Chuông gọi hồn ai 3

Chuông gọi hồn ai 3

Chương 23
Nằm xuống đi! - Robert Jordan thì thầm với Angustin, đoạn quay đầu ra dấu, và bảo Anselmo cúi xuống. Anselmo đang bước tới, vai mang một cây tùng trông giống như một cây giáng sinh. Chàng trông thấy lão già đặt cây tùng sau một tảng đá và biến mất trong các mô đá, đoạn Robert Jordan bắt đầu quan sát khoảng không trống trải trước mặt theo hướng của cánh rừng. Chàng không thấy gì, nghe gì, nhưng chàng cảm thấy tim mình đập mạnh. Đoạn chàng nghe tiếng đá chạm vào nhau, và tiếng một hòn sỏi lăn xuống. Chàng quay đầu sang phía tay phải và ngước mắt nhìn lên, chàng trông thấy khẩu súng của Primitivo giơ lên và hạ xuống bốn lần theo chiều ngang. Tiếp theo chàng chỉ còn trông thấy một vùng trắng xóa trước mặt với dấu chân chạy vòng quanh do con ngựa xám để lại, và thấp hơn ở phía dưới là bìa rừng.
- Kỵ binh. - Chàng nói thật khẽ với Angustin.
Angustin nhìn chàng, hai má lõm, âm u như dãn rộng ra trong một nụ cười. Robert Jordan để ý thấy hắn đổ mồ hôi hột. Chàng đưa tay đặt lên vai hắn. Trong lúc đó, họ thấy bốn tên kỵ binh ra khỏi khu rừng và Robert Jordan cảm thấy những bắp thịt trên lưng Angustin căng ra dưới bàn tay của chàng.
Một tên kỵ binh dẫn đầu, ba tên khác cho ngựa đi nước kiệu ở phía sau. Tên dẫn đầu đang theo dấu chân con ngựa xám. Hắn ngồi trên lưng ngựa, hai mắt chăm chăm nhìn xuống đất. Ba tên khác cưỡi ngựa đi theo hình cánh quạt xuyên qua cánh rừng. Tất cả đều sẵn sàng trong thế thủ. Robert Jordan nghe tim đập mạnh, sát vào mặt đất phủ đầy tuyết nơi chàng đang nằm dài, hai khuỷu tay dang rộng, và chàng nhìn mấy tên kỵ binh qua lỗ nhắm của khẩu súng máy.
Tên dẫn đầu đi theo dấu vết để lại cho tới nơi Pablo loanh quanh, và hắn dừng lại ở đó. Những tên khác cũng đến bên hắn và dừng lại.
Robert Jordan trông thấy bọn chúng rõ mồn một ở phía trên nòng thép xanh của khẩu súng máy. Chàng phân biệt được những khuôn mặt, những lưỡi kiếm thòng xuống đất, những cạnh sườn ngựa rịn mồ hôi, những chiếc áo choàng ka ki hình nón và những chiếc mũ đội trệch xuống. Tên dẫn đầu thúc ngựa đi về phía khoảng hở giữa những tảng đá, nơi đặt khẩu súng máy, và Robert Jordan trông thấy khuôn mặt non choẹt của hắn sạm đi vì nắng và gió, hai mắt gần tiếp giáp nhau, mũi quặm, chiếc cằm dài sọc và vểnh ra.
Tới đây, ức con ngựa đã ở ngay trước mặt Robert Jordan, đầu nó ngước cao, bá súng tiểu liên nhô ra khỏi bao, ở bên phải yên ngựa, tên dẫn đầu phác một cử chỉ về phía khoảng trống nơi đặt khẩu súng.
Robert Jordan ấn sâu hai khuỷu tay vào mặt đất và nhìn dọc theo nòng súng, bốn tên kỵ mà dừng lại trên tuyết! Ba tên trong bọn chúng đã rút súng ra khỏi bao. Hai cầm súng ngang yên ngựa. Còn tên kia ghìm súng bên tay phải, bá súng tì vào hông.
Chàng nghĩ, ít khi nào được thấy chúng gần gũi như thế này. Thông thường người ta chỉ thấy chúng từ đàng xa trông như những con người thu nhỏ lại và người ta chỉ việc bắn tới đó. Hoặc giả chúng đang chạy và làm náo loạn cả lên, lúc đó ta sẽ bắn xuống dốc đồi hoặc chận ngang một con đường, hoặc nhắm các cửa sổ, trong trường hợp khác nữa, người ta trông thấy chúng từ xa, đang diễn hành trên một con đường. Chỉ lúc đánh xe lửa ta mới thấy chúng như vậy. Đó là trường hợp của chúng hiện giờ và với bốn khẩu súng như vậy, người ta có thể làm chúng thất tán như không. Nhìn qua lỗ nhắm, với khoảng cách đó, chúng có lẽ cao lớn gấp đôi. Mày, chàng nghĩ thầm vừa nhìn qua lỗ nhắm đỉnh đầu ruồi nhắm trúng ngực tên dẫn đầu lệch sang bên phải của chiếc huy hiệu màu đỏ tía, chói chang dưới ánh sáng của buổi mai hắt lên chiếc áo choàng ka ki. Mày, chàng nghĩ thầm, và ấn mấy ngón tay sát vào vành che cò súng. Mày, chàng lại nghĩ, như thế là mày đi đời giữa tuổi xuân xanh. Và mày, chàng nghĩ, và mày. Nhưng không nên để việc đó xảy ra. Không nên.
Chàng nghe bên cạnh mình, Angustin đang sắp sửa cất tiếng ho. Chàng cảm thấy hắn đang cố nén lại, nín thở và nuốt ực trở vào. Đoạn, chàng nhìn dọc theo nòng súng có màu xanh bóng, xuyên qua chùm lá, mấy ngón tay vẫn tì sát vào vành che cò súng, chàng trông thấy tên dẫn đầu quay ngựa đi và tiến về phía cánh rừng nơi có dấu Pablo để lại. Tất cả bốn tên đều thúc ngựa vào rừng và Angustin nói nho nhỏ: “Cabrones” [1].
Robert Jordan nhìn ra sau, về phía những tảng đá nơi Anselmo đặt thân cây xuống.
Tên du mục đang tiến tới giữa những tảng đá tay xách hai túi yên ngựa, khẩu súng trên lưng. Robert Jordan ra dấu cho hắn cúi thấp xuống và tên du mục biến mất.
- Mình có thể hạ chúng cả bốn thằng. - Angustin nói nho nhỏ. Hắn toát mồ hôi khắp mình mẩy.
- Đúng - Robert Jordan thì thầm - Nhưng ai biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu có tiếng súng?
Lúc đó, chàng nghe một hòn sỏi khác lăn xuống và vụt đảo mắt nhìn quanh. Nhưng tên du mục và Anselmo đã khuất dạng. Chàng nhìn xuống chiếc đồng hồ tay của mình, đoạn nhìn lên khoảng không và trông thấy Primitivo đang cầm súng đưa lên đưa xuống liên tiếp nhiều lượt. Chàng nghĩ, Pablo có trước bốn mươi lăm phút, và sau đó chàng nghe tiếng một đội kỵ binh đang tới gần.
- No te apures - Chàng thì thầm với Angustin - Đừng sợ, chúng sẽ đi qua như các tên kia.
Chúng xuất hiện, cưỡi ngựa theo nước kiệu dọc bìa rừng, đi thành hàng đôi, tất cả lên tới hai chục tên, trang bị vũ khí và mặc quân phục như những tên khi nãy, kiếm thòng xuống đất, súng nhô ra khỏi bao, và chúng đi sâu vào rừng như những tên trước.
- Tu ues - Robert Jordan nói với Angustin - Thấy chưa?
- Đông quá. - Angustin nói.
- Nếu khi nãy mình hạ mấy tên kia là đụng độ với bọn này rồi. - Robert nói thật nhỏ. Tim chàng đã trở lại nhịp bình thường, chiếc áo sơ-mi của chàng ướt đẫm vì tuyết tan. Chàng nghe một cảm giác trống trải trong lồng ngực.
Mặt trời chiếu sáng trên tuyết đã bắt đầu tan thật nhanh chóng. Chàng trông thấy tuyết lõm xuống quanh mấy thân cây và trước nòng đại liên, dưới mắt chàng, mặt tuyết ẩm ướt đang tan dần dưới sức nóng của mặt trời và hơi ấm từ đất xông lên.
Robert Jordan ngước mắt nhìn về phía trạm canh của Primitivo và trông thấy hắn ra dấu: “Không có gì”, bằng cách chấp hai bàn tay úp xuống.
Đầu Anselmo hiện ra trên một tảng đá và Robert Jordan ra dấu cho lão tới gần. Lão già lướt đi từ tảng núi đá này tới tảng núi đá khác, vừa đi vừa bò sát mặt đất đến bên khẩu súng máy.
- Nhiều quá - Lão nói - Nhiều quá.
- Không cần cây - Robert Jordan nói với lão - Thôi đừng hoài công tạo thêm những cảnh rừng ở đây nữa.
Anselmo và Angustin cùng mỉm cười.
- Ngụy trang đã có kết quả và bây giờ cắm cây ở đây có lẽ sẽ nguy hiểm bởi chúng có thể trở lại và có thể chúng không ngu đâu.
Chàng thấy cần nói, một dấu hiệu quen thuộc của chàng mỗi khi trải qua một cơn nguy hiểm trọng đại. Luôn luôn chàng có thể đo lường mức độ trầm trọng của công việc bằng ước muốn lên tiếng, phát biểu đến với chàng sau đó.
- Ngụy trang khéo chớ hả? - Chàng nói.
- Ừ - Angustin nói - Khéo lắm. Tổ cha bọn phát xít. Mình đã có thể hạ bốn tên. Đồng chí thấy không? - Hắn hỏi Anselmo.
- Thấy.
- Còn đồng chí, - Robert Jordan bảo Anselmo - đồng chí phải đến trạm canh hôm qua hoặc một trạm canh nào khác để quan sát con đường và báo cáo cho tôi biết tất cả những gì xảy ra ở đó như hôm qua vậy. Hơi trễ rồi đó. Hãy ở đó cho tới đêm. Sau đó hãy trở về và có người khác tới thế.
- Nhưng tôi sẽ để lại dấu vết thì sao?
- Hãy lên đó ngay khi tuyết tan đi hết. Con đường sẽ trở nên lầy lội. Hãy xem có nhiều dấu xe cam nhông và dấu xe thiết giáp trên những lớp tuyết tan thành bùn hay không. Đó là tất cả những gì chúng tôi có thể nói trước khi đồng chí đến trạm canh để quan sát.
- Đồng chí cho phép chớ? - Lão già hỏi.
- Dĩ nhiên.
- Nếu được phép, có lẽ tốt hơn là tôi nên tới La Granja để thăm dò tin tức đêm rồi và tôi gởi một người nào đó để quan sát theo ý đồng chí muốn. Người đó có thể báo cáo vào tối nay, hoặc tôi có thể trở lại La Granja để nhận báo cáo.
- Đồng chí không sợ gặp kỵ binh à?
- Khi tuyết tan thì không sợ.
- Ở La Granja có ai làm việc đó không?
- Có. Về việc đó thì có. Một người đàn bà. Có nhiều người đàn bà đáng tin cậy ở La Granja.
- Tôi tin điều đó - Augustin nói - Và có nhiều người rất tốt cho việc khác nữa kia. Đồng chí có muốn tới đó không?
- Hãy để lão già tới đó. Đồng chí biết sử dụng súng máy và ngày chưa hết mà.
- Tôi sẽ đi khi nào tuyết tan - Anselmo nói - Tuyết sẽ tan ngay ấy mà.
- Đồng chí có tin rằng chúng đuổi kịp Pablo không? - Robert Jordan hỏi Angustin.
- Pablo tinh ranh lắm - Angustin nói - Liệu người ta có thể đuổi kịp một con hươu nếu không có chó?
- Có thể. - Robert Jordan nói.
- Với Pablo thì không - Angustin nói - Rõ ràng là hắn chỉ còn là vang bóng một thời. Nhưng không phải tự nhiên mà hắn vẫn còn sống và sống ung dung trên vùng núi này để có thể say sưa chè chén khi có quá nhiều người chết dưới chân tường.
- Hắn tinh quái đến thế à?
- Hơn nữa kìa.
- Nhưng tôi thấy ở đây hắn không sành sỏi với công việc lắm.
- Como que no? Không sành sỏi thì hắn đã chết chiều hôm qua rồi. Tôi có cảm tưởng đồng chí không biết gì về chính trị, ông Inglés ạ, và cả về du kích chiến nữa. Về mặt chính trị ở đây, điều quan trọng bực nhứt là tiếp tục sống. Hãy nhìn xem hôm qua hắn đã giữ gìn mạng sống ra sao. Và hàng tá rác rến của đồng chí và của tôi mà hắn ngốn hết.
Giờ đây Robert Jordan không còn muốn bêu xấu Pablo nữa khi hắn đã lại đứng vào hàng ngũ, và chàng hối hận đã bảo hắn không sành sỏi công việc. Chàng thừa biết Pablo rất tinh ranh, quái quỷ. Pablo đã thấy ngay tức khắc điểm nguy hiểm chứa đựng trong những mệnh lệnh liên quan tới việc phá hủy cây cầu. Hắn lưu ý điều đó chỉ vì hắn không ưa thích gì vụ này, và hắn biết mình đã lầm lẫn khi nói lên điều đó. Đó chính là ước muốn được nói năng tiếp theo những cảm xúc. Chàng nói sang chuyện khác và bảo Anselmo:
- Đồng chí có thể đi La Granja vào ban ngày được không?
- Không ghê gớm gì đâu - Lão già nói - Tôi đâu có đi với giàn quân nhạc đâu mà lo.
- Cũng không với cái chuông đeo ở cổ. - Angustin nói - Cũng không có cờ xí mang theo.
- Định đi cách nào đây?
- Len lỏi trên núi và sau đó đi băng qua rừng.
- Nhưng nếu chúng đón đường thì sao?
- Tôi có giấy tờ.
- Chúng ta có đầy đủ hết, nhưng hãy cố gắng nuốt những giấy tờ nguy hiểm.
Anselmo gật đầu và vỗ vào túi áo.
- Nhiều lần tôi đã nghĩ tới chuyện đó - Lão ta nói - Nhưng tôi không thích nuốt giấy tờ.
- Có lẽ nên để vào đó một ít hột cải - Robert Jordan nói - Trong túi trái, tôi có những giấy tờ của bọn mình. Trong túi phải là giấy tờ phát xít. Như thế đó, trong trường hợp nguy hiểm, khỏi phải lẫn lộn.
Trường hợp nguy hiểm thì đã rõ khi tên trưởng toán thám thính ra hiệu về phía họ, bởi vì tất cả bọn họ đều nói rất nhiều. Quá nhiều, Robert Jordan nghĩ.
- Nhưng mà này Roberto - Angustin nói - Người ta đồn rằng chính phủ ngày một nghiêng về phía hữu, rằng trong vùng Cộng Hòa người ta không gọi nhau bằng đồng chí nữa mà bằng Sénor và Sénora. Đồng chí có thể đánh tráo các túi của đồng chí không?
- Khi họ nghiêng về phía hữu như vậy, tôi sẽ cất giấy tờ của tôi trong túi súng lục, - Robert Jordan nói - và tôi sẽ may nó dính vào đáy quần tôi.
- Hy vọng chúng vẫn nằm trong áo sơ-mi của đồng chí - Angustin nói - Người ta có thể thắng trận giặc này và thất bại trong cuộc cách mạng không?
- Không - Robert Jordan nói - Nếu không thắng được trận giặc này thì không còn cách mạng nữa, không còn cả nền Cộng Hòa, cả đồng chí, cả tôi, cả mọi sự, tất cả chỉ còn là một carajo [2] vĩ đại.
- Thì như tôi đã nói - Anselmo nói - Ta bắt buộc phải thắng trận giặc này.
- Và sau đó bắn bỏ hết bọn vô chánh phủ và bọn cộng sản cùng tất cả bọn canalla [3] kia, trừ những người Cộng Hòa tốt. - Angustin nói.
- Phải thắng trận giặc này và không bắn bỏ ai cả - Anselmo nói - Phải cai trị với sự công bằng và để tất cả mọi người được hưởng những lợi ích tùy theo những công khó mà họ bỏ ra. Và phải giáo hóa những ai đã chống lại ta, để họ hiểu sự lầm lẫn của họ.
- Phải bắn bỏ nhiều người - Angustin nói - Nhiều. Nhiều. Nhiều.
Hắn dùng nắm tay phải đấm vào lòng bày tay trái.
- Tôi hy vọng sẽ không phải giết ai cả. Ngay cả bọn đầu xỏ. Phải cải tạo chúng bằng lao động.
- Tôi biết phải bắt chúng làm công việc gì rồi. - Angustin nói và hắn nhặt lên một nắm tuyết bỏ vào miệng.
- Công việc gì? - Robert Jordan hỏi.
- Hai việc làm cực kỳ hào hứng.
Angustin hãy còn nhấm mút mớ tuyết và nhìn về phía cánh rừng thưa nơi bọn kỵ binh đã đi qua. Đoạn hắn nhổ mớ tuyết tan.
- Vaya [4]. Buổi điểm tâm gì lạ lùng - Hắn nói - Cái tên du mục bần tiện đâu rồi kìa!
- Việc gì? - Robert Jordan hỏi - Nói đi, tên xấu mồm.
- Cho nhảy máy bay không dù. - Angustin nói, hai mắt sáng lên - Việc này dành cho những tên ta mến mộ. Còn những tên khác thì đóng đinh trên những cột cao.
- Đồng chí nói nghe đê tiện, gớm ghiếc quá. - Anselmo nói - Không thể nào có được một nền Cộng Hòa như vậy.
- Tôi muốn bơi năm mươi thước trong nồi canh đặc sệt nấu bằng trứng d... của tất cả bọn chúng. - Angustin nói - Khi trông thấy bốn tên kỵ binh kia, tôi đã nghĩ việc hạ chúng, tôi nôn nao như một con ngựa cái bị cột vào một chỗ đang đợi con ngựa giống.
- Nhưng đồng chí biết tại sao ta không hạ chúng rồi chớ? - Robert Jordan ôn tồn nói.
- Biết rồi. Đồng ý. Nhưng tôi thèm hạ chúng như một con ngựa cái đang động đực. Đồng chí không hiểu được nếu không có cảm giác đó.
- Đồng chí đổ mồ hôi khá nhiều - Robert Jordan nói - Tôi tưởng đồng chí sợ chớ.
- Sợ, đúng. Sợ và còn cái khác nữa. Và trên đời này không gì mạnh mẽ hơn cái khác đó.
Đúng như vậy, Robert Jordan nghĩ. Chúng ta làm công việc đó một cách lạnh nhạt. Còn bọn họ thì không bao giờ như vậy cả. Đó chính là thánh lễ của họ, thứ thánh lễ cổ xưa mà họ có trước khi tiếp nhận luồng tôn giáo mới đến từ bên kia Địa Trung Hải, thứ thánh lễ mà bọn họ không đời nào chịu buông bỏ mà chỉ dồn nén và che giấu nó đi để rồi bộc lộ trong chiến tranh và những cuộc tra tấn. Họ thuộc dân tộc vốn đặt niềm tin nơi những cuộc hỏa hình.
Dĩ nhiên là phải giết nhau nhưng với chúng ta thì khác. Còn mày, chàng tự hỏi, mày không hề cảm nghiệm điều đó à? Mày không hề cảm nghiệm điều đó trong vùng Sierra? Usera? Và trọn khoảng thời gian ở Estramadure nữa? Qué va, chàng tự nhủ. Trong mỗi vụ đánh xe lửa. Thôi đừng làm mãi cái thứ văn chương đáng ngờ về bọn Berbères và bọn Ibères cổ xưa, hãy nhìn nhận rằng mày thích thú trong việc giết người, giống như tất cả bọn lính nghề thỉnh thoảng cũng say máu, dù họ có thú thật điều đó hay không. Anselmo không thích chuyện đó vì lão là thợ săn chớ không phải là lính. Mày cũng đừng lý tưởng hóa con người lão. Bọn thợ săn giết loài vật còn bọn lính thì giết người. Đừng dối lòng mày, chàng nghĩ. Và đừng làm văn chương. Mày đã vướng vào chuyện đó lâu rồi đó. Thôi cũng đừng nghĩ xấu về lão Anselmo nữa. Lão là tín đồ Cơ Đốc. Một sự kiện thật lạ trong những xứ sở theo Thiên Chúa giáo.
Nhưng Angustin thì tôi tin rằng hắn sợ. Nỗi sợ tự nhiên trước khi hành động. Nhưng còn việc khác nữa. Cũng có thể hắn làm ra vẻ gan lì, dĩ nhiên rồi. Trong trường hợp hắn thì người ta dễ sợ hãi lắm. Tôi cảm thấy sự sợ hãi dưới bàn tay tôi. Thôi, đã tới lúc đừng lải nhải nữa.
- Đi xem tên du mục mang thức ăn tới chưa - Chàng bảo Anselmo - Đừng để hắn lên đây. Đó là một thằng điên. Hãy mang lấy. Và dù hắn có mang tới bao nhiêu thức ăn, hãy bắt hắn về lấy thêm nữa. Tôi đói lắm đây.
Chú thích:

[1] Đồ dê đực.
[2] Hỗn loạn.
[3] Bọn vô lại.
[4] Trò đùa.
Chương 24
Bây giờ đúng là một buổi sáng vào cuối tháng Năm. Bầu trời cao rộng và trong sáng, gió thổi nghe nóng trên vai Robert Jordan. Tuyết tan rất nhanh. Lúc bấy giờ họ đang dùng điểm tâm. Có hai miếng xăng-uých lớn dồn thịt và phó mách dê cho mỗi miếng. Robert Jordan dùng con dao của mình thái từng miếng củ hành mỏng, cặp chúng vào mỗi bên thịt và phó mách giữa hai lát bánh mì.
- Bọn phát xít sắp sửa đánh mùi đồng chí suốt từ đầu kia cánh rừng. - Angustin nói, miệng đầy thức ăn.
- Đưa bầu rượu cho tôi tráng miệng coi. - Robert Jordan miệng nhai ngấu nghiến.
Chàng chưa bao giờ đói đến như vậy. Chàng nốc một ngụm rượu đầy, bầu rượu bằng da súc vật nghe như mùi hắc ín, chàng giơ cao cái bầu để rượu chạy vào sâu trong miệng, cái bầu chạm vào những lá thông dùng để ngụy trang và chàng ngửa đầu trong cành lá để uống.
- Cần xăng-uých nữa không? - Angustin vừa hỏi chàng vừa đưa miếng bánh qua khẩu súng.
- Thôi. Cám ơn. Ăn đi.
- Tôi ăn hết vô rồi. Tôi không quen ăn sáng.
- Đồng chí không ăn nữa thật à?
- Ừ. Cầm lấy.
Robert Jordan đón lấy miếng bánh đặt lên đầu gối và lấy ra một củ hành từ trong túi áo vét nơi đựng những trái lưu đạn. Chàng mở con dao ra để cắt. Chàng bỏ đi một lớp mỏng bẩn thỉu ở ngoài, đoạn cắt một miếng dày, một khoanh ngoài rơi xuống, chàng lượm nó lên, lấp trở vào và dồn tất cả trong miếng xăng-uých.
- Đồng chí lúc nào cũng ăn củ hành trong bữa điểm tâm à? - Angustin hỏi.
- Nếu có.
- Ở xứ đồng chí, ai cũng ăn như vậy à?
- Không - Robert Jordan nói - Ở đó ăn uống lôi thôi lắm.
- Điều này làm tôi khoái chí - Angustin nói - Tôi vẫn luôn luôn coi Mỹ quốc là một nước văn minh.
- Đồng chí ghét củ hành về điểm nào?
- Chỉ ghét cái mùi của nó. Ngoài ra trông nó giống một bông hồng.
Robert Jordan mỉm cười với hắn, miệng vẫn ngấu nghiến.
- Giống bông hồng - Chàng nói - Đúng lắm. Một bông hồng bằng một bông hồng, bằng một củ hành.
- Coi chừng củ hành nó lên óc đồng chí đó nghe. - Angustin nói.
- Một củ hành bằng một củ hành, bằng một củ hành. - Robert Jordan vui vẻ nói, và chàng nghĩ một hòn đá bằng một tảng đá bằng một kè đá, bằng một núi đá, bằng một hòn sỏi.
- Đồng chí hãy tráng miệng với rượu đi - Angustin nói - Trông đồng chí nản thiệt, ông đồng chí Inglés ạ. Đồng chí; khác xa với anh chàng chuyên viên chất nổ vừa rồi đã từng làm việc với bọn tôi.
- Quả thật là khác nhau xa.
- Khác nhau làm sao?
- Tôi sống, hắn chết. - Robert Jordan nói. Sau đó chàng lại nghĩ, cái gì bắt mày? Đó là một cách nói! Chính vì khi ăn ngon mày được hưởng sự thoải mái, phải không? Mày là cái quái gì hở tên say củ hành? Có phải đó là trạng thái nó đã gây ra cho mày? Cái đó chẳng có gì đáng kể, chàng thành thật nghĩ thầm. Thỉnh thoảng mày cũng thử gán cho nó một ý nghĩa nào đó nhưng nó lại chẳng ra làm sao cả. Thôi đừng dối lòng vô ích.
- Không - Chàng nói một cách nghiêm chỉnh - Hắn là người đã chịu khổ nhiều.
- Còn đồng chí thì sao? Đồng chí không khổ sao?
- Không. Tôi thuộc những người chịu khổ phần nào thôi.
- Tôi cũng vậy - Angustin nói - Có những người sống khổ và những người khác thì không. Còn tôi, tôi khổ ít.
- Tốt chớ sao. - Robert Jordan mở nút vò - Và với cái này thì con tốt hơn nữa.
- Tôi khổ vì kẻ khác.
- Như tất cả những con người tốt đều phải vậy.
- Nhưng cho tôi thì ít lắm.
- Đồng chí có bà xã không?
- Không.
- Tôi cũng không.
- Nhưng mà bây giờ đồng chí đã có Maria.
- Ừ.
- Kỳ thật - Augustin nói - Từ khi cô ta về đây với bọn tôi sau lần đánh xe lửa, Pilar bảo vệ cô ta với tất cả mọi người, hà khắc như trong tu viện. Đồng chí không tưởng tượng nổi bà ta bảo vệ nàng dữ tợn tới đâu. Đồng chí tới thì bà ta lại tặng nàng cho đồng chí. Đồng chí thấy thế nào?
- Chuyện đó không phải như vậy đâu!
- Nó ra làm sao nào?
- Bà ta giao cô ta cho tôi săn sóc.
- Giao cô ta cho đồng chí joder [1] cả đêm... Đó cũng là cách săn sóc một người hả?
- Đồng chí không biết người ta có thể săn sóc một người nào bằng cách đó à?
- Biết chớ. Nhưng về những cách săn sóc đó, ai trong bọn tôi cũng làm được.
- Thôi đừng nói tới chuyện đó nữa - Robert Jordan nói - Tôi thương cô ta đàng hoàng.
- Đàng hoàng à?
- Không gì đàng hoàng hơn nữa.
- Sau đó? Sau vụ cây cầu thì sao?
- Cô ta sẽ đi với tôi.
- Trong trường hợp này thì ta không nói chuyện đó nữa, cả hai người hãy ráng mà hưởng hạnh phúc với nhau.
Angustin nhấc bầu rượu và nốc một ngụm dài, đoạn trao cho Robert Jordan.
- Còn điều này, Inglés. - Hắn nói.
- Điều gì.
- Tôi cũng vậy, tôi thương cô ta lắm.
Robert Jordan đặt bàn tay lên vai hắn.
- Nhiều - Angustin nói - Nhiều hơn người ta có thể tưởng tượng ra được.
- Tôi tưởng tượng được.
- Cô ta gây cho tôi một ấn tượng bền vững.
- Tôi tưởng tượng được.
- Đồng chí biết chớ. Tôi nói điều đó thật đứng đắn.
- Nói đi.
- Tôi chưa hề đụng tới cô ta và tôi cũng không có dịp nào gần gũi cô ta, nhưng tôi thương cô ta lắm, ông đồng chí Inglés ạ, ông đừng có coi thường nàng nghe, không phải vì ngủ với ông mà cô ta là điếm đâu.
- Tôi sẽ lo cho cô ta.
- Tôi tin đồng chí. Nhưng đồng chí không hiểu một cô gái như thế sẽ ra làm sao nếu không xảy ra cách mạng. Đồng chí có trách nhiệm lớn lao. Cô ta khổ nhiều rồi. Cô ta không như bọn mình.
- Tôi sẽ cưới cô ta.
- Không. Không phải vậy đâu. Cái đó, trong thời cách mạng, quả không cần thiết. Dù sao... - Hắn ngẩng đầu lên.
- Tôi sẽ cưới cô ta - Robert Jordan nói, và trong khi nói vậy chàng nghe cuống họng mình nó lạ làm sao - Tôi rất thương cô ta.
- Sau này đã - Angustin nói - Khi nào thuận tiện hơn cơ. Điều quan trọng là nên có ý định đó.
- Tôi có ý định đó.
- Nghe đây, - Angustin nói - tôi nói quá nhiều và lại nói về một chuyện chẳng ăn nhậu gì tới mình. Nhưng mà đồng chí biết nhiều đàn bà ở đây không?
- Vài người.
- Điếm à?
- Khác nữa.
- Bao nhiêu người?
- Nhiều.
- Ngủ với họ rồi à?
- Không.
- Đồng chí thấy rõ chớ?
- Thấy.
- Tôi muốn nói rằng con bé Maria đó không xem nhẹ chuyện đó đâu.
- Tôi cũng vậy.
- Nếu tin rằng đồng chí xem nhẹ chuyện đó, tôi đã bắn đồng chí khi đồng chí đang ngủ với cô ta. Về những chuyện đó, ở đây người ta giết nhiều người lắm.
- Nghe này ông bạn - Robert Jordan nói - Vì không có thì giờ nên không còn lễ nghi phép tắc gì nữa. Chúng tôi không có thì giờ. Ngày mai phải chiến đấu rồi. Với tôi, điều đó chẳng là gì. Nhưng với tôi và Maria, điều đó có nghĩa là chúng tôi phải sống trọn vẹn trong lúc này.
- Một ngày một đêm chả có bao nhiêu.
- Đúng. Nhưng đã có ngày hôm qua, đêm trước và đêm rồi.
- Phải chi tôi có thể làm gì để giúp đồng chí.
- Không. Tất cả đều tốt đẹp.
- Phải chi tôi có thể làm gì cho đồng chí và cho cô bé đầu trọc...
- Không.
- Quả thật một người không thể giúp gì nhiều cho một người khác.
- Không đúng. Người ta có thể làm được nhiều chuyện chớ.
- Chuyện gì?
- Từ hôm nay tới mai, trong tất cả mọi việc liên quan tới cuộc chiến đấu, hãy nghe tôi và làm tôi tin cậy, ngay khi những mệnh lệnh có vẻ ngu xuẩn đi nữa.
- Tôi tin nơi đồng chí. Kể từ khi xảy ra vụ kỵ binh vừa rồi và trông vào cách đồng chí dời con ngưa đi chỗ khác.
- Chưa có gì đâu. Chúng ta làm việc cho một mục tiêu rõ ràng là thắng trận. Cho tới khi nào chúng ta thắng trận, mọi việc khác đều không quan trọng. Ngày mai có việc thật hệ trọng. Hệ trọng thật sự. Và còn phải chiến đấu nữa. Trong lúc chiến đấu, phải có kỷ luật. Bởi vì nhiều điều xảy ra không giống như ta tưởng, kỷ luật phải đến từ lòng tin.
Angustin nhổ nước bọt xuống đất.
- Con bé Maria và những điều đó là một chuyện khác - Hắn nói - Đồng chí và con bé Maria, hai người cần lợi dụng khoảng thì giờ còn lại. Tôi không giúp đồng chí được gì nhưng tôi thuộc quyền đồng chí. Về chuyện ngày mai, tôi sẽ tuân lệnh đồng chí vô điều kiện. Nếu phải chết thì cũng trong thơ thới hân hoan.
- Tôi cũng cảm thấy vậy - Robert Jordan nói - Nhưng nghe đồng chí nói vậy tôi cũng đủ khoái rồi.
- Còn tên trên kia, - Hắn chỉ về phía Primitivo - thì ngon lành không chê được. Mụ Pilar thì rất chì, hơn đồng chí tưởng nữa. Lão Anselmo cũng vậy. Andrès nữa. Cả Elado. Rất lặng lẽ, nhưng lại rất đáng tin cậy. Và phải kể Fernando. Không biết đồng chí nghĩ gì về hắn. Đúng là hắn nặng nề còn hơn thủy ngân. Trông hắn ì ạch còn hơn một con bò đang kéo xe trên đường trường. Nhưng khi phải đánh nhau và làm theo chỉ thị, es muy hombre! [2] đồng chí sẽ thấy mà.
- Bọn ta có nhiều may mắn.
- Không. Bọn ta có hai nhược điểm. Tên du mục và Pablo. Nhưng nhóm của Sordo lại hơn nhóm của ta, cũng như nhóm ta thì lại hơn đống phân dê.
- Vậy thì mọi việc đều tốt đẹp.
- Ừ - Angustin nói - Nhưng tôi lại muốn nó xảy ra ngay hôm nay.
- Tôi cũng vậy. Để xong cho rồi. Nhưng hôm nay không được.
- Đồng chí nghi nó sẽ tệ hại lắm à?
- Có thể.
- Nhưng bây giờ thì trông đồng chí vui lắm.
- Đúng.
- Tôi cũng vậy. Mặc dầu chuyện Maria và tất cả những chuyện đó.
- Đồng chí biết tại sao không?
- Không.
- Tôi cũng không biết. Có lẽ vì thời tiết. Trời hôm nay đẹp.
- Biết đâu! Có thể vì ta sắp sửa phải hành động.
- Tôi nghĩ đúng như vậy - Robert Jordan nói - Nhưng hôm nay thì không. Hôm nay cần phải né tránh.
Trong khi nói, chàng nghe ra một cái gì. Đó là tiếng động xa xôi nổi lên trong hơi gió nóng thổi vào đám cây. Chàng không tin ở ấn tượng của mình và chàng im lặng, há hốc miệng, lắng tai nghe ngóng, đầu ngẩng về phía Primitivo. Tiếng động vừa như vẳng tới đã tan biến đâu mất. Gió thổi rì rào trong đám thông, và Robert Jordan thu hết sức để chú ý lắng nghe. Và chàng bắt gặp cái âm thanh mơ hồ vọng về trong gió.
- Với tôi thì chuyện đó chả có gì bi thảm cả - Angustin nói - Tôi không có con bé Maria, rồi sao nữa? Thì tôi đi tìm chị em ta như mọi khi vậy.
- Im đi! - Chàng bảo hắn, không nghe thấy hắn nói gì, và chàng nằm dài cạnh hắn, đầu ngoảnh đi chỗ khác, Angustin nhìn chàng.
- Qué pasa? - Hắn hỏi.
Robert Jordan đặt bàn tay lên miệng hắn và tiếp tục nghe ngóng. Một lần nữa chàng lại nghe cái âm thanh nhẹ nhàng khô khan và xa xôi. Nhưng không thể lầm lẫn được. Đó là tiếng đạn súng máy nổ liên hồi nghe giòn giã chính xác. Như từng dây đạn nối tiếp nhau nổ phía xa, thật xa với những ánh lửa li ti.
Robert Jordan nhìn Primitivo, hắn cũng đang nhìn chàng, bàn tay che sau vành tai. Chàng ngước mắt nhìn lên, Primitivo đưa tay chỉ ngọn núi cao nhất.
- Đánh nhau ở vùng El Sordo. - Robert Jordan nói.
- Phải đến tiếp tay họ - Angustin nói - Gom người lại đi. Vamonos.
- Không - Robert Jordan nói - Ta phải ở lại đây.
Chú thích:
[1] Làm tình.
[2] Là tay cừ.
Chương 25
Robert Jordan ngước mắt nhìn về phía Primitivo đứng ở trạm canh của hắn đang giơ súng lên chỉ về một hướng. Chàng gật đầu ra dấu hiểu, nhưng hắn vẫn tiếp tục ra dấu, bàn tay kề bên lỗ tai, như muốn nhấn mạnh điều gì.
- Hãy ở lại bên khẩu súng máy và chỉ khai hỏa khi chắc chắn, thật chắn chắn rằng chúng đang đi về phía bọn ta. Và chỉ bắn khi nào chúng tới cái bụi rậm kia - Robert Jordan nói, vừa đưa tay chỉ về phía bụi rậm - Hiểu chưa?
- Hiểu rồi, nhưng...
- Không có nhưng nhị gì hết. Sẽ giải thích sau. Tôi đi gặp Primitivo xem thử.
Anselmo đang ở gần bên chàng, hắn bảo lão:
- Viejo. Hãy ở đây với Angustin và khẩu súng máy. - Chàng nơi chậm rãi, gằn giọng - Không được bắn trừ khi nào kỵ binh thật sự vào tới đây. Nếu chúng chỉ xuất hiện suông thì hãy để yên như vừa rồi. Nếu phải bắn thì hãy giữ chặt chân ba càng và trao đạn cho hắn.
- Được rồi - Lão già nói - Còn vụ đi La Granja thì sao?
- Sau hãy đi.
Robert Jordan leo dốc và đi vòng theo những tảng đá bây giờ đã trở nên xám xịt, ướt át dưới đôi bàn tay của chàng khi chàng phải bám chặt vào chúng để rút người lên. Mặt trời làm tuyết tan nhanh. Các chỏm đá đã trở nên khô ráo. Chàng vừa leo dốc vừa nhìn rừng thông, con đường dốc trần trụi và đáy thung lũng xuất hiện xa xa, dưới chân những triền núi cao. Đến bên Primitivo, chàng đứng thẳng người lên, lúc bấy giờ họ đang trong một cái hốc đá, và người đàn ông nhỏ thó có khuôn mặt nâu sẫm nói với chàng:
- Chúng tấn công. Làm gì bây giờ?
- Không làm gì cả. - Robert Jordan nói. Chàng nghe tiếng súng rõ mồn một và chàng trông thấy trước mắt, ở bên kia thung lũng, nơi mặt đất dốc lên, một đội kỵ binh đang ra khỏi khu rừng, băng qua đường dốc phủ đầy tuyết trắng và leo lên ngọn núi, tiến về phía có tiếng súng. Chàng trông thấy hai hàng người và ngựa in trên tuyết trắng. Chàng trông thấy bọn chúng đến bên bờ thung lũng và tiến sâu vào rừng.
- Phải đến tiếp tay họ chớ. - Primitivo nói. Giọng hắn khô khan không ngữ điệu.
- Không thể được - Robert Jordan nói - Tôi đợi chuyện đó từ sáng tới giờ.
- Sao?
- Đêm hôm qua họ đã đi đánh cắp ngựa. Bây giờ tuyết hết rơi và chúng lần theo dấu vết của họ.
- Nhưng phải đi tiếp tay với họ - Primitivo nói - Không nên bỏ rơi họ trong lúc này. Họ là đồng chí của ta.
Robert Jordan đặt tay lên vai hắn.
- Không làm gì được - Chàng bảo - Nếu làm được ta sẽ làm ngay.
- Có cách xuống dưới bằng lối trên này. Có thể đi ngã này bằng ngựa và với hai khẩu súng máy. Khẩu đang nằm kia và khẩu của đồng chí.
- Nghe coi nào. - Robert Jordan nói.
- Tôi nghe đây. - Primitivo nói.
Từng loạt súng nổ vang nghe như tiếng sóng gào. Đoạn có tiếng lựu đạn cầm tay xen lẫn trong những tràng súng máy khô khan.
- Họ đang thua. - Robert Jordan nói - Khi tuyết hết rơi thì họ thua. Nếu ta đến đó, ta lại sẽ rước lấy sự thất bại. Ta không thể chia lục lượng đang có.
Râu xám phủ đầy lên quai hàm, môi trên và cổ Primitivo. Phần còn lại trên khuôn mặt thì xám nhẵn với một chiếc mũi gãy và tẹt, với đôi con mắt xám, sâu hoắm. Robert Jordan trông thấy râu hắn khẽ rung lên ở hai khóe miệng và ở những đường gân cổ.
- Hãy lắng nghe - Hắn nói - Đó là một cuộc tàn sát.
- Đúng, nếu chúng bao vây cái lũng. - Robert Jordan nói - Có thể một ít người thoát thân được.
- Nếu đến đó bây giờ ta có thể đánh bọc hậu chúng - Primitivo nói - Ta đến đó bốn người bằng ngựa đi.
- Rồi sau đó? Chuyện gì xảy ra khi ta đánh bọc hậu chúng?
- Ta sẽ nhập với Sordo.
- Để chết cả lũ ở đó à? Nhìn mặt trời kìa. Ngày còn dài.
Trời cao không gợn mây. Mặt trời hơ nóng trên lưng họ. Có những tấm biển trần trụi trên con đường dốc ở phía nam dưới mắt họ, và tất cả tuyết còn đọng trên các cây thông đều đã rơi xuống. Phía dưới họ, một làn khói mỏng bay lên trong những tia nắng ấm, những tảng núi đá còn ướt đẫm.
- Phải chấp thuận điều đó. - Robert Jordan nói - Hay que aguantarse [1]. Đó là những điều vẫn xảy ra trong chiến tranh.
- Nhưng mình không thể làm gì được hết sao? Thật như vậy à? - Primitivo nhìn chàng và chàng biết hắn hoàn toàn tin tưởng nơi chàng - Đồng chí không cho tôi và một người khác đến đó với một khẩu súng máy sao?
- Không ích lợi gì đâu. - Robert Jordan nói.
Chàng tưởng trông thấy điều chàng vẫn mong đợi, nhưng đó chỉ là một con chim ưng đang buông mình rơi trong gió, đoạn bay vụt lên cao đến tận nét vạch xa nhất của rừng thông.
- Không ích lợi gì, dù cả bọn ta có tới đó đi chàng nữa. - Chàng nói.
Trong lúc đó, cường độ tiếng súng lại gia tăng, chen vào đó là tiếng ì ầm của những quả lựu đạn.
- Ồ! Mẹ tổ nó - Primitivo nói với tất cả sự thô tục trong lời nói, mắt ngấn lệ và hai gò má khẽ run lên - Ồ! Thượng đế và Đức Mẹ ơi, sao không sai ôn dịch bắt chúng cho rồi!
- Bình tĩnh - Robert Jordan nói - Đồng chí còn phải đánh nhau với bọn chúng, sắp sửa thôi. Kìa, mụ ta tới kia.
Pilar leo dốc tiến về phía họ, bà ta nặng nề trèo lên các mõm đá.
- Cặp ống dòm của đồng chí - Bà ta vừa nói vừa tháo đai da ra - Sao, đánh nhau ở vùng của Sordo à?
- Ừ.
- Pobre [2] - Bà ta nói với một vẻ thương hại - Tội cho Sordo.
Bà ta thở hào hển sau chuyến leo dốc. Bà ta nắm tay Robert Jordan siết mạnh vừa nhìn ra xa:
- Đồng chí thấy trận đánh ra làm sao?
- Tệ. Rất tệ.
- Ông ta bị joidido [3] à?
- Có lẽ.
- Pobre - Bà ta nói - Chắc hẳn là vì những con ngựa chớ gì.
- Có thể.
- Pobre, Rafael đã kể cho tôi nghe hàng tá những chuyện ôn dịch về những hoạt động của tụi kỵ binh. Chuyện gì xảy ra vậy?
- Một cuộc tuần thám của một đội kỵ binh.
- Tới đâu lận?
Robert Jordan chỉ nơi bọn kỵ binh vừa dừng lại và chỗ đặt khẩu súng máy được ngụy trang cẩn thận. Từ chỗ đứng, họ nhìn thấy đúng một chiếc giày của Angustin thò ra từ vòm lá.
- Tên du mục kể cho biết chúng đến gần tới độ nòng súng chạm vào ức con ngựa của tên dẫn đầu. Quân khốn kiếp. Ống dòm của đồng chí ở trong hang đó.
- Đồng chí sửa soạn đồ đạc gì chưa?
- Xong cả rồi. Có tin gì của Pablo không?
- Hắn có bốn mươi lăm phút trước khi bọn kỵ binh tới. Chúng đang theo dấu hắn.
Pilar mỉm cười với chàng và buông bàn tay chàng ra.
- Chúng sẽ không bao giờ bắt gặp được hắn - Bà ta nói - Còn Sordo, ta có thể làm gì được không?
- Không.
- Pobre. Tôi rất thương Sordo. Đồng chí có chắc chắn là ông ta bị jodido chớ?
- Chắc chắn. Tôi đã thấy rất nhiều kỵ binh.
- Nhiều hơn ở đây nữa à?
- Có thêm một đội đã leo lên đó.
- Pobre, Pobre, Pobre Sordo.
Họ nghe tiếng súng nổ.
- Primitivo muốn tới đó.
- Đồng chí không đến đó chớ? - Pilar nói với người đàn ông mặt bẹt - Đồng chí định làm cái đếch gì với những trò locos [4] như thế?
- Tôi muốn tiếp tay với họ.
- Qué va - Pilar nói - Lại một người mơ mộng. Đồng chí lo mình chết mà không được du lịch nhảm nhí à?
Robert Jordan nhìn bà ta, chàng nhìn vào khuôn mặt nâu sẫm, nặng nề với lưỡng quyền cao trông giống dân da đỏ, chàng nhìn vào đôi mắt âm u dang rộng và cái miệng tươi cười với làn môi dưới nặng nề, toát một vẻ cay đắng.
- Hãy tỏ mình là đàn ông - Bà ta bảo Primitivo - Là người lớn. Với mái tóc hoa râm và tất cả những gì đồng chí đang có.
- Đừng nhạo báng tôi - Primitivo cáu kỉnh - Khi người ta còn một chút tình cảm và tưởng tượng.
- Thì người ta tập sao cho chúng im đi - Pilar nói - Đồng chí sẽ được chết mau chóng với bọn này mà. Không cần phải tìm kiếm ở đâu xa. Còn về óc tưởng tượng thì tên du mục cũng có đủ cho mọi người rồi. Hắn đã kể cho tôi nghe cả một quyển tiểu thuyết.
- Nếu đồng chí thấy sự việc xảy ra, đồng chí sẽ không còn cho là tiểu thuyết nữa - Primitivo nói - Bọn này đã may mắn thoát.
- Qué va - Pilar nói - Bọn kỵ binh tới đây rồi lại đi. Và các người tưởng các người là anh hùng. Đúng là vô công rồi nghề nó dễ sinh ra lắm điều.
- Còn ở vùng Sordo cũng không trầm trọng à? - Primitivo nói, lần này với một vẻ khinh miệt, người ta nghe tiếng hắn rít lên mỗi lần tiếng súng nổ theo gió vọng lại và hẳn là hắn muốn đến đó hoặc Pilar phải dời chân đi chỗ khác, để cho hắn được yên thân.
- Total qué? [5] - Pilar nói - Đúng như thế, đúng như thế. Đừng đánh mất cojones của đồng chí vì chuyện kẻ khác.
- Thôi đi chỗ khác chơi - Primitivo bảo bà ta - Có nhiều con mụ cứng đầu và tàn bạo không chịu nổi.
- Đó là để bù đắp cho bọn đàn ông quá yếu đuối về sinh lý - Pilar nói - Không có gì lạ, tôi đi đây.
Trong lúc đó Robert Jordan nghe có tiếng phi cơ bay thật cao. Chàng ngẩng mặt lên trời. Dường như vẫn là loại phi cơ thám thính ban sáng. Bây giờ thì nó từ phòng tuyến bay về phía cao nguyên nơi nhóm El Sordo bị tấn công.
- Đúng là nó mang tai họa tới - Pilar nói - Không biết nó có trông thấy sự việc xảy ra dưới kia không?
- Chắc chắn - Robert Jordan nói - Nếu nó không đui.
Bọn họ nhìn lên chiếc phi cơ lướt đi trên cao, êm đềm lấp lánh trong ánh sáng mặt trời. Nó bay từ phía bên trái và người ta có thể trông thấy những dĩa ánh sáng tạo nên từ những cánh quạt của nó.
- Cúi xuống. -Robert Jordan nói.
Chiếc phi cơ bay trên đầu họ, bóng nó lướt đi trên khoảng không gian trống trải trong khi tiếng động cơ của nó rống lên dữ dội hơn bao giờ hết. Đoạn nó bay về hướng chóp thung lũng. Họ đưa mắt nhìn bóng nó xa dần tới khi khuất dạng rồi bất thình lình nó quày trở lại, lộn nhào thành một vòng lớn, nó lộn hai vòng như vậy trên vùng cao nguyên và bay về phía Ségovie.
Robert Jordan nhìn Pilar. Bà ta toát mồ hôi trên trán. Bà ta khẽ lắc đầu. Bà ta cắn vào môi dưới.
- Mỗi người đều có nhược điểm của mình. Tôi thì tất cả những cái đó làm tôi run gân.
- Đồng chí không sợ như tôi chớ? - Primitivo mỉa mai.
- Không (bà ta đặt tay lên vai hắn). Đồng chí không sợ, tôi biết. Tôi xin lỗi đã nhạo báng, đùa cợt với đồng chí hơi quá. Tất cả mọi người đều cùng chung hoàn cảnh với nhau. - Đoạn bà ta quay sang Robert Jordan - Tôi sẽ gởi thức ăn và rượu ra đây, đồng chí còn cần thứ gì khác nữa không?
- Bây giờ thì không. Mọi người đâu cả rồi?
- Đồ phòng bị của đồng chí vẫn còn nguyên, dưới kia, với mấy con ngựa - Bà ta nói vừa mỉm cười - Tất cả đều giấu kỹ. Tất cả đều sẵn sàng. Maria thì lo giữ dụng cụ của đồng chí.
- Nếu tình cơ mà có phi cơ, hãy giữ cô ta trong hang.
- Xin tuân lệnh, ngài lãnh chúa Inglés - Pilar nói - Tên du mục của ngài (tôi gởi hắn cho ngài), tôi đã cho hắn đi lấy nấm để nấu với mấy con thỏ. Trong lúc này có nhiều nấm và tôi nghĩ hôm nay cũng nên ăn thịt thỏ, mặc dù nên để sang ngày mai hay ngày mốt.
- Tôi nghĩ tốt hơn nên ăn hôm nay, thật đó - Robert Jordan nói và Pilar đặt bàn tay mập mạp của bà lên vai chàng đúng vào chỗ mang dây súng tiểu liên, đoạn bà ta nhấc tay lên, vuốt tóc chàng - Cái anh chàng Inglés này! Tôi sẽ cho Maria mang thức ăn ra khi nào xong.
Tiếng súng chừng đã ngừng bặt ở phía xa. Thỉnh thoảng chỉ còn nghe văng vẳng lại một tiếng nổ rời rạc.
- Xong chưa? - Pilar hỏi.
- Chưa - Robert Jordan nói - Nghe theo tiếng súng nổ thì hẳn đã xảy ra một cuộc tấn công và nó đã bị đẩy lui. Bây giờ thì tôi cho rằng chúng đang bao vây bọn họ. Chúng đang bình tĩnh đợi máy bay.
Pilar nói với Primitivo:
- Đồng chí thấy không, tôi không muốn nhục mạ đồng chí.
- Ya lo sé [6] - Primitivo nói - Đồng chí còn xử tệ với tôi hơn trong nhiều lần khác. Đồng chí có một ngôn ngữ ghê tởm. Nhưng coi chừng mồm mép đồng chí đó, Sordo là đồng chí tốt của tôi.
- Ông ấy không phải là đồng chí tốt của tôi à? - Pilar hỏi hắn - Nghe tôi nói này đồ mặt bẹt. Trong lúc chiến tranh, người ta không thể nói điều mình cảm được. Lo việc mình đủ rồi, không cần phải lo cho Sordo nữa.
Primitivo vẫn còn gắt gỏng.
- Hãy lo cho cái xác của đồng chí - Pilar bảo hắn - Tôi đi sửa soạn bữa ăn trưa đây.
- Đồng chí có mang ra những tài liệu về tên requeté kia không? - Robert Jordan hỏi bà ta.
- Tôi ngốc quá. Tôi quên mất rồi. Để tôi đưa cho Maria mang ra.
Chú thích:
[1] Hãy tự kiềm chế.
[2] Tội nghiệp.
[3] Tém gọn, quét gọn.
[4] Điên.
[5] Vậy là sao?
[6] Tôi biết.
Chương 26
Các chiếc phi cơ bay trở lại vào lúc 3 giờ chiều. Tuyết đã biến mất hẳn từ trưa và những tảng đá giờ đây nóng lên dưới ánh nắng mặt trời. Bầu trời không một gợn mây. Robert Jordan ngồi trong những tảng núi đá, mình trần vừa đưa lưng ra để sưởi nắng vừa đọc những lá thư tìm thấy trên xác của tên kỵ binh. Thỉnh thoảng chàng bỏ dở lá thư, nhìn xuyên qua thung lũng, hướng về phía rừng thông chạy dài tới cao nguyên, đoạn trở về với những mặt chữ. Bọn kỵ binh không thấy trở lại. Thỉnh thoảng người ta nghe tiếng súng nổ lẻ tẻ từ trại của El Sordo. Nhưng cuộc chạm trán đã kết thúc.
Giấy tờ quân đội của người thanh niên cho biết hắn quê quán ở Tafalla, tỉnh Navarre, hắn mới lên 21 tuổi, chưa có vợ, cha làm thợ rèn. Hắn thuộc trung đoàn kỵ binh thứ N, điều làm cho Robert Jordan ngạc nhiên không ít vì chàng vẫn tưởng trung đoàn này thuộc miền Bắc. Hắn theo phe bảo hoàng và đã từng bị thương tại trận Irun xảy ra từ đầu cuộc chiến.
Có thể tôi đã từng trông thấy hắn chạy trước những con bò mộng trong kỳ hội chợ ở Pampelune, Robert Jordan nghĩ.
Trong chiến tranh người ta không hề giết những kẻ mình muốn giết. Gần như là không bao giờ, chàng sửa lại, và tiếp tục đọc những bức thư.
Những bức thư đầu có tính cách thăm hỏi thông thường, viết rất cẩn thận và chỉ nói về những diễn biến tại địa phương. Đó là những bức thư của em gái hắn. Robert Jordan biết được rằng mọi việc đều tốt đẹp ở Tafalla, người cha vẫn mạnh khỏe, người mẹ vẫn đau lưng như lúc nào, bà mong hắn được bình yên, đừng gặp quá nhiều nguy hiểm và bà rất sung sướng được biết hắn đang chống Hồng quân để giải phóng Tây Ban Nha ra khởi sự đô hộ của bọn Mác-xít. Nhưng từ lá thư sau cùng của hắn, có danh sách những thanh niên gốc Tafalla bị giết hay bị thương nặng. Robert Jordan nghĩ, bao nhiêu đó quá nặng cho một thành phố có tầm quan trọng như Tafalla.
Những bức thư nói nhiều về vấn đề tôn giáo, nàng cầu nguyện thánh Antoine, Nữ Thánh Đồng Trinh ở Pilar và những Nữ Thánh Đồng Trinh khác phù hộ cho hắn; nàng bảo hắn đừng bao giờ quên là hắn cũng được sự che chở của Thánh Tâm Chúa Jésus mà hắn luôn mang trong người, nàng tin tưởng chắc chắn ở lòng mình vì vô số trường hợp xảy ra đã chứng tỏ (điều này được gạch ở dưới) rằng nó có thể làm cho đạn ngừng lại. Lúc nào nàng cũng vẫn là Concha, cô em gái thân yêu trìu mến của hắn.
Lá thư đó bị lấm lem ở mấy cạnh bìa; Robert Jordan cẩn thận xếp nó vào những giấy tờ quân đội, và chàng mở ra một lá thư khác có tuồng chữ ít gò gẫm hơn. Đó là thư do novia của chàng thanh niên, vị hôn thê của hắn, và cô gái này thì tỏ ra, dưới những công thức ước định, điên cuồng vì lo âu trước cuộc đời đầy nguy hiểm của hắn. Robert Jordan đọc thư và sau đó xếp lại tất cả giấy tờ cho vào túi quần. Chàng không muốn đọc những lá thư khác.
Tôi nghĩ hôm nay mình làm được một việc tốt, chàng tự nhủ. Tôi nghĩ rằng đúng, chàng thầm lặp lại một lần nữa.
- Đồng chí đọc gì đó? - Primitivo hỏi.
- Tài liệu thư từ của tên requeté bị bắn hạ sáng nay. Muốn xem không?
- Tôi không biết đọc - Primitivo nói - Có gì hay không?
- Không. Thư riêng ấy mà.
- Tình hình ra làm sao, hắn ở đâu tới đó? Đồng chí có biết được gì khi đọc thơ hắn không?
- Có vẻ tốt lắm. Thành phố hắn bị tổn thất nhiều.
Chàng ngắm nghía công việc ngụy trang đã được sủa đổi, cải thiện khi tuyết đã tan đi, bây giờ trông có vẻ thật tự nhiên. Chàng nhìn ra xa.
- Hắn ở thành phố nào đó? - Primitivo hỏi.
- Tafalla - Robert Jordan đáp. À đúng rồi, chàng nhủ thầm, tiếc thật, không biết điều đó có giúp ích gì được không.
Không, chàng nghĩ thầm. Vậy thì hãy bỏ rơi cho rồi. Đồng ý bỏ rơi cho rồi.
Nhưng mà không dễ dàng gì đâu. Mày đã giết bao nhiêu người chàng tự hỏi. Không biết. Mày thấy rằng mày có quyền giết người à? Không. Thế mà phải giết. Mày đã giết bao nhiêu người đích thật là phát xít? Ít lắm. Nhưng tất cả đều là kẻ thù, thuộc thế lực đối nghịch. Mầy thích dân Navarra hơn tất cả những người Tây Ban Nha khác. Đúng vậy và mày lại giết họ. Đúng vậy. Nếu mày không tin thì hãy vào trại mà xem. Mày không biết giết người là xấu à? Biết chớ. Vậy mà vẫn giết à? Đúng vậy. Và mày tiếp tục tin ở chính nghĩa của mày một cách tuyệt đối à? Đúng vậy.
Chính nghĩa đó đúng, chàng tự nhủ, không phải để trấn an chính mình, mà với lòng tự phụ. Tôi tin ở quần chúng, và tôi tin họ có quyền tự cai trị theo ý muốn. Nhưng không nên tin rằng người ta có quyền giết người. Phải giết người vì cần phải giết, nhưng không nên tin rằng đó là một cái quyền. Nếu người ta tin vào điều đó thì tất cả đều hỏng bét.
Nhưng mày đã giết hết bao nhiêu người rồi? Tôi không nhớ. Nhưng mày biết điều đó chớ? Biết. Bao nhiêu. Không thể biết rõ con số được. Làm nổ tung chiếc xe lửa là đã giết hại nhiều người. Quả thật là nhiều. Nhưng không thể chắc chắn là bao nhiêu. Nhưng những người mà mày biết được? Hơn hai mươi người. Và trong số đó có bao nhiêu tên Phát xít chính hiệu? Tôi biết rõ là hai tên. Bởi vì tôi đã buộc lòng phải hạ chúng khi chúng tôi bắt chúng làm tù binh tại Usera. Và lương tâm mày không hề hấn gì trước chuyện đó sao? Không. Mày cũng không thích thú nữa à? Tôi đã quyết là không đời nào tái diễn một lần nữa. Tôi đã né tránh. Tôi đã tránh không hạ những kẻ bị tước đoạt khí giới.
Này, chàng tự nhủ, tốt hơn mày đừng bận tâm với tất cả những chuyện đó. Điều đó rất thất lợi cho mày và cho công việc của mày. Và chàng tự trả lời: hãy rán nghe cho kỹ, mày đang thi hành một công tác thật quan trọng và tao muốn chắc chắn được là mày hiểu rõ vấn đề. Mày phải hiểu điều đó thật rõ ràng. Bởi vì nếu đầu óc mày không sáng suốt thì mày không được làm những điều mày đang làm, bởi tất cả đều có tính cách sát nhân và không một ai có quyền tước đoạt sự sống của kẻ khác trừ phi để ngăn cản một điều gì tệ hại xảy ra cho mọi người. Vậy thì rán mà hiểu lấy và đừng dối lòng mày nữa.
Nhưng không phải là tôi sắp sửa giữ bản tổng kết về những người tôi đã giết như người sưu tập những chiến tích hoặc những cái khóa tầm thường trong một khẩu súng, chàng nghĩ thầm. Tôi có quyền không giữ bản tổng kết đó và tôi có quyền quên lãng họ.
Không, chàng thầm đáp lại. Mày không được quyền quên bất cứ cái gì. Mày không được quyền nhắm mắt bịt tai trước mọi sự hoặc lãng quên, giảm thiểu hay biến đổi bất luận điều gì.
Mày im đi. Mày trở nên long trọng thái quá.
Mày cũng đừng lừa phỉnh chính mày.
Đồng ý, chàng tự nhủ. Cám ơn những lời khuyên tốt.
Thế còn yêu Maria thì được chớ?
Được, con người khác trong chàng lên tiếng.
Ngay khi người ta không còn chỗ cho tình yêu trong một quan niệm thuần túy duy vật của xã hội.
Từ bao giờ mày có quan niệm đó vậy? Mày không hề có quan niệm đó. Và mày không thể có được. Mày không là một người Mác-xít đích thật, mày biết rõ điều đó mà. Mày tin ở Tự Do, Bình Đẳng, Bác Ái. Đừng tự mày nhồi sọ mày với quá nhiều biện chứng pháp. Điều đó tốt cho kẻ khác, không tốt cho mày. Mày cần phải biết những chuyện đó để khỏi ra vẻ một thằng đần độn. Cần phải chấp nhận nhiều thứ để thắng một trận giặc. Nếu ta thua trận này tức là ta mất hết.
Nhưng sau đó mày có thể ném bỏ những điều mày không tin. Có nhiều điều mày không tin và cũng có nhiều điều mày tin.
Còn chuyện kia nữa. Mày đừng bao giờ làm quẩn trí mày với tình yêu dành cho kẻ khác. Chỉ vì hầu hết mọi người đều không may mắn có được nó. Mày chưa hề biết đến nó trước đây, và bây giờ mày biết. Chuyện gì xảy ra liên quan tới mày và Maria, dù nó chỉ kéo dài hết ngày hôm nay và một phần ngày mai, hoặc trọn một đời, đó là chuyện hệ trọng nhất có thể xảy đến cho một con người. Luôn luôn có nhiều người bảo chuyện đó không có thật, bởi họ không thể nào biết tới chuyện đó. Còn tao, tao cho rằng nó có thật, và mày là kẻ may mắn, dù cho mày có chết vào ngày mai này.
Thôi, đừng nói chuyện chết chóc nữa, chàng nhủ thầm. Đó không là một cách nói. Đó là ngôn ngữ của những người bạn theo thuyết vô chính phủ của ta. Mỗi khi có chuyện gì không xong, họ muốn đốt tiêu một cái gì và sau đó chịu chết. Đầu óc họ quả buồn cười. Quả thật lạ lùng. Sau cùng, ngày hôm nay còn không mấy chốc rồi cũng trôi qua, ông bạn ạ, chàng tự nhủ. Gần ba giờ rồi, ta sắp sửa ăn. Chúng vẫn còn nã súng vào nhóm Sordo, điều này chứng tỏ rằng chúng đã bao vây bọn họ và có thể đang đợi tiếp viện. Nhưng chúng cần được tiếp viện trước khi đêm xuống.
Không hiểu sự việc xảy ra thế nào ở trên kia, tại vùng của Sordo. Sớm muộn gì đó cũng là điều đang đợi tất cả bọn ta. Chắc là việc xảy ra trên đó không vui gì cho lắm. Có thể nói rằng chúng ta đã đặt Sordo vào trong một tình thế khó khăn với câu chuyện mấy con ngựa. Tiếng Tây Ban Nha gọi sao đây kìa? Un callejon sin salida [1]. Một con đường không có lối thoát. Tôi nghĩ rằng trong trường hợp đó tôi có thể xoay trở được. Chỉ có một lần thôi, thế là xong việc. Nhưng mà tham dự vào một trận giặc mà người ta có thể đầu hàng khi bị bao vây đó không phải là điều xa xỉ hay sao? Estamos copados [2]. Chúng ta bị bao vây. Đó chính là tiếng kêu thét hãi hùng của cuộc chiến này. Sau đó người ta bị bắn hạ, nếu không có gì tệ hại hơn trước đó thì người ta vẫn còn may mắn. Sordo hẳn không có sự may mắn đó. Bọn chúng cũng vậy khi cơ hội xảy đến.
Ba giờ rồi. Nghe có tiếng rống xa xa, chàng ngước mắt nhìn lên và trông thấy những chiếc phi cơ.
Chú thích:
[1] Một ngõ cụt.
[2] Chúng ta bị bao vây.
Chương 27
Sordo đang chiến đấu trên một ngọn đồi. Ông ta không thích gì ngọn đồi này và khi trông thấy nó, ông ta nghĩ rằng hình thù nó giống một cái mụn lở loét. Nhưng ông ta không chọn cách nào khác. Nhìn từ xa, ông ta đã nhận ra nó ngay. Ông ta thúc ngựa phi về phía đó, con ngựa thở hổn hển giữa hai chân ông ta, khẩu súng máy nặng nề trên lưng, túi lựu đạn treo lủng lẳng ở một bên và túi đựng hộp đạn ở một bên khác, trong khi Joaquin và Ignacio dừng lại và bắn, dừng lại và bắn để ông ta có đủ thì giờ để đặt khẩu súng máy vào vị trí thuận lợi. Lúc bấy giờ tuyết hãy còn rơi, tuyết đã gây thất bại cho họ, và khi ngựa ông ta trúng đạn, nó thở phì phì, bắt đầu leo dốc bằng những bước chân chậm chạp, khập khiễng như muốn té, đi tiếp đoạn đường còn lại, máu nó phun có vòi trên tuyết. Sordo leo bộ vừa cầm cương kéo nó. Ông ta cố leo thật nhanh với hai cái túi nặng nề trên vai trong lúc những viên đạn bắn xối xả vào các tảng núi đá, sau đó ông ta nắm chặt bờm ngựa và hạ thủ nó thật nhanh chóng, khéo léo, dịu dàng ngay nơi địa thế mà ông ta đang cần đến nó, con ngựa đầu vùi phía trước, lăn nhào trong kẽ hở giữa hai tảng đá. Sordo đặt khẩu súng máy đúng vào vị trí để có thể bắn qua lưng ngựa, ông ta đã bắn sạch hai hộp đạn, bắn thành từng dây ào ạt trong khi những vỏ đạn thi nhau rơi sâu trong tuyết, một mùi lông ngựa cháy khét lẹt xông lên từ lớp da ngựa nơi họng súng nóng tựa vào, trong lúc ông ta bắn xả vào bọn người đang leo lên dốc, buộc chúng phải phân tán để tìm chỗ ẩn núp. Trong trọn khoảng thời gian đó, ông ta nghe lạnh ở lưng bởi ông ta không biết được chuyện gì xảy ra ở phía sau ông ta. Khi người sau cùng trong số năm người đã leo tới đỉnh đồi, cảm giác lành lạnh kia biến mất và ông ta quyết định giữ lại số đạn dược phòng khi cần đến.
Có hai con ngựa khác nằm chết trên sườn đồi và ba con ở trên đỉnh đồi. Đêm rồi ông ta đã chỉ có thể đánh cắp được ba con ngựa và trong số đó thì một con đã trốn thoát khi người ta giải nó vào chuồng và khi những tiếng súng đầu tiên nổ vang. Trong số năm người đã leo tới đỉnh đồi. Hết ba người đã bị thương, Sordo trúng đạn ở mông đít và trúng hai chỗ nơi cánh tay trái, ông ta rất khát nước, những vết thương khiến các bắp thịt ông ta cứng đờ và một trong hai vết thương ở cánh tay trái thật nhức nhối. Ông ta nghe nhức đầu và trong khi nằm dài đợi phi cơ, ông ta nghĩ đến câu nói bông lơn của người Tây Ban Nha. Đó là câu: Hay que tomar la muerte como si fuera aspira, có nghĩa là: Mày hãy nhận cái chết như uống một viên aspirine. Nhưng ông ta chỉ thì thầm câu nói đùa đó. Ông ta mỉm cười trong cơn đau đớn và trong cơn buồn nôn xâm chiếm lấy ông ta trong mỗi lần ông ta cử động cánh tay, và ông ta nhìn quanh quẩn xem còn lại những ai trong nhóm.
Năm người đàn ông chia nhau mỗi người một vị trí, trông giống năm nhánh ngôi sao. Họ dùng đầu gối và tay tạo thành những mô bùn và đá chắn ngang trước đầu và vai họ. Lúc bấy giờ từ chỗ núp, họ đang nối liền những cái mô cá nhân đó bằng một cái bao lơn bằng đất và đá. Cậu thiếu niên tên Joaquin dùng chiếc nón sắt để đào và xúc đất đưa đi.
Cậu ta đã tìm thấy chiếc nón sắt đó trong cuộc tấn công xe lửa, chiếc nón bị một viên đạn chọc thủng và mọi nguơi đã chế nhạo cậu ta. Nhưng cậu ta đã dùng búa vỗ lại những chỗ lởm chởm quanh cái lỗ thủng và nhét vào đó một cái nút cây mà cậu đẽo được bằng một miếng kim khí ở bên trong chiếc nón.
Khi trận đánh bắt đầu, cậu ta trồng chiếc nón lên đầu mạnh đến nỗi sọ dừa cậu ta kêu vang như đội phải một cái soong và trong quãng đường sau cùng khi buồng phổi thấm đau, hai chân đờ đẫn, miệng khô ran giữa lúc đạn réo ầm ĩ, chát chúa chung quanh trong đoạn đường đưa lên đỉnh đồi, sau khi con ngựa của cậu ta đã bị giết chết, lúc bây giờ chiếc nón trở nên nặng nề, nó siết lấy vầng trán sưng phồng của cậu ta bằng một vành sắt cứng. Nhưng cậu ta vẫn giữ lấy nó. Bây giờ thì cậu ta xới đất với nhịp đều đều đầy sự tuyệt vọng và gần như máy móc. Cho tới bây giờ cậu ta vẫn chưa trúng đạn.
- Cái đó cũng giúp ích được phần nào. - Sordo bảo cậu ta bằng một giọng khan khan.
- Resistir y fotificar es vencer. - Joaquin nói, miệng cậu cứng đờ, khô ran vì nỗi sợ hãi vượt quá khát vọng chiến đấu thông thường. Đó là một trong những khẩu hiệu của đảng Cộng sản có nghĩa là: “Giữ vững tinh thần và củng cố tức là thắng trận”.
Sordo nhìn về phía dưới triền đồi, nơi một tên kỵ binh vừa rời khỏi một tảng đá. Ông ta rất thương Joaquin nhưng lúc này thì ông ta không còn tâm trí đâu mà nghe khẩu hiệu.
- Đồng chí nói gì?
Một người trong bọn ngoảnh mặt khỏi công việc đang làm. Hắn đang nằm sấp, hai tay cẩn thận đặt một viên đá trong khi cằm vẫn tì sát mặt đất.
Joaquin lặp lại câu nói bằng một giọng nói non choẹt, khô khan trong khi vẫn tiếp tục đào đất.
- Tiếng sau cùng ra làm sao? - Người đàn ông tì cằm sát mặt đất nói.
- Vencer - Cậu thiếu niên nói - Thắng trận.
- Mierda - Người đàn ông nói. Cứt đái.
- Có một khẩu hiệu áp dụng đứng vào trường hợp này được, và người ta nói nó phát sinh ra những khẩu hiệu kia vanh vách từng cái một không khác gì những bùa chú. Pasionaria từng nói rằng thà chết đứng còn hơn sống quỳ.
- Này, người cộng sản, đồng chí có biết rằng mụ Pasionaria của đồng chí có một thằng con trai cỡ tuổi đồng chí đang ở bên Nga từ đầu cuộc chiến này không?
- Láo. - Joaquin nói.
- Qué va, láo à. Chính anh chàng chuyên viên thuốc nổ có cái tên kỳ dị nọ đã bảo với tôi. Hắn cũng ở trong đảng. Hắn nói dối làm gì?
- Láo. Bà ta không làm một việc như vậy đâu: giấu đứa con trai ở bên Nga, an toàn, xa nơi giặc giã.
- Tôi muốn được ở bên Nga - Một người trong bọn của Sordo nói - Mụ Pasionaria của đồng chí hẳn sẽ không gởi tôi sang Nga đâu hả?
- Nếu đồng chí còn tin ở mụ Pasionaria quá thì hãy đến xin mụ ta giúp bọn ta rời khỏi ngọn đồi này. - Một người đàn ông có bắp đùi được băng bó lên tiếng.
- Bọn phát xít sẽ đảm trách chuyện đó. - Người đàn ông tì cằm sát vào đất bùn nói.
- Đừng nói những chuyện như thế. - Joaquin nói.
- Đồng chí miệng còn hôi sữa, hãy lo chùi sạch môi đi rồi chuyền đất trong nón sắt cho tôi. Không một ai trong bọn ta được dịp nhìn mặt trời lặn chiều nay đâu!
Và Sordo nghĩ: trông nó giống một cái mụn lở loét. Hay một cái vú con gái, không có núm. Hay một cái miệng núi lửa. Mày chưa trông thấy núi lửa bao giờ, ông ta nghĩ, và mày sẽ không bao giờ thấy được nó nữa. Vả lại ngọn đồi này lại giống một cái mụn lở loét. Đừng bận tâm tới chuyện núi lửa. Bây giờ nghĩ tới chuyện núi lửa thì trễ quá rồi.
Ông ta thận trọng đưa mắt nhìn qua cổ con ngựa chết, có tiếng súng nổ veo veo từ một tảng đá ở sát phía dưới triền đồi và ông ta nghe những viên đạn ghim vào xác con ngựa. Ông ta bò sau xác con ngựa, liều lĩnh ném một cái nhìn vào khoảng giữa mông con ngựa và tảng đá. Ngay trên sườn đồi, ông ta trông thấy xác ba tên kỵ binh bị giết trong lúc bọn phát xít toan xung phong chiếm ngọn đồi dưới lằn đạn bắn che của những khẩu súng máy. El Sordo và các đồng chí của ông ta đã bẻ gãy cuộc tấn công đó bằng cách thả những trái lựu đạn lăn dọc theo triền đồi. Còn nhiều xác chết không thấy được trên các triền đồi khác. Không có ngõ thuận tiện nào cho phép chúng mở cuộc tấn công để lên phía trên đỉnh đồi, và Sordo biết rằng khi ông ta còn đạn và lựu đạn, cùng với bốn người còn lại, chúng không thể đánh bật ông ta ra khỏi đây được trừ phi chúng sử dụng tới lũy pháo. Ông ta không hiểu chúng có đi kiếm súng cối ở La Granja để mang tới hay không. Có lẽ là không, bởi vì phi cơ chắc chắn sẽ đến ngay. Bốn tiếng đồng hồ đã trôi qua kể từ lúc chiếc phi cơ quan sát bay trên đầu bọn họ.
Ông ta nghĩ, ngọn đồi này quả thật là một cái mụn lở loét và chúng tôi chỉ là mủ của nó. Nhưng chúng tôi giết chúng khá nhiều khi chúng khởi sự cái trò dại dột này. Làm sao chúng có thể hy vọng tóm được bọn chúng tôi bằng cách đó? Chúng trang bị bằng những võ khí tối tân đến độ chúng có thể điên lên vì tin tưởng. Ông ta đã dùng lựu đạn giết tên sĩ quan trẻ cầm đầu cuộc xung phong. Trái lựu đạn tung lên và lăn xuống trước bọn chúng đang ở trên triền đồi trong lúc chứng đang gập người vừa leo dốc vừa chạy lên.
Xuyên qua đám lửa vàng và làn khói xám, Sordo trông thấy tên sĩ quan phóng người tới trước. Bây giờ thì hắn nằm trơ ra đó như một cái gói quần áo cũ, đánh dấu giới hạn cùng tận của đám xung phong. Sordo nhìn xác chết đó rồi nhìn những xác chết khác ở triền đồi phía dưới.
Những con người đó quả cam đảm nhưng lại cứng đầu, ông ta nghĩ. Nhưng bây giờ thì chúng đã hiểu, chúng không thể tấn công trước khi phi cơ đến. Dĩ nhiên là trừ phi có súng cối. Với một khẩu súng cối thì điều đó lại dễ. Súng cối, đó chính là phương cách thông thường, và ông ta thừa biết sự hiện diện của một khẩu súng cối chính là cái chết của cả năm người trong bọn họ, nhưng khi nghĩ đến việc phi cơ sẽ tới đây thì ông ta lại cảm thấy trơ trọi trên ngọn đồi này như thể ông ta bị lột sạch áo quần, và cả da nữa. Ông ta nghĩ, không thể nào cảm thấy trần truồng hơn. Một con thỏ bị lột da cũng lành lặn sánh với một con gấu. Nhưng tại sao chúng lại mang phi cơ tới? Chúng có thể đánh bật chúng tôi ra khỏi nơi này với một khẩu súng cối cơ mà. Nhưng mà chúng lại tự hào với phi cơ của chúng và rất có thể chúng sẽ mang phi cơ tới. Cũng như chúng đã tự hào với vũ khí tự động của chúng vì thế mới xảy ra chuyện ngu xuẩn này. Nhưng chắc chắn là chúng đang tìm một khẩu súng cối.
Một người nổ súng. Sau đó hắn lại bắn, lần này thật nhanh.
- Hãy tiết kiệm đạn. - Sordo nói.
- Có một tên khốn kiếp đang định leo lên tảng đá kia. - Người vừa bắn nói và đưa một ngón tay ra.
- Bắn trúng không? - Sordo hỏi vừa quay đầu lại một cách khó khăn.
- Không. Nó nấp kỹ quá.
- Đồ điếm chúa, chính Pilar. - Người đàn ông có chiếc cằm đặt vào đất bùn nói - Con điếm đó, nó biết bọn mình đang chết tại đây.
- Mụ ta không làm gì được đâu. - Sordo nói. Người đàn ông vừa mới lên tiếng sát bên lỗ tai thông suốt của ông ta đang nghe ông ta nói mà không quay đầu lại - Mụ ta có thể làm gì được đây?
- Đánh bọc hậu bọn côn đồ này.
- Qué va - Sordo nói - Chúng phân tán quanh trái núi này. Làm sao mụ ta đương đầu với chúng được? Bọn chúng có 150 tên. Bây giờ thì có thể hơn.
- Nhưng nếu mình cầm cự tới đêm. - Joaquin nói.
- Và nếu Noël đến vào dịp Pâques. - Người đàn ông tì cằm xuống mặt đất nói.
- Và nếu bà cô của đồng chí mà có cojones, thì bả là ông dượng rồi - Một người khác nói - Cho người tìm mụ Pasionaria đi. Để mụ ta giúp bọn mình. Chỉ còn lại có mụ ta thôi.
- Tôi không tin chuyện đứa con trai của bà ta - Joaquin nói - Hoặc giả nếu hắn có ở bên đó, chính là để được huấn luyện thành phi công hay một cái gì gần gần như vậy.
- Hắn trốn an toàn bên đó.
- Hắn học biện chứng pháp. Pasionaria cũng đã từng ở đó rồi. Và Lister, Modesto cùng bao nhiêu người khác nữa. Anh chàng có cái tên kỳ lạ đã cho tôi biết. Họ đi học ở bên đó để trở về giúp đỡ bọn mình. - Joaquin nói.
- Phải chi họ giúp mình ngay bây giờ. - Người kia nói - Phải chi họ đến đây giúp đỡ bọn mình ngay bây giờ. - Hắn bắn và nói - Me cago entai, tôi lại bắn trật nó nữa rồi.
- Hãy giữ đạn của đồng chí và đừng nói nhiều, nói nhiều khát nước lắm - Sordo nói - Trên đồi này không có nước đâu.
- Hãy cầm lấy cái này. - Người đàn ông nói và lăn người nằm sang một bên, tháo vò rượu từ trên vai vòng qua khỏi đầu, trao cho Sordo - Uống cái này thấm giọng đi, hẳn những vết thương làm cho đồng chí khát lắm.
- Tất cả cùng uống đi. - Sordo nói.
- Vậy tôi vô trước đây. - Chủ nhân vò rượu nói và nốc một ngụm to trước khi chuyền vò rượu đi giáp vòng.
- Sordo, theo đồng chí thì bao giờ phi cơ tới đây? - Người đàn ông kê cằm trên đất bùn hỏi.
- Bất cứ lúc nào - Sordo nói - Đáng lẽ chúng đã tới đây rồi.
- Liệu bọn ác ôn côn đồ kia có tấn công ta nữa hay không?
- Chúng chỉ tấn công khi nào phi cơ không tới. - Ông ta nghĩ rằng nói tới súng cối không ích lợi gì. Khi có súng cối tới đây thì họ cũng có đủ thì giờ để biết.
- Chúng có quá đủ máy bay, căn cứ vào những gì mình trông thấy hôm qua.
- Quá nhiều. - Sordo nói.
Ông ta nghe đau đớn nơi đầu và cánh tay đờ đẫn không tài nào cử động được, ông ta dùng cánh tay còn lành lặn cầm lấy vò rượu giơ lên, vừa nhìn bầu trời cao rộng, trong sáng và xanh lơ: bầu trời đầu hạ. Ông ta đã năm muơi hai tuổi và ông ta chắc chắn rằng đây là lần sau cùng trong đời ông ta còn có dịp nhìn bầu trời.
Ông ta không sợ chết chút nào, nhưng ông ta giận điên người lên vì bị sập bẫy trên ngọn đồi này, nơi người ta không còn biết phải làm gì ngoài việc đợi chết. Ông ta nghĩ phải chi có thể chuồn được khỏi nơi này. Nếu kéo chúng vào thung lũng hoặc thoát được qua bên kia con đường thì còn gì bằng. Nhưng mà làm gì được trên ngọn đồi ghẻ lở này. Chỉ còn cách sử dụng nó tới mức tối đa và đó là điều họ vẫn cố làm cho tới bây giờ.
Nếu ông ta biết được rằng trong lịch sử có bao nhiêu người đã phải chết gục trên một ngọn đồi, thì điều đó cũng không an ủi ông ta chút nào, bởi vì trong những giây phút mà ông ta đã trải qua, loài người vẫn không động lòng trước những gì xảy ra cho những kẻ khác trong những trường hợp tương tự; như một người thành góa phụ không thấy an ủi khi nghĩ rằng bao nhiêu người chồng yêu dấu khác đã chết. Dù sợ hay không sợ, thật khó lòng chấp nhận cái chết của chính mình. Sordo đã chấp nhận nó, nhưng ông ta không tìm thấy niềm khuây khỏa trong sự chấp nhận đó, ngay ở tuổi năm mươi hai của đời người, với ba vết thương và trên một ngọn đồi bị vây khổn.
Ông ta thầm đùa nghịch với chính mình về chuyện đó nhưng ông ta nhìn bầu trời và những ngọn núi xa, ông ta nốc rượu và ông ta cảm nghiệm rằng mình chẳng muốn chết chút nào. Ông ta nghĩ, nếu phải chết và nếu biết rõ ràng phải chết, tôi có thể yên ổn mà chết. Nhưng tôi chống lại chuyện này.
Chết không là gì cả và ông ta chẳng vẽ nên một hình ảnh hãi hùng nào về cái chết trong đầu óc ông ta. Nhưng sống, đó là hình ảnh một cánh đồng lúa đong đưa trong gió bên sườn đồi. Sống, đó là một cánh chim ưng bay trong trời rộng. Sống, đó là một ấm nước mát của ngày đập lúa với những bụi trấu bay mù. Sống, đó là một con ngựa kẹp giữa hai chân, một khẩu các bin ở một bên chân, và một ngọn đồi, và một thung lũng, và một dòng suối cây cối um tùm ở hai bên bờ, và bờ thung lũng bên kia với xa xa những ngọn đồi trùng điệp.
Sordo trả lại vò rượu cho chủ nhân của nó với một cái gật đầu tỏ dấu cám ơn. Ông ta nghiêng người về phía trước và vỗ nhẹ vào cổ con ngựa chết, đúng vào nơi nòng khẩu súng máy đã làm cháy xém mảng da của nó. Ông ta vẫn còn nghe mùi lông cháy khét lẹt. Ông ta nhớ lại mình đã giữ con ngựa nơi kia bằng cách nào khi nó đang run rẩy giữa lúc những viên đạn thi nhau nổ chát chúa và rít liên hồi ở chung quanh và ở trên đầu họ như một tấm màn, và bằng cách nào ông ta đã nhắm bắn thật kỹ, đúng vào giao điểm của những đường nối liền một bên tai và con mắt phía đối xứng. Sau đó, khi con ngựa bị bắn gục, ông ta vội nằm xuống sau cái lưng nóng hổi và nhễ nhại của nó để bắn trả lại những tên lính xung phong đang leo lên ngọn đồi.
- Eras mucho caballo, - Ông ta nói - điều này có nghĩa là: mi đúng là một con ngựa hảo hạng.
Bây giờ thì Sordo đang nằm ở bên cạnh sườn còn lành lặn, đưa mắt nhìn trời. Ông ta nằm trên những lớp vỏ đạn, đầu được tảng đá che chở và người ép sát vào hông con ngựa. Những vết thương làm cho các bắp thịt của ông ta đờ đẫn, nhức nhối, ông ta đau đớn nhiều và cảm thấy mệt nhọc trong từng cử động nhỏ.
- Sao vậy, Sordo? - Người đàn ông đứng cạnh ông ta lên tiếng hỏi.
- Không, tôi đang nghỉ mệt.
- Ngủ đi. Chúng sẽ đánh thức ta dậy khi chúng đến đây.
Đúng vào lúc đó, một người nào cất tiếng kêu từ phía dưới triền đồi.
- Nghe đây, bọn ăn cướp. - Giọng nói phát ra từ phía sau một tảng đá che khuất khẩu súng máy gần họ nhất - Đầu hàng đi trước khi máy bay phân tụi bay ra từng mảnh.
- Nó nói gì? - Sordo hỏi.
Joaquin lặp lại cho ông ta. Sordo lăn người nằm sang một bên và trườn người lên để lại nằm đúng sau khẩu súng.
- Có thể chúng không có máy bay - Ông ta nói - Đừng trả lời và cũng đừng bắn. Có thể ta lại làm cho chúng tấn công nữa.
- Ta sỉ vả chúng một chút đi nghe? - Một người đàn ông hỏi, hắn là người đã kể cho Joaquin nghe chuyện con trai của Pasionaria đang ở bên Nga.
- Không - Sordo nói - Đưa khẩu súng lục lớn cho tôi. Ai có khẩu súng lục lớn?
- Đây.
- Đưa cho tôi. - Ông ta quỳ gối, cầm khẩu Star 9mm và bắn một viên xuống mặt đất, cạnh xác con ngựa, chờ đợi giây phút, đoạn bắn liên tiếp bốn viên cách khoảng đều nhau. Đoạn ông ta chờ và đếm tới sáu mươi và bắn một viên sau cùng vào xác con ngựa. Ông ta mỉm cười, trả lại khẩu súng.
- Lắp đạn vô đi, - Ông ta thì thầm - không ai được nói gì và cũng không ai được bắn.
- Bandidos! [1] - Giọng nói vang lên từ sau những tảng đá.
Trên đồi, không ai đáp lại.
- Bandidos! Hàng đi trước khi tan xác thành muôn mảnh.
- Có kết quả rồi đó. - Sordo hài lòng.
Trong khi ông ta quan sát triền đồi, thì một người đàn ông chợt xuất hiện trên một tảng đá. Không một tiếng súng nào phát ra từ ngọn đồi và cái đầu người vụt biến mất. El Sordo chờ đợi, vừa đưa mắt ngó quanh, nhưng không thấy động tĩnh gì nữa. Ông ta quay đầu nhìn những người khác, mỗi người đang canh chừng khoảng triền đồi của mình. Họ cùng gật đầu với ông ta.
- Không ai được động đậy. - Ông ta thì thầm.
- Đồ ma cô con của điếm thúi. - Từ sau các tảng đá giọng nói lại vang lên.
- Lũ heo đỏ. Đồ đâm cha giết chú hãm chị dâu, ngồi đầu cầu thổi ống tiêu!
Sordo mỉm cười. Ông ta đã nghe ra những tiếng chửi bới ném tới ông ta, ông ta quay cái lỗ tai lành lặn của mình về phía những tiếng chửi bới đó. Ông ta nghĩ thầm, hiệu quả hơn aspirine. Còn phải tém bao nhiêu tên nữa đây? Chúng ngu ngốc đến thế à?
Giọng nói lại im bặt và trong vòng ba phút sau đó, họ không còn nghe gì nữa và cũng không trông thấy một hoạt động nào. Sau đó, khoảng chừng 100 thước dưới chân họ, tên lính đang rình mò lại xuất hiện và bắn. Viên đạn trúng vách đá và trượt đi trong một tiếng rít rợn người. Sau đó Sordo trông thấy một người đàn ông người gập làm đôi chạy từ chỗ núp sau các tảng đá nơi đặt khẩu súng máy, chạy qua khoảng trống, tới tảng đá lớn nơi một người khác đang núp và kêu inh ỏi. Hắn phóng người sau tảng đá.
Sordo nhìn quanh. Người ta ra dấu cho ông ta biết không có động tĩnh nào trên các dốc đồi khác. Sordo mỉm cười sung sướng, và gật đầu. Ông ta nghĩ, mười lần hơn thuốc aspirine và ông ta chờ đợi, chỉ một anh thợ săn lành nghề mới có thể sung sướng như ông ta lúc bấy giờ.
Phía dưới sườn đồi, người đàn ông vừa mới chạy ra khỏi đống đá để tới chỗ núp sau tảng đá lớn lúc bấy giờ nói với tên kia.
- Mày có chắc điều đó không?
- Không biết. - Tên đứng núp trả lời.
- Điều đó hợp lý - Người đàn ông nói, hắn là tên sĩ quan chỉ huy phân đội - Chúng bị bao vây rồi. Chúng chỉ còn có nước đợi chết mà thôi.
Tên lính không nói gì.
- Mày nghĩ sao? - Tên sĩ quan hỏi.
- Tôi không nghĩ gì cả. - Tên lính nói.
- Mày không thấy gì hết từ lúc có những tiếng súng lục sao?
- Không.
Tên sĩ quan nhìn đồng hồ đeo tay. Ba giờ kém mười rồi, hắn nói. Lúc bấy giờ một tên sĩ quan khác đến núp sau tảng đá. Tên đang đứng núp xê ra để nhương chỗ cho hắn.
- Còn anh, Paco - Tên sĩ quan thứ nhứt hỏi - Anh thấy thế nào?
Tên sĩ quan thứ nhì thở hổn hển sau chuyến leo dốc và chạy băng qua sườn đồi.
- Tôi nghĩ đó là một mưu mẹo. - Hắn nói.
- Nếu không phải thế thì sao? Mình cứ mãi đợi ở nơi này và lo bao vây xác chết thì quê thật.
- Mình đã từng biết những cảnh tệ hơn - Tên sĩ quan thứ nhì nói - Hãy nhìn cái dốc đồi này coi.
Hắn ngước mắt về phía những xác người nằm gục bên đỉnh đồi. Từ chỗ quan sát, hắn trông thấy đường viền đỉnh đồi với những tảng đá tản mạn, cái bụng cùng mấy cái chân co lại của con ngựa của Sordo, và đống đất do bọn họ xới lên để làm bao lơn.
- Còn súng cối? - Tên sĩ quan thứ nhì hỏi.
- Đáng lẽ tới đây từ một tiếng đồng hồ trước. Nếu không tới sớm hơn nữa.
- Vậy thì mình đợi nó. Mình đã dại dột khá nhiều rồi!
- Bandidos! - Tên sĩ quan thứ nhứt chợt hét lên vừa đứng thẳng người lại và ngẩng đầu ra khỏi tảng đá, chóp ngọn đồi trở nên gần với hắn hơn - Đồ heo đỏ! Đồ hèn nhát!
Tên sĩ quan thứ nhì nhìn tên lính và lắc đầu. Tên lính quay mặt đi nhưng môi hắn mím lại.
Tên sĩ quan thứ nhứt vẫn đứng đó, đầu trồi lên, khỏi tảng đá, và bàn tay đặt trên bá súng lục. Hắn bắt đầu nguyền rủa thậm tệ về phía ngọn đồi. Không có gì xảy ra. Sau đó, hắn rời khỏi tảng đá một cách cương quyết và vẫn đứng thẳng người như thế, nhìn về phía đỉnh đồi.
- Lũ hèn, bắn đi nếu tụi bay còn sống - Hắn hét lên - Hãy bắn vào một người, cóc sợ một tên con đỏ nhà thổ nào cả.
Đó là một câu hò hét dài dòng và khuôn mặt tên sĩ quan đỏ lên như gấc.
Tên sĩ quan thứ nhì, một người ốm yếu, da sạm nắng, đôi mắt trầm lặng, miệng mỏng, môi trên dài ra, hai má hóp tua tủa những râu, lại lắc đầu một lần nữa. Chính tên sĩ quan vừa mới hét kia là người chỉ huy cuộc tấn công thứ nhứt. Trên trung úy nằm gục chết bên sườn đồi là người bạn thân nhứt của tên trung úy kia tên là Paco Berrendo. Bây giờ hắn đang nghe những tiếng hò hét của tên đại úy đang trong trạng thái kích động dữ dội.
- Chính đồ heo đã giết mẹ và chị tôi. - Tên đại úy nói. Hắn có khuôn mặt đỏ rần, bộ râu mép vàng hung kiểu người Anh và một vẻ bịnh hoạn trong cái nhìn của hắn. Đôi mắt hắn có một màu xanh nhợt nhạt với những sợi lông mi cũng nhợt nhạt. Khi nhìn vào đôi mắt đó, người ta có cảm tưởng chúng điều tiết rất chậm chạp - Bọn đỏ! - Hắn kêu lên! - Bọn hèn nhát! - Và hắn lại bắt đầu nguyền rủa.
Bây giờ thì hắn hoàn toàn xuất đầu lộ diện và hắn cầm súng nhắm kỹ vào mục tiêu duy nhứt hiện ra trên đồi mà bắn: xác con ngựa của Sordo. Viên đạn làm tung một lớp bụi cách mười lăm thước ở phía dưới con ngựa. Tên đại úy lại bắn nữa. Viên đạn va vào một tảng đá và trượt đi trong tiếng rít.
Tên đại úy đừng nhìn lên đỉnh đồi. Tên trung úy Berrendo thì nhìn xác tên trung úy kia nằm đúng ở dưới đỉnh đồi. Tên đang núp thì nhìn xuống đất trước mặt hắn. Đoạn hắn ngẩng mặt nhìn tên đại úy.
- Không ai còn sống trên đó nữa. - Tên đại úy nói - Mày, - Hắn bảo tên đang núp - mày lên xem coi nào.
Tên lính nhìn xuống đất, không nói gì.
- Mày không nghe tao nói gì à? - Tên đại úy hét lên.
- Nghe, thưa đại úy. - Tên lính nói, vẫn không nhìn hắn.
- Vậy thì đi đi. - Tên đại úy vẫn cầm khẩu súng lục - Nghe chưa?
- Dạ nghe, thưa đại úy.
- Tại sao chưa chịu đi?
- Tôi không muốn đi, thưa đại úy.
- Mày không muốn đi à? - Tên đại úy chĩa mũi súng vào vùng thắt lưng của tên lính - Mày không muốn đi à?
- Tôi sợ, thưa đại úy. - Tên lính nói một cách nghiêm trang.
Tên trung úy Berrendo quan sát khuôn mặt tên đại úy cùng đôi mắt kỳ dị của hắn, tưởng chừng hắn sắp giết tên lính tại chỗ.
- Đại úy Mora. - Hắn nói.
- Trung úy Berrendo?
- Tên lính kia có thể có lý.
- Có lý khi hắn nói sợ à? Có lý khi hắn không muốn tuân theo một mệnh lệnh à?
- Không. Hắn có lý khi tin có một âm mưu gì đây.
- Bọn chúng chết cả rồi - Tên đại úy nói - Anh không nghe tôi nói à? Bọn chúng chết cả rồi.
- Ông muốn nói những người bạn của chúng ta nằm trên sườn đồi đó à? - Berrendo hỏi hắn - Tôi đồng ý với ông.
- Paco, - Tên đại úy nói - đừng có ngốc. Anh tưởng chỉ có anh là người thương mến Julian sao? Tôi nói với anh là bọn đỏ đã chết. Nhìn coi.
Hắn đứng thẳng người và đặt hai tay lên tảng đá, hắn rút người lên đó và leo một cách vụng về trên hai đầu gối đoạn đứng phắt dậy.
- Bắn đi - Hắn hét lên, hắn đứng trên tảng đá hoa cương xám, khoa hai tay - Bắn đi. Bắn đi. Bắn hạ tao đi.
Trên đỉnh đồi, El Sordo vẫn nằm yên sau lưng con ngựa chết và mỉm cười.
Cái giống dân gì lạ! Ông ta nghĩ, ông ta cười khẩy một mình vừa cố nén lại, bởi tiếng cười làm lay động cánh tay khiến ông ta đau nhói.
- Bọn đỏ - Có tiếng hét phía dưới - Bọn đỏ súc sinh. Bắn vào người tao nè. Bắn hạ tao đi.
Ngực run lên vì tiếng cười, Sordo ném một cái nhìn rất nhanh qua mông con ngựa và trông thấy tên đại úy đang khoa tay từ trên một tảng đá. Một tên sĩ quan khác đứng cạnh đó. Tên lính đứng ở đầu bên kia. Sordo tiếp tục nhìn theo hướng đó và lắc đầu, lòng tràn đầy sung sướng.
“Bắn vào tao nè - Ông ta lặp lại thật nhỏ - Bắn hạ tao đi!” Đoạn hai vai ông ta lại run lên vì cười. Ông càng đau nhói ở cánh tay, và cứ mỗi lần cười như vậy ông ta có cảm giác đầu mình như sắp sửa vỡ ra. Nhưng ông ta lại cười đến rung người như trong một chứng động kinh.
Tên đại úy Mora bước xuống tảng đá.
- Bây giờ anh tin tôi không, Paco? - Hắn hỏi tên trung úy Berrendo.
- Không.
- Cojones. Ở đây chỉ có toàn những thằng ngu xuẩn và nhát gan.
Tên lính đã cẩn thận quay trở lại sau tảng đá và tên trung úy Berrendo đang ngồi xổm cạnh hắn.
Tên đại úy xuất hiện cạnh tảng đá lại bắt đầu chửi những điều gớm ghiếc về phía đỉnh đồi. Không có ngôn ngữ nào bẩn thỉu, rác rến hơn ngôn ngữ Tây Ban Nha. Nó có thể phiên dịch được tất cả những vẻ thô tục của những ngôn ngữ khác và cả những từ ngữ chỉ có trong những xứ sở mà sự lăng mạ đi đôi với sự khổ hạnh trong tôn giáo. Tên trung úy Berrendo là một tín đồ Thiên Chúa giáo ngoan đạo. Tên lính cũng vậy. Cả hai thuộc phe bảo hoàng ở Navarre, họ có thể nguyền rủa hay lăng mạ kẻ khác khi họ nổi giận, nhưng họ xem đó như một cái tội mà họ thường xuyên phải đi xưng.

Họ ngồi sau tảng đá, nhìn tên đại úy và nghe hắn hò hét cả hai đều không tán thành hắn và những lời lẽ của hắn. Họ không muốn nuôi duỡng những ý nghĩ kiểu đó trong đầu vào ngày họ có thể chết. Tên lính nghĩ rằng nói năng như vậy thật không nên chút nào. Nói về đức Virgen như vậy thì rõ là xui xẻo. Con người đó, hắn ăn nói còn tệ hơn bọn đỏ.
Julian đã chết, tên trung úy Berrendo nghĩ. Chết ngay trên sườn đồi kia vào một ngày như thế này. Thế mà bây giờ cái ống loa kia lại tiếp tục mang xui xẻo lại cho bọn này với những câu chửi rủa tục tằn của nó.
Sau cùng, tên đại úy thôi không hò hét nữa và quay lại nhìn tên trung úy Berrendo. Đôi mắt hắn lạ lùng hơn bao giờ hết.
- Paco. - Hắn vui vẻ nói. Ta lên đó đi, anh và tôi.
- Tôi không đi.
- Sao? - Tên đại úy lại móc khẩu súng lục ra.
Tôi ghét cái bọn thích cầm súng hăm dọa người ta, Berrendo nghĩ. Chúng không thể đưa ra một mệnh lệnh mà không phô trương vũ khí. Chúng phải móc súng ra khi chúng vào nhà xí và tự ra lịnh phải làm những điều phải làm.
- Tôi sẽ đi khi ông ra lịnh nhưng đồng thời tôi phản đối. - Tên trung úy Berrendo nói với tên đại úy.
- Vậy thì tôi đi một mình vậy - Tên đại úy nói - Ở đây sao lắm kẻ hèn nhát quá.
Hắn cầm khẩu súng lục trong bàn tay phải, bắt đầu leo lên triền đồi. Berrendo và tên lính đưa mắt nhìn theo. Hắn không lẩn tránh và nhìn thẳng về phía trước, nơi có những tảng đá, xác con ngựa và khoảng đất mới xới ở trên đỉnh.
El Sordo nằm sau con ngựa, trong góc đá, nhìn tên đại úy leo lên ngọn đồi.
Chỉ có một tên thôi, ông ta nghĩ. Ta chỉ có một tên thôi. Nhưng theo cách nói của hắn thì đó là caza mayor [2]. Hãy nhìn hắn tiến lên kìa. Hắn thuộc phần tôi. Tôi đưa hắn đi theo tôi cho có bạn. Hắn sắp sửa đi một chuyến với tôi. Nào đến đây, leo lên đây. Đến với tôi. Nào. Bước tới đi. Đừng bước chậm lại. Đến thẳng đây đi. Cứ tiếp tục như vậy. Đừng dừng chân lại nhìn bọn chúng. Được lắm. Đừng nhìn xuống dưới. Hãy cứ tiếp tục tiến bước và nhìn thẳng về trước. Nhìn xem kìa, hắn có râu mép. Mày bảo sao? Hắn đang trờ bộ râu mép tới, người bạn đồng hành. Hắn là đại úy. Nhìn dáng đi của hắn kia. Ta bảo hắn là maza mayor đúng lắm mà. Hắn có cái đầu của bọn Inglés. Nhìn xem, với khuôn mặt đỏ ửng, tóc vàng và mắt xanh. Hắn có đôi mắt xanh nhợt nhạt không cố định. Khá gần rồi đấy. Quá gần rồi, tốt lắm, người bạn đồng hành. Đón lấy cái này nghe.
Ông ta ấn nhẹ vào cò súng, khẩu súng máy giật lùi lại ba lượt chạm mạnh vào vai ông ta trong cơn trượt mạnh của võ khí tự động.
Tên đại úy ngã gục trên triền đồi, mặt ập vào đất. Cánh tay trái của hắn gập lại dưới thân thể hắn. Cánh tay phải tay cầm súng, nằm sải ra ở trước đầu. Từ dưới triền dốc bọn chúng lại tiếp tục bắn lên đỉnh đồi.
Ngồi xổm sau tảng đá, nghĩ rằng đã đến lúc phải vừa băng qua khoảng trống vừa chạy dưới làn đạn, tên trung úy Berrendo nghe giọng nói trầm trọng và khàn khan của Sordo từ trên đỉnh đồi vọng xuống.
- Bandidos! Bandidos! Bắn đi! Bắn hạ tao đi!
Trên đỉnh đồi, El Sordo nằm dài sau khẩu súng và cất tiếng cười đến đau nhói ở ngực và ông ta tưởng đầu mình đang võ ra.
- Bandidos! - Ông ta lại kêu lên hớn hở - Bắn hạ tao đi, bandidos! - Đoạn ông ta gật đầu khoái trá. Ta có nhiều người đồng hành trong cuộc du lịch, ông ta nghĩ.
Ông ta đợi bắn hạ tên sĩ quan kia khi hắn rời chỗ núp sau tảng đá. Sớm muộn gì hắn cũng sẽ rời khỏi chỗ đó. Sordo biết hắn không thể đứng đó chỉ huy được và ông ta tin mình có thể giết hắn một cách dễ dàng.
Lúc bấy giờ, những người khác đang nghe những tiếng vù vù đầu tiên của những chiếc phi cơ đang bay tới gần.
El Sordo không nghe thấy chúng, ông ta mải nhắm vào rìa tảng đá với khẩu súng máy, ông ta nghĩ: tôi chỉ trông thấy hắn khi hắn đang co giò chạy và nếu không chú ý là tôi sẽ bắn hụt nó ngay. Tôi có thể bắn từ phía sau hắn trong suốt quảng đường. Khẩu súng máy phải đuổi theo một lượt với hắn, trước cả hắn. Hoặc cứ để hắn chạy và sau đó bắn ngay về phía trước hắn, trên đầu hắn. Tôi sẽ thử chận hắn ở đó, bên rìa tảng đá và bắn vào ngay phía trước hắn. Lúc bấy giờ, ông ta cảm thấy có bàn tay đặt lên vai mình, ông quay lại trông thấy khuôn mặt của Joaquin xám ngắt vì sợ. Ông ta nhìn theo hướng chỉ của cậu thiếu niên và trông thấy ba chiếc phi cơ đang tới gần.
Cũng trong lúc đó, tên trung úy Berrendo đã rời khỏi tảng đá và cúi đầu chạy băng qua triền đồi để tiến về chỗ núp có nhiều tảng đá cũng là nơi đặt khẩu súng máy.
Sordo đang nhìn phi cơ, không trông thấy hắn băng qua.
- Giúp tôi kéo cái này ra coi. - Ông ta bảo Joaquin, và người con trai kéo súng máy vào giữa khoảng con ngựa và tảng đá.
Những chiếc phi cơ bay tới gần trong một tốc độ đều đều. Chúng bay từng đợt, chúng mỗi lúc một lớn dần và tiếng gầm thét mỗi lúc một to hơn.
- Nằm ngửa xuống để bắn lên chúng, - Sordo nói - phía trước chúng khi chúng bay tới.
Họ nhìn những chiếc phi cơ không rời mắt.
- Cabrones! Hijos de putas! - Ông ta nói nhanh.
- Ignacio - Ông ta vừa nói kê họng súng trên vai cậu trai - Còn cậu! - Ông ta bảo Joaquin - Ngồi xuống và đừng cử động. Cúi xuống. Nữa. Thôi. Nữa.
Ông ta lại nằm xuống và chĩa khẩu súng máy lên trời trong lúc phi cơ từ từ trờ tới.
- Ignacio, vịn cho tôi cái chân ba càng này coi. - Cái chân ba càng lủng lẳng trên vai người con trai và nòng súng thì lắc lư theo cơn run mà Joaquin không chế ngự nổi trong khi cậu ta ngồi xổm ra dó, đầu cúi xuống, nghe chừng tiếng rống mỗi lúc một lớn dần.
Ignacio nằm sấp, đầu ngẩng lên trời, trông chừng chúng bay tới, cậu gom chân ba càng trong hai bàn tay và dựng đứng khẩu súng lên.
- Hãy cúi đầu sát xuống - Ông ta bảo Joaquin - Đưa đầu tới trước.
Mụ Pasionaria nói: “Tốt hơn là chết đứng...”, Joaquin nghĩ thầm trong khi tiếng rống vọng tới gần. Đoạn cậu ta chợt thầm thì: “Kính Đúc Mẹ đầy ơn phước. Chúa ở cùng Bà. Bà được nhiều phước đức hơn tất cả mọi người nữ và tấm lòng Bà được giáng phúc. Thánh nữ Maria, đức Mẹ của Chúa Trời, hãy cầu nguyện cho chúng con là những kẻ có tội, bây giờ và trong giờ lâm tử. Amen. Thánh nữ Maria, đúc Mẹ của Chúa Trời”, cậu ta lại bắt đầu cầu nguyện và sau đó, khi những tiếng gầm thét trở nên dữ dội, cậu ta vội vã xưng tội: “Lạy Chúa, con thật tình sám hối đã lăng mạ Ngài, Ngài vẫn xứng đáng với lòng kính mến của con...”.
Sau đó, có tiếng nổ dữ dội thét vào tai và nòng súng chợt nóng hổi trên vai cậu ta. Tiếng nổ lại phát ra và cậu nghe điếc tai vì sức thổi của khẩu súng. Ignacio kéo mạnh chân ba càng, và nòng súng làm cháy xém lưng cậu ta. Tiếng súng nổ vang từng hồi trong tiếng gầm thét của phi cơ và cậu ta không còn nhớ việc xưng tội nữa.
Tất cả những gì cậu còn nhớ là: trong giờ lâm tử của chúng con. Amen. Trong giờ của chúng con. Amen. Trong giờ. Trong giờ. Amen. Những người khác tất cả đều đang bắn. Bây giờ và trong giờ lâm tử của chúng con. Amen.
Sau đó, xuyên qua tiếng súng nổ, có tiếng rít của không khí bị xé toạt, trong cơn gầm thét rực trời, mặt đất lăn quay dưới hai đầu gối của cậu ta và những mảnh đá bắt đầu rơi chung quanh, và rồi Ignacio nằm ập lên người cậu ta, và rồi khẩu súng đè lên cậu ta. Nhưng cậu ta vẫn chưa chết bởi vì tiếng rít lại bắt đầu và mặt đất lại lăn quay dưới thân thể cậu ta trong cơn gầm thét dữ dội. Rồi sự việc lại khởi đầu trở lại, và rồi mặt đất tan biến dưới bụng cậu ta và rồi một cạnh đồi bay tung lên trong không khí và chầm chậm rơi xuống, phủ lên những thân thể nằm sõng soài. Những chiếc phi cơ bay trở lại và dội bom ba lần nhưng trên ngọn đồi không còn ai hay biết gì về điều đó. Rồi chúng bắn ria lên đỉnh đồi và bay đi thẳng. Chúng nhào thẳng xuống một lần sau cùng trong tiếng nổ của những khẩu súng máy của chúng rồi thì chiếc thứ nhứt bay trở lên và tách ra, tuần tự những chiếc kia cũng làm y theo, bây giờ chúng không bay từng đợt nữa mà kết thành hình chữ V, và bay ra xa theo hướng Ségovie.
Tiếp tục cầm đầu một hỏa lực hùng hậu tiến chiếm đỉnh đồi, tên trung úy hướng dẫn một cuộc tuần thám lên tới một trong những hố bom, nơi bọn chúng có thể ném lựu đạn lên đỉnh đồi. Hắn không muốn để sót một người nào chờ bọn chúng trên đỉnh đồi hoang tàn, hắn ném bốn trái lựu đạn vào trong mớ xác chết hỗn độn của mấy con ngựa làm tung đất đá mịt mù trước khi leo lên khỏi hố bom và đi xem xét.
Không còn ai sống sót trên đỉnh đồi trừ Joaquin đang nằm bất tỉnh nhân sự dưới xác chết của Ignacio. Joaquin bị chảy máu mũi và tai. Cậu ta không còn hay biết gì, cảm giác gì kể từ lúc cậu ta chợt thấy mình rơi vào giữa cơn sấm sét và lúc trái bom kia rơi sát bên cậu ta khiến cậu tan hồn khiếp đảm. Tên trung úy Berrendo làm dấu thập tự đoạn bắn một phát từ sau gáy cậu ta, nhanh chóng và dịu dàng, nếu người ta có thể bảo một động tác như thế là dịu dàng, như lúc Sordo hạ thủ con ngựa bị thương.
Đứng trên đỉnh đồi, tên trung úy Berrendo nhìn phía dưới hắn, trên triền đồi, những xác chết của đồng bọn, đoạn hắn nhìn về phía cánh đồng xa, nơi bọn chúng đã phi ngựa tới trước khi Sordo bị dồn vào bước đường cùng tại đây. Hắn quan sát các vị trí đoạn ra lịnh dẫn ngựa của những người chết lên và cột các xác chết nằm vắt qua yên ngựa để đưa họ về La Granja.
- Nhặt tên đó lên nữa. - Hắn nói. Tên có hai tay đặt trên khẩu súng máy. Hẳn đó là Sordo, ông ta lớn tuổi hơn cả và chính ông ta giữ khẩu súng máy. Không, cắt đầu hắn và bọc trong một cái poncho - Hắn sung sướng nghĩ trong giây phút - tốt hơn hết nên cắt hết đầu. Và đầu những tên khác ở triền đồi phía dưới, nơi ta đã khởi sự bắn chết chúng. Hãy lượm hết những súng trrường và súng lục và chở khẩu súng này trên một con ngựa.
Đoạn hắn bước trở xuống nơi có xác tên trung úy đã bị ngã gục trong đợt tấn công đầu tiên. Hắn chỉ nhìn mà không dám đụng vào đó. Qué cosa mas mala es la querra, hắn nói với chính mình, điều đó có nghĩa là: “Chiến tranh là điều tệ hại làm sao”.
Đoạn hắn lại làm dấu thập tự và vừa bước xuống đồi, hắn lẩm nhẩm đọc năm bài Lạy Chúa Con và năm bài Kính đức Maria dành cho sự yên nghỉ của linh hồn người bạn đã chết. Hắn không muốn ở lại để chứng kiến việc thi hành mệnh lệnh của hắn.
Chú thích:
[1] Đồ ăn cướp.
[2] Con mồi to.
Chương 28
Phi cơ bay đi rồi, Robert Jordan và Primitivo nghe tiếng súng bắt đầu nổ vang trở lại và họ có cảm tưởng tim họ bắt đầu đập mạnh trong giây phút đó. Một vầng khói đùn lên ở trên phòng tuyến sau cùng trông thấy được của vùng cao nguyên, và các chiếc phi cơ chỉ còn là ba đốm đen nhỏ dần trên nền trời rộng.
- Có thể chúng dội bom xuống đội kỵ binh của chúng mà không đụng gì tới Sordo và người của ông ta - Robert Jordan nghĩ thầm - Những chiếc phi cơ quỷ vật kia chúng gây khiếp đảm thôi chớ không giết các đồng chí bao giờ.
- Trận đánh vẫn tiếp tục. - Primitivo nói, hắn đang lắng tai nghe súng nổ ác liệt. Hắn nhăn mặt mỗi lần có tiếng bom gầm thét và bây giờ thì hắn đang liếm đôi môi khô ran của hắn.
- Tại sao không? - Robert Jordan nói - Những thứ đó không hề giết được ai.
Loạt đạn ngừng hẳn. Người ta không còn nghe một tiếng nổ nào nữa. Tiếng nổ từ khẩu súng lục của tên trung úy Berrendo không vọng xa bao nhiêu.
Khi loạt đạn im bặt, thoạt đầu chàng không lo lắng gì. Nhưng trong niềm im lặng kéo dài, chàng nghe như có một cảm giác trống trải trong dạ dày của mình. Tiếp theo chàng nghe tiếng lựu đạn nổ và tim chàng nhói lên trong khoảnh khắc. Sau cùng tất cả lại trở nên lặng thinh như tờ. Niềm im lặng kéo dài, chàng biết ngay là mọi sự đã xong xuôi.
Maria từ trại tới, nàng đem lên một cái nồi sắt đung món thỏ nấu rượu với nấm quyện trong một lớp nước sốt dày, một cái giỏ bánh mì, một vò rượu, bốn cái dĩa thiếc, hai cái tách và bốn cái muỗng. Nàng dừng lại cạnh khẩu súng máy và bày ra hai dĩa cho Angustin và Eladio, người thay chỗ cho Anselmo, nàng trao bánh mì cho họ, mở nút vò và rót đầy hai ly rượu.
Robert Jordan đã nhìn nàng nhẹ nhàng bước lên dốc, đến trạm quan sát của chàng, vai mang giỏ, tay bưng nồi, cái đầu cạo trọc của nàng sáng lên trong ánh nắng. Chàng bước xuống để gặp nàng, bưng nồi giùm nàng và giúp nàng leo lên tảng đá sau cùng.
- Máy bay làm gì vậy? - Nàng hỏi, đôi mắt sợ sệt.
- Chúng dội bom xuống nhóm Sordo. - Chàng dở nắp nồi và múc thịt vào một cái dĩa.
- Vẫn đánh nhau à?
- Không. Xong rồi.
- Ồ! - Nàng kêu lên và bậm môi ngước nhìn xa xa.
- Tôi không đói. - Primitivo nói.
- Dù sao nên ăn đi. - Robert Jordan bảo hắn.
- Tôi không thể nào nuốt vô thứ gì được.
- Uống một ngụm cái này đi, ông bạn - Robert Jordan nói vừa trao cho hắn - Rồi sau đó hãy ăn.
- Câu chuyện Sordo làm mất ngon - Primitivo nói - Đồng chí ăn đi. Còn tôi, tôi không đói.
Maria đến bên hắn, choàng tay ôm cổ hắn và hôn hắn.
- Ăn đi, ông bạn - Nàng nói - Cần phải giữ gìn sức khỏe.
Primitivo quay đi. Hắn cầm vò rượu, ngửa mặt, uống từ từ một ngụm rượu rồi nuốt ục vào tận cổ họng. Đoạn hắn múc thịt vào dĩa và bắt đầu ăn.
Robert Jordan nhìn Maria, gật đầu. Nàng ngồi xuống bên chàng và choàng tay ôm vai chàng. Mỗi người đều biết cảm nghĩ của nhau và họ giữ yên như vậy, ngồi sát bên nhau. Robert Jordan ăn món thỏ, thong thả thưởng thức hương vị của những chiếc nấm và lặng lẽ uống.
- Em có thể ở lại đây nếu em thích, guapa ạ! - Chàng nói, một chập sau khi nồi đã cạn.
- Không - Nàng nói - Em phải đi gặp Pilar.
- Em có thể ở đây được mà. Bây giờ thì không có chuyện gì xảy ra đâu.
- Không. Em phải đi gặp Pilar. Chị đã bắt đầu dạy em.
- Bà ta làm gì?
- Dạy em - Nàng mỉm cười với chàng đoạn ôm chàng hôn - Anh chưa nghe nói tới việc giáo dục tôn giáo bao giờ à? (Nàng đỏ mặt). Một cái gì gần như vậy (Nàng lại đỏ mặt). Nhưng lại khác.
- Thôi em đi học đi. - Chàng nói và vuốt ve lên đầu nàng. Nàng lại mỉm cười với chàng và quay sang Primitivo: “Đồng chí có cần gì ở dưới đó không?”
- Không, cô bé ạ. - Hắn nói. Người ta thấy rõ là hắn chưa hoàn hồn lại.
- Salud, ông bạn. - Nàng bảo hắn.
- Nghe này - Primitivo nói - Tôi không sợ chết nhưng để bọn họ lẻ loi như vậy thì... - Giọng nói hắn dứt khoảng.
- Không còn cách lựa chọn nào khác. - Robert Jordan bảo hắn.
- Tôi biết. Nhưng ngay trong hoàn cảnh đó.
- Không cách nào khác. Bây giờ tốt hơn đừng bàn chuyện đó nữa.
- Xong rồi. Nhưng bọn họ lẻ loi, không có sự trợ giúp nào của bọn ta....
- Tốt hơn đừng nói chuyện đó nữa. Còn em, guapa, lo đi học đi.
Chàng nhìn nàng băng qua những tảng đá bước xuống. Chàng ngồi như thế khá lâu, vừa nghĩ ngợi vừa quan sát các triền đồi.
Primitivo nói nhưng chàng không đáp lại. Trời nóng dữ nhưng chàng vẫn không để tâm lưu ý, chàng vẫn nhìn những triền dốc của ngọn đồi và những cụm thông lớn trên cao. Một tiếng đồng hồ đã trôi qua và mặt trời đã lên cao ở phía trái chàng khi chàng trông thấy chúng ở triền dốc và chàng cầm ống dòm lên. Chàng trông thấy hai hàng người ngựa đang di chuyển dưới mắt chàng. Trong khi quan sát, chàng nghe mồ hôi dầm dề dưới hai bên nách. Một người đàn ông cưỡi ngựa dẫn đầu. Tiếp theo là những tên kỵ mã khác. Tiếp theo là những con ngựa không có người cưỡi với những bọc nặng cột ngang trên yên. Tiếp theo nữa là hai tên kỵ mã khác. Theo sau là những tên bị thương ngồi trên lưng ngựa với những tên đi bộ vây quanh. Sau cùng là những tên kỵ mã khác nữa khép chặt đoàn quân.
Robert Jordan nhìn bọn chúng xuống triền dốc và khuất mất trong rừng cây. Trong khoảng cách đó, chàng không thể trông rõ cái bọc cột chặt trên yên một con ngựa, quấn tròn trong một lớp poncho, cột từng đoạn và ở hai đầu, nó phồng lên từng khoảng giữa hai mối cột. Cái bọc vắt ngang qua yên, hai đầu cột vào bàn đạp ngựa. Cạnh gánh nặng đó là khẩu súng máy của Sordo, buộc vào yên ngựa, ngạo nghễ dựng lên.
Tên trung úy Berrendo cuỡi ngựa dẫn đầu đoàn quân không ra vẻ tự phụ chút nào. Hắn chỉ nghe một cảm giác trống trải sau những phút hành động. Hắn nghĩ: cắt đầu người là điều dã man. Nhưng phải làm thế nào để chứng minh và nhận diện. Việc này có thể phiền phức đây, ai biết được? Chuyện cắt đầu người này có thể sẽ làm cho họ động lòng. Những cũng có nhiều kẻ khoái những cái này. Có thể họ sẽ gởi tất cả những đầu người về Burgos. Chuyện dã man thật. Phi cơ thì muchos. Nhiều. Quá nhiều. Nhưng chúng ta có thể làm tất cả việc đó và gần như không thất bại được, với một khẩu súng cối. Hai con la để chuyên chở đạn dược và một con chở mỗi bên yên một khẩu súng cối. Một đạo quân giản tiện làm sao! Với hỏa lực của những võ khí tự động. Và thêm một con la nữa. Không. Hai con. Để chuyên chở quân nhu. Thế là đủ, hắn nghĩ. Không còn kỵ binh nữa. Đủ rồi. Mày tự tạo lấy một quân đội. Chẳng bao lâu nữa, mày cần phải có một khẩu sơn pháo.
Đoạn hắn nghĩ tới Julian đã chết trên đồi, giờ đây đã chết, thân thể buộc trên lưng con ngựa đang đi đầu.
Hắn bắt đầu thì thầm: “Kính mừng Đức Thánh Mẫu từ bi. Mẹ là sự sống dịu dàng là hy vọng của con. Chúng con hướng về mẹ, khóc than trong thung lũng nước mắt này”.
Hắn tiếp tục cầu nguyện. Những móng chân ngựa thong dong dẫm trên những xác lá thông, ánh sáng lọc qua, rọi xuống thành từng đốm giữa những thân cây trông giống như những thanh cột trong một giáo đường, và trong khi cầu nguyện, hắn đưa mắt nhìn đám tiền thám của hắn đang đi ở phía trước xuyên qua những hàng cây.
Hắn ra khỏi khu rừng, đi lần trên con đường đất vàng dẫn tới La Granja, những bước chân ngựa làm tung một vầng bụi mù vây phủ lấy đoàn người, bám đầy lên những xác chết buộc vắt ngang qua những yên ngựa, bám đầy lên những người bị thương và những người đi bộ cạnh đó đang tiến bước trong vùng không khí ngầu đục.
Chính trong vùng bụi mù mịt đó Anselmo đã trông thấy bọn chúng đi qua.
Lão ta đếm những người chết, những người bị thương và nhận ra khẩu súng máy của Sordo. Lão không biết chúng đựng gì trong cái ba lô quấn trong lớp poncho. Cái ba lô đó vồng lên ở hai bên hông con ngựa theo nhịp đong đưa của bàn đạp ngựa. Nhưng trên đường về khi băng qua ngọn đồi trong đêm tối nơi Sordo đã thất trận, lão biết ngay vật gì quấn trong poncho.
Trong bóng tối lão không thể nhận ra những ai hiên diện trên đồi.... Nhưng lão đếm những xác chết đoạn băng qua những ngọn đồi trở về trại của Pablo.
Lão ta bước đi như thế, trong đêm tối, với một nỗi sợ hãi làm cho lòng lão lạnh cóng kể từ lúc lão khám phá những hố bom trên đồi, trông thấy sự việc xảy ra ở đó, lão đánh đuổi khỏi đầu óc mình tất cả những ý nghĩ liên quan tới cuộc phiêu lưu ngày mai. Lão bước đi nhanh hơn để mang tin về. Và vừa bước đi, lão vừa cầu nguyện cho Sordo và tất cả những người trong nhóm của ông ta. Từ khi có chiến tranh, đó là lần đầu tiên lão cầu nguyện.
Đức Mẹ vô cùng từ bi, vô cùng dịu dàng, vô cùng bao dung, lão cầu nguyện.
Nhưng lão không thể không nghĩ tới ngày mai. Và lão nhủ thầm, tôi sẽ làm đúng những gì chàng Inglés bảo tôi làm, đúng như cách hắn bảo tôi làm. Nhưng mà Chúa ơi ước gì tôi được ở gần bên hắn và những lời chỉ bảo của hắn được sáng sủa rõ ràng, bởi tôi không tin mình có thể tự chủ được dưới những trận mưa bom. Chúa ơi, hãy giúp con, ngày mai hãy giúp con xử trí như một con người phải xử trí đúng vào giờ phút sau cùng của nó. Chúa ơi, hãy giúp con hiểu rõ điều con sẽ làm. Chúa ơi, hãy giúp con làm chủ được đôi chân để khỏi phải chạy một cách nhục nhã. Chúa ơi, hãy giúp con xử trí như một con người trong những giờ phút chiến đấu vào ngày mai. Con cầu cứu tới Ngài, con xin Ngài chấp thuận cứu giúp con, bởi Ngài hiểu rõ là con sẽ không cầu xin nếu đây không phải trường hợp hệ trọng và con sẽ không bao giờ xin Ngài điều gì nữa.
Lão tiếp tục bước một mình trong bóng tối, bây giờ lão cảm thấy đỡ hơn sau khi đã cầu nguyện và lão chắc chắn mình sẽ xử trí một cách tốt đẹp. Lão vừa bước xuống vừa cầu nguyện cho những người của Sordo. Chẳng bao lâu lão bước tới trạm canh cao nhứt, nơi Fernando kêu lão dừng lại.
- Tôi đây mà - Lão đáp - Anselmo đây.
- Được rồi. - Fernando bảo.
- Đồng chí biết chuyện gì xảy ra cho Sordo chưa? - Anselmo hỏi Fernando, cả hai cùng đứng bên những tảng đá lớn.
- Sao không? - Fernando nói - Pablo đã kể cho bọn này nghe rồi.
- Hắn lên đó à?
- Sao không? - Fernando lặp lại - Bọn phát xít dã man thật! Cần phải giải phóng nước Tây Ban Nha khỏi tay bọn dã man đó. - Hắn ngừng lời đoạn nói tiếp bằng một giọng cay đắng - Chúng không biết phẩm giá là gì cả.
Anselmo mỉm cười trong bóng tối. Trong một tiếng đồng hồ trước đây, lão không nghĩ là mình còn có thể cười được bao giờ nữa. Cái tên Fernando này tuyệt quá, lão nghĩ thầm.
- Ừ - Lão nói với Fernando - Phải dạy dỗ chúng. Phải đoạt máy bay, vũ khí tự động, xe tăng, pháo binh của bọn chúng và dạy cho chúng bài học về phẩm giá.
- Đúng - Fernando nói - Tôi rất khoái thấy đồng chí đồng ý với tôi.
Anselmo để hắn đứng đó, một mình với ý nghĩ về phẩm giá con người và bước xuống, đi về phía hang.
Chương 29
Về tới hang, Anselmo gặp Robert Jordan đang ngồi nơi bàn đối diện với Pablo. Trên bàn, trước mặt họ là một hũ rượu và hai tách rượu đầy. Robert Jordan lấy ra cuốn sổ tay và cầm một cây bút chì trong tay. Pilar và Maria đang ở cuối hang, không ai trông thấy họ. Anselmo không hiểu được rằng chính Pilar đã đưa Maria ra xa để nàng khỏi nghe câu chuyện và lão ngạc nhiên vì bà vợ của Pablo không có mặt tại bàn.
Robert Jordan ngước mắt nhìn Anselmo khi thấy lão vén màn bước vào. Pablo nhìn chăm chăm lên mặt bàn. Đôi mắt hắn không rời hũ rượu và hắn không hé răng nói một lời nào.
- Tôi từ trên kia xuống. - Anselmo nói với Robert Jordan.
- Pablo đã kể cho chúng tôi nghe rồi. - Robert Jordan bảo.
- Có sáu người chết trên đồi và người ta đã cắt đầu họ. - Anselmo nói - Khi tôi đến thì trời đã sụp tối.
Robert Jordan ngẩng đầu lên. Pablo vẫn ngồi yên, nhìn chăm chăm vào hũ rượu, không nói gì. Hắn không biểu lộ một nét mặt nào và hai con mắt heo của hắn nhìn chòng chọc vào hũ rượu như chưa trông thấy nó bao giờ.
- Ngồi xuống đây. - Robert Jordan bảo Anselmo.
Lão già ngồi vào bàn trên một chiếc ghế đẩu bọc da và Robert Jordan nghiêng người lấy chai whiskỵ dưới gầm bàn, tặng phẩm của Sordo. Chai rượu lưng đi phân nửa. Robert Jordan lấy một cái tách trên bàn, rót whisky vào đó và đẩy cái tách sang Anselmo.
- Uống đi ông lão. - Chàng nói.
Pablo ngước mắt nhìn Anselmo trong khi lão đang uống rượu, và hắn lại bắt đầu ngắm nghía hũ rượu.
Rượu mang lại cho Anselmo một cảm giác nóng bỏng nơi mũi, mắt và miệng, và tiếp theo là một hơi ấm nồng nàn sảng khoái nơi dạ dầy. Lão chùi miệng bằng mu bàn tay.
Lão nhìn Robert Jordan và nói:
- Uống thêm tách nữa được à?
- Sao không? - Robert Jordan nói và rót thêm một tách rượu đầy cho lão, lần này chàng trao tận tay lão thay vì đẩy nó tới.
Lần này ngụm rượu không còn đốt cháy cổ họng nhưng cảm giác nồng nàn sảng khoái lại tăng lên gấp đôi. Nó làm khỏe người như một mũi huyết thanh làm lại sức một người vừa bị ra máu nhiều.
Lão già lại nhìn chai rượu.
- Còn lại để ngày mai - Robert Jordan - Trên đường cái có gì không, ông lão?
- Nhiều - Anselmo nói - Tôi ghi lại hết theo lời chỉ dẫn của đồng chí. Có một người đàn bà canh chừng và ghi chép cho tôi. Chốc nữa tôi sẽ đi nhận báo cáo của mụ ta đây.
- Có thấy đại bác chống thiết xa không? Loại có bánh xe và một cái nòng súng dài đó mà.
- Có - Anselmo nói - Có bốn xe cam nhông chạy qua. Trong mỗi xe có một súng đại bác như đồng chí vừa nói, với những nhánh thông trên nòng súng. Trong mỗi xe, có sáu người cho một khẩu đại bác.
- Vậy là có bốn khẩu đại bác phải không? - Robert Jordan hỏi.
- Bốn. - Anselmo vừa nói vừa nhìn vào những điều lão ghi chép.
- Còn gì khác trên đường cái nữa không?
Trong lúc Robert Jordan ghi chép, Anselmo kể lại những chuyện xảy ra trên đường cái. Lão kể lại từ lúc đầu và theo thứ tự hẳn hoi với thứ ký ức tuyệt diệu của người mù chữ. Trong khi Anselmo kể, Pablo thò tay múc rượu trong hũ ba lần.
- Còn có kỵ binh vào La Granja vừa kéo xuống ngọn đồi nơi El Sordo bị hạ. - Anselmo tiếp tục.
Đoạn lão cho biết số người bị thương mà lão đã trông thấy và số người chết nằm vắt qua yên ngựa.
- Có một cái bọc cột vào một cái yên và tôi không biết đó là cái gì - Lão nói - Nhưng bây giờ thì tôi biết đó là những cái đầu người. - Lão tiếp theo ngay - Đó là một đội kỵ binh, nhưng chúng chỉ còn lại có một tên sĩ quan. Không phải là tên đi ngang qua đây ban sáng trong lúc đồng chí đang ở bên khẩu súng máy đâu. Tên đó chắc chết rồi. Nhìn vào tay áo, tôi biết có hai trong đám người chết là sĩ quan. Chúng được cột nằm sấp trên yên ngựa, hai tay buông thõng. Còn có khẩu maquina của El Sordo cột vào yên ngựa bên bọc đầu người. Khẩu súng đã bị hư hại. Có bao nhiêu đó. - Lão kết luận.
- Đủ rồi - Robert Jordan nói và chàng múc một tách rượu trong hũ - Ngoài đồng chí ra, còn có ai là người đã từng ở bên kia phòng tuyến, trong vùng Cộng Hòa không?
- Andrès và Eladio.
- Ai khá hơn hết?
- Andrès.
- Từ đây tới Navacerrada hắn đi trong bao lâu?
- Không có gánh nặng và cẩn thận thì đi trong ba giờ, nếu hắn gặp may mắn. Hai chúng tôi thì đi bằng con đường dài hơn và an toàn hơn vì có vật liệu.
- Hắn đi được, chắc không?
- Nosé, không có gì chắc chắn!
- Đồng chí cũng không chắc à?
- Không.
- Không.
Vậy là quyết định xong, Robert Jordan nghĩ. Nếu lão bảo có thể xong việc một cách chắc chắn thì mới có thể giao cho lão đi được.
- Andrès có thể tới dưới kia an toàn như đồng chí chớ?
- Như tôi hoặc hơn tôi. Hắn trẻ mà.
- Tôi có món đồ gởi tới đó và phải chắc chắn tới nơi.
- Nếu không có gì xảy ra thì hắn sẽ về tới đó. Nếu có chuyện gì xảy ra thì ai cũng vậy thôi.
- Tôi sẽ viết một lá thư và hắn sẽ mang đi cho tôi - Robert Jordan nói - Tôi sẽ giải thích cho hắn biết sẽ gặp ông đại tướng ở đâu. Có lẽ hắn ở Estado Mayor [1] của Sư đoàn.
- Hắn sẽ chả hiểu được gì về những chuyên đó đâu - Anselmo nói - Tôi thì lúc nào cũng rối rắm với những cái đó. Hắn phải biết tên ông đại tướng và biết chỗ sẽ gặp ông ấy.
- Nhưng đúng là ở Espado Mayor của Sư đoàn.
- Đó không phải là một chỗ ở à?
- Chớ còn gì nữa, ông lão - Robert Jordan kiên nhẫn giải thích - Nhưng đó là nơi ông tướng chọn để làm tổng hành dinh.
- Vậy thì ở đâu? - Anselmo đã mệt mỏi và sự mệt mỏi làm cho lão ta mụ người đi. Và rồi những danh từ như lữ đoàn, sư đoàn, binh chủng... lúc nào cũng làm cho lão rối trí. Trước hết là có đội, liên đội rồi tới đoàn. Bây giờ thì lại có những lữ đoàn rồi lại có những sư đoàn. Lão không hiểu nổi. Một chỗ ở là một chỗ ở.
- Nghe kỹ này - Robert Jordan bảo lão. Chàng biết rằng nếu không làm cho lão hiểu được thì chàng lại càng khó lòng giải thích cho Andrès hiểu - Estado Mayor của sư đoàn là nơi ông tướng chọn để thiết lập bộ chỉ huy. Ông ta chỉ huy một sư đoàn tức là gồm hai lữ đoàn. Tôi không biết nó ở đâu vì tôi không có mặt ở đó khi ông ta chọn nó. Rất có thể là trong một hầm rượu hay một nơi ẩn núp nào đó với những đường dây thép dẫn tới đó. Andrès phải hỏi chuyện ông tướg hoặc bộ tư lệnh sư đoàn. Hắn phải trao cái thơ này cho ông tướng hay viên tham mưu trưởng của ổng hay một người nào khác mà tôi sẽ ghi tên ra cho hắn biết. Chắc chắn sẽ có một người, ngay khi những người khác bận xem xét công cuộc chuẩn bị tấn công. Bây giờ đồng chí đã rõ chưa?
- Hiểu.
- Vậy thì dẫn Andrès đến tôi đi. Tôi lo viết thơ và tôi sẽ đóng con dấu này vào. - Chàng chỉ cho lão thấy con dấu cao su với chuôi bằng cây, khắc những chữ S.I.M. và mực trong chiếc hộp thiếc to gần bằng tờ giấy 50 xu mà chàng cất trong túi. Họ sẽ nể con dấu này lắm. Bây giờ thì lo tìm Andrès đi, tôi giải thích cho hắn. Hắn cần thu xếp cho nhanh nhưng trước hết phải hiểu công việc đã.
- Tôi đã hiểu thì hắn cũng sẽ hiểu mà, nhưng đồng chí phải giải thích kỹ cho hắn. Những chuyện về sư đoàn và bộ tham mưu đối với tôi là cả một điều bí ẩn. Tôi thì lúc nào cũng tới những nơi rõ ràng, thường thường là một căn nhà. Ở Mavacerrada, Bộ chỉ huy đặt trong một khách sạn cũ. Ở Guadarrama thì trong một ngôi nhà có vườn tược.
- Với một ông tướng thì phải ở một nơi gần phòng tuyến. Đó sẽ là một nơi ở dưới mặt đất để tránh máy bay. Andrès sẽ tìm ra dễ dàng nếu hắn biết hỏi thăm. Hắn chỉ cần đưa miếng giấy của tôi ra. Thôi lo tìm hắn đi, vì hắn phải tới đó thật nhanh.
Anselmo bước ra ngoài. Robert Jordan bắt đầu lật cuốn sổ ra viết.
- Nghe đây, Inglés. - Pablo nói, mắt vẫn nhìn vào hũ rượu.
- Tôi đang viết. - Robert Jordan nói, đầu vẫn cúi xuống.
- Nghe đây, Inglés (Pablo như đang nói với hũ rượu) Không có gì phải ngã lòng. Ngay khi mất Sordo, ta vẫn còn đủ người để chiếm đồn và giựt sập cầu.
- Tốt. - Robert Jordan nói, tay vẫn không ngừng viết.
- Đủ người - Pablo nói - Bây giờ thì tôi phục tài xét đoán của đồng chí lắm, Inglés ạ - Pablo nói với hũ rượu - Tôi thấy đồng chí nhiều picardia [2] lắm. Đồng chí tinh quái hơn tôi. Tôi tin nơi đồng chí.
Robert chỉ nghe có nửa câu nói của hắn, chàng mải chăm chú vào bản báo cáo gởi cho Golz, chàng cố tiết kiệm chữ tới mức tối đa, đồng thời vẫn cố làm cho nó có tính thuyết phục, bằng cách kể lại diễn tiến của sự việc, theo đó nên bãi bỏ cuộc tấn công và chàng cũng cho thấy không phải vì chàng ngại nguy hiểm trong sứ mạng của mình, nhưng để cho Golz biết rõ tình hình.
- Inglés. - Pablo nói.
- Tôi đang viết. - Robert Jordan nói, hai mắt vẫn nhìn xuống.
Tôi phải gởi đi hai bản, chàng nghĩ. Nhưng bây giờ thì không còn được bao nhiêu người để phá cầu nếu vạn bất đắc dĩ phải thực hiện công tác. Liệu tôi có biết được lý do thật sự của cuộc tấn công này không? Có thể đây chỉ là một chiến thuật giương đông kích tây. Có thể họ muốn áp lực cho những đội binh kia rút khỏi nơi nào đó. Có thể ta làm vậy để lôi cuốn phi cơ từ miền bắc tới. Có thể lắm. Tôi biết gì về chuyện đó? Đó là nội dung báo cáo tôi gởi cho Golz. Tôi không giựt sập cầu trước khi cuộc tấn công khởi sự. Lịnh thật rõ ràng, và nếu cuộc tấn công bị hủy bỏ, tôi không phải giựt sập cầu. Nhưng tôi phải giữ lại đây một số người tối thiểu có tính cách cần thiết để thi hành lịnh.
- Đồng chí nói gì?
- Tôi tin tưởng lắm, Inglés. - Pablo vẫn nói với hũ rượu. Ông bạn, Robert Jordan nghĩ thầm, tôi cũng muốn được nói như vậy lắm. Và chàng tiếp tục viết.
Chú thích:
[1] Bộ Tham Mưu.
[2] Tính lừa đảo, đểu cáng.
Chương 30
Và bây giờ thì những công việc chiều nay đã xong tất cả, những mệnh lệnh đều đã được đưa ra. Mỗi người đều biết rõ sẽ làm gì vào sáng mai. Andrès đã lên đường từ ba tiếng đồng hồ trước. Vậy thì hoặc là kịp trước sáng hôm sau, hoặc không thành. Tôi tin rằng cuộc tấn công sẽ xảy ra, Robert Jordan nghĩ thầm, chàng vừa từ trạm canh bước xuống, chàng đã tới đó nói chuyện với Primitivo.
Golz đảm trách cuộc tấn công, nhưng ông ta không có quyền bỏ rơi nó, bỏ rơi hay không là do Madrid. Điều hay là sẽ không ai bị đánh thức và nếu có bị đánh thức thì họ cũng không suy nghĩ gì được vì quá buồn ngủ. Lẽ ra tôi đã thông báo cho Golz sớm hơn về mọi cuộc chuẩn bị của chúng trước cuộc tấn công, nhưng làm sao thông báo một việc trước khi nó xảy ra được? Bọn chúng chỉ bày ra những cảnh tượng kia vào lúc đêm xuống. Chúng không muốn những hoạt động của chúng trên đường cái bị phi cơ khám phá. Nhưng còn phi cơ của chúng? Ừ, phi cơ phát xít, chúng làm gì?
Chắc chắn là bây giờ người của chúng ta đã được thông báo. Nhưng có thể là với sự việc đó, bọn phát xít đang ngụy trang cho một cuộc tấn công khác vào Guadalajara. Người ta bảo rằng có những cuộc tập trung của các bộ đội Ý tại Soria và Siguenza, ngoài những bộ đội đang hành quân tại phía Bắc. Nhưng chúng không có đủ quân và phương tiện để ném ra những cuộc tấn công lớn trong cùng một lúc. Không thể được. Vậy đó là một sự phỉnh gạt.
Nhưng chúng ta lại biết có tất cả bao nhiêu đội quân Ý đổ bộ tại Cadix vào tháng rồi và tháng này. Vẫn có thể là chúng thử mở cuộc tấn công vào Guadalajara lần nữa, không ngu xuẩn như lần đầu, với ba mũi dùi nới rộng ra vừa đổ dọc theo đường xe lửa về cao nguyên phía Tây. Có một cách để thành công trọn vẹn trong chuyện đó. Hans đã chỉ cho chàng biết cách đó. Lần đầu tiên chúng đã phạm nhiều lỗi lầm. Trọn sự phối hợp đều sai lầm. Trong cuộc tấn công Arganda đánh vào con đường Madrid - Valence, chúng không sử dụng đội quân nào mà chúng mang sử dụng tại Guadalajara. Tại sao chúng không mở hai cuộc tấn công cùng một lúc? Tại sao? Tại sao? Liệu người ta biết được tại sao?
Tuy nhiên chúng ta đã chận đứng chúng hai lần với cùng đội quân. Chúng ta sẽ không bao giờ chận đứng được chúng nếu chúng ném ra hai cuộc tấn công một lúc. Đừng ngại, chàng nghĩ. Còn nhiều phép lạ khác. Hoặc mày làm nổ tung nó vào ngày này hay ngày khác. Và nếu không phải cây cầu này thì là cây cầu khác. Mày không quyết định. Mày phải tuân lệnh. Mày phải tuân hành mệnh lệnh và chớ có suy nghĩ điều gì ra ngoài mệnh lệnh.
Những mệnh lệnh về vấn đề này rất rõ ràng. Quá rõ ràng. Mày không phải lo âu, cũng không phải sợ sệt. Vì nếu mày để cho sự sợ sệt thường tình nó lung lạc thì sự sợ sệt đó sẽ ảnh hưởng không tốt đến những người phải hợp tác với mày.
Nhưng dù sao thì chuyện đầu người kia cũng khá quan trọng, chàng tự nhủ. Và cái ông già kia một mình rơi vào cảnh đó, trên ngọn đồi kia nữa? Nếu phải rơi vào tay chúng như vậy mày có thích không? Chuyện ấy đã làm mày xúc động phải không? Đúng, nó đã làm mày xúc động, Jordan à, bữa nay, hơn một lần mày đã tỏ ra hết sức xúc động. Nhưng mày đã hành động coi được. Cho tới bây giờ mày đã hành động coi được.
Đối với một giảng viên tiếng Tây Ban Nha tại đại học Montana mà được như vậy là khá lắm, chàng tự chế giễu. Như vậy là khá lắm. Nhưng chớ vội nghĩ rằng mình là một cái gì phi thường. Trong cái vấn đề này mày chưa khá lắm đâu. Nghĩ đến mỗi cái trường hợp của Duran thôi, hắn có được một sự huấn luyện nào đâu, trước khi phong trào nổi dậy lão chỉ là một nhà soạn nhạc, một thanh niên hào hoa phong nhã và bây giờ thì đường đường một vị tướng cừ khôi đang chỉ huy một lữ đoàn. Đối với Duran, mọi sự đều cũng dễ dàng và giản dị để học, để hiểu như chuyện đánh cờ đối với một thần đồng về cờ. Mày đã đọc và nghiên cứu binh pháp mãi từ lúc còn bé và ông của mày đã bắt đầu kể cho mày nghe những chuyện về cuộc nội chiến của Hoa Kỳ. Có điều ông cứ gọi đó là chiến tranh nổi dậy. Nhưng so Duran, mày giống như một tay khá cờ chọi với một thần đồng. Lão Duran. Gặp lại Duran hẳn là thích đấy. Chàng sẽ gặp lão tại Gaylord khi vụ này xong. Vâng. Sau khi xong xuôi vụ này. Lão tài quá thấy không?
Ta sẽ gặp lão tại Gaylord, chàng lại tự nhủ, sau khi xong xuôi vụ này. Đừng tự lừa dối, chàng tự nhủ. Mày làm coi được lắm. Lạnh lùng. Không tự lừa dối. Mày sẽ không còn gặp Duran nữa và chuyện đó không quan trọng gì. Cũng đừng làm ra thế, chàng tự nhủ. Đừng làm những tuồng xa xỉ đó, vô ích. Đừng có quân tử Tàu nữa. Trên vùng đồi núi này không cần những kẻ đầy lòng hy sinh một cách hảo hán. Ông của mày đã chiến đấu bốn năm trời trong trận nội chiến và mày chỉ mới đang bắt đầu năm thứ nhứt của cuộc chiến này. Con đường mày còn dài và mày có khiếu về vụ này. Và bây giờ mày còn có Maria nữa. Mày đã đầy đủ quá rồi còn gì. Mày chẳng nên lo âu. Một cuộc đụng độ nhỏ giữa một toán du kích và một tiểu đội kỵ binh có là gì. Chẳng là gì cả. Và ngay cả chuyện chúng chặt đầu nữa à? Cũng chẳng thay đổi gì à? Chẳng ăn thua gì cả. Hồi ông mày ở Fort Kearny sau chiến tranh, bọn da đỏ vẫn lột da đầu người ta luôn. Mày có nhớ cái tủ đặt trong tường trong văn phòng của cha mày với những ống cắm đầy tên trên một tấm ván, với những lông đại bàng kết trên các chiếc nón trận treo trên tường, mùi da dê hong khói của mấy cái ghết quần, và cái áo bờ-lu-dông cùng những đôi giày da thêu cườm? Mày có còn nhớ cây cung to dựng trong góc tủ, với hai ống tên săn và tên trận, và cái cảm giác bắt gặp khi nắm chặt bó tên trong tay?
Hãy nhớ tới những gì tương tợ như thế. Hãy nhớ tới những gì cụ thể và thực tế. Hãy nhớ tới thanh guơm của ông, sáng loáng và tẩm dầu trong chiếc bao có răng cưa và ông chỉ cho mày thấy lưỡi gươm đã mỏng đi vì được đem đi mài nhiều lần. Hãy nhớ tới khẩu Smith và Wesson của ông. Đó là loại súng sáu của sĩ quan bắn từng phát, nòng 7,65 và không có vành bảo vệ cò, cò súng nhẹ và dễ bóp chưa từng thấy, khẩu súng được chùi dầu cẩn thận, nòng súng sạch bóng tuy rằng đường gân đã mòn sạch và chất kim loại màu nâu của thân súng cùng nòng súng mòn lẳn vì cọ xát vào bao da. Nó được đựng trong một chiếc bao có chữ U.S. trên nắp, xếp trong ngăn kéo trong chiếc tủ với những dụng cụ bảo trì và hai trăm viên đạn. Những hộp đạn bằng giấy cứng được gói và ràng cẩn thận bằng nhợ tẩm sáp.
Mày có thể lấy khẩu súng ra khỏi ngăn kéo và cầm nó trong tay. “Cháu muốn cầm thì cứ cầm”, ông vẫn bảo. Nhưng mà đừng đùa với nó vì đó là “súng đạn thứ thiệt”.
Có một hôm, mày hỏi ông có giết người bằng khẩu súng ấy chưa, và ông đáp: “Rồi”.
Mày lại hỏi: “Hồi nào vậy ông?” và ông trả lời, “Trong chiến tranh nổi dậy và sau đó”.
Mày nói: “Ông kể cho con nghe đi”.
Và ông đáp: “Ông không muốn nói về chuyện đó, Robert à”.
Rồi sau khi cha mày tự sát bằng khẩu súng này, và lúc mày từ trường trở về và chôn cất cha mày xong, ông ủy viên hộ tích trả lại khẩu súng sau khi làm ăng kết và nói: “Bob, tôi nghĩ rằng cậu muốn giữ khẩu súng. Lẽ ra tôi phải giữ nó, nhưng tôi biết cha cậu rất coi trọng nó bởi ông của cậu đã luôn có nó bên mình trong suốt cuộc chiến khi ông còn trong lực lượng kỵ binh, và nó vẫn còn tốt chán. Tôi đã đem thử hồi chiều này. Bắn không độc lắm nhưng cũng trúng”.
Chàng đã đặt khẩu súng trở vào ngăn kéo trong tủ ở chỗ cũ, nhưng hôm sau chàng lấy nó ra, cùng với Chub, lên yên ngựa dong thắng lên đỉnh đồi trên Red Lodgi, nơi đó bây giờ có con lộ được thiết lập nối liền với Cooke City hiện nay con lộ chạy qua đèo, băng ngang qua cao nguyên Răng Gấu có gió thổi như cắt và trên các đỉnh đồi có tuyết phủ suốt mùa hạ, hai đứa dừng lại bên hồ, đó là một chiếc hồ màu xanh thẫm và người ta bảo là hồ này sâu đến tám trăm bộ. Chub giữ hai con ngựa và chàng leo lên một tảng đá chàng nghiêng mình và nhìn thấy gương mặt mình trên mặt nước yên tĩnh và thấy mình đang cầm khẩu súng. Chàng cầm nơi nòng súng để nó đong đưa và buông nó rơi xuống. Chàng thấy khẩu súng lao xuống mặt hồ sủi bọt, chìm xuống đáy nước trong veo cho đến khi nó chỉ còn to bằng một món đồ trang sức trong nước và biến mất hẳn. Rồi chàng leo xuống mỏm đá, thót lên yên, thúc mạnh chân đinh vào con ngựa già tên Bess, mạnh đến nỗi con ngựa nổi khùng chồm lên. Chàng thúc ngựa đi ra dọc theo bờ hồ, và đến khi con ngựa ngoan ngoãn lại thì hai người đã ra đến con đường mòn trở lại.
- Tao biết tại sao mày lại làm thế với khẩu súng xưa, Bob à. - Chub nói.
- À, như vậy chúng ta không cần phải bàn tán về nó nữa. - Chàng nói.
Hai người chẳng bao giờ nhắc đến cây súng và thế là đã xong với những khẩu súng đeo bên mình của người ông, trừ thanh gươm. Chàng vẫn giữ thanh gươm trong rương cùng với những vật khác tại Missoula.
Ta không biết ông ta nghĩ sao về tình trạng này, chàng nghĩ. Ông là một quân nhân tài giỏi quá sức, mọi người đều nói như vậy. Người ta bảo nếu bữa đó có ông thì ông sẽ không để cho Custer bị lừa như thế. Làm gì ông lại không thấy được những khói hoặc bụi từ các chòi gỗ dọc theo Little Big Horn, trừ phi sáng hôm đó có sương mù dày đặc? Nhưng thật sự thì sáng hôm đó không có sương mù.
Tôi ước gì có được ông tới ở đây thay cho tôi. À, mà cũng có thể là chúng tôi sẽ cùng có mặt vào tối mai. Nếu mà có chuyện kỳ hoặc như là thế giới bên kia, mà tôi tin chắc là không có, tôi muốn được cùng ông đàm đạo. Vì có rất nhiều chuyện tôi muốn biết. Bây giờ thì tôi có quyền hỏi ông vì chính tôi cũng đang làm những công việc như ông. Tôi không tin là bây giờ ông còn phiền hà khi tôi hỏi ông. Trước đây, tôi không có quyền hỏi. Tôi biết ông không chịu kể cho tôi nghe vì ông không hiểu tôi. Nhưng bây giờ tôi nghĩ tôi và ông đã thông cảm nhau lắm rồi. Tôi muốn làm thế nào để trò chuyện được cùng ông và có được những lời khuyên nhủ của ông. Mẹ kiếp, nếu không được khuyên bảo, tôi vẫn thích được trò chuyện cùng ông, trò chuyện thôi cũng được. Đáng tiếc là những kẻ như tôi và ông lại bị quá cách ngăn bởi thời gian, thật là một điều đáng tiếc.
Rồi, trong khi đang suy nghĩ viển vông, chàng chợt nhận ra rằng nếu có bao giờ xảy ra một cuộc gặp gỡ như vậy, cả chàng lẫn ông chàng có lẽ sẽ hết sức bối rối. Vì sự có mặt của cha chàng. Mọi người đều có quyền làm điều chàng đã làm, chàng nghĩ. Nhưng đó là chuyện không hay. Tôi hiểu điều đó nhưng tôi không chấp nhận. Hèn nhát. Đúng vậy. Mày thật sự hiểu điều đó chứ? Chắc chắn tôi hiểu, nhưng... Phải, nhưng.... Hẳn mày đã quá ưu tư về mình khi làm một điều như vậy.
Trời, ước gì có ông tôi ở đây, chàng nghĩ. Dù sao thì cũng trong chừng một tiếng đồng hồ thôi. Có thể ông truyền lại cho tôi rất ít qua người đàn ông kia, người đàn ông đã sử dụng khẩu súng lục trong một việc làm bậy bạ. Có thể mối liên lạc giữa chúng tôi chỉ có thế. Nhưng mẹ kiếp! Phải, mẹ kiếp! Phải chi sự cách ngăn về tuổi tác giữa tôi và ông đừng có quá lớn lao để cho tôi có thể học được ông những điều mà người đàn ông kia, cha tôi, đã chẳng bao giờ dạy tôi. Nhưng không biết có phải sự sợ hãi mà ông phải trải qua và chế ngự, cuối cùng đã thoát được sau bốn năm trời đó, và sau đó là nỗi sợ hãi trong những lần đánh nhau với bọn Da Đỏ - thật ra thì chẳng có gì hãi hùng lắm. Có phải nỗi sợ hãi đó đã truyền lại cho người đàn ông kia và làm cho ông tôi trở thành một cobarde cũng giống như những tay đấu bò thuộc thế hệ thứ hai vậy? Và biết đâu vì cái khí huyết oai hùng kia chỉ truyền đến được tôi sau khi chảy ngang qua con người kia?
Tôi không thể nào quên được nỗi thất vọng khi lần đầu tiên hay rằng ông ấy là một cobarde. Nói trắng ra bằng tiếng Anh là: tên hèn nhát. Nói trắng ra như vậy cho nó dễ nghe. Dùng tiếng ngoại quốc nào để nói về một thằng tồi cũng chẳng ích gì. Nhưng dù sao ông cũng không phải là một thằng tồi. Ông chỉ hèn nhát thôi và đó là điều bất hạnh nhứt đối với bất cứ một người đàn ông nào. Bải vì nếu ông không hèn nhát thì ông đã chẳng đứng trơ ra đó mặc cho người đàn bà xỏ mũi? Tôi tự hỏi nếu ông ấy cưới một người đàn bà khác thì tôi sẽ là người như thế nào? Đấy là điều mà mày sẽ chẳng bao giờ biết được, chàng tự nhủ và nhếch mép cười. Có thể là cái bướng bỉnh của bà đã bổ khuyết cho cái thiếu sót của người đàn ông kia. Và mày. Thôi cũng được. Hãy dẹp cái vấn đề máu mủ và những chuyện khác, đợi đến ngày mai khi xong chuyện hãy hay. Đừng vội nóng nảy. Đừng nóng nảy gì hết. Để rồi ngày mai tao sẽ xem mày thuộc thứ máu mủ nào.
Nhưng rồi chàng lại bắt đầu nghĩ đến người ông của chàng.
- Georges Custer không phải là một viên chỉ huy kỵ binh thông minh, Robert à - Ông chàng đã bảo thế - Hắn cũng không phải là một con người thông minh nữa.
Chàng còn nhớ là khi ông chàng bảo thế, chàng thấy bị sốc vì người ta dám chỉ trích cái hình ảnh của nhân vật mặc áo khoác bằng da, với những lọn tóc màu nâu tung bay trước gió đứng trên đỉnh núi, tay cầm khẩu súng lục, trong khi bọn Sioux bao vây tứ phía như trong bức tranh thạch bản của Anheurser - Bush treo tại nhà Red Lodge.
- Lão chỉ được nước hay dấn thân vào cảnh nguy nan rồi thoát ra, - Ông chàng tiếp tục - và tại Little Big Horn lão đã lâm vào cảnh nguy nan nhưng rồi không thoát ra được.
Phil Sheridan là một người thông minh và Job Stuart cũng thế. Và John Mosby là tay chỉ huy kỵ binh xuất sắc nhứt từ trước tới nay.
Trong rương đồ đạc của chàng tại Missoula có một lá thư của tướng Phil Sheridan gởi cho lão Kilpatrick, trong thư nói rằng ông chàng là một vị chỉ huy kỵ binh còn tài ba hơn cả John Mosby.
Tôi phải kể cho Golz nghe về ông tôi, chàng nghĩ. Dù sao thì hắn cũng chưa bao giờ nghe về ông tôi. Cả đến John Mosby, có lẽ hắn cũng chưa nghe đến. Tất cả người Anh đều đã nghe đến họ vì người Anh đã phải nghiên cứu về trận nội chiến của ta kỹ hơn cả những người ở Mỹ châu. Karbov bảo là sau vụ này tôi có thể theo học tại học viện Lénine ở Mạc Tư Khoa nếu tôi muốn. Hắn bảo tôi có thể học tại học viện quân sự của Hồng quân nếu tôi muốn. Tôi tự hỏi không biết ông tôi sẽ nghĩ sao về chuyện đó? Ông tôi, người mà suốt đời không bao giờ chịu ngồi chung bàn với một con người dân chủ.
Không, tôi không muốn thành một quân nhân, chàng nghĩ. Tôi biết thế. Vậy là dứt khoát. Tôi chỉ muốn chúng ta thắng trận giặc này. Tôi cho rằng trong nhiều vấn đề khác, những người lính thật sự tài ba cũng chẳng giúp ích gì được nhiều, chàng nghĩ. Rõ ràng là không đúng thế. Hãy xem gương Napoléon và Wellington. Tối nay sao mày đần độn quá, chàng nghĩ.
Thường ngày thì tâm trí chàng rất sáng suốt và tối nay khi nghĩ đến ông chàng thì đầu óc chàng lại như thế. Rồi khi nghĩ đến cha chàng, chàng lại điên lên. Chàng hiểu cha chàng và tha thứ cho ông tất cả, chàng thương hại ông nhưng chàng xấu hổ vì ông.
Tốt hơn mày đừng nghĩ gì cả, chàng tự nhủ. Chẳng bao lâu nữa mày sẽ về sống bên Maria và sẽ không phải nghĩ ngợi gì cả. Đấy là cách sống tốt nhứt khi mà cơ sự đã xảy ra như thế này. Một khi đã quá chú tâm vào một điều gì thì ta không còn có thể dừng lại được và tâm trí ta cứ quay không nghỉ. Tốt hơn là mày đừng nghĩ ngợi gì cả.
Nhưng giả tỉ thôi, chàng nghĩ. Giả tỉ mấy chiếc phi cơ tới hủy diệt những khẩu súng chống chiến xa và đập tan mấy vị trí chiến đấu rồi thì mấy chiếc xe tăng cổ lỗ sĩ ào lên một lượt bất kể mô, ụ, rồi Golz xua cái đám say rượu, du thủ du thực, bá vơ cuồng tín và những anh hùng của Quatorzième Brigade [1] ra phía trước và tôi biết rõ người của Duran giỏi đến cỡ nào trong lữ đoàn khác của Golz, và giả tỉ rằng mình phải có mặt ở Ségovie tối hôm sau!
Vâng, thí dụ thôi, chàng tự nhủ. Tôi sẽ đến La Ganja, chàng tự nhủ. Nhưng phải giựt sập cây cầu này. Bỗng chàng hiểu ra một cách dứt khoát như thế. Sẽ không có chuyện hủy bỏ lệnh đã ban ra. Vì những gì mà mày vừa tưởng tượng ra cũng là những trường hợp khả hữu của cuộc tấn công đối với những người cho lệnh. Vâng, mày sẽ phải giựt sập cây cầu, chàng biết chắc thế. Chuyện gì có thể xảy tới cho Andrès cũng không thành vấn đề.
Lần xuống con đường mòn trong đêm tối, một mình lầm lũi với ý nghĩ dễ chịu rằng tất cả những gì phải làm đã sắp xếp xong cho mấy tiếng đồng hồ sắp tới, và với sự vững tâm khi xét lại những việc cụ thể, chàng thấy thoải mái khi biết chắc rằng mình thế nào cũng phải cho nổ cây cầu.
Tâm trạng bất ổn, sự lo ngại vẩn vơ giống như khi có sự lộn xộn về giờ giấc, người ta cứ lo không biết khách khứa có đến dự tiệc không, cái tâm trạng đó đến với chàng ngay sau khi chàng sai Andrès đem bản phúc trình cho Golz, bây giờ thì cái tâm trạng đó đã biến mất. Bây giờ thì chàng chắc chắn là bữa tiệc sẽ không bị hủy bỏ. Biết chắc được vẫn hơn, chàng nghĩ. Luôn luôn là sự việc sẽ tốt đẹp hơn nhiều nếu ta biết chắc được điều sẽ xảy ra.
Chú thích:
[1] Tiếng Pháp: Lữ đoàn thứ 14.
Chương 31
Và rồi bây giờ hai người lại nằm bên nhau trong cái túi ngủ, lúc đó đêm đã khuya. Maria nằm sát vào chàng và chàng nghe hai chiếc đùi thon dài của nàng chạm sát vào cặp đùi chàng, chàng cảm thấy ngực nàng như hai trái đồi nhỏ nhô lên trên một cánh đồng trải quanh một miệng giếng, và bỏ vùng đồi núi đó đi về phía trên là miền thung lũng chạy dài lên phía cổ, cằm và đôi môi. Chàng nằm im, đầu óc không gợn một dáng suy tư nào, Maria cho tay lùa vào tóc chàng.
- Robert - Maria cất tiếng rất khẽ, và nàng hôn chàng - Em thấy xấu hổ quá. Em không muốn làm anh thất vọng, nhưng em thấy rát và đau quá. Em sợ em không có ích gì cho anh.
- Tự nhiên là vậy. Em sẽ nghe rát và đau lắm. Nhưng không sao đâu cưng. Chúng ta sẽ không làm gì để làm em đau đâu.
- Không phải vậy đâu. Em muốn nói là em không được yêu anh một cách trọn vẹn như em mong muốn.
- Không có gì quan trọng lắm đâu. Cái đó sẽ qua mau. Chúng ta có nhau là đủ lắm rồi.
- Phải, nhưng em thấy hổ thẹn. Có lẽ cái đó là do những điều tàn tệ mà người ta đã gây cho em trước đây. Không phải tại anh và em đâu.
- Đừng nói đến chuyện đó.
- Em cũng không muốn nói làm gì. Em chỉ muốn nói là em thấy không thể nào chịu được khi em từ chối anh trong đêm nay. Và vì vậy em muốn anh tha lỗi cho em.

- Nghe anh đây, dê con - Chàng nói - Tất cả sẽ qua, rồi thì không còn gì trục trặc nữa - Nhưng chàng nghĩ thầm, thật là một điều không may cho đêm cuối cùng. Rồi chàng cảm thấy xấu hổ và nói - Cưng nằm sát vào anh đi. Khi em nằm sát vào anh, anh cũng cảm thấy vui sướng y như khi được làm tình với em.

- Em thấy hối tiếc quá, em những tưởng cùng anh hưởng lại trong đêm nay những giây phút đã qua trên thung lũng kia, khi chúng ta từ vùng của El Sordo xuống.

- Qué va, - Chàng nói - đâu phải ngày nào cũng như vậy được. Có được em thế này anh cũng thích y như những giây phút đó. - Chàng nói dối, cố quên đi nỗi thất vọng - Chúng ta sẽ nằm yên như thế này, thật yên lặng và chúng ta ngủ. Chúng ta nói chuyện cho nhau nghe đi. Em ít kể cho anh nghe về em quá.

- Chúng ta nói đến chuyện mai sau và công việc của anh nghe? Em muốn biết rành về những công việc của anh.

- Không - Chàng đáp, chàng duỗi dài ra thoải mái trong túi ngủ và nằm yên, cằm tựa lên vai nàng và một cánh tay kê dưới đầu nàng - Tốt hơn hết là đừng nói về chuyện trong tương lai, cũng đừng nói đến chuyện đã xảy ra trong ngày hôm nay. Trong cuộc chiến này chúng ta không nên mặc cả gì hết, chuyện gì phải làm thì phải làm. Em không sợ chớ?

- Qué va? - Nàng nói - Lúc nào em lại không sợ. Nhưng bây giờ thì em quá lo sợ cho anh nên không còn lo nghĩ gì cho em.

- Em đừng nói thế. Anh đã từng gặp nguy hiểm, khó khăn. Nguy hiểm khó khăn hơn thế này nữa kìa. - Chàng đáp.

Rồi bỗng dưng chàng để tâm trí mình bị lôi cuốn vào một cái gì đó, một ý nghĩ viển vông xa vời thực tế, chàng nói:

- Mình nói về thành phố Madrid đi, nói chuyện về hai ta tại thành phố Madrid đi.

- Hay đó - Nàng nói. Nhưng nàng tiếp lời - Roberto à, em lấy làm buồn là phải như vầy với anh. Em có thể làm gì khác hơn cho anh không?

Chàng vuốt tóc nàng và hôn nàng rồi nằm sát vào nàng và buông thả cho cơ thể được thoải mái bên cạnh nàng, lắng nghe sự tịch mịch của đêm tối.

- Em có thể nói chuyện với anh về thành phố Madrid - Chàng nói và nghĩ - Ta sẽ để dành cái phần thừa này cho ngày mai. Ngày mai ta sẽ cần đến tất cả thứ này. Bây giờ những lá thông không cần đến thứ này như ngày mai ta cần đến nó. À, không biết trong thánh kinh ai là kẻ đã gieo giống xuống trần? Onan à? Onan đã kết thúc như thế nào? Chàng nghĩ. Ta không hề nghe nói đến Onan nữa? Chàng mỉm cười trong bóng đêm.

Rồi chàng lại để tâm trí cuốn trôi vào những tưởng tượng xa lìa thực tế và nghe vui sướng như sự hưởng thụ nhục thể từ một nguồn vui chợt đến trong đêm, khi lý trí không còn, chỉ có niềm vui hưởng thụ.

- Em yêu - Chàng nói và hôn nàng - Này em, hôm đó anh nghĩ về thành phố Madrid, anh tưởng tượng chúng mình sẽ đến đó và anh để em lại khách sạn để anh đến thăm mấy người nơi khách sạn của mấy người Nga. Nhưng anh nghĩ như vậy là bậy. Anh sẽ không bỏ em lại ở bất cứ một khách sạn nào.

- Sao vậy?

- Vì anh sẽ phải chăm lo cho em. Anh sẽ chẳng bao giờ rời em. Anh sẽ cùng em đến Seguridad để lấy giấy tờ. Rồi anh sẽ cùng em đi mua sắm những quần áo cần thiết.

- Đâu cần phải nhiều, và em mua lấy được mà.

- Không, cần nhiều chớ. Chúng ta sẽ cùng đi mua sắm những thứ tốt và mặc vào em sẽ đẹp lên.

- Em thích ta ở tại phòng ở khách sạn và nói người ta đem áo quần tới. Khách sạn ở chỗ nào hả anh?

- Ở Plaza del Callao. Ta cứ ở miết trong phòng của khách sạn. Ở đó có một chiếc giường rộng với những tấm ra sạch sẽ, trong bồn tắm có nước nóng, có hai cái tủ nhỏ, anh sẽ để đồ đạc của anh trong một cái, em chiếm một cái. Và phòng có những cửa sổ ta và mở toang, và ngoài kia, trên đường phố là mùa xuân. Anh còn biết nhiều chỗ để đi ăn. Những chỗ đó tuy bất hợp pháp nhưng thức ăn rất ngon, và anh biết nhiều tiệm có bán rượu chát và rượu huýt ky. Chúng ta sẽ để dành trong phòng nhiều thức ăn để phòng khi đói bụng và có cả rượu huýt ky phòng khi anh muốn uống và anh sẽ mua rượu manzanilla cho em.

- Em muốn uống thử rượu huýt ky.

- Nhưng huýt ky thì khó tìm, vả lại em thích manzanilla mà.

- Anh giành huýt ky một mình đi Roberto - Nàng nói - Trời ơi em thích quá. Anh và huýt ky của anh mà em không được rớ tới. Anh ham ăn quá hà.

- Không, anh sẽ cho em thử. Nhưng mà không tốt cho đàn bà đâu.

- Vậy là em chỉ có được những gì tốt cho đàn bà thôi - Maria nói - Vậy bộ trên giường đó em cũng sẽ mặc chiếc áo cô dâu của em à?

- Không, anh sẽ mua cho em nhiều chiếc áo ngủ và đồ bộ nữa nếu em thích.

- Em sẽ mua bảy chiếc áo cưới - Nàng nói - Mỗi ngày trong tuần em sẽ mặc một cái. Và em sẽ sắm cho anh một chiếc sơ-mi chú rể nữa, một chiếc áo sơ-mi sạch sẽ. Anh không bao giờ chịu giặt áo nữa à?

- Thỉnh thoảng.

- Em sẽ giữ cho mọi thứ được sạch sẽ, và sẽ rót rượu huýt ky cho anh và chế nước vô trong đó như là hồi ở trên nhà của El Sordo vậy. Em sẽ tìm trái ô liu, cá khô và hạt dẻ cho anh nhậu; chúng ta sẽ ở luôn trong phòng một tháng không ra ngoài. Phải chi em có thể luôn luôn sẵn sàng cho anh. - Nàng nói, giọng nàng buồn đột ngột.

- Không sao đâu em - Robert Jordan bảo - Thật mà, không sao đâu. Có thể là em đã bị đau một lần rồi bây giờ nó thành một cái thẹo và nó làm em thấy đau trở lại. Chuyện có thể là như vậy. Tất cả cái đó sẽ qua khỏi nhanh chóng. Và nếu thật sự có chuyện gì thì tại Madrid cũng còn có thiếu gì bác sĩ giỏi.

- Nhưng mà trước đây thì tốt đẹp chớ đâu có gì. - Nàng nói, giọng phân bua.

- Đó là dấu hiệu hứa hẹn mọi việc tốt đẹp trở lại.

- Thôi mình lại nói chuyện về thành phố Madrid đi - Nàng xoắn hai chân quanh chân chàng, đầu chúi vào vai chàng - Nhưng không biết cái đầu trụi của em nó có làm em xấu xí để anh phải mắc cỡ khi đến đó không?

- Không, em xinh đẹp lắm. Em có một khuôn mặt dễ thương và một thân hình đẹp, thon và nhẹ nhàng; làn da em thơm dịu có màu của vàng nung; thiên hạ sẽ tìm cách cướp em trên tay anh cho mà coi.

- Qué va, cướp em trên tay anh? Cho tới ngày em chết, sẽ không có một người đàn ông nào khác chạm đến em. Sức mấy mà cướp em trên tay anh! Qué va!

- Nhưng lắm kẻ sẽ ra sức. Để rồi em coi.

- Họ sẽ thấy là em yêu anh và thấy rằng chạm đến em cũng nguy hiểm như thọc tay vào một thùng chì đang nấu chảy. Còn anh? Khi anh gặp những người đàn bà đẹp có cùng học thức như anh? Anh không xấu hổ vì em chớ?

- Không bao giờ. Và chắc chắn anh sẽ cưới em.

- Nếu anh muốn - Nàng nói - Nhưng vì lẽ không còn nhà thờ nữa, em nghĩ việc đó sẽ không quan trọng lắm.

- Anh muốn mình cưới hỏi đàng hoàng.

- Nếu anh muốn. Nhưng anh à. Nếu có bao giờ mình đến một xứ khác, và nơi đó còn có nhà thờ, có lẽ mình sẽ cướ¡ nhau tại đó thì hơn.

- Ở xứ anh nhà thờ hãy còn - Chàng bảo nàng - Chúng ta sẽ cưới nhau tại đó nếu em thấy việc đó có ý nghĩa đối với em. Anh chưa hề cưới vợ lần nào. Như vậy không có gì rắc rối.

- Em mừng là anh còn độc thân - Nàng nói - Nhưng em vui mừng là anh đã biết được nhiều chuyện như những chuyện anh đã kể em nghe, vì điều đó chứng tỏ rằng anh đã có gần gũi với nhiều người đàn bà và chị Pilar bảo em rằng chỉ có hạng người như vậy mới có thể làm chồng. Nhưng bây giờ thì anh không được chạy theo những người đàn bà khác nghe? Vì làm như vậy là anh giết em đó.

- Anh chưa hề chạy theo nhiều bà - Chàng nói một cách thành thật - Cho đến khi gặp em anh nghĩ rằng anh chưa hề đắm say một người nào.

Nàng vuốt má chàng, rồi hai tay nàng ôm choàng qua đầu chàng.

- Chắc là anh biết nhiều bà lắm.

- Nhưng anh không yêu họ.

- Này anh, chị Pilar có kể cho em nghe một chuyện.

- Em nói anh nghe đi.

- Không. Tốt hơn là đừng nói tới. Chúng ta lại nói về thành phố Madrid nữa đi.

- Em vừa định nói gì đó?

- Em không muốn nói ra.

- Có lẽ em nên kể anh nghe nếu việc đó quan trọng.

- Anh nghĩ là việc đó quan trọng à?

- Phải.

- Nhưng làm sao anh biết khi anh chưa biết đó là chuyện gì?

- Qua cái lối nói của em.

- Vậy thì em không giấu anh. Chị Pilar nói là ngày mai tất cả chúng ta đều chết hết và anh biết rõ điều đó cũng như chị ấy, và anh chẳng coi đó là quan trọng, chị ấy nói thế không phải để chỉ trích anh, mà khâm phục anh đó.

- Bà ấy nói như vậy à? - Chàng nói. Đồ điên, chàng nghĩ thầm và tiếp tục - Lại ba cái điều ôn dịch của dân du mục đây rồi. Đúng là cái điệu của mấy mụ già ngồi lê đôi mách ngoài đường ngoài quán. Thứ chuyện bá láp. - Chàng nghe mồ hôi nách chảy dọc theo hai cánh tay bên cạnh sườn và chàng tự nhủ thầm: “Nói vậy bộ mày sợ à?”. Và chàng cất tiếng nói - Bà ấy là một con mẹ mê tín. Mình lại nói chuyện về thành phố Madrid nữa đi.

- Vậy anh biết chuyện đó à?

- Dĩ nhiên là không. Nhưng thôi đừng nói đến chuyện nhảm đó.

Chàng nói về thành phố Madrid nhưng lần này chẳng đưa đến một ảo tưởng nào khả dĩ tạo được chút tin tưởng. Lần này đúng là chàng nói dối với người bạn gái và với chính bản thân mình để giết thì giờ trong đêm trước khi xảy ra trận đánh. Và cháng biết như vậy. Chàng thấy thích thú khi làm như thế, nhưng tất cả cái khoái lạc của việc chấp nhận đã không còn. Nhưng rồi chàng lại vẫn tiếp tục.

- Anh đã nghĩ về mái tóc của em rồi - Chàng nói - Và anh cũng đã nghĩ xem ta phải làm gì cho mái tóc của em - Chàng nói - Em thấy không, tóc của em bây giờ đã mọc giáp đầu và dài bằng nhau giống như lông thú và rờ tới nghe thích lắm; anh rất thích mái tóc của em, nó đẹp và mỗi lần anh vuốt qua là nó rạp xuống và lại bung lên như một đồng lúa trong gió.

- Anh vuốt tóc em đi.

Chàng làm theo và để yên bàn tay trên đó. Chàng tiếp tục nói vào cổ người con gái, chàng nghe chính cổ họng mình phồng lên.

- Nhưng đến Madrid chúng ta có thể cùng nhau đến tiệm hớt tóc. Người ta có thể cắt hai bên cho gọn và cả phía sau nữa, giống như họ hớt tóc anh vậy, và trong lúc tóc em đang mọc thì ở thành phố để như vậy coi được hơn.

- Trông em sẽ giống hệt anh - Nàng nói và ghì chàng sát vào người nàng - Và rồi em sẽ không bao giờ muốn thay đổi kiểu tóc đó.

- Không. Nó sẽ mọc ra hoài và kiểu tóc đó chỉ làm nó gọn ghẽ lúc ban đầu trong lúc nó còn đang mọc. Trong bao lâu tóc em sẽ dài hở em?

- Dài thiệt dài hả?

- Không. Anh muốn nói là chấm ngang vai. Anh muốn em có mái tóc như vậy.

- Như Garbo trong hát bóng vậy?

- Phải - Chàng đáp với giọng khàn khàn và bây giờ ảo tưởng lại ào ạt kéo về, chàng để tâm trí mình cuốn trôi trong đó và tiếp tục nói - Và tóc sẽ buông xuống chấm vai em và đuôi tóc sẽ xoắn như sóng biển; tóc em sẽ có màu lúa chín vàng, gương mặt em có màu của vàng nung, mắt em có màu hòa hợp với màu tóc và nước da em, tức là màu vàng ánh với những đốm đen; và anh lật ngửa đầu em ra sau, anh sẽ nhìn vào đôi mắt em và ôm em thật chặt.

- Mà ở đâu vậy anh?

- Bất cứ ở đâu. Bất cứ nơi nào ta đặt chân tới. Bao lâu nữa tóc em sẽ dài?

- Em không biết vì trước đây có cắt ngắn bao giờ đâu. Nhưng em nghĩ là trong sáu tháng nó sẽ dài quá mang tai và trong một năm thì nó sẽ dài cỡ anh muốn. Nhưng anh có biết điều gì sẽ xảy ra trước tiên không?

- Nói anh nghe đi.

- Chúng ta sẽ ở trên chiếc giường to sạch sẽ trong căn phòng trứ danh của anh, trong khách sạn nổi tiếng của chúng ta và chúng ta sẽ cùng nhau ngồi trên chiếc giường trứ danh nhìn vào tấm gương của cái tủ quần áo, trong đó sẽ có anh, sẽ có em, và rồi em sẽ quay lại như vầy, và vòng tay qua cổ anh như vầy và em sẽ hôn anh như vầy.

Rồi hai người im lặng, nằm sát vào nhau trong đêm tối, Robert Jordan ôm nàng vào lòng, chàng nghe người nóng ran đến đau đớn. Chàng ghì chặt vào lòng tất cả những thứ đó mà chàng biết là sẽ không thể nào xảy ra, và chàng tiếp tục, và chàng nói:

- Dê con, chúng ta sẽ không sống mãi trong khách sạn đó đâu.

- Sao vậy?

- Chúng ta có thể tìm một căn phố ở Madrid trên con đường chạy dọc theo công viên Buen Retiro. Trước chiến tranh, anh có biết một người đàn bà Mỹ cho thuê phố có đủ đồ đạc và anh có thể xoay một căn phố như vậy với cái giá trước chiến tranh. Ở đó có những căn nhà nhìn ra công viên và từ cửa sổ em có thể nhìn trọn công viên, những hàng rào song sắt, những khoảnh vườn, và những lối đi trải sỏi, rồi màu xanh của những thảm cỏ chạy dọc theo các lối sỏi, những cây cao đầy bóng mát, những vòi nước, và vào lúc này thì các cây dẻ đang trổ bông. Ở Madrid chúng ta có thể đi dạo trong công viên hoặc bơi thuyền dưới hồ, nếu có nước trở lại.

- Sao hồ lại cạn nước hả anh?

- Hồi tháng Mười một người ta đã tháo cạn nước ở hồ vì nó đánh dấu mục tiêu cho máy bay đến dội bom. Nhưng bây giờ anh nghĩ là hồ đã có nước trở lại rồi. Anh không chắc. Nhưng ngay cả khi hồ còn cạn nước chúng ta vẫn có thể đi dạo trong công viên ở cách xa hồ, ở đó có một công viên giống như một khu rừng với những loại cây từ khắp nơi trên thế giới, có tên của từng loại cây, có những tấm bảng cho biết là thứ cây gì và từ đâu mang về.

- Em thích đi xem chiếu bóng hơn - Maria nói - Nhưng mà mấy cái cây đó nghe cũng có vẻ lý thú đó chớ, và em sẽ học hết về những cây đó với anh nếu em có thể thuộc được.

- Nó không như một bảo tàng viện đâu - Robert Jordan nói - Chúng mọc một cách tự nhiên và trong công viên có những ngọn đồi và một phần của công viên trông như một khu rùng già. Rồi phần dưới công viên là một chợ sách với những quán sách cũ dọc theo lối đi, và bây giờ, từ lúc có chiến tranh có thiếu gì sách, sách đánh cắp trong những dịp vơ vét trong mấy ngôi nhà bị trúng bom hay những ngôi nhà của bọn phát xít, những sách này được mấy người đánh cắp đem bày ra chợ sách. Hằng ngày anh có thể ở từ sáng tới chiều nơi những quán sách trong khu chợ sách như anh đã từng làm trước chiến tranh, nếu anh có thì giờ tại Madrid.

- Trong lúc anh đi viếng chợ sách, em sẽ ở nhà trông nom nhà cửa. - Maria nói - Mình có đủ tiền để mướn người làm không anh?

- Có chứ. Anh có thể nhờ đến Patra ở trong khách sạn ấy nếu bà ta làm em vừa ý. Bà ta nấu nướng giỏi mà lại sạch sẽ. Anh có ăn ở đó với mấy người nhà báo và chính bà ấy nấu. Họ có lò điện trong phòng họ.

- Nếu anh muốn mướn bà ấy cũng được - Maria nói - Hoặc giả em có thể nhờ một người nào khác. Nhưng anh có phải đi miết với công việc của anh không? Người ta sẽ không cho em theo anh trong những công việc như thế này đâu.

- Có lẽ anh có thể tìm công việc làm tại Madrid. Anh đã làm công việc này đến nay cũng lâu rồi và anh đã chiến đấu ngay từ khi phong trào nổ ra. Có thể là bây giờ người ta sẽ giao cho anh công việc làm tại Madrid. Anh chưa bao giờ xin xỏ. Anh lúc nào cũng ở ngoài mặt trận hoặc trong những công tác như thế này. Em có biết là cho đến khi gặp em, anh chưa bao giờ xin một điều gì, hay muốn một điều gì, anh cũng không hề nghĩ đến một điều gì ngoài phong trào và sự chiến thắng trong trận giặc này. Thật sự anh rất trong sạch trong các tham vọng của anh. Anh đã làm việc nhiều và bây giờ anh thương em - Và chàng nói điều này với tất cả sự say mê về những gì không thành tựu bao giờ - Anh yêu em như yêu thương tất cả những gì mà chúng ta đã chiến đấu để giành lấy. Anh yêu em như yêu tự do, nhân phẩm, và cái quyền được làm việc, được sống no đủ của mọi người. Anh yêu em như yêu thành phố Madrid mà anh đã bảo vệ, như yêu tất cả những đồng chí đã nằm xuống của anh. Và nhiều người đã ngã gục. Nhiều. Nhiều lắm. Nhiều đến nỗi em không tưởng tượng được. Nhưng anh yêu em như yêu những gì anh yêu quý nhứt trên đời và anh yêu em còn hơn thế nữa. Anh yêu em nhiều lắm, dê con à. Nhiều hơn là anh có thể nói với em. Anh nói với em những lời này để cố cho em có chút ý niệm về tình anh yêu em. Anh chưa hề có vợ và bây giờ anh có được em là vợ và anh thấy hạnh phúc.

- Em sẽ hết sức cố gắng làm một người vợ tốt của anh - Maria nói - Em không thành thạo nhưng sẽ cố gắng. Nếu mình sống ở thành phố Madrid thì tốt lắm. Nếu mình phải sống ở bất cứ một nơi nào khác, cũng không sao. Nếu chúng ta không ở hẳn một nơi nào thì em có thể đi theo anh, lại càng tốt hơn. Nếu chúng ta về xứ của anh, em sẽ học nói tiếng Inglés như hầu hết người Inglés trên thế giới. Em sẽ học cách ăn ở của họ và họ làm thế nào em sẽ làm thế ấy.

- Trông em sẽ buồn cười lắm.

- Hẳn là vậy. Em sẽ phạm những lỗi lầm nhưng anh sẽ dạy cho em và em sẽ không bao giờ phạm lại lần thứ hai, hay có thể chỉ lần thứ hai thôi. Rồi về xứ anh nếu anh thèm món gì em sẽ nấu cho anh ăn. Và em sẽ đi học ở một cái trường dạy làm vợ, nếu có trường nào như vậy, và em sẽ học được.

- Loại trường như vậy thì có nhưng em đâu cần phải học.

- Pilar bảo em là chị ấy nghĩ là có loại trường như vậy ở xứ anh. Chị ấy có đọc một bài nói về trường đó trong một tờ báo có hình ảnh. Và chị ấy còn bảo em là phải học nói tiếng Inglés và phải nói cho giỏi để anh đừng bao giờ xấu hổ vì em.

- Bà ta nói với em chuyện này bao giờ?

- Bữa nay, lúc chúng em đang thu dọn đồ đạc. Chị ấy luôn luôn nhắc nhở em nên làm những gì để xứng đáng là vợ của anh.

Tôi đoán là bà ta cũng sẽ đến Madrid, Robert Jordan nghĩ, và nói “Bà ta còn nói gì nữa không?”

- Chị ấy bảo em phải chăm sóc cơ thể của em, giữ gìn từng nét trên khuôn mặt như thể em là một tay đấu bò vậy. Chị ấy nói là điều này quan trọng lắm.

- Đúng vậy - Robert Jordan nói - Nhưng em sẽ không phải lo lắng về chuyện này trong nhiều năm.

- Lo lắng chớ anh, chị ấy nói dòng giống của em phải luôn luôn để tâm tới chuyện đó vì nó có thể xảy ra bất ngờ. Chị ấy nói với em là trước đây chị ấy cũng mảnh mai như em nhưng thời đó đàn bà không biết tập thể dục. Chị ấy chỉ cho em những động tác em nên tập và chị ấy khuyên em không được ăn nhiều. Chị ấy chỉ cho em những thứ không nên ăn. Nhưng em quên rồi, để em hỏi lại chị ấy mới được.

- Khoai tây. - Chàng nói.

- Đúng rồi - Nàng tiếp tục - Đúng là khoai tây và đồ chiên, xào. Lúc em kể cho chị ấy nghe về cái vụ đau rát này chị ấy cũng bảo em là đừng nói cho anh nghe mà phải rán chịu đau, đừng để anh biết. Nhưng em đã nói cho anh biết vì em không bao giờ muốn nói dối với anh và cũng tại em sợ là anh có thể nghĩ rằng chúng ta không còn chung hưởng niềm vui sướng nữa, và cái chuyện xảy ra sau lần ở trên thung lũng đó đã không thật sự xảy ra.

- Em kể cho anh nghe là phải lắm.

- Thật vậy hả anh? Tại em xấu hổ và em muốn làm bất cứ chuyện gì anh muốn em làm. Chị Pilar có cho em biết những chuyện có thể làm cho chồng.

- Em không cần phải làm gì cả. Ta có được gì thì ta chia xẻ với nhau và ta sẽ cố giữ gìn nó, anh thích được nằm bên em như thế này ve vuốt em và biết rằng em thật sự có đó và khi nào em sẵn sàng trở lại chúng ta sẽ tận hưởng tất cả.

- Nhưng anh không có những nhu cầu mà em không thỏa mãn được chứ? Chị ấy có cắt nghĩa với em chuyện đó.

- Không, chúng ta có những nhu cầu chung. Anh không có nhu cầu riêng tư cho mình anh.

- Vậy là em yên tâm lắm rồi. Nhưng anh phải hiểu rằng cái gì anh muốn là em sẽ cố làm. Nhưng anh phải nói cho em biết vì em dốt lắm và có nhiều chuyện chị ấy nói cho em nghe mà em cũng không biết rõ lắm. Tại vì em mắc cỡ quá nên không dám hỏi, vả lại sao cái gì chị ấy cũng biết hết.

- Dê con - Chàng nói - Em tuyệt lắm.

- Qué va - Nàng nói - Nhưng mà cái việc cố gắng học tất cả những chuyện phải làm trong đời sống làm vợ trong khi chúng ta đang nhổ trại và thu dọn để chuẩn bị cho một cuộc đánh nhau cộng thêm một trận đánh đang xảy ra trên kia thì quả là một việc làm hiếm có và nếu em có phạm phải những lỗi lầm nghiêm trọng thì anh phải nói cho em biết vì em thương anh. Có thể là em không nhớ đúng và có nhiều chuyện chị ấy kể cho em nghe rất là rắc rối lôi thôi.

- Bà ta kể cho em nghe chuyện gì nữa?

- Puès, nhiều chuyện lắm em không nhớ hết. Chị ấy nói em có thể kể cho anh nghe những gì đã xảy ra cho em nếu chuyện đó còn trở lại trong tâm trí em vì anh là một người tốt và anh đã biết hết tất cả rồi. Nhưng tốt hơn là đừng nói tới chuyện đó trừ phi chuyện đó trở lại trong tâm trí em với những ý tưởng đen tối như trước đây, và khi ấy em có thể thoát ra khỏi những ý nghĩ đen tối đó nếu em kể ra cho anh nghe.

- Bây giờ thì chuyện ấy có ám ảnh em không?

- Không. Từ lúc lần đầu chúng ta thương nhau em thấy dường như chuyện ấy không hề xảy ra. Em luôn luôn thấy buồn đau cho cha mẹ em. Nhưng em muốn anh hiểu điều đó để anh hãnh diện nếu em có về làm vợ anh: em đã không bao giờ xuôi tay trước bất cứ một tên nào. Em đã luôn luôn chống cự và chúng luôn luôn phải có đến hai tên hay hơn nữa mới làm được cái chuyện buồn đau đó cho em. Một tên ngồi lên đầu em và giữ em lại. Em kể anh nghe chuyện này để anh hãnh diện.

- Sự hãnh diện của anh là ở em đây. Thôi đừng nói tới chuyện đó nữa.

- Không. Em nói đến sự hãnh diện mà anh phải có nơi người vợ của anh. Và còn chuyện này nữa. Cha em là một xã trưởng, một con người đáng kính. Mẹ em là một người đàn bà đáng kính và là một người tốt theo đạo Thiên Chúa, chúng giết mẹ em và cha em vì chánh kiến của cha mẹ em, ông thấy theo đảng Cộng Hòa. Em đã trông thấy hai người bị bắn. Lúc đó cha em đứng dựa vào tường lò heo trong làng và hô to “Viva la Republica” [1]. Mẹ em cũng đứng tựa vào cùng một vách tường đó, hô “Viva Chồng tôi, xã trưởng làng này”. Lúc đó em mong chúng bắn em luôn và sửa soạn hô “Viva la Republica y vivan mis padres” [2] nhưng chúng lai không bắn em. Và thay vì bắn em chúng lại gây cho em những chuyện đó.

Anh nghe em đây, em sắp kể anh nghe một chuyện có liên quan đến chúng ta. Sau cái vụ xử bắn tại matadero [3], chúng bắt bọn em là những người bà con đã chứng kiến vụ bắn giết dẫn đi khỏi matadero đưa lên ngọn đồi cao và vào quảng trường chính trên chợ. Gần như tất cả đều khóc, nhưng vài người chết lặng vì những điều trông thấy, vì nước mắt họ đã cạn. Em thì không khóc được. Em không còn để ý đến bất cứ điều gì xảy ra vì em chỉ thấy hình ảnh ba em và mẹ em lúc người ta đem bắn và lời nói của mẹ em, “Chồng tôi, xã trưởng của làng này, muôn năm”. Nó ăn sâu vào đầu em như một tiếng gào thét không bao giờ tắt lịm, còn mãi, còn mãi. Vì mẹ em không phải là người theo Cộng Hòa nên mẹ em không hô “Viva la Republica” mà chỉ hô viva cha em đang nằm úp mặt dưới chân bà.

Lời của mẹ em nói thật to, nghe như một tiếng thét, rồi chúng bắn mẹ em. Mẹ em ngã xuống. Em cố rời khỏi hàng, chạy tới mẹ em nhưng tất cả bọn em đều bị trói. Bọn guardias civiles đã làm cái công việc bắn giết đó và bọn chúng vẫn ở lại để bắn giết thêm khi bọn lính chánh quy tới lùa bọn em lên đồi, bỏ bọn guardias civiles đứng tựa lên súng, bỏ mấy cái xác chết nằm sát bên tường đó. Tụi em bị cột cổ tay thành một xâu dài gồm toàn đàn bà con gái. Bọn chúng lùa tụi em lên đồi qua những thành phố, tới quảng trường. Và tới đây chúng ngừng lại trước một tiệm hớt tóc nằm đối diện với tòa thị chính.

Rồi hai tên nhìn bọn em, một tên nói: “Con gái của lão xã trưởng đó”, và tên kia nói: “Bắt đầu bằng con này đi”.

Kế đó chúng cắt dây trói tay cho em, một tên nói với mấy tên khác: “Cột xâu lại”, và hai tên kia nắm hai cánh tay em lôi vào tiệm hớt tóc, chúng nhấc bổng em lên và đặt em ngồi vào chiếc ghế hớt tóc và giữ em lại đó. Em trông thấy mặt em trong tấm gương của tiệm hớt tóc và những bộ mặt của mấy tên đang giữ em và ba tên khác đang cúi xuống em, em không quen mặt nào nhưng trong gương em thấy được mặt em và chúng, nhưng chúng chỉ thấy mình em. Giống như đang nằm trong chiếc ghế nhổ răng có nhiều thợ nhổ răng vây quanh và tất cả đều điên. Khuôn mặt của chính em, em cũng không nhận ra vì sự đau khổ đã làm nó thay đổi, nhưng nhìn vào em biết đó chính là em.

Sự đau buồn của em quá lớn nên em không còn cảm thấy sợ hãi hay bất cứ một cảm giác nào ngoài sự đau buồn.

Hồi đó tóc em để thành hai bím. Lúc em nhìn vào gương thì một trong mấy tên đó kéo một bím tóc lên và kéo mạnh làm em đau nhói lên rồi hắn dùng dao cạo cắt phăng bím tóc của em sát vào da đầu. Em trông thấy em với một bím tóc và một chòm tóc chỗ bím tóc kia. Rồi hắn cắt cái bím tóc còn lại mà không kéo thẳng nó ra và lưỡi dao cắt một vết nhỏ ở tai của em, em thấy máu rỉ ra. Lấy ngón tay sờ anh có thấy cái thẹo không?

- Có. Nhưng đừng nói tới chuyện đó có hay hơn không?

- Không có gì đâu. Em sẽ không nói đến điều gì xa đâu. Thế là hắn dùng dao cạo cắt hai bím tóc sát vào đầu em, mấy đứa kia cười rú lên và lúc đó em cũng hận ra là tai mình bị đứt. Rồi hắn đi đến trước em, lấy hai bím tóc quất vào mặt em, trong lúc mấy tên khác giữ chặt lấy em và nói: “Muốn làm bà phước Cộng Hòa thì làm như vậy đó. Như vậy sẽ giúp mày cách đoàn kết với các người anh em vô sản của mày, người đẹp của Chúa đỏ!”.

Và hắn quất em tới tấp bằng những bím tóc của em, rồi hắn nhét cả hai bím tóc vào miệng em, quấn chặt qua cổ cột gút phía sau để khớp miệng em, và hai đứa có phận sư giữ chặt em cười rú lên.

Và cả bọn thấy vậy cười lên. Khi em nhìn trong gương thấy bọn chúng cười thì em bắt đầu khóc lên. Từ lúc thấy chúng dùng súng mà bắn người ta, em như tê dại. Bây giờ thì em bật lên khóc.

Rồi tên đánh em lấy toong đơ đẩy khắp đầu em, trước tiên một đường thẳng từ trán ra sau ót, rồi đẩy ngang qua đỉnh đầu rồi khắp đầu và sát phía sau hai tai. Chúng giữ chặt em lại để em luôn luôn nhìn thấy được trong tấm gương của tiệm hớt tóc trong suốt thời gian chúng làm việc này. Em không thể tin nổi những gì em thấy xảy ra cho em, em cứ khóc, khóc mãi nhưng không thể quay đi chỗ khác để tránh gương mặt hãi hùng của em với cái mồm há hốc có hai cái bím tóc thò ra và đầu em trọc đi dưới cái toong đơ.

Khi tên cầm toong đơ hớt xong hắn lấy một chai thuốc i-ốt trên kệ tiệm hớt tóc (trước đó chúng cũng đã bắn ông thợ hớt tóc vì lão có chân trong một nghiệp đoàn, lão chết, nằm sóng soài trước cửa tiệm và lúc chúng đem em vào tiệm chúng phải nhấc bổng em ngang qua xác lão), và rồi với chiếc cọ lông trong chai i-ốt, hắn chấm thuốc xức vào chỗ bị đứt trên tai của em, em nghe một chút đau nhức hòa lẫn với nỗi khổ sở và hãi hùng.

Rồi hắn đứng trước mặt em và viết mấy chữ U.H.P lên trán em với chất i-ốt, hắn viết một cách chậm rãi và cẩn thận như một họa sĩ, em nhìn trong gương thấy tất cả. Em không còn khóc được nữa. Tim em đã lạnh buốt trở lại vì nghĩ đến ba má em, em thấy những điều đang xảy ra cho em chẳng thấm thía vào đâu và em biết thế.

Và khi xong công việc vẽ chữ, tên phát xít bước lùi lại nhìn em để quan sát cái công trình của hắn, rồi hắn để chai i-ốt xuống, cầm toong đơ lên và nói, “tiếp theo”, và bọn chúng lôi em ra khỏi tiệm hớt tóc, bọn chúng giữ chặt hai cánh tay em, em vấp vào xác chết lão thợ hớt tóc nằm bất động trước cửa, lão nằm ngửa, gương mặt xám ngắt, em và bọn chúng suýt đụng phải Concepcion Gracia, người bạn thân nhứt của em, hai tên đang lôi chị ấy vào, và khi trông thấy em chị ấy không nhận ra, và rồi chị ấy nhận ra em, chị ấy thét lên, em còn nghe tiếng chị ấy khóc trong lúc bọn chúng lôi em đi băng qua quảng trường, vào cửa, lên lầu tòa thị chính và vào văn phòng của ba em, tại đó chúng đặt em nằm trên chiếc ghế dài. Và chính tại đó những chuyện xấu xa ô nhục nhất đã xảy ra.

- Dê con - Robert Jordan nói và ghì nàng thật chặt, thật dịu dàng. Nhưng lòng chàng đầy căm hận - Cưng đừng nói về chuyện đó nữa. Đừng kể anh nghe nữa, anh không còn dằn được cơn tức giận nữa.

Nàng tê cóng, buốt giá trong vòng tay chàng. Và nàng cất tiếng: “Không, em hứa sẽ không nói nữa. Nhưng tụi nó là quân tàn ác, nếu giết được em sẽ cùng anh giết mấy tên. Nhưng em nói anh nghe chuyện này là để anh hãnh diện nếu em được về làm vợ anh. Để anh hiểu rõ em”.

- Anh rất mừng là em đã kể anh nghe - Chàng nói - Vì mai đây, nếu được may mắn, mình sẽ giết chúng thật nhiều.

- Nhưng mình sẽ giết bọn phát xít chớ? Chính tụi đó đã làm việc ấy.

- Tụi nó không có ra trận - Chàng buồn bã đáp - Chúng chém giết ở hậu phương. Chúng ta không đánh nhau với bọn chúng ngoài mặt trận.

- Nhưng mình không có cách nào giết tụi đó sao anh? Em muốn giết vài tên cho hả dạ.

- Anh đã từng giết bọn đó - Chàng nói - Và mình sẽ còn giết chúng nữa. Bọn anh đã giết bọn đó trong các trận đánh xe lửa.

- Em muốn theo anh để tấn công một chiếc xe lửa - Maria nói - Trong trận đánh xe lửa, khi Pilar mang em về, em hơi điên điên. Chị ấy có kể cho anh nghe lúc đó em ra sao không?

- Có. Em đừng nói tới chuyện đó.

- Đầu óc em có lúc đó chết điếng, tê dại và em chỉ còn biết có khóc mà thôi. Nhưng có một điều khác mà em phải kể anh nghe. Điều này thì em phải nói. Và có thể là anh sẽ không cưới em nữa. Nhưng, Roberto à, nếu anh không muốn cưới em thì lúc đó mình không ở mãi bên nhau được sao anh?

- Anh sẽ cưới em.

- Không. Em còn quên điều này nữa. Có lẽ là anh không nên cưới em. Có thể là em không bao giờ sanh cho anh một con trai hoặc một đứa con gái. Vì chị Pilar bảo là nếu em có con được thì em có rồi vì những gì bọn chúng đã làm đối với em. Em phải nói cho anh nghe điều đó. Trời ơi, không biết sao em lại quên cho anh biết điều đó.

- Điều đó không quan trọng gì cả, cưng à - Chàng nói - Thứ nhứt là điều đó có thể không đúng. Đó là chuyện của bác sĩ. Kế đến anh cũng không muốn cho ra đời dù là một đứa con trai hay con gái trong khi cuộc đời như thế này đây. Và ngoài ra tất cả tình yêu mà anh có, em giành hết rồi.

- Em muốn có với anh ruột đứa con trai và một đúa con gái - Nàng bảo chàng - Và làm sao thế giới khá hơn được nếu không có những đứa con của chúng ta để đánh lại bọn phát xít.

- Em - Chàng nói - Anh thương em. Em có nghe không? Và bây giờ mình phải ngủ đi, dê con. Vì anh phải thức dậy thật sớm trước khi trời sáng. Và tháng này trời sáng mau lắm.

- Vậy cái chuyện chót em nói với anh không sao hả anh? Mình vẫn có thể cưới nhau hả anh?

- Bây giờ mình đã cưới nhau rồi. Anh cưới em bây giờ rồi đây này. Em là vợ của anh rồi. Nhưng thôi ngủ đi cưng. Còn ít thời giờ lắm.

- Và mình sẽ cưới nhau thật hả anh? Không phải chỉ nói suông thôi chớ?

- Đúng.

- Vậy em sẽ ngủ và nếu không ngủ được em sẽ tưởng đến điều đó.

- Anh cũng thế.

- Hãy ngủ ngon nghe mình!

- Hãy ngủ ngon - Chàng nói - Vợ anh ngủ ngon nghe.

Bây giờ chàng nghe hơi thở nàng đều đều và biết là nàng đã ngủ. Chàng vẫn thức nằm đó và im lặng, không dám trở mình sợ làm nàng thức giấc. Chàng nghĩ về tất cả những điều nàng đã không kể ra, chàng nằm đó nghe căm tức. Và chàng cảm thấy hài lòng là sáng mai chàng sẽ được bắn giết. Nhưng ta chẳng nên để chuyện riêng tư xen vào, chàng nghĩ.

Tuy nhiên làm thế nào ta có thể đừng được? Ta biết rằng bọn ta cũng đã gây những điều khủng khiếp cho chúng. Nhưng vì những người trong bọn ta kém học thức và hiểu biết. Còn bọn chúng thì đã làm những điều đó có mục đích, có chủ tâm. Những kẻ đã làm những điều đó chính là những tinh hoa mới nhứt của cả một nền văn minh. Chúng là tinh hoa của truyền thống hiệp sĩ Tây Ban Nha. Thật là một dân tộc quá sức tưởng tượng. Thật là bọn khốn nạn từ Cortez, Pizarro, Menéndez de Avila, cho tới Eurique Lister, cho tới Pablo. Và cũng thật là một dân tộc phi thường. Không một dân tộc nào xuất sắc hơn và cũng không một dân tộc nào tồi tệ hơn. Không một dân tộc nào hiền từ hơn, cũng không một dân tộc nào độc ác hơn. Và ai mà hiểu nổi họ? Tôi thì không hiểu rồi, vì nếu tôi hiểu họ, tôi sẽ tha thứ tất cả. Hiểu là tha thứ. Điều đó không đúng. Người ta đã lạm dụng lòng tha thứ. Sự tha thứ là một quan niệm của Thiên Chúa giáo, và Tây Ban Nha chưa bao giờ là một xứ theo Thiên Chúa giáo. Từ trước họ vẫn có thần tượng riêng để thờ phượng trong Nhà Thờ. Otra virgen mas [4]. Ta cho rằng đây chính là lý do tại sao chúng phải hủy hoại những trinh nữ của phe địch. Chắc chắn là cái lý do đó thấm sâu nơi bọn chúng, bọn cuồng tín của tôn giáo Tây Ban Nha hơn là trong dân chúng. Dân chúng tự xa lánh Giáo hội vì Giáo hội là chánh quyền, và chánh quyền lúc nào cũng thối nát. Đây là quốc gia duy nhứt mà phong trào cải cách tôn giáo đã chẳng đến được. Và bây giờ thì bọn chúng chịu tội trước pháp đình Giáo hội là phải lắm.

Phải, đó là những gì đáng cho mày nghĩ tới. Những gì giữ cho tâm trí mày khỏi lo lắng vì công việc của mày. Thế vẫn tốt hơn là giả vờ. Chúa ơi, đêm nay chàng giả vờ nhiều quá. Và Pilar thì giả vờ suốt ngày. Hẳn là thế. Nếu mai đây bọn chàng bị giết chết thì sao? Điều đó có quan trọng gì nếu cây cầu nổ tung như đã định. Vì đó là tất cả những gì bọn chàng phải thi hành vào ngày mai.

Điều đó chẳng có gì quan trọng. Tôi không thể làm cái nghề đó mãi được. Tôi không thể sống hoài. Có thể cuộc đời tôi chỉ gom trọn trong có ba ngày, chàng nghĩ. Nếu đúng thế, ước gì tôi và nàng tận hưởng đêm cuối cùng này khác đi. Những đêm cuối cùng có bao giờ là những đêm trọn vẹn đâu. Bất luận cái gì cuối cùng cũng đều không trọn vẹn. Chỉ có những lời nói cuối cùng là đôi khi đẹp. “Viva chồng tôi xã trưởng của làng này”. Đó là một lời nói đẹp.

Chàng biết nó đẹp vì khi chàng lặp lại lời cuối đó, chàng nghe trong người run lên. Chàng cúi xuống hôn Maria, nàng vẫn còn ngủ. Chàng nói thật khẽ bằng tiếng Anh: “Anh thật sự muốn cưới cưng, cưng à. Anh rất hãnh diện về gia đình của em”.

Chú thích:

[1] Nền Cộng Hòa muôn năm.

[2] Nền Cộng Hòa và cha mẹ tôi muôn năm.

[3] Lò sát sinh.

[4] Một Đức Mẹ đồng trinh khác.

Chương 32

Cũng trong đêm đó, tại Madrid, khách sạn Gaylord rất đông người. Một chiếc xe hơi vào đậu dưới mái hiên trước cửa của khách sạn, hai đèn trước kiếng tráng màu xanh, và một người đàn ông vóc người nhỏ thó mang ủng kỵ mã màu đen, mặc quần sọt màu xám và chiếc áo vét ngắn cũng màu xám cài khuy lên tận cổ, hắn bước xuống xe, mở cửa chào đáp lễ hai tên lính gác, gật đầu với người cảnh sát chìm ngồi ở văn phòng trước cổng và bước vào thang máy. Có hai nhân viên canh gác ngồi trên ghế ở hai bên tiền đình bằng cẩm thạch, và hai người này chỉ ngước mắt nhìn lên khi người đàn ông nhỏ thó đó bước ngang qua họ để vào trong thang máy. Phận sự của họ là khám xét mọi người lạ mặt bằng cách mò hai bên cạnh sườn dưới nách và túi quần phía sau xem người lạ đó có mang theo súng lục không, nếu có họ sẽ bắt hắn gởi lại ngoài cổng. Nhưng vì họ biết quá rõ người đàn ông nhỏ thó mang giày đi ngựa kia nên họ cũng không buồn ngước mắt nhìn.

Căn phòng nơi hắn ở, tại khách sạn Gaylord, hôm đó rất đông người. Nhiều người ngồi đứng rải rác trong phòng và đang trò chuyện với nhau như trong bất cứ một phòng khách nào. Các ông các bà đang uống rượu Vodka, Whisky, soda và rượu bia bằng những chiếc ly nhỏ được châm đầy từ một cái bình lớn. Có bốn người đàn ông mặc quân phục. Những người khác mặc bờ-lu-dông hoặc áo vét bằng da, ba trong số bốn phụ nữ mặc thường phục, người thứ tư, người ốm nhom và nước da sậm nâu, mặc bộ quân phục cắt đứng đắn với chiếc váy và giày ống cao.

Khi đặt chân vào phòng, Karkov bước ngay đến bên người đàn bà mặc quân phục, nghiêng người chào và bắt tay, nàng là vợ của hắn và hắn nói điều gì đó với nàng bằng tiếng Nga mà không ai nghe được, và trong phút chốc nét ngạo mạn trong đôi mắt hắn lúc bước vào tan biến mất. Nhưng rồi chúng lại lóe lên khi thoáng thấy mái tóc nhuộm màu gỗ đào hoa tâm cùng gương mặt lờ đờ tình tứ của người con gái có thân hình tuyệt mỹ, nàng là nhân tình của hắn. Hắn bước thẳng đến nàng, nghiêng mình bắt tay với cái lối chào mà ai cũng thấy rõ là cái lối chào mà hắn đã dành cho vợ hắn. Vợ hắn không để mắt theo dõi lúc hắn đi ngang qua căn phòng, nàng đứng bên cạnh một viên sĩ quan Tây Ban Nha, to lớn và đẹp trai, họ nói với nhau bằng tiếng Nga.

- Người tình vĩ đại của em đang mập lên - Karkov nói với người con gái - Tất cả những người hùng của chúng ta đều lên cân, chúng ta ở đây gần được hai năm rồi. - Hắn nói không đưa mắt nhìn người đàn ông mà hắn ám chỉ.

- Đồng chí xí trai đến đỗi với một con cóc mà đồng chí cũng ghen được. - Người con gái nói với hắn một cách vui vẻ. Nàng nói bằng tiếng Đức - Mai tôi theo đồng chí để tham dự cuộc tấn công có được không?

- Không. Mà cũng không có cuộc tấn công nào cả.

- Ai cũng biết về chuyện này - Người con gái nói - Đừng ra điều bí mật. Dolores sẽ đi. Tôi sẽ đi với cô ta hoặc với Carmen. Có nhiều người đi lắm.

- Ai dắt đồng chí thì đồng chí cứ theo - Karkov nói - Nhưng tôi thì không - Rồi hắn quay lại người con gái và cất giọng hỏi một cách nghiêm nghị - Ai bảo cho đồng chí biết chuyện đó. Nói thật nghe nào.

- Richard. - Nàng nói, không kém phần nghiêm nghị.

Karkov nhún vai và bỏ đi để nàng đứng đó.

- Karkov! - Một người đàn ông vóc người cao trung bình, gương mặt xám xậm, nặng nề và nhão nhẹt với hai túi thịt dùn dưới mắt và môi dưới xề xệ cất tiếng kêu lên nghe nặng nhọc - Đồng chí có nghe cái tin vui đó không?

Karkov bước đến bên hắn và người đàn ông tiếp tục nói:

- Tôi vừa mới hay đây. Không đầy mười phút. Tuyệt lắm. Bọn phát xít đang đánh nhau suốt ngày gần Ségovie. Chúng bắt buộc phải dẹp một đám nổi loạn bằng súng máy. Đến chiều chúng phải dùng đến phi cơ để oanh tạc chính quân lính của chúng.

- Thế à? - Karkov hỏi.

- Đúng vậy - Người đàn ông có cặp mắt sưng húp nói - Chính Dolores mang tin này đến. Đồng chí có mặt tại đây và tỏ vẻ vui tươi, xúc động chưa từng thấy. Sự thật của nguồn tin rưc sáng trên gương mặt của đồng chí ấy. Khuông mặt tuyệt vời đó... - Hắn nói một cách vui vẻ.

- Khuôn mặt tuyệt vời đó. - Karkov nói với một giọng hết sức bình thản.

- Nếu mà đồng chí có dịp nghe đồng chí ấy nói chuyện - Người đàn ông mắt húp nói - Cái tin tỏa ra từ con người của đồng chí ấy bằng một thứ ánh sáng chưa từng thấy trên đời này. Người ta nghe trong giọng đồng chí ấy sự thật của những gì đồng chí ấy kể. Tôi đang viết một bài về tin này cho tờ Izvestia. Đây là một trong những giây phút trọng đại nhứt trong cuộc chiến này đối với tôi khi tôi nghe được lời phúc trình này bằng cái giọng tuyệt vời đó với sự xót thương trắc ẩn và lòng chân thành pha trộn nhau. Lòng từ tâm và chân lý tỏa ra từ người đồng chí ấy như từ một bậc thánh nữ chân chính của nhân dân. Người ta gọi đồng chí ấy là La Pasionara không phải là không có lý do.

- Không phải là không có lý do - Karkov nói bằng một giọng buồn buồn - Tốt hơn đồng chí nên viết về điều này cho tờ Izvestia ngay trước khi quên đi cái nét đẹp cuối cùng đó.

- Đó là một người đàn bà mà ta không nên đem ra đùa cợt, dù là với một người trắng trợn như đồng chí - Người đàn ông có mắt híp lại nói - Phải chi đồng chí có mặt tại đó và được nghe những lời của đồng chí ấy và nhìn thấy mặt đồng chí ấy.

- Giọng nói tuyệt vời đó - Karkov nói - Gương mặt tuyệt vời đó. Viết ra đi - Hắn nói - Đừng nói điều đó với tôi. Đừng tốn giấy mực về tôi. Đi, viết đi.

- Không phải ngay bây giờ.

- Tôi nghĩ đồng chí nên viết ngay đi. - Karkov nói và nhìn hắn, rồi quay đi nơi khác. Người đàn ông có đôi mắt húp đứng đó thêm giây lát, tay cầm ly Vodka, đôi mắt hắn vẫn hum húp, chìm đắm trong vẻ đẹp của những gì hắn đã chứng kiến, nghe thấy và rồi hắn rời khỏi căn phòng để tìm chỗ ngồi viết.

Karkov bước tới một người đàn ông khác trạc bốn mươi tám, thấp lùn, phục phịch, vẻ mặt vui vẻ với đôi mắt xanh lơ mái tóc vàng đang thưa dần, với chiếc miệng tươi cười dưới bộ râu mép cứng màu vàng. Người đàn ông đó mặt quân phục. Hắn là tướng lãnh chỉ huy sư đoàn, người Hung Gia Lợi.

- Anh có hiện diện tại đó lúc Dolores tới không? - Karkov hỏi người đàn ông kia.

- Có.

- Chuyện gì đó?

- Chuyện bọn phát xít bắn nhau. Nếu đúng thì tuyệt lắm.

- Người ta nói rùm về chuyện ngày mai.

- Cà chớn! Tất cả bọn nhà báo đều đáng bị bẳn cũng như hầu hết những người có mặt trong phòng này, chắc chắn là phải kể cả tên Đúc mưu mô, khó hiểu tên Richard nữa. Tên nào đã trao quyền chỉ huy một sư đoàn cho cái tên đàng điếm đó cũng nên đem bắn đi. Có thể cả anh lẫn tôi cũng cần đem bắn đi nữa. Có thể lắm - Viên tướng mỉm cười - Nhưng đừng có nói ra điều này.

- Đây là một chuyện mà tôi không bao giờ muốn nói - Karkov nói - Cái tên người Mỹ vẫn thỉnh thoảng tới đây đang có mặt dưới kia kìa. Đồng chí biết hắn mà, tên Jordan, hắn có chân trong đội partizan. Hắn có mặt ở đó, nơi mà người ta cho rằng câu chuyện đang bàn đây phải xảy ra.

- À, trong trường hợp đó, tối nay hẳn hắn phải báo cáo đầy đủ về chuyện đó - Viên tướng nói - Họ không muốn tôi có mặt ở đó, nếu không, tôi sẽ đích thân xuống đó tìm biết tin tức cho anh. Hắn làm việc với Golz phải không? Ngày mai anh sẽ gặp Golz.

- Ngày mai vào lúc sáng sớm.

- Anh hãy lánh mặt cho tới khi đâu đấy êm xuôi - Viên tướng nói - Hắn ghét bọn các anh không kém gì tôi. Tuy nhiên hắn trầm tĩnh hơn tôi.

- Nhưng về chuyện...

- Có thể là bọn phát xít đang giả bộ để đánh lừa - Viên tướng mỉm cười - À, để coi Golz có thể chơi lại chúng được chút nào không? Hãy để cho Golz thử xem sao. Chúng ta đã chơi chúng tại Guadalajara rồi.

- Tôi nghe nói ông cũng sắp đi du lịch. - Karkov nói, mỉm cười đưa hàm răng xấu xí của hắn ra. Viên tướng bỗng nổi giận.

- Lại tới tôi nữa à. Bây giờ họ lại đồn đãi cả về tôi. Và luôn cả bọn chúng ta không trừ ai. Thiệt là bọn thối mồm bép xép. Một người có thể cứu được quê hương mình, nếu biết kín miệng.

- Cái ông bạn Prieto của ông là kẻ biết kín miệng.

- Nhưng hắn không tin là hắn có thể thắng, nếu không tin tưởng vào nhân dân thì làm sao mà thắng được?

- Cái đó thì để cho ông trả lời lấy. Tôi phải đi ngủ một chút.

Hắn rời khỏi căn phòng đầy ấp khói thuốc và những mẩu chuyện tào lao, đi thắng vào phòng ngủ ở phía sau và ngồi xuống giường, cởi giày ra. Hắn vẫn còn nghe tiếng họ nói chuyện. Hắn đứng dậy đóng cửa và mở của sổ ra. Hắn không buồn thay quần áo vì đúng hai giờ hắn lại sẽ bắt sẽ lên đường qua Colmenar, Cerreda và Navacerrada để tới mặt trận nơi Golz sẽ bắt đầu mở cuộc tấn công vào hừng sáng.

Chương 33

Pilar đánh thức chàng dậy vào lúc hai giờ khuya. Lúc bà ta đặt bàn tay thô tháp lên vai chàng, Jordan cứ tưởng là Maria, chàng lăn qua sát vào nàng và nói, “Dê con”. Nhưng rồi bàn tay to lớn của người đán bà lắc mạnh vai chàng, và chàng bỗng tỉnh hẳn ra, sờ tay vào báng súng lục đặt nằm dài theo chân phải của chàng, toàn thân chàng ở trạng thái sẵn sàng cũng như khẩu súng đã mở khóa an toàn.

Trong bóng đêm, chàng nhận ra Pilar và nhìn vào mặt đồng hồ tay chàng thấy hai cây kim chói sáng hợp thành một gốc nhỏ trên gần vị trí mười hai giờ, chàng biết là đã gần hai giờ, chàng nói: “Chuyện gì đó bà?”

- Pablo đi rồi. - Người đàn bà to lớn bảo chàng.

Robert Jordan mặc quần và mang giày vào, Maria chưa thức.

- Hồi nào? - Chàng hỏi.

- Chắc được một tiếng đồng hồ rồi.

- Sao nữa?

- Hắn có mang cái gì của đồng chí đi nữa.

- À, cái gì vậy?

- Tôi cũng không biết - Bà ta bảo chàng - Tới đó mà coi.

Trong đêm tối hai người lần đến chỗ cửa hang, cúi đầu bước qua dưới chiếc mền và vào trong. Robert Jordan bước theo bà ta trong mùi tro tàn, mùi không khí ô uế và hơi người ngủ trong hang. Chàng dùng đèn bấm để không dẫm lên những người đang nằm ngủ dưới đất. Anselmo thức dậy và cất tiếng hỏi: “Tới giờ rồi hả?”

- Chưa - Robert Jordan nói - Ngủ đi ông bạn già.

Hai chiếc ba lô nằm trên đầu giường của Pilar được che khuất với phần còn lại của hang bằng một chiếc mền treo ngang. Lúc Robert Jordan quỳ gối và soi đèn bấm vào hai cái bao. Chiếc giường xông lên một mùi ngai ngái của mồ hôi khô, mùi ngột ngạt nghe phát ói giống như giương ngủ của bọn da đỏ. Mỗi chiếc ba lô có một đường rọc từ đáy lên đầu. Robert Jordan cầm đen bấm nơi tay trái, thò tay phải lục soát trong chiếc bao thứ nhứt. Đây là chiếc ba lô mà chàng đựng chiếc túi ngủ và nó hẳn không đầy lắm. Nó không đầy lắm. Mớ dây điện vẫn còn trong đó nhưng chiếc hộp bằng gỗ hình vuông thì đã biến mất. Chiếc hộp xì gà đựng các kíp nổ được gói cẩn thận cũng thế, chiếc hộp thiếc vặn nắp dựng ngòi nổ cũng không còn.

Robert Jordan lục chiếc ba lô kia. Chất nổ vẫn còn đầy trong ấy. Có thể là mất chừng một gói.

Chàng đứng dậy và quay về phía người đàn bà. Một người bị đánh thức dậy vào lúc trời còn sớm quá có thể có cảm giác về một sự trống trải y như lúc đứng trước một tai ương khủng khiếp. Cảm giác của chàng lúc ấy trống rỗng gấp ngàn lần như vậy!

- Như vầy mà đồng chí nói là giữ đồ đạc cho tôi hả? - Chàng nói.

- Tôi ngủ gối đầu lên chúng, tay đặt lên chúng. - Pilar bảo chàng.

- Đồng chí ngủ ngon thiệt.

- Đồng chí nghe đây này, - Người đàn bà nói - hắn thức dậy lúc đang đêm và tôi hỏi anh đi đâu đó Pablo? Đi tiểu, bà à. Hắn bảo tôi như vậy là tôi ngủ trở lại. Lúc thức giấc lần nữa, tôi không biết là đã được bao lâu, nhưng khi biết hắn không có ở đó tôi nghĩ là hắn đã đi xuống coi mấy con ngựa như thói quen thường ngày. Và rồi, bà ta kết thúc câu chuyện một cách thảm não: Lúc không thấy hắn trơ vơ, tôi đâm lo quá, tôi sờ lại mấy cái bao để yên tâm là không có gì xảy ra và tôi thấy mấy đường rọc nên tôi đi tìm đồng chí.

- Thôi ta đi ra đi. - Robert Jordan nói.

Bây giờ thì hai người đã ra ngoài. Trời còn khuya quá nên chưa thấy tăm hơi gì của bình minh cả.

- Hắn có thể đi khỏi đây bằng mấy con ngựa theo lối mòn này hay còn lối đi nào khác không?

- Có hai lối đi khác.

- Ai ở phía trên?

- Eladio.

Robert Jordan chẳng nói một lời nào cho tới khi hai người tới bãi cỏ chỗ mấy con ngựa được đóng cọc cột cho ăn. Có ba con ngựa đang ăn cỏ ngoài bãi cỏ. Con ngựa to màu hồng và con màu xám đã biến mất.

- Đồng chí nghĩ là hắn đã bỏ đi được bao lâu trước khi đồng chí phát giác ra?

- Chắc chừng một tiếng đồng hồ.

- Vậy là chịu thôi - Robert Jordan nói - Tôi sẽ đi gom những gì còn sót trong hai cái ba lô và đi ngủ trở lại.

- Để tôi coi chừng chúng.

- Qué va, đồng chí sẽ coi chừng à. Đồng chí đã coi chừng một lần rồi.

- Inglés, - Người đàn bà nói - về chuyện này thì tôi cũng đau như đồng chí. Không có cách gì mà tôi không làm được để lấy lại những đồ đạc đã mất của đồng chí. Đồng chí đâu cần phải mắng chửi tôi. Cả hai ta đều bị Pablo lừa gạt.

Nghe bà ta nói thế, Robert Jordan nhận ra rằng mình không thể nặng nhẹ hay gây gổ với người đàn bà này. Chàng còn phải làm việc với người đàn bà này ngay trong ngày hôm nay, và hôm nay đã mất đi hết hai giờ hơn rồi.

Chàng để tay lên vai bà ta: “Không có gì đâu Pilar à - Chàng bảo - Những thứ đã mất không quan trọng mấy, chúng ta sẽ ứng biến ngay một thứ gì đó để công việc vẫn tiến hành tốt đẹp như thường”.

- Nhưng hắn đã lấy cái gì vậy?

- Không có gì hết Pilar à. Mấy thứ không cần thiết.

- Một bộ phận trong dụng cụ làm nổ của đồng chí phải không?

- Phải! Nhưng còn cách khác để cho mìn nổ. Này, Pablo có mồi nổ và ngòi nổ không? Chắc chắn là người ta có cung cấp cho hắn những thứ đó.

- Hắn đã đánh cắp những thứ đó - Mụ nói một cách buồn bã - Tôi xem lại ngay mấy thứ đó và chúng cũng đã biến mất.

Hai người đi qua lùm cây, trở lại miệng hang.

- Ngủ một chút đi - Chàng nói - Pablo đi mất càng hay.
- Để tôi tới gặp Eladio.
- Chắc là hắn đi hướng khác.
- Đi hướng nào tôi cũng theo. Vì thiếu khôn ngoan lanh lợi mà thành ra tôi đã phản bội đồng chí.
- Không đâu - Chàng nói - Ngủ một chút đi Pilar. Bốn giờ là ta lên đường đó.
Chàng vào hang với bà ta và mang hai cái ba lô ra, chàng ôm gập hai cái lại để đồ đạc không lọt qua các đường rọc.
- Để tôi khâu lại.
- Trước khi đi, - Chàng nói một cách dịu dàng - tôi muốn mang mấy cái này đi để được yên tâm mà ngủ chứ không phải vì ghét bỏ gì đồng chí.
- Nhưng tôi phải lấy mấy cái bao lại sớm để còn khâu lại nữa.
- Tôi sẽ giao cho đồng chí sớm - Chàng bảo - Thôi ngủ đi, Pilar.
- Không - Bà ta đáp - Tôi đã thiếu bổn phận đối với đồng chí và nền Cộng Hòa.
- Cố mà ngủ đi - Chàng dịu dàng bảo - Đi ngủ một chút đi.

27/7/2016

Ernest Miller Hemingway

Người dịch: Huỳnh Phan Anh

Theo https://vnthuquan.net/