cho tôi như khoe một món quà vô giá. Nàng không quan tâm
đến điều gì cả ngoài tôi. Nàng cảm giác, tôi là sở hữu của nàng. Mỗi ngày, sự
chống đối nàng ngấm ngầm trong tôi mòn mỏi dần. Và tôi cảm thấy thực sự tôi là
của nàng. Tôi không còn là tôi nữa. Tôi không biết sử dụng tôi. Nàng biết sử dụng
tôi. Từ trước đến nay, với sông nước tôi chỉ là một du khách, tôi ngắm và cảm
thụ khi trời yên bể lặng. Nay tôi đã nhập thân, nhập thần cùng chung lưng với
Hường để đối phó với hiểm nguy. Và sau cơn hiểm nguy tôi được ban thưởng bằng sự
chăm sóc, âu yếm của nàng. Dù muốn, dù không, trong cái không gian chật hẹp
này, tôi không thể nào từ chối, lẫn tránh nàng. Tôi cảm nhận rõ ràng, nàng có
hai tố chất: vừa phù thủy vừa liêu trai. Tôi đã bị tướt đoạt khỏi môi trường
quen thuộc hoàn toàn không thể thích nghi với cuộc sống sông nước này. Thế mà,
từ một gã trai yếu ớt, bi quan, tôi bỗng trở nên đen cháy và mạnh mẽ. Những buổi
chiều yên ả, tôi thả mình dưới sông bơi quanh thuyền. Nước mặn trong văng vắt.
Hường ngồi vo gạo và chắt nước vo gạo xuống sông, nước vo gạo giống như một
dòng sữa nhỏ góp vào dòng sông lớn. Giữa một nơi không dấu chân người, tôi sống
mà không hề dè chừng, không cần nói những câu phải toan tính trước, không cần
đãi bôi, không cần chào hỏi. Có thể hét lên đến khi nào lạc tiếng khản giọng,
có thể im lặng cả ngày, có thể để cả thân thể trần truồng ngủ say giữa thiên
nhiên như những người hoang dã. Không báo chí. Không chữ nghĩa. Không chiến
tranh. Không hòa bình. Đầu óc thênh thanh một màu xanh. Tóc thênh thang những
miền gió. Trạng thái hồn nhiên và vô lo. Tôi sống như con cua, con cá, hễ thấy
bóng con người là thụt vào rồi len lén trốn đi một miền yên tĩnh khác. Mà nơi
này có biết bao cõi hoang vu con người chưa hề bước đến. Lấy lương thực đầy đủ,
tìm đến một vụng nước trong có những tàn cây lớn phủ che. Ở đấy, ngày ngày tôi
lại bơi dưới dòng sông, rồi ngồi phơi nắng trước mũi thuyền nghe những cơn gió
liên hồi cuốn khô những giọt nước trên cơ thể tôi. Tôi lại lao xuống dòng sông,
lăn sâu xuống đáy. Thú hoang, không bầy đàn. Nô giỡn với thiên nhiên. Nô giỡn với
chính mình. Tôi hả hê hớp nước mặn, tôi sặt sụa, tôi khạc nhổ... Hường không
bao giờ tham gia vào trò chơi điên đồ của tôi. Nàng ngồi trên thuyền nhìn tôi
như nhìn một đứa trẻ chơi những trò chơi vô lý của nó mà người lớn không bao giờ
hiểu nổi. Nàng chỉ lo lắng khi tôi bơi quá xa. Những lúc ấy nàng đứng dậy và
hét lên: "Bơi vào đi anh". Đó cũng là những lúc tôi nghe đuối sức,
thả người xuôi theo từng lượn sóng trở về thuyền. Trên thuyền nàng khom người
xuống nắm tay tôi kéo mạnh, trợ sức giúp tôi trèo lên. Tôi phơi mình trong gió
và nắng, không hề muốn tắm lại bằng nước ngọt. Cả người tôi khô đi, khi không
còn chịu nổi sức nóng của mặt trời, tôi trở mình bò vào trong thuyền và lại tiếp
tục nằm sóng soài trên khoang. Những lúc đó nàng lại gần ngắm tôi, lau rửa những
dấu bùn trên thân thể tôi một cách nhẹ nhàng tỉ mỉ. Nàng hiền thục, quá đẹp,
quá nhân từ. Khi nàng chèo thuyền, có những lúc tôi nhìn nàng không chớp - dáng
nàng thật thanh thoát, màu y phục của nàng nổi bật giữa mênh mông. Chỉ có tôi
là bất thường, điên dại, trơ lì. Nàng e ấp, hỗ thẹn, kín đáo, bao giờ nàng cũng
giữ được sự quân bình trong sinh hoạt thường ngày.
Nàng
chỉ khác khi về đêm.
Tôi
đã hiểu phần nào dòng sông tôi đang đi. Hiểm họa khôn lường. Dữ dội khôn lường.
Sóng trùng trùng cứ tràn lên. Những con sóng như bầy ngựa đêm liều lĩnh phi vào
đêm đen, con sau chuyển động một cách quán tính theo con trước. Rùng rùng. Nhịp
phi càng lúc càng nhặt, càng thúc bách. Rậm đen. Mượt mà. Mê hoặc. Tràn lên từng
đợt. Đợt sau cao hơn đợt trước. Từng đợt từ xa dập vào, tôi dang cả khuôn ngực
trần chống đỡ. Những đợt sóng cao đập vào làm tôi trôi đi, bềnh bồng, chưa kịp
gượng đứng vực xoáy đã hút mạnh tôi vào đáy của đêm... Tôi là con đường, nàng
là bầy ngựa, nàng phi nhanh nhịp nhàng, bờm căng gió. Tôi như bị giày xéo dưới
nhịp phi miệt mài, dồn thúc của nàng. Phía trước là điểm cao tới hạn. Ma lực
ghê hồn kéo chúng tôi mút đỉnh cao ấy. Tôi hết sức mong đợi nàng tới đích. Bao
giờ cũng thế, khi nàng tới đích, tôi thật an tâm và sung sướng. Nàng chỉ có
chút đó làm niềm vui, niềm an ủi. Cớ sao tôi lại ác độc làm nàng không vui, cớ
sao tôi lại ích kỷ làm nàng hụt hẫng, ngỡ ngàng, trong khi chỉ còn phút giây ngắn
ngủi sẽ đến điểm tới hạn.
Tôi
đâm ra sợ hãi thế giới con người, thế giới ngoài kia không giống thế giới của
tôi. Tôi trốn tránh con người, dường như tôi đang mắc phải một tội lỗi gì đấy.
Nhìn thấy những chiếc thuyền chèo trên sông, mắt tôi như một phản xạ, nhìn lãng
đi, cả người bồn chồn mong cho chiếc thuyền kia sớm khuất dạng. Tôi không phải
là người ngày ngày chèo chống, ngày ngày mưu sinh giống như họ. Tôi đang chạy
trốn sự rượt đuổi của chính bản thân mình. Nhưng bất thành, bởi trên đường chạy
trốn là lúc tôi đang ráo riết tìm kiếm chính bản thân mình. Ở cộng đồng quen
thuộc của tôi, tôi là người xa lạ. Rời bỏ cộng đồng ấy đến một cộng đồng khác,
tôi càng xa lạ và lạc lõng hơn. Chưa bao giờ tôi cảm nhận một cách rõ ràng sự
vô danh vô tính như bây giờ. Có ai biết tôi đâu, có ai quen tôi đâu. Bầy đàn của
tôi đâu. Cô đơn đối với bầy đàn, có nghĩa tôi còn mang tính bầy đàn. Còn ở đây,
những buổi chiều cứ nhìn mãi những cành cây, những trái đước dập dềnh theo dòng
nước sủi bọt. Chúng còn có chỗ mắc lại, cắm xuống trên những bãi cạn, sinh sôi.
Còn tôi kẻ mắc cạn đời sống, mắc cạn những dòng nghĩ suy, chỉ có thể giải phóng
bằng những cuộc làm tình như thú hoang, đang trong những cơn ấy, tôi lại mang
mang một nỗi muộn phiền. Đành dồn hết sức vào tay chèo, đành căng ngực ra thách
thức gió và sóng. Kĩu kịt. Kĩu kịt. Cọt kẹt. Quai chèo hốc khô, tôi phải rưới
nước vào. Mái chèo kiên nhẫn oằn đi vì tôi quật nước quá mạnh. Chèo cho đên khi
ý nghĩ trắng toát, trong suốt không một điểm tựa dể suy nghĩ.
Khi nhác thấy bóng con thuyền khác, dù khởi chỉ là một điểm
đen nhỏ, tôi lại rung lên như kẻ đang bị truy nã. Lập cập, lóng cóng không thể
điều khiển nổi tay chèo. Bóng con thuyền, bóng con người xốc vào người tôi một
nỗi bàng hoàng khiến tôi quay lại nhìn Hường như một sự bấu víu, Hường vẫn bình
thản, no đầy hạnh phúc. Hường không nghĩ tới ngày mai ư! Ngày mai thì vẫn thế,
vẫn trên con thuyền bất định này, chèo cho đến cuối đường, cho đến một bãi
hoang sơ. Ở dấy, chỉ có hai chúng tôi trần truồng nằm im trên bãi, nghe gió
cùng rừng cây hát ca, đến khi chán lại trở lên thuyền và nàng ca cho tôi nghe
những câu vọng cổ mô tả những cuộc tình ngang trái. Tôi chưa bao giờ chú tâm
nghe vọng cổ. Thế mà, giữa chốn không người này, những câu vọng cổ sáo rổng bỗng
trở nên ngọt lịm cả người. Phải chăng làn điệu này đã có từ trong máu của tôi, từ
lúc tôi còn trong một bào thai. Nó hay hơn tất cả giai điệu nào mà tôi đã nghe
qua. Tiết tấu chuyển biến. Bi hài. Buồn bã. Kịch tính... Hết bài này đến bài
khác, tôi nghe thật trọn vẹn không sót một ca từ nào qua giọng ca của nàng.
Nàng đánh thức trong tôi những gì tiềm ẩn? Hay giữa chốn tịch mịch này, vắng
tiếng nói cộng đồng quá lâu, tôi cảm thấy bất cứ giọng điệu gì do con người sản
sinh được nhớ ra, cũng đều hay ho, ngọt ngào. Lan và Điệp, Tình anh bán chiếu... không còn sáo rổng, ước lệ nữa mà nó bày ra trước mặt tôi những bi kịch của
đời người, làm tôi thóat ra khỏi sự nhàm cũ đơn điệu... Tôi bỗng yêu mến những
gì trước đây tôi chê bai, ghét bỏ.
Nương
theo những câu ca của nàng, tôi cố lục tìm trong ký ức những điều tôi còn nhớ,
nhưng những điều tôi nhớ không bao giờ trọn vẹn như Hường, nó chấp chới chưa được
kết nối thành một câu chuyện. Những bài ca của Hường đã được cấu trúc thành một
hệ thống trước sau. Hường kể lại bằng những câu ca, còn ký ức hổn độn của tôi
chưa được thổi vào đó nhũng giai điệu, chưa được mã hóa bằng những ký tự, thành
ra, dù có một hồi ức mạnh mẽ, tôi cũng không sao nhớ lại một cách mạch lạc. Năm
khi mười họa tôi chợt kể lại một câu chuyện thật trọn vẹn, nếu hôm sau phải kể
lại chính câu chuyện ấy, tôi phải khởi đầu một cách khác. Còn Hường, kể lại câu
chuyện của nàng hoàn toàn giống nhau với sự xúc động bằng nhau.
Mặc
dù trong tôi chất chứa đầy ắp những hình ảnh, nhưng tôi không thể chia sẻ với
Hường được ngoài sự than vắn thở dài. Nó tạo nên một không khí u buồn, tan tác
trong chiếc thuyền nhỏ bé này. Cho nên, tôi chỉ biết đón nhận những gì do Hường
mang đến. Tôi bất lực như một đứa trẻ cần được chăm sóc trông chừng, dạy bảo.
Tôi phải học tất cả. Kiếm củi. Lấy nước ngọt. Mua gạo. Mua thức ăn. Chống thuyền.
Chèo thuyền. Lợp mui, phơi thuyền, trét thuyền... Hằng đêm neo thuyền lại, tôi
không quên châm lửa chiếc đèn nhỏ chong trước mũi thuyền phòng khi một chiếc thuyền
khác đâm sầm vào. Mỗi ngày một chút, dù không muốn tôi cũng phải tập tành. Nếu
không, tôi chỉ là một kẻ quá nhàn rổi trong không gian chật hẹp này. Nếu không
làm gì cả, tôi chỉ còn một hành động duy nhất là đập phá tan nát chiếc thuyền,
rồi trở lên bờ, tìm một lối về.
Chẳng
mấy chốc tôi rành rẽ công việc trên thuyền. Tôi khoe với Hường sự thành thục của
tôi như em bé khoe những dòng chữ nó vừa tập tễnh viết. Hường mĩm cười, ra cái
vẻ những điều tôi biết đấy chỉ là chút ít thôi. Tôi biết chỉ để biết. Trái lại
đây là cuộc sống máu thịt của Hường, nàng biết để tồn tại. Tôi kinh ngạc qua từng
sự thay đổi của sắc lá, ngạc nhiên vì sự biến dạng của từng con sóng. Hường là
lá, là bầu trời, là những con sóng, cho nên tất cả đối với nàng đều bình thường.
Ngày
lại ngày, một cách tiệm cận, tôi cảm nhận chính tôi đã là cư dân sông nước. Những
buổi trưa, bước lên bờ, tôi chọn nơi râm mát để chữa lại mái chèo đã cũ, mục,
đi rong ruỗi trong xóm xin dây chuối đánh quai chèo mới, hay kéo thuyền lên bờ
và trét lại mạn thuyền ... Tôi - một người đàn ông của chiếc thuyền này, Hường
chỉ là cô gái nương dựa cái bóng đàn ông của tôi. Một gia đình đã thực sự được
tạo dựng trên con thuyền này góp thêm cho dòng sông này những cư dân mới...
8. Những
hơi thuốc gò làm hắn bủn rủn cả tay chân, mồ hôi lạnh toát ra, mặt hắn tái nhợt.
Hắn nằm vật xuống thuyền, điếu thuốc hãy còn kẹp trong tay, điếu thuốc được vấn
bằng giấy báo - khét và hôi - Hắn lã người đi trong cơn say. Hường phải cạo gió
cho hắn: "Thôi. Đừng hút thuốc nữa anh!" Nhưng những ngày sau, hắn
lại lần mò vụn về vấn những điếu thuốc khác, Thoạt đầu, hắn vấn, giấy cứ bung
ra, những sợi thuốc đổ lả tả xuống đùi hắn. Không nản, hắn miệt mài cho đến khi
có một điếu thuốc thật đẹp. Những đêm mưa gió, muỗi mòng không có một điếu thuốc
thật là vô vị. Kéo thật sâu một hơi thuốc hắn cảm thấy cái ngon của khói thuốc
ngấm vào trong máu. Khói thuốc bồng bềnh như mơ, theo đó là những màu sắc rực rỡ
hiện ra trong tâm trí hắn - nó rõ ràng mồn một như hắn có thể níu giữ được những
hình ảnh rỡ ràng, chói chang: Cánh rừng thật đậm, dòng sông thật lung linh; tiếng
sóng vỗ vào mạn thuyền liên hồi; từng luồng, từng luồng hơi thở của Hường thật
ấm... Hắn nghĩ điều gì, lập tức điều ấy hiện ra rõ ràng, mồn một... Cho nên hắn
không thể thiếu những hơi thuốc. Hắn không thể bỏ những thói quen tằn mằn, tỉ mỉ
ngồi mân mê cuốn những điếu thuốc thật vừa vặn. Chậm rãi, lăn điếu thuốc trên
lưỡi, an nhiên ghé điếu thuốc vào ngọn lửa, kéo một hơi khói dài và thở ra từng
ngụm khói. Cái mùi của thân thể hắn bây giờ là mùi của thuốc lá, của muối biển,
của phù sa, mùi của thú hoang nấp trong lùm bụi, trầm trong bùn lầy.
Nhỏ
bé, trắng trẻo, mảnh mai như Hường mà hằng đêm nằm cạnh hắn mà Hường không hề than
van, không hề tỏ vẻ khó chịu, hắn giống con thú lắm rồi, móng chân, móng tay hắn
vàng ố, nhét đầy bùn, râu tóc dài không hề được cắt tỉa. Có nhiều lúc hắn ngồi
hàng giờ dùng bàn chải gột rửa hai bàn chân, hai bàn tay hắn, nhưng không bao
giờ sạch nổi, nó đã thâm căn trong da thịt.
Càng
biến đổi, hắn càng hứng thú. Hắn đã giống như một gã chèo thuyền thực sự. Cái
áo bà ba dài tay chỉ gài hờ một nút ở bụng, ngực phanh ra, quần tây dài, lưng
quần cột dây chuối, đầu đội chiếc nón lá rách... Mu bàn tay đen cháy, lòng bàn
tay với những nốt chai cứng. Chân hắn cũng thế, hai bắp dùi căng cứng, những thớ
thịt chắc chắn, dẽo dai. Với bàn chân trần, hắn bước đi trên đường đất cứng hay
xi-măng hun dưới tời trưa nắng mà không hề có cảm giác gì. Đôi dép hắn mang
theo chẳng biết đã vất nơi nào trong góc thuyền. Buổi tối, trước khi đi ngủ, hắn
chỉ cần thọc chân xuống sông chà rửa và tưới lại bằng chút nước ngọt là hắn cảm
thấy bàn chân sạch sẽ nhẹ nhỏm. Thói quen của hắn trở nên nhanh gọn, qua loa
như người nhà quê dễ tính. Ngã lưng xuống là ngủ ngay, không có gì phải bận
tâm. Nhiều khi trong thuyền hết thức ăn, hắn chỉ cần ăn cơm nguội với muối cục
rồi uống một ca nước lạnh trong vắt, là xong. Hắn không cảm thấy thiếu thốn gì.
Nhiều
lúc hắn chăm chú nhìn Hường và tự hỏi Hường có ma lực gì dụ hắn vào tình cảnh
này. Hắn có thực sự biến đổi không? Hay đây chỉ là cái vỏ bề ngoài, tâm hắn
không bao giò biến cải nổi. Sự cải biến bề ngoài làm hòng gột rửa sạch trơn những
ký ức cũ quả là điều khó khăn. Nhưng hắn sẽ mài cho đến khi nào các ý tưởng cũ
mòn đi, nhẵn bóng, xóa sạch dấu vết đến nỗi tự hắn sẽ không đọc được một nét
nào ý nghĩ của chính hắn.
Lửng
thửng qua những thôn xóm, qua những con đường làng, chiến tranh đã qua từ lâu -
thật yên bình. Tiếng máy thu thanh phát ra. Những người đàn bà một nắng hai
sương lom khom trên những vồng rẫy. Những người đàn ông với cái cuốc, cái cày
trên vai thong thả ra đồng. Những cột an-ten nhấp nhô trên những mái nhà. Những
sợi dây điện chăng ngang những cánh đồng. Nhưng đây không phải là thế giới của
hắn. Thế giới của hắn là thế giới của kẻ đào thoát. Như một đứa trẻ bồng bột
trong một phút giận hờn, bỏ nhà đi. Nó làm cho nó đau đớn. No biến sự đau đớn của
nó thành sự âu lo của người khác - đau đớn hơn nó gấp bội. Vì thế, nó càng làm
cho nó đau đớn, khổ nhục hơn. Điều này thật thú vị. Thân càng tàn, ma càng dại
chứng tỏ hắn càng có bản lĩnh lao vào những chốn không một ai có thể tưởng đến.
Ngôi
chùa có tượng Phật trên cao, trong lư hương to các chân nhang đã đầy cứng bị
nén chặt. Khói thơm bay nghi ngút. Hắn đứng phía sau Hường. Nàng đang lâm râm
khấn vái giống như những buổi tối trước khi đi ngủ nàng thanh khẩn vái bốn
phương: Hướng về những cánh rừng, hướng về dòng sông, hướng đến trăng sao, hướng
về đất đai. Nàng xá xá và cắm nhang trước mũi thuyền. Một dĩa trái cây, vài
chun rượu nhỏ. Nàng tạo ra một thói quen sinh hoạt khiến chiếc thuyền ấm cúng hẳn
lên.
Chiếc
thuyền của nàng thật đơn sơ, trong khi những chiếc thuyền khác trang bị vật dụng
khá đầy đủ: Radio, TV, casette. Những buổi tối ghé vào một ngôi nhà nào đó đề
xem cải lương trên TV, đã lâu vắng tiếng người, hắn thèm nghe tiếng con người,
điều này tô đậm ý tưởng hướng đến một ngày về. Hoặc hắn mê man chứng kiến cảnh
cãi vã, đánh đập nhau của một gia đình nào đó. Người đàn ông đánh dập người đàn
bà, chém vỡ con thuyền, bỏ mặc những đứa trẻ kêu khóc, người đàn bà thoát nhào
xuống sông, vùng vẫy, bươn bả vào bờ một cách tuyệt vọng, khi đến bờ quần áo đã
ướt đẫm bùn sình, chị ta chạy trên bờ mang theo những dòng nước sông từ trên
thân thể chảy xuống, người đàn ông đuổi theo túm tóc người đàn bà giựt ngược,
người đàn bà bật ngữa, giãy đành đạch trên đường. Nhưng hắn biết, hôm sau, qua
cơn say, người đàn ông lúi húi đóng lại chiếc thuyền, người đàn bà soi mặt vào
mảnh kính vỡ, đắp lên những chỗ thâm tím trên mặt bằng một chút muối. Thuyền lại
đi, mang theo những đứa bé như cỏ cây và chúng lớn lên theo dòng nước. Nhưng
trong cơn khốn khó hắn lại thèm cái không khí lục bình trôi ấy. Mãi lang thang,
mãi trầm luân, đó là cái cảnh con người phải sống. Mỗi người đều có vấn đề của
riêng mình.
Cái
thế giới trên sông này có đủ cả: người tốt. Kẻ xấu. Chỉ khác, tất cả đều diễn
ra trên thuyền, trên sông. Sông nước và bờ bãi. Sông nước là một xã hội khác
nhưng không thể tách rời đời sống đất liền. Mỗi chủ nhật, mỗi ngày rằm người ta
lên bờ đi nhà thờ, đi lễ chùa hoặc đi mua sắm rồi trở về thuyền như trở về ngôi
nhà của mình, trở về hang động của mình.
Từng
bước, từng bước hắn khảo sát lại tất cả nội tâm hắn. Hắn đi lễ nhà thờ từ lúc
còn bé, mỗi chủ nhật hắn đều nghe các linh mục đọc lại các dụ ngôn của Chúa. Giờ
đây, trên đường đi, bất chợt hắn thấy một ngôi nhà nguyện nhỏ bên bờ rạch hoang
sơ, hắn tự hỏi làm sao Chúa có thể ở được nơi hẻo lánh này. Nhà nguyện thật vắng
người, những con chim sẻ trên nóc cao kêu chí chóe, thỉnh thoảng chúng rượt đuổi
nhau vòng lượn trong gian nhà nhỏ này làm rơi xuống những sợi rơm khô. Thánh
Giá. Đức Mẹ. Thánh Giuse. Trầm mặc mênh mông. Hắn cảm ơn thượng đế vì ngài đã
giúp hắn vượt qua cơn giông đêm đó. Hắn quỳ ở hàng ghế đầu, phía sau là những
dãy ghế trống không. Ngây ngất mùi rơm rạ của những cánh đồng chung quanh...
Con hãy nhìn những bông huệ ngoài đồng kia, ta còn chăm lo cho chúng huống gì
các con là con của ta. Chúa ngày xưa không tự làm đau mình sao. Lấy nỗi đau để
làm rung chuyển tâm hồn kẻ khác đó là cách thế con người bắt chước Chúa? Lấy
niềm đau để bày tỏ lòng yêu thương. Lấy niềm đau để chinh phục...
Nhưng
bao nhiêu nỗi đau mà con người dành cho con người ngày càng đau đớn hơn, ngày
càng khốc liệt hơn. Hắn là chỗ trũng: líu ríu, giận hờn, cô độc, đỗ vỡ, hư hại,
thất bại cứ chảy về chỗ trũng. Sống ở trạng thái này trong nhiều năm khiến hắn
ngơ ngác như người mất hồn. Hắn đã ở trong cái ổ của mình là cái ga-ra của cơ
quan loang lổ những nhớt, loang lổ những vết tục tĩu trên tường. Hằng đêm trước
khi đi ngủ, hắn đều đọc và lấy đó làm sự thú vị, làm sự mê man. Buổi sáng, hắn
phải thức sớm cho những người đi làm có chỗ để xe. Họ thật trắng trẻo, bảnh bao
ra vẻ hạnh phúc, sung mãn. Cái bộ dạng của hắn càng tôn sự hạnh phúc, sung mãn
kia gấp bội. Hắn là kẻ dưới, những người đàn bà trong cơ quan nói về cái sự mạnh
yếu của chồng mình một cách tục tĩu, tự nhiên khi có mặt hắn mà không hề e ngại.
Hắn có cảm giác hắn như con mèo, con chó ra vào trong nhà, người ta có thể làm
tình trước mặt các con vật mà không hề hỗ thẹn, thậm chí tiếng kêu của mèo, ánh
nhìn ướt át của chó vào những động tác kỳ quặc của họ càng tăng thêm sự cuồng dại
và mãnh liệt.
9. Thuyền
đang đậu trong khu rừng đước sát biển. Đước. Thuần những cây đước song song như
nghìn trùng chiếc đũa cắm trên một bãi bùn mênh mông. Bộ rễ mỗi cây choãi ra tấn
ngập xuống bùn. Đước dày đặc che khuất tầm mắt hướng ra biển của tôi. Hường
đang nấu cơm sáng. Khói bếp tỏa lên sửng lại trong khu rừng âm u không chút
gió. Bữa cơm sáng vừa xong, chúng tôi cho thuyền theo con rạch cạn đi về phía
biển. Dòng rạch quá chật chội, chúng tôi phải gác những mái chèo lên. Hường đứng
phía sau chống thuyền bằng sào, tôi đứng phía trước gạt đỡ những nhánh cây thấp
rậm rạp mở đường. Hường chống sào vào những gốc đước hai bên mạn thuyền, nàng đẩy
thuyền, những hàng đước song song lướt qua, một vài chỗ nước cạn, đáy thuyền chạm
vào những rễ đước con lô nhô, tôi nghe rõ tiếng cào rồ rồ của những rễ đước khi
thuyền lướt qua. Trước thuyền, thỉnh thoảng tôi hụp đầu tránh những cành đước
thấp. Tiếng biển ào ào ngoài kia càng lúc càng gần hơn, đến khi sáng òa một khoảng
trời. Trước mặt tôi thăm thẳm trời xanh và biển xanh, mờ xa phía trước là nhũng
hòn đảo mù mù trong sương lam. Tôi vọng tưởng, tôi có thể chèo thuyền ra đó.
Hường
vừa ngồi ngắm biển vừa cắt chiếc mùng cũ. Nàng chặt hai cành đước dài, thẳng và
róc nhánh cho thật suôn, nàng may hai bìa của tấm vải mùng vào hai thanh đước.
Chúng tôi ào xuống bãi cạn, mỗi người cầm lấy một bên thanh đước căng mảnh vải
mùng ra để lùa bắt cá tép trên bãi cạn. Khi chúng tôi giở mảnh vải mùng lên,
tép to, tép nhỏ rối rít lấp lánh ánh mặt trời. Chúng tôi khuấy động một vùng
làm ngầu đục phù sa. Dưới ánh trời trong làn nước ức triệu hạt phù sa xôn xao
chuyển động hối hả. Chân tôi ngập sâu trong bùn nhão mỗi lần giở chân lên dịch
chuyển thật nặng nề, có một sức hút nào đó giữ chân tôi lại trong bùn. Khi trở
về thuyền chúng tôi được khoảng nửa soong tép, cá... Ngồi trên thuyền, tôi chẻ
từng con vọp săm soi bên trong phần thịt mềm của nó. Hường hỏi: "Anh làm
gì vậy?" Tôi trả lời: "Tìm ngọc". Chúng tôi cùng phá lên cười.
Buổi trưa hôm đó chúng tôi ăn cơm với chính sản phẩm do chúng tôi đánh bắt được,
rồi ngồi ngắm những con tàu đánh cá thỉnh thoảng qua lại ngoài khơi, mặt trời
tràn trên mi mắt. Đôi mắt tôi bây giờ giống như hai chiếc lá no đầy những dòng
nhựa xanh thẩm lúc nào cũng chấp chới những cánh nhàn biển bạt theo những cơn
gió... Tiềm thức sáng trong, trí não được chắt lọc. Những cung bậc của thiên
nhiên hát lên trong tôi, mênh mông không thể ký âm lại dược. Nó lướt qua lấp
lánh ánh bạc khi đồng loạt cả khu rừng chuyển mình trong gió. Ngàn lá đu đưa,
đùa cợt trong trạng thái hồn nhiên vô lo. Thênh thang và vô tận, ước gì tôi hóa
thân vào trạng thái ấy. Hóa thân chỉ là cảm giác hư ảo mà phút chốc tôi cảm nhận.
Thực tại là lớp bùn đang cuốn lấy dán lên người tôi đang khô đi bởi ánh nắng,
khi cử động, những lớp bùn vỡ ra, nát vụn. Có những mảnh bùn khô lại, rời ra
còn dính lủng lẳng trên những sợi lông chân của tôi. Những vết bùn lúc này chỉ
là những dấu vết làm bẩn con thuyền. Thế nhưng, những mảnh bùn khô này khi rơi
xuống trở lại với biển, phút chốc chúng hòa tan lại với những hạt phù sa đang
xôn xao kia. Mai kia, khi trở về tôi sẽ tan theo dòng người ngược xuôi vô tính
vô danh, chứ không như những hạt bùn nồng nàn kia.
Thế
thì, tất cả đều vô nghĩa cả sao? Nó chỉ có ý nghĩa khi người ta đang sống và
nghĩ về những điều mình đang sống: Để tồn tại, để ứng phó. để giao đãi. Và, vì
thế, con người cảm thấy thật an toàn trong môi trường của mình. Rốt cùng, mỗi
người đều có một môi trường của mình để đi đến cuối đời. Trừ phi, có những biến
cố bất thường làm biến dạng thay đổi môi trường của họ...
Tôi
đã bỏ lại phía sau tất cả.
10. Gần
đây tôi thường trải qua nhiều giấc mơ.
Tôi
đi chơi với một ông giám đốc và cùng nhau ghé vào một quán bia, mỗi người có một
em tiếp viên ngồi cạnh. Phần việc ai người đó làm. Thỉnh thoảng một ai đó bừng
tỉnh, nâng ly và gào lớn: "Uống đi". Tất cả đám người hôm ấy như để
chữa thẹn, cùng nâng ly nốc ừng ực. Tôi say khủng khiếp. Tuy bề ngoài tôi còn tỉnh,
nhưng đầu óc đã tê liệt mê đi. Lấy xe ra khỏi quán, quay đầu xe, tôi cố chạy về,
gần đến nhà, tôi quẹt vào một chiếc xe đang chạy bên cạnh, tôi ngã xuống, vai
trái đập vào mặt đường. Tôi gượng đứng, đỡ xe, chạy về nhà. Tôi vào mùng nằm
thiêm thiếp. Nửa đêm, tôi đau khủng khiếp, không thể nằm nghiêng bên trái được.
Tôi nghĩ mình đã gãy xương vai. Tôi vẫn để vậy, không đi khám bác sĩ. Cả một
vùng vai tím đen kéo dài hàng tháng trời. Nhưng khi nằm mơ, tôi lại thấy mình
đi bác sĩ, lúc ấy vợ chồng bác sĩ đang cãi nhau, tôi phải ngồi đợi hàng giờ.
Trên đường về tôi ghé qua nhà hàng xóm xem TV và hỏi thăm về một người bạn đã
chết. Người ta bảo nó dược chôn xa lắm anh không thể nào đến thăm mộ nó được.
Tôi đi thất thểu ngoài đường, gặp người bạn khác đang bán báo dạo ngoài đường.
Anh ta trèo lên một chiếc xe tải, trải những tờ báo ra phơi. Từ trên xe tải,
anh ta nói vọng xuống, anh ta đang có cuốn sách viết về một địa danh mà tôi
đang quan tâm và hỏi tôi có mua không? Tôi bảo, đưa ngay quyển sách ấy cho tôi.
Giấc mơ không tiếp tục xem tôi có mua quyên sách ấy hay không mà nó chuyển sang
một khung cảnh khác hổn độn lẫn lộn trước sau. Nhưng dường như có tất cả những
sinh hoạt lúc tôi đang ở thành phố. Và khi tôi tỉnh thức, giữa mênh mông, tôi bồi
hồi, lặng lẽ sống lại với những giấc mơ của mình. Thường ngày tôi vẫn nhớ lại cảnh
cũ người xưa, nhưng đường nét không bao giờ rõ ràng như những giấc mơ tôi vừa
trải qua: Có bối cảnh, có không khí, có mùi vị, có đau đớn - tôi ngập chìm
trong cảm xúc thật. Dù ban ngày hay ban đêm, tôi thường có những giấc mơ như thế.
Tôi không mơ thấy thực tại tôi đang sống, tôi mơ thấy những điều quàng xiên từ
kiếp trước. Khi thức dậy bao giơ tôi cũng nằm nán lại thật lâu để nhớ những giấc
mơ mình đã trải qua. Đêm nào những giấc mơ không đến, tôi như rơi tỏm vào vũng
lầy của đêm đen.
Lựa
một thân đước vừa vặn, tôi chặt, và suốt ngày tôi ngồi đẽo gọt lấy mái chèo.
Tôi làm chăm chỉ, vất vả ngày này qua ngày khác với trạng thái tức bực vì mái
chèo này không sao đẹp bằng mái chèo cũ. Tôi ném tác phẩm sần sùi của mình ra
biển. Tôi nhảy xuống bãi lang thang tìm một cây đước khác. Tôi bổ những nhát
búa bén ngọt vào thân đước, vỏ đước màu máu bầm văng tung tóe. Khi thân đước
ngã xuống, cành lá xum xuê của nó từ trên cao nghiêng xuống tràn qua những thân
đước chung quanh, kéo theo những cành lá của chúng gãy giòn kêu lên răng rắc và
khi thân đước đập xuống bãi bùn là một sự gục ngã với một sức nặng đối với tôi
thật khủng khiếp, nó làm cả một khoảng rừng chuyển động, trống trải, sáng bừng
lên. Tôi chặt lá róc cành, tỉa ngọn cho thật gọn, nương theo sức đẩy của nước
tôi ì ạch kéo lết nó trên bãi bùn. Khi lôi được thân đước về đến thuyền, tôi chỉ
còn biết để nửa người ngập trong bùn, gập người sát mặt nước và chờ cho những
nhịp thở hào hển gấp rút, dồn dập lơi đi.
Tôi
đã đi được bao nhiêu ngày, bao nhiêu tháng? Tôi không biết. Chỉ có thể đoán
ngày tháng được vào những mùa trăng. Khi hết những ngày có trăng, thời gian với
tôi chỉ có ngày và đêm. Vì thế, tôi cũng không rõ mình ở trên thuyền này bao
lâu rồi. Râu tóc cháy vàng màu nắng. Thoạt đầu, tôi còn đếm từng ngày, cho đến
lúc đầu óc mơ màng chồng lấn lộn xộn, quên bẳng ngày tháng. Và phương hướng cũng
trở nên vô nghĩa, bởi thuyền đã qua trăm nghìn nẽo kênh rạch chằng chịt rối rắm
không sao kể xiết, không sao nhớ nổi.
11. "Về thôi em".
Nhẹ
nhàng và thiết tha. Nói xong câu nói ấy tôi muốn bật khóc vì tội nghiệp Hường.
Bởi tôi muốn nàng hiểu rằng cuộc sống như thế này sẽ chẳng đi đến đâu mặc dù
chúng tôi đang ở trong trạng thái tự do hoàn toàn. Đây là một cộng đồng khác,
nhưng dường như chúng tôi không thuộc về cái cộng đồng mà chúng tôi đang sống,
chúng tôi tách biệt, chúng tôi chỉ mượn nước đẩy thuyền. Chúng tôi không sống bằng
một đời sống trên sông. Cuộc sống của chúng tôi. Sông nước là của họ. Chúng tôi
chỉ mượn dòng sông này, lùm bụi kia dể trốn tránh, để lẫn trốn, để tìm chút tự
do. Dù tôi đã thích nghi với cuộc sống mới này nhưng sự thích nghi ấy là do phải
thích nghi, là do muốn thao tác, muốn chứng tỏ mình đủ sức chống chỏi, đủ bản
lĩnh để sống trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Đời sống thế này không phải của tôi,
cho dù tôi có được dỗ dành, yêu thương, được dâng tặng nhưng tâm trí tôi đã
nghĩ đến một cuộc đào thoát. Cuộc đào thoát từ lâu đã nảy sinh trong tôi, nhưng
thuyền đã đi quá xa, cuộc phiêu lưu đã đi quá xa và tôi đang bị bao vây giữa bốn
bề sông nước, sểnh chân là mất mạng. Không biết chèo, không biết bơi. Chỉ một
cơn sóng nhẹ cũng làm tôi run rẩy, tay bấu chặt be thuyền. "Tại anh chưa
quen". Hường không bao giờ chế giễu, cợt đùa tôi, nàng dần dần để tôi
thích nghi với môi trường mới. Phẫn nộ và sợ hãi luôn lẫn khuất trong tôi. Tôi
chỉ biết thỉnh thoảng lén ngóng về hướng thành phố. Thoạt đầu, về đêm tôi còn
thấy những ánh đèn từ những ngọn lầu cao, nay đã khuất nẻo và tôi không còn nhận
biết hướng nào là hướng của thành phố mà tôi đã từ bỏ - Lối về đã bị xóa hết dấu
vết.
Giờ
đây, tôi thật sự sung mãn và bản lĩnh. Tôi lèo lái chiếc thuyền dễ như tôi chạy
một chiếc xe gắn máy trên đường. Nhanh chậm. Đảo lách. Ghé vào những chiếc cầu,
ghé vào những bờ đất. Tôi đã trở thành một gã chèo thuyền. Một chiếc áo bà ba
cũ, cột lưng quần bằng một sợi dây chuối, chiếc nón lá rách, những mái chèo nhịp
nhàng kĩu kịt suốt sáng, thâu đêm, biết dẻo mồm quảng cáo cho những món hàng
bông mà chúng tôi đang bán, biết thách giá để kiếm thêm đồng lời cho cuộc sống
hôm sau. Thú vị. Lạ lẫm. Đầy cảm hứng. Nhưng từ trong sâu thẳm, ý thức vẫn mãi
kêu lên, không thể tiếp tục cuộc sống này.
Và
tôi tìm kiếm con đường trở về. Qua những câu chuyện thường ngày chính Hường
cũng hiểu điều tôi mong muốn. Bây giờ, giả dụ như không có Hường, một mình tôi
với chiếc thuyền này, tôi vẫn có thể một mình với đôi chèo, ngày đi đêm nghỉ, một
ngày nào đó tôi sẽ cặp thuyền vào bến sông thành phố.
Nhưng
biết nói thế nào với Hường đây. Tôi muốn hướng mũi thuyền về nơi xuất phát, Hường
có muốn thế không. Bao nhiêu đau đớn, cô đơn tôi sẽ dể lại cho nàng. Một mình với
chiếc thuyền đối với nàng nào có ý nghĩa gì. Cuộc trở về của tôi sẽ đẩy nàng ra
giữa dòng đời. Nàng không còn mục đích để đối đầu với hiểm nguy. Bởi cái nàng cần
là bảo vệ tôi và thương yêu tôi. Đây là thế giới tôi không bao giờ quay trở lại.
Nó quá im lặng. Nó quá mãnh liệt. Nó quá bất định. Chỉ có tình cảm sâu thẳm của
nàng mới giữ được tôi. Nhưng vì tình cảm ấy, ép tôi phải theo lái thì quả là một
cuộc cưỡng đoạt tàn nhẫn.
Phải
chăng thời gian qua là thời gian tôi trốn khỏi cuộc sống này để tu luyện. Không
còn ai có thể quật ngã được tôi nữa - bởi tôi sẽ là một kẻ từ cõi sóng gió triền
miên trở về. Tự tin lắm. Bình thản lắm. Tôi cảm thấy mình cao hơn những cao ốc
trong thành phố và tôi cảm nhận rõ một đời sống vô lý, giả tạo dang diễn ra khắp
nơi, khắp chốn. Tôi sẽ đi giữa phố đông với cảm giác mình là người lính mình mẩy
mang đầy chiến tích. Thế mà, tôi vẫn nhỏ bé trước Hường. Hương chỉ muốn cho đi
lòng tốt của mình một cách vô điều kiện.
"Mình
về đi em". Câu nói ấy âm vang trong tôi. Hường có đồng ý không? Dù Hường
có đồng ý hay không, tôi cũng phải trở về. Tuy vậy, tôi vẫn cần sự đồng ý của
Hường. Điều đó sẽ làm tôi nhẹ nhàng biết bao! Cảm nhận được sự rời bỏ của tôi,
những ngày sau này Hường quá yên lặng, quá lủi thủi. Tất cả công việc thường
ngày bỗng lặng lẽ, nhẹ nhàng không xảy ra một tiếng động nào. Những nhát chèo
trên sông thật thưa thớt, chao chát. Những buổi chiều chèo dọc theo ven rừng
trong không gian lặng yên chợt xảy đến một chiếc thuyền con của ai đó, một tiếng
chim kêu, một tiếng vượn hú - buồn khôn tả. Lẽ ra, tôi náo nức chờ đón ngày về.
Nhưng không, càng rút ngắn khoảng cách tôi càng sợ hãi. Chia tay. Rơi vỡ. Chúng
tôi chèo như kẻ vô hồn. Cái ngày sắp đến ấy choán lấy hai chúng tôi khiến chúng
tôi kiệt lực. Chúng tôi chọn những con đường vòng vèo, xa nhất để về. Chèo thật
chậm. Rồi xoay qua chọn lúc nước ngược để đi. Chèo cật lực đến nóng ran cả ngực
nhưng chiếc thuyền chỉ nhích tới đôi chút - khan lồng ngực, gãy rời đôi tay.
Đêm đến, lập tức thảng thốt chìm vào cơn mê và không kịp nghĩ ngợi thêm một
chút gì. Hôm sau, sức lực lại quay cuồng trên dòng nước ngược của con sông dữ.
Nhiều lúc đang chèo, tôi mơ thấy tay chèo gãy ngang xốc dầm nhọn thấu vào ngực
tôi, máu xối lỏm bỏm xuống dòng sông, đàn cá ngoi rộ lên, rượt theo giành giật
những vệt máu đang bị nước cuốn phăng.
Rồi
tất cả đều về biển cả. Biết rõ như thế. Nhưng cái ngày về ấy nung nấu trong tôi
thật khốc liệt, nó không muốn chịu thua bất cứ một sức mạnh khủng khiếp nào. Gồng
đẩy mái chèo đến nỗi da bàn tay tôi dày lên, chai cứng. Những thớ thịt trên bờ
vai tôi như những sợi thép bền bĩ, dẻo dai. Dòng sông này dù có nổi giận bất thường
cũng không ngăn được ý chí của tôi. Lội dòng nước ngược. Thách thức và phải thắng
con sông này dể trở về. Và Hường phải hiểu rằng cái ngày trở về của tôi cũng khốn
nạn lắm, cũng đau lắm...
Sông
rộng, trùng trùng con sóng bủa. Từ bờ bên này nhìn sang bờ bên kia chỉ thấy một
dãy rừng nhạt nhòa. Con thuyền như chiếc lá giữa dòng - lạc lỏng, đơn chiếc, bất
trắc và bên trong sục sôi, chở nặng bi kịch.
Mặt
trời hoang dã. Dòng sông hoang dã. Ngọn gió hoang dã... tích tụ trong nơi nào người
tôi, tôi không rõ. Khi đuối sức, lơi tay chèo, tôi nghĩ mình đã kiệt lực buông
xuôi. Qua một đêm, cho đến khi mặt trời lên, tôi lại sung mãn lạ thường và
không hề cảm thấy rung sợ trước sự hung hãn, sâu thẳm của dòng sông. Đôi mắt
tôi nhìn vào mặt trời đỏ rực phía trước như nhìn vào một vị thần sức mạnh luôn
bổ sung năng lượng cho tôi một cách bí ẩn. Dòng sông không còn là kẻ thù, giờ
đây nó là một người bạn chân thành nhưng thô lổ và bất thường. Nó không dung chứa
kẻ nào yếu đuối. Những kẻ yếu đuối không được dung túng trên con sông này. Kẻ
nào không vượt nổi thử thách của nó, nó dìm xuống, xoáy sâu tận đáy, hút sâu và
đẩy ra biển, không một vết tích để lại. Thân xác ấy sẽ kiến tạo những sinh linh
khác. Can đảm, khôn ngoan thì sống; yếu đuối dại khờ sẽ bị hủy diệt ...
12. "Chàng
ngốc. Để em đưa anh về". Câu nói nhẹ nhàng. Như có. Như không. Bạt trong
gió lạnh. Âm vang bài hát trở về mái nhà xưa vang lên trong tôi. Triền miên những
cơn gió tốc cao những ngọn sóng. Trăng lên. Kẻ lãng du trở về trên sóng nước.
Ngày về xanh xao, rạn vỡ, mê mãi sục mạnh tìm những mảnh vỡ tung tóe, nóng nãy,
hối thúc, bỏng rát, trầy xước, tấy đỏ. Chòng chành. Ngược nước. Ngược sóng. Đầy
đọa đến tân cùng sức lực. Có những lúc nước đứng, không còn nước ngược để thách
đố, trả lại sự lơi nghỉ cho tay chèo, gió chìm lặng. Chiếc thuyền giữa dòng như
đông cứng, chết lặng. Quay lại, ra khơi như những ngày cũ. Vô nghĩa. Trở về, đời
ai nấy sống. Vô nghĩa. Chúng tôi như chết lặng giữa dòng, mặc cho thời khắc
chuyển động. Làm gì đây. Nói gì với nhau. Không biết. Không hiểu. Nép thuyền
vào bờ, gối đầu lên sóng, chong mắt lên mui lá. Hơi thở lắc lư theo nhịp sóng.
Hường ngồi bó gối sau bếp. Không hiểu nàng nghĩ gì. Không biết nàng sẽ về đâu.
Không còn gì để san sớt. Không có gì để chia sẻ. Tách rời hai thực thể vốn đã kết
dính.
Khi
tôi bước lên bờ, nàng sẽ lui thuyền ra xa, bỏ lại một cuộc chơi. Dứt khoát,
minh bạch. Chính điều ấy làm đau, làm tối tăm thêm ý nghĩ của chúng tôi. Đã
khùng. Đã mê. Tại sao không mãi trong trạng thái ấy, mà lại tĩnh thức khiến cho
hai gương mặt càng thêm ngơ ngác, vô hồn, hốc hác. Chẳng lẽ sức mạnh của những
ngày qua là ảo giác hay sao. Quả thật, không còn chút hoài tưởng gì, chỉ còn sự
rũ rượi như tàu chuối khô. Tâm trí chuyển động hổn độn những màu sắc, không thể
kết dính lại một cách có hệ thống. Đôi mắt đã hóa thành thủy tinh mỏng giòn đến
nỗi khi tôi chớp mắt, mắt tôi vỡ ra thành nhiều mảnh, mỗi mảnh làm tôi trông thấy
một hình ảnh. Tóc Hường như bóng tối bao quanh khuôn mặt nàng, lộ ra đôi mắt
màu dã thú căm căm buồn. Rổ, thau, soong treo trên vách bếp. Dọc đường, những
cây nước khoan tuôn nước xối xả. Những chiếc xe chạy trên triền đê sâu hun hút.
Những chiếc thuyền du mục nối dài trên sông đi vào đường chân trời. Chiếc xe
lao vào dòng sông, biệt tăm. Những đàn muỗi cuốn tròn như những cơn lốc cát
trong không gian... Mỗi hình ảnh hiện lên đều xuất huyết, tôi nhức nhối, rên
xiết. Lướt qua, dừng lại, nguệch ngoạc, đậm dợt, tròn trĩnh, động cỡn, dấy lên,
hạ xuống, méo mó. Tôi nằm co quắp, lưỡi tôi cứng lại, nước bọt chảy ra đẫm một
bên mặt, mười ngón tay rung rung co quắp không thể duỗi ra. Hai bàn chân lạnh
như nước đá. Sức lực trong tôi bỗng đào thoát đột ngột, không thể nào giành giật,
níu kéo một chút gì...
13. Khi
tôi tĩnh thức, thuyền đã cập bến.
Hường
dìu tôi lên bờ. Tôi ngồi trên tảng xi măng, mặt hướng về dòng sông. Sau lưng
tôi òa lên ánh sáng đèn điện, tiếng động xe cộ bừng lên, vun vút.
Hường
dẫn tôi đi từng bước trên đường.
Trên
sông, chông chênh một bóng thuyền không.
3/7/2005
3/7/2005
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét