Hoa hậ­u Bồ Đào 1

Hoa hậ­u Bồ Đào 1

Tới trước cửa nhà thương Thuốc Chó ở đường Bát-Tơ, thầy bảy Nam ngừng xe lại như thường lệ cho thầy tư Trung xuống để đi bộ, rồi thầy mới quẹo xe vào ngõ hẻm nhà thầy.
Thầy tư Trung vừa toan mở cửa xe thì thầy bảy Nam nói:
- Mà thôi, để tôi đưa thầy luôn tới đằng ấy.
- Cám ơn, nhưng mỏa sợ mắc công toa, thầy tư Trung phản đối lấy lệ nhưng trong bụng thích lắm.
- Đi chơi một vòng với anh, mất công mất linh gì đâu...
Sẵn xe còn rồ máy, chủ xe sang số rồi chạy.
Thầy tư Trung lấy làm kỳ cho lòng tử tế của thầy bảy Nam hôm nay lắm. Cho xe đi cọp một đỗi dài mỗi ngày đã là tốt bụng rồi, thế mà chiều nay còn đưa về tận nhà thì khó hiểu lắm.
Đành rằng hôm nay là ngày lương, phần đông công tư chức nho nhỏ đều vui vì mua sắm được chút ít cho vợ con, nhưng thầy bảy Nam lại là thủ quỹ của hãng mà họ làm việc chung, lương cao, thì ngày lương không phải là ngày quan trọng lắm đối với thầy mà thầy vui rộn trong lòng, tử tế thêm với bạn đồng sở.
Xe quẹo qua mặt, vào đường Nguyễn-Đình-Chiểu rồi quẹo trái vào Huỳnh-Tịnh-Của. Thầy tư Trung băn khoăn mãi cho đến khi xe chạy tới ngoài sau trường học mới tìm ra duyên cớ tốt bụng của bạn nên vụt cười khan lên: khi trưa, có một cô tuyệt đẹp đến thăm thầy thủ quỹ và thầy ta đã khoe với anh em cùng sở là đời thầy ta lên hương.
- Anh cười gì ?
- Mỏa nhớ ra hôm nay toa lên hương.
- Lên hương, lại lên hương nữa. Tháng nầy ông chủ tăng thêm cho tôi năm trăm đồng.
- Toa thật là đẻ bọc điều.
Xe đã chạy mút con đường Huỳnh-Tịnh-Của. Nhà thầy tư Trung ở con xóm Cù-Lao, đường Yên-Đổ, bên kia đầu đường Huỳnh-Tịnh-Của nầy. Thầy cứ băng bộ qua đường Yên Đổ rồi vào ngõ hẻm của xóm, chớ xe hơi đâu có vào ngõ đó được, thế mà thầy nài nĩ:
- Toa chạy luôn qua bển đi.
- Xe vào ngõ sao được, ngõ anh đổ dốc quá.
Thầy Nam chắc lưỡi lắc đầu rồi chiều bụng người bạn vong niên của thầy.
Nơi đầu ngõ có đặt một phong-tên công cộng, người trong xóm ra đó gánh nước đông nghẹt, nên thầy Trung định le với xóm giềng là mình đi làm về bằng xe nhà, mặc dầu chỉ là đi xe cọp.
Đường Yên-Đỗ mép bên kia, đất nghiêng triền đổ xuống rạch Cầu Kiệu, nên những ngõ hẻm đưa vào các xóm bên đó như là xóm Bến Ngựa, xóm Cù Lao, v.v... đều đổ dốc.
Ngõ hẻm trải đá đỏ lâu đời bị nước mưa chảy xiết mài lõm nhiều nơi nên gập gềnh rất khó đi. Thầy Trung mang giày bố đế xẹp bằng cao su thế mà đã sụp nhiều lần muốn trẹo giò, và mấy gói quà mua cho vợ con, cột bằng dây lát, đứt dây rơi rớt xuống đất nhiều phen.
Bấy giờ đã đỏ đèn. Thầy đi rất xa, qua không biết bao nhiêu căn nhà hẹp mới vào đến ngã ba bên trong và quẹo qua tay trái. Thầy lại đi thật xa nữa, qua không biết bao nhiêu nhà hẹp mới đến chiếc cầu ván đưa vào nhà thầy.
Rạch Cầu Kiệu chảy đến đó thì giữa rạch mọc lên một cù lao. Trong vòng mười mấy năm nay, sau ngày biến động, nông dân bỏ làng lên thủ đô rất đông. Họ đã lấn mặt nước, tha từng mảng bùn lấp cái ngạch con ngăn đất liền và cù lao để lấy chỗ ở.
Nhà thầy Trung là nhà sàn ở mãi ngoài vàm lạch, chưa ai lấp, nên phải qua cầu.
Cầu ván hình lưng lừa như các cây cầu miệt Bình Nhâm, Lái Thiêu, thầy Trung đi tới đầu cầu bên nây thì thấy chiếc đèn măng-xông nhà thầy, treo trên trần mà là như đặt nằm ở trên mô cầu.
Thầy mới bước tới giữa lưng chừng cầu thì từ trong nhà, một đạo binh trẻ con túa ra.
- Ba về ê !
- Ba có mua bánh tụi bây ơi !
- Ba ơi ! Có tiền hả ba, đi xi-nê nha ba !
Hai ba đứa trẻ té đùi đụi vì lấn nhau mà chạy trên sân nhà đất trơn, và một đứa khóc rùm.
Hai con chó lai cũng chạy ra, rồi trẻ và chó vây lấy người tư chức hiền từ ấy, khiến thầy ta vui dạ chỉ muốn đứng mãi nơi đó mà tận hưởng niềm vui nầy.
Thầy Trung mới bốn lăm mà đầu đã bạc trắng. Nhưng con thầy đông và nhiều đứa còn bé quá, đứa bé nhứt mới lên năm trông rất buồn cười.
Thầy ba Hựu ở gần bên hay hỏi đùa:
- Ê, đầu bạc rồi mà chưa "đình chiến" sao ta ?
Mấy gói quà bị lũ con giựt trên tay thầy, thầy Trung chỉ cười hề hề rồi bước vào nhà, vướng chân vướng cẳng mãi vì mấy đứa bé nhứt, chúng đeo riết thầy như sam, để mét tội trạng mà anh, chị, em, chúng đã phạm ngày hôm nay.
- Hiếu ơi, cho ba uống nước đi con !
Nghe một tiếng dạ từ sau bếp rồi thôi. Tật thầy Trung hễ về tới nhà là đòi uống nước liền vì thầy khát lắm: ở sở thầy hà tiện, không đi uống nước, đợi về nhà mới giải khát một cách rẻ tiền.
Sáu đứa bé cùng tranh nhau quà bánh, làm giặc ở buồng ngoài trong khi thầy Trung vào buồng trong thay y phục để đi tắm.
- Đưa tay lên !
Một tiếng quát, giọng gái thơ cố hách dịch, nổi lên từ cửa hông trổ ra nhà bếp. Đám giặc con dòm lại thấy người chị cả của chúng một tay bưng ly nước đá chanh, một tay cầm cây súng nước chỉa vào chúng, chúng vội vàng tuân lệnh và mười cánh tay bỗng mọc lên một lượt.
Không phải là chúng sợ nước đâu. Nhưng đó là luật nô đùa, phải giả đò sợ mới chơi vui được.
- Lũ tét-đi-bồi không được giành bánh nữa nghe không ? Phải để nữ chúa phát cho.
Hiếu không có bạn nên buồn lắm, hay nô đùa với em, mặc dầu chúng chỉ là lũ bé con thôi. Em thứ ba, thứ tư của Hiếu đã chết hồi sơ sanh, thằng thứ năm 14 tuổi, thì rất nhiều bạn, nên nó không thèm chơi với em nó. Giờ nầy mà nó chưa về thì biết nó ta bà đến bực nào.
Thầy Trung đã ra khỏi buồng. Thầy mặc sà-rong, cởi trần, cổ quấn khăn lông, rước lấy ly đá chanh rồi nhìn trưởng nữ của thầy mà hỏi:
- Cái con nhỏ nầy, ăn mặc gì mà kỳ cục dữ vậy ?
Hiếu mặc áo cánh lối miền Bắc và quần ta nhưng may rất hẹp ống, gần bó sát vào chơn. Nàng ra ngoài thấy gái đợt sống mới mặc blue-jean và săng-đai hở cổ thì thích lắm mà không dám bắt chước, sợ mẹ mắng và sợ xóm giềng xầm xì nên tạm may mặc như thế này cho đỡ ghiền, vì y phục như vầy hao hao giống blue-jean và săng-đai hở.
Hiếu chỉ cười trừ và thầy Trung vốn dễ tánh, không tra hỏi thêm gì. Thầy vừa uống nước vừa nhìn đứa con gái lớn của thầy và vui trong dạ như đã nhìn lũ bé lúc về tới cửa.
Con thầy, thầy thấy và tin chắc chắn rằng nó rất đẹp, đẹp gấp đôi con gái ông chủ hãng của thầy, đẹp gấp ba con gái của bạn hữu ông chủ, đẹp hơn tất cả các cô gái lượn phố Sàigòn mà thầy đã có dịp thấy.
- Hiếu a ! Xuống phụ với má cái nầy chút con !
- Dạ !
Hiếu quày quả chạy đi, vừa chạy vừa hát rân nhà:
"Có một bữa kia, đâu đó ra mặt hai chàng, hai chàng............... vua Hùng khó phân....."
Thầy Trung gõ tay lên đầu thằng Lễ cái cóc rồi cũng đi luôn xuống nhà sau để tắm.
° ° °
Bữa ăn tối hôm đó rất vui, dịp vui hiếm hoi của đời công nhân tăm tối mà ngày lương là ngày họ trông đợi ngay từ ba bốn hôm sau ngày lương của tháng trước.
Vợ chồng thầy Trung ngồi ở đầu ngoài bàn ăn, cùng nhau tính dự chi cho tháng tới. Cô Trung đồng lứa tuổi với thầy, nhưng trông già xọm vì sinh nở nhiều bận quá, vì thiếu thốn bởi quá hy sinh miếng ăn, miếng thuốc cho chồng con, vì quá lao lực để săn sóc tám đứa con hiện còn sống. Thầy thì tuy tóc đã bạc, nhưng nếu che tóc lại thì cứ thấy như là chỉ ngoài ba mươi thôi.
Hiếu ngồi ở đầu trong để trị lũ trẻ lao chao cho cha mẹ ăn bữa cơm cho yên thân. Nàng đánh nam, dẹp bắc, hữu đột, tả xông mới giữ được an ninh trật tự, không thôi chúng đánh nhau bằng đũa, chồm qua mâm cơm mà đấu đũa như là đấu đoản kiếm vậy.
Nhà thầy có giáo dục hẳn hoi, nhưng chúng nó đông quá và sanh năm một, bằng chạn nhau nên thật là khó trị. Vả chúng còn bé quá nên hai ông bà Trung cũng lơi nghiêm khắc, dễ dãi phần nào: con Tiết mười hai, thằng Lễ mười một, thằng Can mười tuổi, thằng Cường lên chín, thằng Hùng bảy, thằng Dũng năm.
Thằng mười bốn tuổi là thằng Trực hôm nay vắng mặt trong bữa ăn, nhưng nó là thằng lêu lỏng bất trị nên mãi rồi vợ chồng thầy Trung không thèm lo nữa những khi nó không về.
Cô Hiếu tên trong khai sanh là Nguyễn-Thị-Nghĩa. Nhưng lúc sanh con so, cô Trung đã về mẹ ở luôn ngót hai năm. Bà ngoại nàng đặt một tên riêng là Con Nhỏ Xíu, sợ gọi tên thật, ma quỉ bắt cháu bà đi chăng ?
Túc-từ Xíu đọc theo lối quê dốt là Híu, Con Nhỏ Xíu hóa ra Con Nhỏ Híu và lần lần Con Nhỏ Híu lại biến thành Con Nhỏ Hiếu.
Khi cô Trung trở lên Sàigòn, thầy Trung thấy rằng tên Hiếu của đứa con gái đầu lòng ấy vẫn liền nghĩa với tên Trung của thầy nên không buồn gọi lại tên cho đúng với khai sanh nữa.
Xóm Cù-Lao, mà chính vợ chồng thầy Trung cũng thế, ai ai cũng nhận thấy sao vợ chồng thầy không đẹp người lại sanh được một đứa con gái đẹp ghê hồn như vậy.
Nếu đẹp không phải là cuộc thừa tự mà chỉ là rủi may bí mật của sự cấu tạo bào thai, thì nước da phải là sự di truyền thừa hưởng của cha mẹ. Nhưng cớ sao nước da của cô Hiếu cũng bất chấp sự truyền tử lưu tôn ấy, nó trắng nõn nà trong khi nước da của cha mẹ nàng lại màu bánh ích ?
Tính toán tiền nong xong xuôi thì đã đến món tráng miệng, thầy Trung cầm lên chiếc bánh mà thầy mua về khi nãy rồi day qua hỏi con gái:
- Sao con, đã sẵn sàng thi kỳ nhì chớ ?
- Dạ, con luôn luôn sẵn sàng và sẵn sàng đã hai năm rồi.
- Nhưng sao lại cứ rớt mãi vậy ?
Hiếu mỉm cười một nụ cười héo hon mà không đáp. Thằng Cang nói đùa:
- Ba ơi, kỳ nầy chị hai lên chức đại tá.
Cả nhà cười rộ lên, cả mấy đứa bé không hiểu gì cũng cười a dua theo lời chế diễu ấy mà chúng nghe rất thường.
Vợ chồng thầy Trung còn đang ngơ ngác thì thằng Trực bước vào, nghe câu pha trò ấy, đứng thẳng người nhìn chị, rồi chào theo lối nhà bình:
- Chào Đại Tá !
Vì tò mò muốn hiểu câu ấy, vợ chồng thầy Trung quên mắng đứa con về trễ.
- Tụi bây nói toàn những điều, những tiếng mà tao với má bây nghe đến thiếu điều điếc con ráy. Sao lại đại tá ?
- Ba không biết cái đó sao ?
- Không.
- Nè, hễ thi rớt một lần thì được bạn hữu tặng một phù hiệu "ạch, đụi", tức là lãnh một lon, tức như là thiếu úy, rớt hai lần thì hai phù hiệu, tức như là lên trung úy, như đánh cờ quan vậy đó mà ba ! Chị hai con thi Trung học năm lần rồi, tức là trung tá, keo nầy rớt nữa là lên đại tá đó.
Hai vợ chồng thầy Trung cười khà...
Trong khi Hiếu triệt hạ mấy mâm cơm thì cô Trung lo bắt ép mấy đứa bé ngủ, còn thầy Trung thì dạy thêm cho mấy đứa đã đi học.
Hiếu rửa chén bát xong, cũng lên vùi đầu vào sách vở. Nếp sống của xóm lao động lành mạnh thấy mà thương. Người ta chỉ biết làm lụng, học hành, thương mến suốt ngày rồi ngủ sớm, chớ từ già đến trẻ không ai dám đua đòi gì cả.
Tuy nhiên cô trưởng nữ của thầy Trung vẫn thức khuya vì cô phải "gạo" để thi cho đậu vào kỳ nhì nầy. Gia đình túng quẫn quá nên cô giựt mảnh bằng để tìm công việc hầu tiếp tay cha mẹ phần nào.
Thầy Trung làm thơ ký đánh máy cho một hãng buôn đã hai mươi năm rồi mà lương tháng chỉ có bốn ngàn, kể cả các khoảng phụ cấp gia đình. Con nhà nghèo, thiếu bánh hàng nên ăn cơm tợn lắm. Lũ con thầy ăn gạo cũng đủ cháy túi thầy chớ đừng nói chi quần áo, thuốc men. Nên chi cả nhà ai cũng đồng ý rằng Hiếu phải đi làm ngay, chớ không dám mong để nàng theo lớp Sư phạm cấp tốc như đã dự định hồi mấy năm trước.
Các em của Hiếu lần lượt xếp sách đi ngủ, thầy Trung vào buồng sau rốt, sau khi hút tàn điếu thuốc cuối cùng trong trong ngày, Hiếu vẫn cắm đầu học say vùi, lâu lắm.
Bấy giờ cô Trung bước ra khỏi buồng ngủ, xem giờ nơi mặt chiếc đồng hồ reo đặt trước Hiếu. Bà không nói gì hết, nhưng Hiếu hiểu ngay là mọi công việc phải được bắt đầu; mẹ nàng trông chừng cửa cho nàng gánh nước ngoài đầu ngõ.
Đêm nào nàng cũng gánh nước vào giấc khuya, từ mười một giờ đêm sấp lên, vì vào giờ đó phông-tên vắng bớt người, khỏi phải chờ đợi phí thì giờ, và vì lúc đầu hôm, dân gánh nước toàn những chị sen, con bếp, nàng không thích chen chúc với những người ấy.
Hiếu dẹp sách vở, đi ra sau quảy đôi thùng rồi nói lấy lệ cái câu mà nàng cứ nói mãi mỗi đêm, từ ngày nàng gánh nổi một đôi nước:
- Má coi chừng cửa.
- Ừ, để đó cho má.
Ra tới ngả ba thì sau lưng Hiếu đi theo ba chị quảy thùng không như nàng. Họ dừng bước lại lúc gần chạm mặt với Hiếu nơi ngả ba đó, vì họ không ưa cái phong độ của Hiếu mà họ cho là nàng kiêu căng "thấy mà phát ghét".
Trên ngõ, cách quãng xa xa có một ngọn đèn lu. Nhưng khi Hiếu đi ngang qua một hãng sơn guốc thì nàng hiện lên, lộng lẫy dưới ánh đèn ống của xưởng.
Gót nàng đạp lên một viên sỏi và ửng hồng khiến mấy chị theo sau khều nhau mà nói thầm:
- Trời ơi, sao mà gót của nó thấy mà mê.
- Con nhỏ ngộ quá xá.
- Thấy ghét, nhưng mà cũng thấy thương. Tao mà là con trai, tao o nó cho được mới nghe.
- Cái bộ đó thì chém chết cũng có mèo rồi.
- Trời, văn minh ghê ! Nó bận quần nữ cao-bồi tụi bây ơi ! Hồi sáng nó ra ngoài nầy mua bánh mì, ai thấy nó bận cái quần lụa trắng ống túm cũng trề môi hết thảy.
Giờ thì Hiếu mặc quần vải đen ống rộng như thường, áo bà ba cũng may bằng vải đen. Hai bàn tay và hai bàn chơn trắng nõn của nàng sao như là tay chơn giả, bằng bột nắn mà anh thợ hình nộm nào vừa phủ y phục đen lên để xem cho nó nổi bật.
- Cái co của nó ghê quá thấy không bà, eo như lưng con kiến vàng é !
- Coi cái đít kìa ! Tướng đó là tướng đứng đường đa !
- Hứ, cái tù mặt ngựa bà, cặp mắt láo liên mà cứ làm bộ nghiêm.
Hiếu chạy được sáu đôi nước thì các đồng hồ trong xóm đều thi nhau mà đổ một giờ khuya. Các lu khạp đã đầy, nàng dẹp thùng, thay y phục rồi đóng cửa đi ngủ.
° ° °
Kết quả thi viết năm nay không đem lại vui mừng cho gia đình thầy Trung. Hiếu đã đậu bài viết năm kỳ liên tiếp và đã năm kỳ liền, nàng trợt ở những cuộc vấn đáp 1.
So với thi vấn đáp bên chương trình Pháp, thi vấn đáp của ta dễ như chơi chơi, mỗi năm leo heo vài thí sinh rớt, mà năm tới hoặc kỳ nhì năm đó họ cũng đậu được dễ dàng. Thế mà Hiếu đã trợt năm kỳ, trong vòng hai năm rưởi.
Vì thế, năm nay nhà nàng không kể tới cuộc thắng trận ở hiệp nhứt. Trái lại vợ chồng thầy Trung và cả Hiếu nữa, lo sợ hơn bao giờ hết.
Hiếu năm kia, năm ngoái là cô học trò giỏi nhứt lớp. Thế mà cứ hỏng thi mãi thì có phải là tại số hay không ? Nếu quả tại số thì thật đáng sợ, vì có thể Hiếu có số lận đận vài năm mà cũng có thể có số không bao giờ thi đỗ. Lận đận vài năm chỉ hơi buồn thôi, chí như cả đời không một mảnh giấy lộn lưng thì đệ nhứt buồn, cái buồn của ông Tú sông vị rồi vậy.
Cô Trung đã đi xem bói đến ba ông thầy, ông nào cũng khuyên cô nên cúng quảy, con cô mới qua được cái hạn lận đận, và vưng lời thầy, cô đã đi cúng rất nhiều am, miễu trong vùng.
Nhưng Hiếu thì có một chương trình hành động khác hẳn. Sáng hôm ấy nàng dậy thật sớm, đi đôi guốc nguyên ta lông mua lén giấu hổm nay rồi đẩy xe máy đi thật lẹ cho mẹ khỏi thấy. Ra tới đường, nàng do dự một hơi để quyết định nên đến nhà bạn nào, và rốt cuộc chạy tuốt ra chợ Thái-Bình.
Chi ở trong ngỏ hẽm Lục-Lăng. Nó đậu năm ngoái và năm nay đã sắp sửa lên đệ nhị. Nó không thân với nàng lắm, như vài bạn gái khác, nhưng nó là một cây ăn diện, vóc vạc bằng y Hiếu và nhứt là tánh rất dễ dãi, lại mồ côi mẹ.
Khi Hiếu đến trước nhà nó thì ba nó sắp sửa đi làm, nói đi uống cà-phê thì đúng hơn, vì bấy giờ chưa bảy giờ sáng.
- À, con Hiếu, ông cụ reo mừng. Đi đâu sớm vậy cháu ?
- Dạ, cháu tìm Chi có việc.
- Thì cháu cứ vào rồi nó lên, nó đang rửa mặt sau nhà. Thôi bác đi đây.
Chắc Chi đã nghe gì nên vừa lau mặt vừa bước ra ngoài:
- Ý bà, Tiên hay Kiệm ?
- Tiên.
- Sao không vào vấn đáp ?
- Thì vào chớ. Nhưng nè, bà giúp tôi cái nầy được không ?
- Luôn sẵn lòng.
- Bà cho tôi mượn chiếc áo dài đẹp nhứt của bà, và "sắm tuồng" cho tôi nhé.
Chi cười rũ rượi và nói:
- Hiểu rồi. Thua trận mãi bà quyết đánh bùa chớ gì.
Hiếu cũng cười và xáp lại đấm Chi đùi đụi:
- Giỏi như thầy bói. Bùa gì, bà biết không ?
- Bùa mê.
- Thôi mau lên, khéo trễ.
Cả hai đều chưa rành hóa trang, lại vội vàng, nên khi xong công việc thì trông Hiếu giống hệt Shirley Mac Laine trong những vai gái giang hồ bự phấn. Tuy nhiên, không ai thấy là chướng cả, và Chi pha trò:
- Bùa mê thật mê ly. Mà bà nè, tôi lạ lắm. Không phấn son, bà cũng đẹp lắm rồi thì đâu có phải vì thiếu sắc mà bà rớt, bởi không cảm tình của giám khảo ?
- Ai biết đâu, cứ thử bậy vậy mà ! Nguy quá nên tôi làm đủ trò coi số mạng ra sao ?
Tuy hóa trang vụn, Hiếu vẫn đẹp hơn là không son phấn vì cái trò téch-ni-cô-lo lòe loẹt, dù sao cũng có hiệu lực của nó phần nào.
Khi Hiếu vào tới trung tâm vấn đáp đặt tại trường trung học P. Trương-Vĩnh-Ký thì các thí sinh khác đã vào hết cả trong phòng thi.
Nơi các hành lang chỉ còn rải rác vài thí sinh nhút nhát, hoặc hoang mang không biết vào phòng nào trước.
Hiếu bước vào phòng thi cử mà ngoài cửa có treo bảng số báo danh của những thí sinh phải vào phòng đó, và mừng rỡ hết sức mà thấy giám khảo là một vị giáo sư rất trẻ tuổi. Ông ấy trẻ quá, trẻ măng lận, nên ông phải để bộ râu Lạt-Gáp trên môi cho thêm vẻ chững chạc trông buồn cười hết sức. Hiếu tin chắc rằng đôi kính trắng mà ông đeo trên sóng mũi là đôi kính "trung lập" không công không phạt, chớ không phải là kính cận thị đâu, vì kính mắt cũng là một võ khí làm tăng uy tín con người, làm cho người đeo nó đạo mạo thêm lên phần nào.
Hiếu là gái tinh nghịch, như bất kỳ cô gái mạnh khỏe nào, mạnh khỏe thể chất lẫn tâm hồn, nhưng không lẳng lơ, mà trái lại còn khinh ghét sự lẳng lơ là khác nữa.
Nên chi buồn cười ông giáo sư trẻ cố làm già, Hiếu bỗng nhớ lại ngón đòn bẹo hình hài của nàng rồi đâm ra ngượng. Thình lình nàng mất cả tự tín về sự học hành cẩn thận của nàng, mất cả tự tín về sắc đẹp và về sắc đẹp vừa được tăng cường của nàng.
Hiếu rón rén ngồi xuống, rất khổ sở vì tự ti mặc cảm vừa nhóm, trước những cặp mắt tò mò của các nữ thí sinh khác.
Nàng ngồi đó, nhỏ nhoi như bị cái gì đè bẹp dí xuống, và nghĩ vẩn vơ rất lâu, rồi khi nhớ ra thực tại, vẫn do dự không dám lên.
Nhưng mà rốt cuộc, nàng vẫn phải lên. Ông giám khảo trẻ tuổi mà bộ râu giống hệt một bộ râu giả dán vào môi trên, không hề liếc nhìn sơ cô thí sinh nầy một lần chớp nhoáng nào cả. Tuy nhiên, không liếc nhìn không có nghĩa là không thấy. Người ta vẫn thấy được, mà nhận ra được đặc điểm của nó nữa, cái gì động đậy bên cạnh người ta trong cái tầm mở rộng của cái nhìn, mở rộng theo hình cái quặn (cái phểu).
Tự nhiên ông giám khảo ngồi ngay ngắn lại và nghiêm nét mặt lên. Hiếu làm sao biết được điểm tâm lý lạ lùng nầy của con người: vị giáo sư ấy sợ thiên hạ cho rằng ông ta háo sắc, nên phản ứng lại rất mạnh bằng cách cứng rắn đến cực kỳ khắc nghiệt.
Ông ta hỏi, giọng xẵng lè:
- Đánh đuổi Mãn-Thanh, có phải là dân Trung-Hoa đã làm hai cuộc cách mạng song hành hay chăng ?
Hiếu tái mặt đi, vì câu hỏi ấy như xô nàng từ cung trăng rớt xuống. Nàng nuốt nước bọt đến mấy mươi lần cố moi não tìm xem câu chuyện ấy thuộc đời Lê hay đời Nguyễn.
Lâu lắm nàng mới suy ra được rằng câu hỏi thuộc về thế giới sử, bởi trong ấy có tiếng "Trung Hoa", và chắc chắn nữa là về cuộc cách mạng Tân Hợi.
Nhưng theo thói của học sinh Việt Nam thời hậu chiến (thói nầy do nhiều giáo sư khuyến khích), Hiếu đã học bài thuộc lòng, chớ không phải học theo lối hiểu bài, nhớ việc, để kể lại theo văn của mình. Nàng chỉ có thể nói đến cuộc cách mạng Tân Hợi từ đầu đến cuối, không sót chữ nào của bài nhà trường, chớ rút ra giữa bài một chi tiết mà hỏi thế thì nàng đành chịu thua.
Tuy nhiên Hiếu vẫn không chịu thua. Nàng tự nhiên trả bài:
I- Tình hình nước Trung Hoa vào cuối triều đại Mãn Thanh..ơ... Sự đồi trụy của triều đình do bà Từ Hy gây ra - Ơ...hơ... Trong khi nước Nhựt quyết định đeo đuổi chương trình duy tân thì... ơ... ơ... trái lại, quá mê say nền học từ chương, a...ơ...ơ... vua tôi nhà Thanh...
- Không, vị giáo sư đeo kiến cận thị quát, giọng cố hách dịch, nhưng các thí sinh dưới nầy lại cười ồ. Không, câu hỏi của tôi rất rõ ràng, chị biết thì đáp, không biết thì thôi, đừng có vòng vo Tam quốc ?
Hiếu không thấy vẻ hách dịch non rất buồn cười của ông giám khảo, nàng chỉ run sợ, và tâm trí càng bấn loạn hơn...
- A... ơ..., năm Tân Hợi, dân Trung Hoa nổi lên làm cách mạng... ơ... a... cuộc cách mạng thành công rực rỡ và nền dân quốc a... được... à...
- Thôi, cảm ơn chị, tôi không cần những chi tiết đó.
Ông giáo sư đưa trả giấy tờ mà vẫn cứ thờ ơ không ngó thí sinh, làm như ta đây không hề bị sắc đẹp làm rung động bao giờ.
Hiếu không chịu nhận giấy tờ của nàng, muốn năn nỉ xin giám khảo hỏi lại câu khác, nhưng nghẹn ngào đứng đó không nói được nên lời.
Ông giám khảo dằn mạnh giấy tờ lên bàn rồi ngó xuống dưới hỏi to:
- Nào, ai lên ?
Biết không còn hy vọng gì nữa, Hiếu với tay lấy lại giấy tờ mà nàng không thấy rõ qua màn lệ vừa giăng trước mắt nàng. Nàng thất thểu bước ra khỏi phòng thi như một hình nộm mà vị phù thủy cao tay nào đó vừa dán lên một lá bùa cho nó cử động một cách máy móc.
Mãi về sau nầy, khi mà cuộc đời đã xô đẩy nàng như môi trường cục đá lăn nghiêng, lăn ngửa, Hiếu mới nhận ra rằng sở dĩ nàng trượt luôn sáu kỳ vấn đáp chỉ vì nàng Quá Đẹp.
Đờn ông con trai họ nể phụ nữ đẹp, nhưng họ lại sợ và lắm khi không ưa phụ nữ đẹp. Sự quá đẹp làm cho bị mặc cảm nhỏ nhoi. Sự quá đẹp khiến cho họ ghen. Phải, họ ghen những người đẹp ghê hồn mà họ biết không bao giờ thuộc về họ, ban ân huệ vô ích mà trái lại hạ trước cho bỏ ghét.
Về sau, nàng mới khám phá ra sự thật, nhưng giờ, nàng chỉ biết đau cho số phận nàng thôi.
Hiếu trôi qua buồng thi vạn vật. Buồng nầy bên trong vắng hoe, nhưng ngoài cửa thí sinh lấp ló rất đông. Nàng tập vào đám ấy như chiếc lục bình lẻ trôi dạt bị bè lục bình bên bờ hút vô.
Vị giám khảo phòng nầy là một ông già mà thí sinh biết danh hay côn học trò nên họ sợ lão lắm. Họ càng sợ lão hơn vì thành kiến của lão đối với sự làm đỏm dáng. Lão xét đoán không vô tư được vì lão ghét đứa nào mặc áo đẹp, sửa tóc công phu, những trò mà lão cho rằng làm hại sự học vì phí thì giờ.
Lão ngồi đó ngáp vặt rồi nhìn các thí sinh đứng ngoài cửa bằng cặp mắt căm tức. Lão lẩm bẩm: "Được, nếu thế thì mình sẽ côn bất kỳ đứa nào để trả thù những giờ phút ngồi chết rục ở đây".
Hiếu bụng bảo dạ: "Ông ấy đang cần thí sinh mình vào ngay chắc được cảm tình, ông sẽ hỏi dễ để khuyến khích tụi khác vào cho đông".
Nghĩ thế nên nàng xâm xâm bước vào và đi lại ngay bàn giám khảo.
Buồng vắng hoe nên đôi guốc cao gót mới mua, nện lên nền gạch kêu bôm bốp. Tiếng guốc vang to quá khiến Hiếu sợ hãi, nhưng không sao bịt miệng không cho nó kêu được.
Ông giám khảo già dám nhìn thẳng cô nữ sinh đẹp nầy vì ông đáng ngoại cô, không sợ gì cả. Ông dòm xuống đôi guốc quay màu của cô rồi trề môi một cái. Chắc trong bụng ông nói: "Hỏng, con bé nầy hỏng, ngữ nầy thì có bao nhiêu thì giờ, để ra mà gọt móng tay chớ có học hành gì ! Phải cho nó tởn mới được, có thế, năm tới nó mới thôi lo o bế mái tóc, và để tâm đến bài vở.
- Nói về sự cấu tạo của hệ thần kinh não tủy xem nào !
Trời ơi, làm sao có sự rủi ro như thế được ! Đó là câu hỏi vạn vật mà các thí sinh sợ nhứt vì chỗ nầy: từ não ở trên, chạy đến tủy sống ở dưới, có lu bù bộ phận trung gian, nào là tiêu não, hành tủy vân vân. Nhưng cái điểm bể óc không phải ở nơi đó. Nguyên trong các bộ phận ấy có một khối lền gồm chất trắng và chất xám. Tạo hóa đã chơi ác đối với học trò là có nơi thì đặt chất trắng ngoài chất xám, có nơi lại đặt chất trắng ở trong chất xám, thật là lộn xộn rối nùi còn làm sao mà nói cho đúng được ở khúc nào chất trắng bao ngoài, ở khúc nào chất xám bọc lấy chất kia.
Hiếu rụng rời giây lâu rồi đứng chết sững ra đó mà nuốt nước bọt.
° ° °
Nội nhà chỉ có hai người khóc, mà họ khóc thầm nên mỗi người rơi lệ ngỡ chỉ mình họ là sầu đến thế thôi.
Bà Trung thấy hi sinh của bà từ mấy năm nay uổng quá. Chưa bao giờ bà dám nhờ con phụ giúp công việc nhà lâu hơn mười lăm phút, trừ việc gánh nước mà bà không làm nổi.
Mặc dù gần hụt hơi với công việc, bà vẫn can đảm quán xuyến một mình, để con đủ thì giờ học hành. Hiếu là hãnh diện của bà trong xóm, hãnh diện với quê mẹ của bà. Bà có con gái làm việc trong ngạch Nhà nước bà sẽ khoe như vậy và họ sẽ thán phục, hạnh phúc của bà sẽ tăng thêm trước những lời khen đượm hơi hướng ganh tị của họ.
Giờ thì bà không còn mong được nghe nói:"Cô ấy làm chánh ngạch à ? Bảnh ghê !" là vì nếu Hiếu không tìm được một chân thơ ký, một chân bán hàng thì ít ra nàng cũng phải ở nhà đỡ đần tay chơn cho bà, bà đã yếu lắm rồi, chớ không còn đeo theo món xa xí phẩm là học thi được nữa.
Thầy Trung chỉ thở dài khi nghe Hiếu đi xem kết quả về. Thầy đã an phận từ lâu với địa vị thấp kém của thầy, không còn tham vọng gì nữa cả, và cho con đi học chỉ vì thầy thấy trẻ con phải đi học, không làm sao khác được.
Nỗi lo âu của thầy gần gũi hơn: làm sao cho có một số tiền để đóng tiền trường cho Hiếu học một khóa đánh máy. Biết đánh máy, Hiếu như thêm một sợi dây nơi cây cung của nó, tương đối nó sẽ dễ kiếm sở làm hơn.
Hiếu đã khóc. Những giọt nước mắt của nàng không có gì sầu thảm cho lắm. Nàng khóc như một đứa trẻ đánh vỡ cái ly, làm gãy món đồ chơi, khóc vì bất kỳ mọi hư hại nào, dầu lớn dầu nhỏ. Nhưng khóc được một hơi, nàng bỗng so sánh phận nàng với phận bạn hữu nàng. Tại sao cùng một mức thông minh, cùng một mức cố gắng, lắm khi nàng còn cố gắng hơn chúng nó nữa là khác, mà chúng lại thành công ngay từ lần thi đầu, còn nàng thì mãi đến năm nay vẫn còn lót tót theo sau ?
Bạn đồng lớp với nàng, năm nay phần lớn thi tú tài I và đều đậu cả. Vài đứa bỏ đệ tam nên lại thi tú tài II và cũng đậu, sắp vào Đại học. Trong khi đó nàng chỉ sẽ là một cô thơ ký đánh máy tối tăm, mà chưa chắc đã kiếm được cái chân thơ ký đánh máy đó.
Càng nghĩ càng căm tức số phận, nàng càng khóc nhiều và đây là những giọt lệ uất hận đầu tiên của một người con gái.
Tuy nhiên khi đặt đôi thùng trong đêm đó, gần lu nước, Hiếu bỗng nhiên nghe vui sướng lạ kỳ. Nàng vừa trút một gánh nặng, nói theo nghĩa đen, và vì thế mà nhớ lại rằng mình cũng vừa trút được một gánh nặng nói theo nghĩa bóng. Thôi, vĩnh biệt Đường tiệm cận, vĩnh biệt Cạnh huyền, vĩnh biệt Lỗ Mông Rô nhé ! Đêm nay, bắt đầu một giai đoạn mới trong đời nàng. Nàng sẽ sống đời người lớn.
Nữ sinh thích viết lưu bút mà trang lưu bút nào cũng than khóc, tiếc thương đời học sinh với mái trường xưa thân mến. Nhưng khi rời bỏ đời học trò, họ vẫn nghe thích như thường. Hiếu có phải là cô học trò lười, sợ học đâu, thế mà nàng vẫn sung sướng nhìn về đời sống người lớn tương lai, nó có những gì chưa biết và rất ham biết. Người lớn tiếc thương tuổi học trò là thành thật, nhưng học trò sắp làm người lớn mà nói chuyện luyến tiếc là giả dối, nói nghe cho nên thơ chơi vậy thôi.
Đêm nay bắt đầu một giai đoạn mới trong đời nàng.
Nhưng sao không thấy đường biên giới nào cả giữa hai giai đoạn ấy ? Hiếu ngạc nhiên hết sức. Lẽ nào mà một cái bước quan trọng đến như thế lại không có dấu hiệu nào cả trong không gian, thời gian, trên người nàng. Nàng chỉ nghe hơi băn khoăn đôi chút trong người thôi, băn khoăn vì những lạ lùng của cuộc đời mà nàng sẽ gặp nay mai đây, nhưng không băn khoăn quá, không cố tâm tìm biết quá như đã tìm biết những ẩn số trong đại số học.
Nàng còn nhớ năm ấy được mẹ may cho cái áo dài đầu tiên trong đời nàng. Mẹ đã nói: "Con đã qua khỏi thời trẻ con rồi, và bước vào thời thiếu nữ đây."
Chiếc áo dài thiếu nữ ấy đã đánh dấu một thời. Lần nầy thì không có gì cả. Đáng buồn chưa?
Hiếu nằm nhà được mười hai ngày, thay má đi chợ mỗi sáng và phụ mẹ nấu nướng chút ít (bà Trung rất cẩn thận về miếng ăn của chồng con nên không dám giao phó tất cả cho cô đầu bếp tập sự ấy, cô ta chỉ được làm phụ bếp, nấu những món độn thôi, mà không được rớ đến các món chánh).
Đêm thứ mười hai ấy, giữa bữa ăn, thầy Trung báo tin mừng:
- Đã xoay xong đủ số tiền cho khóa học đánh máy của con Hiếu.
- Sướng a ! lũ trẻ reo lên. Chị hai đánh máy thời dụng biểu cho tụi em !
- Im ! Bà Trung hét. Chớ nó học trong sở ông không được sao ?
- Đâu có được ! Ai ở không đâu mà dạy nó, và ai có máy ở không đâu mà cho nó học. Cái thứ mới học, chúng phá máy dữ lắm, chủ hãng họ cũng không ưa để con mình học trong hãng.
- Nhớ có lần ông nói mướn máy về nhà dạy nó kia mà.
- Phải, tôi có tính chuyện ấy, nhưng nghĩ lại thì không được. Hồi đó tôi đánh máy rừng, không có học với ai, theo phương pháp nào cả. Thuở ấy dễ tìm sở làm lắm, họ nhận mình mà không cần mình thạo việc, rồi thì đánh lốc cốc như gà mổ gạo với hai ngón trỏ thôi, hằng giờ mới xong một bức thơ thật ngắn, cũng chẳng ai rầy la gì.
Đời bây giờ khác, đánh máy như phi cơ phản lực mà chủ họ còn chê chậm, nên phải học cho có phương pháp mới mong làm việc cho kịp lúc với người ta.
Hiếu a, mai con đi chọn trường rồi ba cho tiền con đóng để học.
Cái tiếng "học" ấy, không làm cho Hiếu có cảm giác rằng nàng sống trở lại đời học trò. Học đây là học làm việc, học những bài cho người lớn, và nàng phấn khởi nôn nao lắm khi hay tin mừng nầy.
- Thưa ba, nàng hỏi, họ nói xong một khóa cũng chưa gọi là thạo được, phải không ba ?
- Ừ, nhưng rồi ba sẽ đưa con vô sở của ba để tập việc cho nhuần tay. Con học thì ông chủ hổng ưa nhưng con tập thì được, vì người tập ít phá máy hơn, với lại người tập đôi khi cũng đỡ tay cho nhân viên trong hãng. Và biết đâu rồi ông chủ ổng cho con làm luôn trong ấy.
° ° °
Hiếu ngạc nhiên hết sức khi để chơn đến trường. Học viên chỉ toàn phái đẹp. Hai tiếng phái đẹp ở đây thật đúng nghĩa vì trong ba mươi cô học viên, không cô nào xấu xí cả nếu họ không đẹp ghê hồn.
Cả ba mươi chiếc máy đều im tiếng một lượt và sáu mươi con mắt đều nhìn lên. Một địch thủ đáng sợ của họ vừa bước vào ! Cả ba mươi cô học viên đều đâm ra lo lắng, thoáng nghĩ đến cuộc chen lấn về sau để giành một chơn thơ ký. Kẻ nào ngồi được trong văn phòng để lãnh lương hằng tháng không phải là kẻ thúc cùi chõ mạnh bạo, không phải là kẻ đánh máy dòn như pháo nổ, mà là kẻ có nhan sắc diễm lệ nầy đây; kẻ nầy nổi bật lên ngay mà không một chủ nhơn, không một trưởng phòng thơ ký, trưởng phòng bút toán nào phải do dự lâu cả.
Rồi ba mươi cái đầu lại cúi xuống nỗ lực ghê hồn với hy vọng mong manh luyện một ngón đánh thần tình thế nào mà đương đầu được với giai nữ kia.
Hiếu đóng học phí xong thì được chỉ bảo ngay, sau khi nhận lãnh một chiếc máy mà về sau nầy nàng mới biết nó nặng như xe bò.
... Xạch... xạch... xạch...
"Thối chí ôi ! Sao mà các chị kia đánh nghe hay như cắc-chú bỏ bàn toán, còn mình lâu lắm mới hạ được một chữ như thế nầy !
... Xạch... xạch... xạch...
Hiếu vừa chọt vừa lắng nghe những điệu nhạc mê ly quanh nàng. Nói nhạc không phải là nói quá. Những người đánh giỏi họ đánh nghe có nhịp có nhàng và mỗi cá tính tạo nên một nhịp điệu riêng biệt có thể nhắm mắt mà truy nguyên căn cước của người đánh máy bằng hai tai thôi.
... Xạch... xạch... xạch...
Hiếu ngượng nghịu liếc nhìn bạn đồng học hai bên nàng và bắt gặp họ cũng đang nhìn nàng mà mỉm cười, cái cười hiền lành đượm nhiều thương mến của những người chị ngậm ngùi nhìn cái vụng về của đứa em dại rồi nhớ lại những bước chập chững của chính mình.
Hiếu cũng cười, thông cảm với cảm tình mà họ dành cho nàng.
Chị bạn bên tay trái là một cô gái nước da đen thui, nhưng mũi cao, mắt có vẻ Âu châu lắm, chừng như là người Việt-Ấn. Miệng nàng rất có duyên vì đôi môi mỏng cứ như liếng thoắng muốn nói cái gì.
Nàng nghiêng mình qua bảo bạn:
- Nghề chơi cũng lắm công phu, phải không bồ ?
Hiếu rất khó chịu vì đó là một câu Kiều nói đến một cuộc tập sự không hay, đem vào đây, hóa ra bôi lọ nghề đánh máy.
Tuy nhiên nàng vẫn lịch sự cười và pha trò lại, giọng điệu móc lò:
- Chắc chị đã dày công phu nên mới sành đời đến thế ?
Cô láng giềng tím mặt, nhưng chỉ có mấy mươi giây qua là cô ta bình thản và tươi tỉnh trở lại được như thường. Cô lại mỉm cười và nghiêng qua để nói nữa.
- Tôi không giận bồ đâu. Mấy năm trước tôi cũng như bồ vậy, và mong bồ có được cái thuần túy trong trắng như vậy mãi.
Cô láng giềng bên phải lại nghiêng qua nói:
- Bà đừng có nghe con dịch tể đó. Nó nói gì với bà ?
- Không, chỉ nói chuyện nghề nghiệp thôi.
- Bà có làm qua chỗ nào chưa ?
- Chưa !
- Cảm thương chú lính mới điền, đánh như rùa chạy, lương tiền, kiếm sao ra !
Cả hai cười xòa vì câu ca dao biến tứ ấy.
- Bà ở gần đây hay xa ?
- Xa lắm, trên Tân-Định lận.
- Đi xe đạp hay xe buýt ?
- Xe đạp.
- Cũng khá mỏi chưn, nhứt là khá bực mình trong các chuyến đi về, trùng vào giờ tan sở.
- Ừ, giờ ấy xe nhiều lắm !
- Không phải chỉ có thế. Bực mình là những lần bị đèn đỏ chận ngõ đón truông rồi bị mấy thằng trừu nó tán.
Quả Hiếu đã ra khỏi đời học trò. Học viên ở đây không nói chuyện học mà toàn nói chuyện đời không mà thôi. Và thích quá, họ có thể thả cửa nói chuyện mà không sợ thầy la rầy quở mắng. Tuy thế, họ vẫn cậm cụi học tập, ít ai nói với ai cái gì ! Họ là người lớn chính ở chi tiết ấy.
Hiếu cũng đã thành người lớn trong chốc lát. Cái ý nghĩ rằng mỗi phút bỏ học, là một số tiền khó kiếm bị lãng phí, cái ý nghĩ ấy bỗng cầm tay nàng lên và những ngón thon thon của nàng nện lên phím tròn của chiếc máy.
... Xạch... xạch... xạch...
Mặc dầu được chỉ dẫn rành mạch về phương pháp mười ngón, Hiếu vẫn quên và chọt bằng hai ngón trỏ như gà mổ gạo, y theo bản năng của những người đánh máy thuở đánh chữ mới được sáng chế !
... Xạch... xạch... xạch...
Áo trắng, áo xanh, áo đỏ, áo vàng, áo bông to, áo bông nhỏ, áo hồng, tóc thề, tóc gióc bín, tóc lọn to, tóc lọn nhuyễn, tóc gạc-xon, mặt lo âu, mặt thanh thản, mặt nhí nhảnh, mặt nghiêm trang, bao nhiêu con người ấy đều gầm đầu trên bàn phím, mong sẽ kiếm được bát cơm mà khỏi phải dầm mưa gánh bột khoai hay dang nắng đẩy những xe nước mía.
Hằng ngàn phụ nữ sẽ bị cột suốt đời vào chiếc máy như ngày xưa họ bị cột vào lưng ông Táo, không kém cũng chẳng hơn, và may ra một vị hoàng tử đẹp trai nào đó sẽ nâng một cô đánh máy trong hằng vạn cô, lên địa vị bà hoàng.
... Xạch... xạch... xạch...
- Phím ngà, dìu dặt tay tiên !
Hiếu giật mình ngẩng lên thì mới hay người vừa đọc câu Kiều nhại ấy là cô bạn láng giềng đen khi nãy. Cô ta thêm:
- Không biết tay cô Kiều ra sao, chớ tay bồ quả thật là tay tiên. Nãy giờ tôi cứ rình xem lén mười ngón tay của bồ lướt qua trên phím. Bồ đánh dương cầm thì thôi... tuyệt diệu, bởi vì ở đó mới thật là phím.
Cô bạn xách giỏ trên tay, làm Hiếu chợt nhận ra rằng đã mãn giờ học và tất cả học viên đều chộn rộn sửa soạn ra về.
Lời khen vừa rồi vuốt ve tự ái của Hiếu, nên xóa được ác cảm khi nãy đối với cô Việt-Ấn.
- Về hả chị ?
- Ừ, hết giờ rồi. Bà ở đâu ?
- Tân-Định.
- Đường nào ?
- Yên-Đổ.
- Hay lắm. Tôi ở Hòa-Hưng. Ta cùng đi với nhau cho vui chơn rồi chia tay nhau tại Công-Trường Dân-Chủ.
Thật là may mắn cho Hiếu. Tuy họ không ở cùng khu với nhau, nhưng như vậy cũng đỡ buồn được một thôi đường rất lớn.
Hiếu rút giấy ra và cô láng giềng nói:
- Bồ đánh mạnh tay lắm đấy nhé. Còn mới ai cũng thế, nhưng mà phải biết sửa tánh. Đánh mạnh chỉ làm cho ta mau ho lao và làm cho ống cao-su mau nát.
Hiếu đã đứng lên và đôi bạn ra ngoài cùng một lúc với toàn thể lớp học.
Không biết vì lý do nào mà hầu hết các trường dạy đánh máy chữ ở Saigon đều qui tụ chung quanh chợ Thái-Bình, ở hai con phố Cống-Quỳnh và Phạm-Ngũ-Lão.
Trước khi chia tay, họ đứng trên vỉa hè đường Cống-Quỳnh trước trường, để nói với nhau năm ba câu chuyện. Vỉa hè bị con đường mở lớn, lấn ép chỉ còn rộng bằng bàn tay xòe thôi.
Cô gái Việt-Ấn tự giới thiệu với Hiếu:
- Tôi là Hoàng, còn bà ?
- Hiếu, Nguyễn-thị-Hiếu.
Tức thì Hoàng la to lên:
- Các bồ ơi, bồ mới có tên Hiếu đấy nhé.
Vì vỉa hè hẹp, mà đường thì đông đúc xe cộ, họ không dám xuống đó, nên đứng ở trên thành một hàng dài, Hoàng phải hét lên như vậy những người ở mút đầu hàng mới nghe.
- Hoan nghinh bồ mới.
- Chào thân ái chị Hiếu.
Họ chia tay nhau và Hoàng và Hiếu đạp xe qua khỏi chợ Thái-Bình.
Đến trước nhà thờ Huyện Sĩ, đường vắng, họ đi hàng hai và Hoàng tâm sự ngay:
- Tôi gốc Chà, như bồ đã thấy...
Không biết Hoàng dễ cởi mở hay là vì muốn tự thú nguồn gốc tức thì dễ gây cảm tình hầu xóa những ý nghĩ không hay mà Hiếu có thể có về nàng.
- ... hồi tôi còn bé, thiên hạ kêu tôi là con Bi, Bi là danh từ của ta, để đặt chung cho tất cả mọi người Ấn-Độ trẻ tuổi, bồ biết chớ ?
- Biết.
- Lớn lên, tôi đi học, không có giấy khai sanh. Thầy tôi thương tình, đặt cho tôi tên và họ. Thầy đặt là Nguyễn-thị-Huỳnh. Nguyễn là cái họ phổ thông của Việt-Nam ta, còn...
Tự nhiên Hiếu nghe thương bạn ngay do cái tiếng "ta' cảm động ấy, Hoàng biết nguồn gốc của mình nhưng quyết tâm theo Việt nên mới dùng tiếng "ta" ấy.
- ... còn Huỳnh là vàng. Bồ có biết tại sao ổng lại đặt tên tôi là Vàng hay không ? Người Ấn-Độ thích ăn cà-ry, mà cà-ry màu vàng. Dầu sao tôi cũng cảm ơn ổng đã biến danh từ Vàng ra Huỳnh, kín đáo hơn, nhờ bí hiểm hơn.
- Rồi sao bây giờ lại là Hoàng ?
- A, Huỳnh hay Hoàng cũng thế thôi, mà Hoàng thì nghe hay hơn, nên thơ hơn.
Đôi bạn cười với nhau và thắng xe lại vì bị kẹt đèn tại ngả tư Hồng-Thập-Tự, Lê-văn-Duyệt.
Mặc dầu đường đã đông xe cộ, họ cứ đi hàng hai theo tật xấu bất trị của bọn trẻ tuổi, Hoàng hàng trong Hiếu hàng ngoài.
Sau lưng họ, đủ cả các thứ xe nối nuôi nhau mà chờ một sự thay đổi màu sắc, hình ảnh trung thực của cuộc đời, dưới một hình thức mới: con người tiến tới hay dừng chân đều nhắm vào màu sắc của thời cuộc cả.
Sát lưng họ là hai chiếc xe hơi và một chiếc xích-lô máy. Nhưng xe đạp lại lợi dụng ưu thế gọn ghẽ của nó mà len lỏi vượt lên, và một người con trai dừng lại bên trái Hiếu, đứng thành hàng ba, sánh với hai người con gái.
- Chị học trường nào chị ?
Anh con trai hỏi ngay khi vừa chống chơn xuống đất, như là đã quen đâu với Hiếu từ lâu rồi. Hiếu toan trả lời thì Hoàng đã hớt trước:
- Đèn đỏ !
Nàng nói hai tiếng đó với anh con trai ấy, và Hiếu thấy anh ta mỉm cười hỏi lại:
- Thật không ? Mà có phải chuyện của chị đâu.
- Đèn đỏ và chấm hết, không cần phải cắt nghĩa lôi thôi.
- Vậy à ! Vậy thì thôi.
Trong khi anh con trai cụt hứng, tiu nghỉu chống chơn chờ đèn thì Hiếu băn khoăn hết sức, không hiểu hai người họ nói với nhau cái gì, và không hiểu sao Hoàng lại ngăn cản nàng đáp lời anh con trai có bộ dễ mến ấy.
Đèn vàng đã phựt, giòng suối bị ngăn, không chờ được nữa, bắt đầu từ từ chảy.
- Rướn tới rồi vào hàng trong !
Hoàng nói bằng một giọng ra lịnh và Hiếu riu ríu vâng lời bạn. Bấy giờ họ vẫn tiến theo hàng hai mà lần nầy thì Hoàng chạy bên ngoài, nàng nói:
- Bồ thật thà, đi ở ngoài tụi nó tán bồ, nên tôi phải bảo vệ bồ mới được.
- À, ra vậy. Còn gì mà đèn đỏ ?
- Đèn đỏ có nghĩa là bồ là một đám đất cấm, trái tim không còn rảnh rang nữa, nó phải dừng bước, nếu lướt tới càn là tôi thổi còi phạt ngay !
- Nhưng tim tôi có...
- Biết vậy, nhưng phải nói như tôi, nó mới chịu im chớ.
À, thì ra đây là cuộc đời, một phía mặt của cuộc đời, mà nàng vừa được biết. Thì ra, có những trái tim đeo đèn đỏ, có những trái tim đeo đèn xanh, và công dụng của những lồng đèn giả thật bất ngờ: rảnh rang mà huơi đèn đỏ lên, thiên hạ cứ phải nể mà tránh đi và vườn hoa có chủ mà lại chớp đèn xanh thì ngựa xe như nước sẽ đua nhau tiến đến.
Ước lệ thay, mà đèn tình cảm không diễn tả đúng chút nào thực trạng của những con tim.
Hiếu thán phục người bạn mới nầy hết sức. Nàng có vẻ oanh liệt lắm, và Hiếu cảm nghe sung sướng mà được bạn che chở cho. Hoàng nói tiếp:
- Mấy năm trước tôi cũng khờ khạo như bồ nên bị tụi nó ăn hiếp dữ quá, giờ thì đố đứa nào mà dám rớ tới chị hai nó.
- Chị bảnh lắm !
Tự nhiên Hiếu đổi lối xưng hô, và tiếng chị mà nàng dùng, không phải là tiếng chị lịch sự. Nàng tôn Hoàng làm chị thật tình, một người chị đủ bản lĩnh bảo vệ nàng.
Bấy giờ họ đã tới Công-Trường Dân-Chủ. Một chị nhân viên hỏa xa xách cờ đỏ chạy ra giữa đường chận xe lại, vì thế mà Hoàng cùng quẹo vào đầu đường Yên-Đổ với Hiếu rồi đôi bạn xuống xe tại đó.
Hoàng cầm lấy tay bạn trong một cử chỉ thương yêu, và ngang nhiên nhận sự suy tặng của bạn mà rằng:
- Và chị quyết bảo vệ em cho đến khi nào em hết ngơ ngác trước cuộc đời.
- Cám ơn chị.
- Em nè, năm xưa chị bị mặc cảm da đen, chị khổ sở lắm. Nhưng giờ thì hết rồi. Chị biết ra thì đàn ông và con trai họ đã thay đổi sở thích, chuộng vẻ đẹp muôn màu, da trắng thì họ ưa mà da đen họ lại càng ưa hơn. Giờ thì chị làm xếp sòng trong nhiều đám chớ không phải nép mình tủi hổ như trước. Em trắng, chị đen, ta sẽ là một cặp bài trùng làm chúa tể đất Saigon nầy.
Hiếu cười:
- Nhưng em ngu lắm, làm chúa ai được.
- Ậy, có chị, lo gì.
- Chị à, chị thôi học năm nào ?
- Lâu lắm. Chị đâu có học trung học như em, chị chỉ lên lớp nhứt rồi thôi.
- Vậy à ? Té ra chị đã sống...
- Phải, chị đã sống đời người lớn từ sáu bảy năm nay.
Đôi mắt đen huyền và tròn vo của cô gái Việt-Ấn nhìn Hiếu một cách ranh mảnh và nàng cười, bày ra hai hàm răng trắng như thạch-cao.
- Em đừng có hoảng lắm. Chị đã sống đời sống người lớn nhưng chị che chở cho em giữ sự ngây thơ được lâu chừng nào hay chừng nấy, chớ không lôi cuốn em theo chị đâu.
Xe lửa đã qua khỏi đó từ lâu và bao nhiêu là dòng nước đã hết tràn ứ, tuôn chảy lưu loát như thường.
- Thôi tạm biệt, chiều sẽ gặp lại nhau.
Đời sống người lớn ! Không, Hoàng không biết sự thật trong lòng Hiếu. Nàng đang nô nức muốn sống đời sống ấy, chớ không sợ nó như Hoàng ngỡ. Hay là Hoàng không ngỡ gì hết, hơn thế, nàng vẫn biết sự thật, vì nàng đã sống qua đoạn đời ngây thơ ấy. Nhưng nàng cứ bảo vệ bạn vì thấy sống sớm quá, chẳng lợi ích gì cả.
Lần đầu tiên trong đời Hiếu, nàng biết một người con gái đã sống ! Mẹ nàng đã sống, những người cô, người dì của nàng đã sống. Bao nhiêu người đàn bà khác quanh nàng đã sống, nhưng nàng không thấy đó là một sự lạ, và họ không phải là những người hay ho đối với nàng.
Chỉ có cô gái Việt-Ấn nầy đây mới là cái ảo ảnh mà nàng nhìn say mê như trẻ con nhìn mống trời. Đã là người lớn rồi thì không còn gì hay ho nữa cả. Hoàng là con gái mà sống đời sống của người lớn, cái mới là quyến rũ.
° ° °
Hiếu đi xe đạp từ Công-Trường Dân-Chủ lên đến chợ Hòa-Hưng, tốn gần một tiếng đồng hồ. Đó là khúc đường kẹt xe nhứt trong đô thành. Được cái là qua khỏi chợ rồi thì đỡ nghẹt nên nàng đạp khá mau.
Hiếu lên đây lần thứ nhứt, đi theo sự chỉ dẫn cặn kẽ của Hoàng hôm trong tuần. Nàng đã xin phép cha mẹ ở với Hoàng suốt ngày chúa nhựt hôm nay tại nhà Hoàng theo lời cô gái Việt Ấn mời lúc nàng tới chơi nhà Hiếu.
Tới ngã tư ông Tạ, Hiếu quẹo qua tay mặt và bắt đầu xem lại bức họa đồ Hoàng vẽ cho hôm nọ. Qua khỏi những dãy nhà đông đúc gần sát mặt đường Hiếu mới gặp thiên nhiên mong ước mà Hoàng đã khoe và nàng đã thèm: vệ đường cỏ mọc xanh rì như đường nhà quê, trên vệ đường có trồng cây bóng râm mát và hai bên đường những sở cải minh mông xa và sâu trong ấy, đây đó đứng co ro vài nếp nhà lá xám xịt.
Hoàng nó vẽ họa đồ tỉ mỉ lắm nên dễ nhận hết sức. Vả lại, nó đang đứng tưới cải gần đường thì khỏi phải xem dấu vết nào khác nữa mới tìm ra nhà nó.
- Hello !
Cái tiếng Hello ấy là tiếng của Hoàng thường dùng để gọi bạn đằng xa, và cô Hiếu thật thà, nhút nhát nay lại dùng nó trong một buổi mai vui tính.
Nghe kêu, Hoàng ngẩng đầu lên, nhe răng cười và hét:
- Good-morning, vô đây !
Hoàng mặc quần vải đen, ống quần vo tròn lên tới bắp vế. Hai chơn nàng như chơn của những pho tượng đồng đen tạc các nữ thần Ấn-Độ.
Thấy bạn trố mắt nhìn nàng, Hoàng cười nói:
- Chị biết em ngạc nhiên về cái gì.
- Em ngạc nhiên về cái gì ? Chị đoán thử xem.
- Một cô gái ăn diện có hạng, tuy da đen nhưng đẹp cũng có hạng, ngồi đánh máy ngoài Sàigon, có vẻ sang trọng lắm, khác xa không biết bao nhiêu cô gái mặc vải đen, xăn quần đi tưới cải phải không ?
Hoàng vừa nói vừa đặt xuống đất đôi thùng mà từ hông chỉa ra hai ống trúc dùng làm vòi tưới. Hiếu làm thinh không đáp, Hoàng không cần gạn hỏi bạn thêm gì. Nàng ngồi trên chiếc đòn gánh gác qua hai thùng rồi nói tiếp:
- Em chưa thấy chớ nhiều cô gái đẹp bằng mười chị, đẹp hơn em nữa kia...
- Em mà đẹp gì...
- Hứ, em đẹp đến chị cũng bắt mê em. Ừ, họ đẹp hơn em nữa kia, và họ sang trọng như nàng công chúa, thế mà họ ở trong những xóm nhà mà vừa mới để chơn vào, người ta muốn thối ngược trở ra...
- Sao lạ quá vậy chị ?
- Ừ, ông trời xếp đặt lạ như vậy. Chị nói chưa hết câu. Trong khi đó thì trong nhiều biệt thự, nhiều tiểu thơ lại xấu như ma. Thôi đi vô nhà chơi, chị giới thiệu em với ngoại.
Bà ngoại của Hoàng, chưa già lắm, chỉ trạc sáu mươi thôi, và còn rất sõi với cái tuổi của bà.
Có lẽ Hiếu là người bạn học độc nhứt mà Hoàng lôi được về nhà, nên bà ngoại mừng rối rít và hãnh diện vô cùng.
Một người đờn bà nghèo khổ quá đến đỗi gả con cho một người Ấn-Độ nghèo thì chắc chắn không bao giờ được hân hạnh tiếp khách sạch sẽ cỡ cô nữ sinh hôm nay.
Bà cuống cuồng lên, muốn thân mật với khách của cháu, nhưng lại sợ mình không xứng đáng thân mật với nó, muốn vồn vã, nhưng lại sợ người ta nguội rồi phải tủi thân.
- Thưa ngoại, con đến thăm ngoại.
Không hiểu sao Hiếu lại xưng hô như vậy, vì thật ra nàng chưa thân lắm với Hoàng. Có lẽ giúp cho bà cụ hết mặc cảm.
Bà cụ cảm động đến ứa nước mắt và quả nhiên được mở lòng, bà tuông ra với Hiếu tất cả thương yêu dành riêng cho Hoàng. Và lo món ăn là dấu hiệu thương mến lớn nhứt, rõ rệt nhứt của các cụ đối với con cháu. Hoàng nói:
- Giờ thì ngoại vùi đầu vào bếp, không còn gì nói nữa với ta. Em theo chị trở ra vườn, chị tưới nốt liếp cải cuối cùng.
Ra tới sân, Hoàng quảy lên vai đôi thùng có vòi tưới nước rồi chầm chậm so bước với Hiếu, nàng vừa đi vừa kể:
- Trước chiến tranh mà ngay cả sau nầy, đến cho những năm 1953 - 1954, từ ngã ba Ông Tạ vào đây là hoang địa, đồng rộng minh mông. Nghe như là ngày xưa ba của chị làm nghề nuôi bò sữa nên mới ở đây, một là có cỏ cho bò ăn, hai là gần Saigon dễ bán sữa.
Ba chị chết đi rồi, má chị vẫn tiếp tục nghề bò sữa ấy mãi cho đến năm chị lên bảy, má chị lại nối gót theo ba chị, bà ngoại mới dẹp cái nghề mà bà không thông thạo.
Em nè, em có tưởng tượng được những cay đắng của một đứa con gái của một người Chà nghèo nàn hay không ?
Gương mặt thường xuyên vui tươi với nụ cười hóm hỉnh thường trực trên môi ấy, bỗng nhiên lại trong niềm căm hận dồn ép lâu ngày vừa chỗi dậy, và cô gái Việt-Ấn ném mạnh đôi thùng xuống nền đất ẩm ướt đen như có trộn than cà nhuyễn trong ấy.
Hiếu sợ hãi vì vừa thoáng thấy tất cả sự man rợ nổi loạn, sự man rợ của một dòng máu da đen thuộc một nền văn minh ngàn năm bí hiểm. Đoán được tâm trạng của bạn, Hoàng tươi cười nét mặt và dịu giọng nói:
- Không em, chị không có ý định trả thù. Bây giờ chị yêu đời lắm, vì được đời ưu đãi chị.
Giọng vẫn còn run run vì kinh sợ chưa hết, Hiếu chỉ cái giếng và bộ máy cần vọt gần đó hỏi:
- Ở đây giếng sâu lắm hả chị ?
- Không, từ mặt đất xuống đến mặt nước chỉ có hai sải thôi.
- Nhưng sao lại phải dùng cần vọt ?
- Vì lười. Em nên biết rằng dân của các đô thành lớn, cho dẫu là dân ngoại ô xa, lười lắm, thích nhờ máy móc hơn là nhờ sức mạnh của các bắp thịt.
Trong khi Hoàng cho cần vọt làm việc, Hiếu đứng trên những chiếc vỏ sò nạm cẩn mô đất quanh miệng giếng cho mặt đất ở nơi đó đỡ nhầy nhụa bởi vì úng nước thường xuyên. Nàng hỏi bạn:
- Nghề cải có có đủ sống không chị ?
- Đủ sống, nhưng phải vất vả như thế nầy. Nhưng sáu tháng nữa, chủ đất sẽ lấy đất lại, bà ngoại và chị không biết lấy gì mà sống đây.
Hoàng cười, khoe trọn hai hàm răng thật đều và thật trắng ra:
- Chủ đất là đồng bào của chị ở ngoài Chợ Cũ é, mà đồng bào của chị thì em dư biết cái khắc nghiệt về tiền nong, về đất cát của họ rồi.
Hiếu cứ băn khoăn về kế sanh sống tương lai của bạn nàng, và suốt buổi tưới cải, nàng chỉ bước theo bạn, trí nhơi mãi ý nghĩ về bước khó khăn mà bạn nàng sẽ gặp.
- Rồi chị làm sao ?
Để thoát khỏi ám ảnh, Hiếu hỏi như vậy.
- Làm sao cái gì ?
- Làm sao mà sống ?
- Bà ngoại đang xin làm gác-dan, một nghĩa địa tỉnh bên kia đường.
- Nghĩa địa tỉnh là nghĩa địa gì ?
- Khu nầy là khu nghĩa địa của người Ăng-Lê, nghĩa địa của Trung-Việt, 21 nghĩa địa của hăm mốt tỉnh của miền Nam. Nếu bà ngoại làm gác-dan được bên ấy thì bà ngoại sẽ nuôi gà, còn chị thì đi làm, kiếm thêm chút ít. Lát trưa, chị sẽ đưa em đi viếng nghĩa địa nầy.
Hoàng đã xong công việc và đôi bạn lại vào nhà. Nhà bà ngoại Hoàng rộng được hai căn và một cái chái nhỏ dùng để nấu ăn. Tuy nói là hai căn, nhưng bề ngang chỉ có bốn thước thôi và sâu sáu thước. Bàn thờ, chõng tre và võng: từ khí trong nhà chỉ có bấy nhiêu đó thôi.
Hiếu đề nghị:
- Ta xuống bếp phụ nấu ăn với ngoại nè chị.
- Ngoại không cho đâu. Vả lại cũng chẳng phải nấu nướng gì cho nhiều. Ngoại làm thịt gà nhà, rô-ti cho mình ăn thì chỉ phải lo có một món thôi, ngoại muốn cho chị rảnh tay để tiếp em trọn ngày.
Đôi bạn cùng nằm trên chiếc võng bao bố mắc ở hai đầu cột. Sức nặng của hai cô gái đang lớn lên, làm cho cây gỗ của cả giàn sườn nhà kêu răng rắc và khi Hoàng đưa võng thì cả nếp nhà bị lung lay. Hiếu hoảng sợ dợm bước xuống.
- Cứ nằm đây, không sập đâu mà lo. Nhưng rủi có chết thì chết chung chớ gì.
Hoàng vừa nói vừa ngồi dậy, chồm qua hun lên má Hiếu nghe đánh chụt một cái, khiến Hiếu thẹn đỏ cả mặt mày.
- Ngọt như đường phèn !
Hoàng nói rồi cười ngất khi nhìn thấy bạn nàng mắc cỡ đến không dám ngó nàng nữa. Nàng véo nhẹ má của Hiếu và nói:
- Thấy ghét lắm, em càng xấu hổ, trông càng đẹp hơn lên và càng dễ mê hơn lên. Anh trai nào được em thì sung sướng nhứt thế gian. Yêu cái sắc đẹp của em mới là đáng yêu bởi vì em thơm, em ngọt còn yêu chị thì...
- Chị cũng đẹp lắm chớ !
- Nhưng em ngọt thanh tao như bột khoai bún tàu, còn chị, nếu có ngọt, chỉ ngọt như bánh ích lá gai đường hạ mà thôi.
Hiếu nắm lấy tay bạn để tỏ lòng thương mến và thương... xót. Hoàng hiểu được những ý nghĩa của cái nắm tay ấy nên cười nói:
- Em khỏi phải tội nghiệp chị, vì trên đời nầy cũng nhiều người ưa bánh ích lá gai đường hạ lắm. Chị không nghèo túng ở mặt tình cảm đâu. Còn trái lại nữa. Chị được họ săn đón cho đến đỗi chị rối trí không biết làm sao mà chọn.
Hiếu nghe mê những lời khơi mào cho câu chuyện người lớn mà nàng khao khát biết. Tuy nhiên, nàng xấu hổ không dám hỏi tới nữa. Hoàng nín lặng một lát rồi tiếp:
- Chị đã nói với em là sở thích của người đời nay thay đổi, họ hết ưa con gái mình hạc xương mai và da trắng một màu trắng bịnh hoạn, và phần lớn đờn ông con trai đã bắt đầu biết thưởng thức vẻ đẹp rắn chắc của một sức khỏe dồi dào. Chị nói thầm điều nầy em đừng có buồn nôn nhé ! Hãy níu lấy chị kẻo hoảng quá, ngất xỉu bây giờ !
Nhưng Hoàng chỉ cười thôi mà chưa chịu nói, nàng ẹo cổ mà cười, ngửa cổ ra mà cười,. Lâu lắm nàng nín được.
- Mấy năm trước chị cũng ngây thơ như em bây giờ và trông vẻ ngơ ngác của em chị bùi ngùi nhớ lại cái ta của chị thuở đó quá. Em nè, đờn ông con trai bây giờ họ thích phụ nữ lẳng và họ tin rằng nước da đen của chị, đôi con mắt Ấn-Độ huyền bí của chị, tấm thân chắc nịt của chị là dấu hiệu của tánh cách mà chị vừa nói lên ra hồi nãy và không dám lập lại thường lắm, sợ em nhờm.
Có phải chăng đây là con nữ quỉ trên đầu đường đời của Hiếu ? Hiếu rợn người lên và nhìn mớ tóc quăn tự nhiên, nhìn nước da nâu sậm, đôi môi dầy của Hoàng.
Nhưng nàng đã bị bùa mê thuốc lú rồi, không sao rút ra được khỏi tay của Hoàng nữa bởi vì nàng rất ham nghe để hiểu biết chuyện đời còn hoàn toàn bí mật đối với cô học trò mới lìa khỏi mái trường.
Sợ và nhờm, Hiếu vẫn tự nhủ cho an lòng là nàng sẽ học kinh nghiệm của Hoàng mà không để cho Hoàng lôi kéo. Như vậy chỉ sẽ được khôn ra thôi chớ chẳng mang hại đâu mà lo. Vả Hoàng đã nói là sẽ bảo vệ nàng kia mà ! Biết đâu nó chỉ hư thân nó mà lại quyết giữ gìn cho người bạn mà nó thương.
Hư thân ! Phải, tuy Hoàng chưa gởi gấm tâm sự gì cả, tuy Hoàng chưa tiết lộ bí mật về đời sống của nó, Hiếu cũng thừa biết rằng Hoàng đã kinh nghiệm về con trai. Một cô con gái, cho dẫu thiếu giáo dục bao nhiêu, cũng vẫn ngại mồm, ngại miệng, không dám ăn nói bạo tợn như Hoàng.
Hoàng ưỡn ngực lên nói:
- Có kém Ma-Ri-Lin chút nào đâu. Nếu chị muốn thì...
- Nhưng...
- Nhưng chị không muốn. Chị chỉ mong lấy chồng, một người chồng khá giả để thoát cảnh khốn khổ của chị, để bà ngoại đỡ cực vài năm trước khi theo ông, theo bà, nhưng không biết có được hay không. Lũ nó thích chị là khác, còn cưới chị lại là một chuyện khác nữa, xem chừng thì dường như không từ mặt nào có gan cưới chà lai cả. Cái số của chị giá chồng mà.
Hoàng nói tới đó rồi ngồi dậy ôm Hiếu mà cười ngất một hơi. Hiếu không hiểu gì hết nhưng cũng không nín cười được vì Hoàng nằm trên ngực nàng khiến nàng buồn buồn rất khó chịu.
- Em có biết giá chồng là gì không ?
- Giá chồng là góa chồng, nói theo giọng quê dốt, và nói theo nghĩa rộng là không lấy chồng được.
- Trật lật, giá chồng là... giống chà, nói lái đó mà.
Đôi bạn cười xòa.
- Bi ơi ! Xuống bà mượn cái nầy !
Hoàng dạ một tiếng rồi bỏ chân xuống đất. Khi nàng rời khỏi võng, hai đầu cột mắc võng bị sức nặng kéo chụm đầu lại nãy giờ, dang ra, nếp nhà lại lung lay như sắp sập đến nơi.
Thì ra ở nhà, Hoàng vẫn được gọi như thuở bé: con Bi.
Ở nhà là con Bi, xắn ống quần, gánh nước, tưới cải, nhưng ra đường nếu không thấy màu da, là một trang giai nhân tuyệt sắc với gương mặt Âu-Châu, với một thân hình của các minh tinh chiếu bóng.
Nhưng tâm hồn của cô gái kỳ dị nầy không biết thế nào. Hiếu vừa nghe sợ, vừa nghe mê, như con nhái sợ con rắn mà vẫn cứ riu ríu nằm im cho rắn táp.
Hoàng gọi giựt ngược:
- Hiếu ơi, xuống chị chỉ cái nầy, mau lên kẻo trễ.
Hiếu bỏ guốc chạy đùi đụi và khi xuống đến nơi nàng thấy Hoàng đang đè cổ một con gà giò, lấy dao ăn trầu của bà ngoại mà cứa cổ nó: con dao bửa cau dùng lâu ngày nên hết bén, Hoàng cứ cứa qua cứa lại mãi mà không đứt khiến Hiếu rùng mình bụm mặt.
Hoàng cười ngất và nói:
- Chị sẽ cứa cổ bọn đàn ông con trai như thế này nếu chúng nó hại chị.
Hiếu rú lên một tiếng rồi đâm đầu chạy mất.
- Con dịch, sao mầy lại nhát nó làm gì ?
Bà ngoại mắng Hoàng rồi chạy ra sân tìm Hiếu. Bà bắt gặp cô gái hiền lành nầy đang lấy một cọng rác thả trôi trên mặt nước vũng để cứu một bầy kiến sắp chết đuối.
Bà ngoại bấy giờ đã dạn ra, dám vịn vai của Hiếu và nói:
- Con giống ngoại lắm. Ngoại cũng không dám cắt cổ gà. Con Bi thì cái gì nó cũng dám hết. Thuở bé, nó hay bóp chết ngộp những con thằn lằn nào rủi ro lọt vào tay nó.
- Ngoại ơi, rồi đây ngoại !
Nghe Bi kêu, bà ngoại trở vào nhà và Hoàng tự ra sân. Cô đao phủ nầy kéo bạn mà rằng:
- Ta đi qua bên nầy xem nghĩa địa, đợi ngoại nướng thịt gà rồi tụi mình về xực.
Thật ra, nghĩa địa các tỉnh không đủ hăm mốt cái như Hoàng đã nói. Có vài tỉnh, dân họ chết, không biết chôn ở đâu chẳng hạn như tỉnh Bình Dương và Phước Tuy.
- Nè, bà ngoại xin làm gác-dan nghĩa địa nầy !
Hoàng chỉ nghĩa địa của dân tỉnh Biên-Hòa, chỉ mới lập ra độ năm năm thôi, rồi tiếp:
- Ở đây còn đất trống nhiều, qua Tết có thể trồng bông thọ, bông mồng gà kiếm thêm chút ít.
Cả hai vào nghĩa địa. Người gác-dan cũ sắp thôi việc ở đây, và hai vợ chồng hắn ngồi bó gối trước nhà chớ không hoạt động gì cả. Hoàng nói nhỏ với bạn:
- Anh chị ấy thú thật rằng từ nhỏ đến lớn họ chưa hề để chân ra ngoài Sàigòn lần nào cả. Họ không ý thức chút nào về lối sống ngoài ấy nên không tham vọng lớn, nhờ vậy mà họ hạnh phúc được với sự nghèo nàn của họ. Chị em mình cũng nghèo, em có hơn họ thì có chớ chị thì không. Nhưng mình đã trót ý thức, nên nhiều ham muốn. Mình khổ lắm phải không em ?
Hiếu chỉ làm thinh, vì nàng chưa thấy rằng nàng khổ. Nàng đang khám phá cuộc đời, thấy có tươi đẹp. Nhưng chưa bị ham muốn dày vò.
- Em nè, Hoàng lại nói, mặc dầu chịu được cảnh lam lụ nầy, chị vẫn mộng làm chúa ngoài kia, và chị thề sẽ thành công. Em thì khác, chị không thể sống vừa chừng như em hay như phần đông con gái khác được. Chị bị lép vế thiên hạ về màu da, về nguồn gốc của chị thì phải làm chúa hay làm tôi mọi chớ không mong được một đời hơi hơi khá giả, làm vợ thầy ký, thầy thông như ai.
Về sau, em sẽ nhớ đến buổi nói chuyện của ta hôm nay, và chừng đó, hoặc là em sẽ thán phục chị thành công hay em sẽ ngậm ngùi thương người bạn cũ cứ sống tối tăm trong nầy, không dám chường mặt ra vì đã chiến bại trên đường đời.
Một chiếc máy bay, lượn sà sà gần ngọn cây, tiếng máy nổ rền vang dội một góc trời, khiến Hiếu sợ hãi cứ dượm chui đầu trốn đâu đó.
- Em sợ đủ thứ như vậy làm sao mà đi đến nơi đến chốn được trên con đường sống nhiều chống gai; ở đây gần sân bay, nên tàu bay nó sà sà như vậy mỗi ngày mấy bận, không có sao đâu. Thôi về ăn cơm.
Hai người bạn gái băng ngang qua đường, và Hoàng hỏi:
- Bác có tìm cho em được chỗ làm nào chưa ?
- Chưa.
- Dầu sao em cũng có bác. Chị trơ trọi một mình... Nhưng chị sẽ tìm được chỗ làm, bằng cách bán công rẻ mạt. Chị chỉ đòi 500 đồng lương mỗi tháng, lẽ nào họ không cho.
- Năm trăm đồng ? Rồi lấy cái gì mà sống ?
Hoàng hóm hỉnh cười bằng mắt và nói:
- Thì cũng phải sống chớ.
° ° °
Qua tuần lễ thứ ba. Hiếu đánh máy nghe đã đỡ khổ tai người khác, và biết sử dụng đủ cả mười ngón tay.
Trường đông thêm được năm học viên nam phái, và vơi đi bớt tám nữ học viên đã mãn khóa.
Hiếu còn phải học thêm ba tuần lễ nữa, mà Hoàng thì đã sắp sửa thi lấy bằng vì nàng học trước Hiếu ngót nửa tháng.
Cái ý nghĩ phải xa Hoàng, làm cho Hiếu nghe trước một cảm giác bơ vơ kỳ lạ. Năm kia, khi rời khỏi trường trung học, nàng không có ý thức gì về sự tàn bạo của cuộc đời nên không cần ai che chở. Nhưng hôm nay Hoàng đã hé màn cho thoáng thấy gương mặt không hoàn thiện của cuộc sống, và bảo vệ nàng, nên nàng quen với sự dìu dắt ấy. Nay...
- Làm gì mà mơ mộng dữ vậy bồ ? Đã hết giờ rồi kia mà.
Hiếu giựt mình, ngẩng lên, cười với bạn rồi nói:
- Họ bảo đánh máy chữ, dễ ho lao, tôi sợ quá. Nhưng họ lại an ủi rằng không sao, vì phụ nữ nhờ có kinh kỳ nên "cái đó" theo ra ngoài hết, khỏi phải sợ như đàn ông.
Hoàng cười ngặt nghẹo một hơi rồi hỏi:
- Cái đó là cái gì ?
- Là cái tức ngực do sự đập tay lên máy gây ra.
- Làm sao "cái đó" lại theo "cái kia" cho được nó bà nội. Thầy thuốc mà họ nghe bà nội nói như vậy họ sẽ cười bể bụng.
Đây, một ông bác sĩ bạn đã giải thích cho tôi nghe như thế nầy: sở dĩ các thầy thư ký đánh máy mà hay mắc bịnh ho lao, chỉ vì họ bị trả lương rẻ mạt, họ sống thiếu thốn lâu ngày chầy tháng nên vi trùng cốc mới thừa dịp xâm nhập vào người họ được.
Hiếu bán tín bán nghi. Tất cả người Việt Nam điều tin những điều nàng vừa nói, thì một vài ông bác sĩ, biết có nói đúng hơn cả một dân tộc hay không và cái cô học viên đánh máy, ngày chúa nhựt gánh nước tưới cải, làm gì có được bác sĩ bạn mà khoe như vậy.
Nhưng không lẽ khoa học giỏi thế, lại không biết cách ngăn một tai hại cỏn con, ngăn máy đánh chữ làm cho tức ngực ?
Nàng còn chưa quyết định phải tin ai thì bỗng nghe Hoàng nói to:
- Hello !
Cả trường đều ngước lên, dòm ra đường. Phần đông học viên đều mỉm cười, trừ vài người mới vào sau, trong đó có Hiếu.
Họ mỉm cười mà nhìn một người thanh niên đậu xì-cút-tơ ở phía bên kia đường, vẫy tay chào họ.
Không hiểu sao, tự nhiên Hiếu nhìn xuống không dám ngó ra đường nữa. Thiên hạ chộn rộn rút giấy, đậy máy để đi về, nhưng nàng cứ ngồi đó mà thẫn thờ.
Hoàng bước vội ra ngoài, len lỏi qua không biết bao nhiêu lớp xe cộ chạy hai chiều để qua bên kia đường với thanh niên mới đến.
Cả lớp lần lượt đứng lên đi ra cửa và Hiếu là người ra sau hết. Theo thói quen, họ đứng dài theo vỉa hè để nói với nhau vài câu chuyện, và lần nầy để đợi người bạn trai đang cùng Hoàng vượt xe cộ để qua bên nầy.
- Chào các chị !
- Anh Trọng, sao giờ nầy lại rảnh mà đi dạo phố ?
- Coi, chớ lại không phải giờ tan sở sao ? Nếu không, sao các chị lại nghỉ.
- Nhưng tụi tui chỉ mới nghỉ đây thôi, còn anh thì chắc đã đi rểu từ lâu rồi.
Trọng cười hì hì mà không đáp.
- Anh Trọng nè, có chỗ làm cho tụi tui chưa ? Anh liệu hồn, anh mà nói không thì đừng mong rời khỏi chốn nầy.
- Có một chỗ thu ngân viên.
- Thôi lạy tổ, tiền đâu mà tụi nầy đóng thế chưn !
Trọng nhìn qua một lượt rồi nói:
- Nhiều gương mặt mới quá, tháng sau tôi trở lại đây chắc ngỡ ngàng lắm, không còn ai quen hết.
- Vì thế mà phải trở lại cho thường, kẻo rồi phải tiếc.
Vỉa hè trống lần lần vì ai cũng lo về để cơm nước, nghỉ ngơi và rốt cuộc chỉ còn lại có Hoàng, Hiếu và Trọng thôi.
Hiếu không đi được vì nàng đã quen đánh đôi đánh đọ với Hoàng, ngại đi một mình lắm, còn Hoàng thì cứ nói chuyện với Trọng mãi, nói không biết mấy xe mấy tàu mà chở cho hết.
Bỗng cô gái Ấn giựt mình nói:
- Ý chết, tôi quên giới thiệu với anh Trọng người em gái cưng của tôi - Hiếu, em gái tôi - Trọng người bạn học cũ của trường ta.
Đôi bạn trẻ chào nhau, nhưng Hiếu trốn đôi mắt tò mò của Trọng, hắn nhìn nàng trừng trừng từ nãy đến giờ ngay cả trong khi trò chuyện với Hoàng.
- Em làm sao đó chị Hoàng ?
- Thì em chớ còn em làm sao nữa.
- Nhưng chắc không phải là em ruột ?
- Cố nhiên. Hắc, bạch hai thứ khác nhau xa, làm sao mà ruột thịt cho được. Nhưng thôi, để bữa khác sẽ nói nhiều, hay anh có bảnh thì mời tụi nầy đi xi-nê, đi ăn cơm rồi mặc sức mà nói.
Nè, hai chỗ nhé ! Một cho trẫm và một cho ái khanh của trẫm đây nhé !
Trọng lại chỉ mỉm cười không đáp, rồi họ chia tay nhau. Khi tới trước nhà thờ Huyện Sĩ, họ lại đi hàng hai như thường lệ. Hoàng nói:
- Thằng Trọng hồi nãy đó, nó tương lai lắm. Nó đang làm thơ ký bút toán phụ cho hãng Vicolédo thì được ông chủ hãng ổng thương, cất nhắc lên làm thơ ký riêng cho ổng.
- Sao chị nói anh ấy lúc trước học đánh máy ở trường ta ?
- Ậy, cái tụi bút toán đâu có biết đánh máy. Mà công việc thơ ký riêng phải giỏi đánh máy, thành thử nó phải đi học một khóa.
- Thơ ký riêng làm những công việc gì chị ?
- Làm lu bù, cực lắm, mà toàn là việc riêng cho chủ nhơn, lắm khi phải đi mua vé chiếu bóng cho các ổng như là người nhà của các ổng vậy. Nhưng bù lại lương tháng tương đối khá cao. Khi nãy em có để ý gì hay không ?
- Không.
- Thành thật chớ ?
- Sao chị lại không tin lòng thành thật của em ?
- Nó nhìn em thiếu điều rớt con mắt é.
Hiếu thẹn đỏ mặt tía tai và nói:
- Cái đó thì em thấy.
- Nó tốt lắm, hiền hậu dễ thương lắm, mà nhiều tương lai nữa. Hiếu nè, chỉ còn có một tuần lễ nữa thì chị em ta xa nhau. Thỉnh thoảng ta sẽ đến thăm nhau, nhưng chị sẽ không còn ở cạnh em như bây giờ để mà làm cố vấn cho em và bảo vệ em nữa. Vậy em nên ráng mà giữ gìn. Con trai phần lớn toàn là quỉ dịch cả, không khéo sẽ khổ về sau, nhứt là em, tánh nhút nhát lại đa cảm, đa sầu.
Đôi bạn đi song song với nhau, mãi cho đến công trường Dân-Chủ. Nơi đây, như hằng bữa, họ núp vào đầu đường Yên-Đổ tương đối vắng xe, để trò chuyện thêm giây lát rồi mới chia tay nhau.
- Một tuần nữa ! Trên đường đời vạn nẻo, không biết rồi ta sẽ gặp lại nhau như thế nào. Giữa em và chị, ai sẽ thành công chưa biết, nhưng chắc chắn là chị quyết chiến đấu và quyết chiến thắng, mặc dầu chị không được võ trang đầy đủ cho lắm. Em cho chị là nhiều tham vọng ? Có lẽ em nghĩ đúng, nhưng chỉ có xã hội nào gồm đông kẻ nhiều tham vọng thì xã hội ấy mới tiến mau.
- Nhưng em e khổ cho cá nhân ta một khi ta chiến bại.
- Nhưng nếu nằm đó mà chờ đợi thời, không cựa quậy ta vẫn khổ như là chiến bại. Điều cốt yếu là ta có tham vọng hay không ? Nhưng không làm sao ta khỏi có, vì cuộc sống ở đô thành tự nhiên bắt những con người ý thức về số kiếp mình phải có tham vọng.
Như em chẳng hạn, với sắc đẹp có một không hai của em, không sớm thì muộn em sẽ thấy rằng em không an phận được với địa vị cô thư ký đánh máy của em. Em phải ngồi trên đầu trên cổ người ta.
Hiếu rất hiểu những lời nói của người bạn da nâu, nhưng nàng hiểu như học trò đệ nhị cấp hiểu những bài Triết, khi thầy giảng thì thấy những điều giảng giải rõ như ban ngày, mà một lát sau thì quên hết.
° ° °
Ngày qua, ngày qua rồi ngày qua. Hiếu đã biết trình bày một bức thơ có mỹ thuật, chớ không "may áo khỉ" như hôm mới vào. "May áo khỉ" là từ ngữ lóng mà học viên ở đây ra để đùa những bức thơ chỉ nằm trọn ở phân nửa trên của tờ giấy, còn phân nửa dưới thì trống trơn, y như là chiếc áo khỉ ngắn ngủn của phụ nữ thôn quê miền Nam.
Ngày qua ngày qua rồi ngày qua, Hoàng đã lấy bằng cấp để lăn xả vào cuộc đời hầu tranh sống.
Cái ngày mà Hoàng từ giã bạn đồng song, Hiếu nghe trơ trọi hơn bao giờ cả trong đời nàng. Con gà con bị mẹ cắn mổ phá bầy, tuy thế mà còn thấy mẹ quanh quẩn trong sân, còn ỷ lại được mẹ phần nào. Chỉ như Hiếu, nàng nghe mình chới với không biết bám vào đâu nữa cả.
Bạn đồng khóa của nàng cũng đã ra trường hết, và nàng ngồi lại trong tuần lễ cuối cùng với những gương mặt mới, có lẽ hay hơn, nhưng không làm sao bằng được mối tình bè bạn buổi đầu nhập học.
Chiều hôm ấy, sau buổi học tập, Hiếu vừa ra khỏi trường thì bỗng thấy Trọng ngừng xe xì-cút-tơ lại trước đó. Lần nầy Trọng đi từ hướng bến xe Miền Đông lên chợ, nên thuận phía, hắn đậu xe bên nầy, sát cửa trường. Chỉ được giới thiệu sơ có một lần với Trọng, Hiếu toan làm mặt lạ đi luôn, mặc dầu không sao nàng quên được người thanh niên ấy, hắn có một cái gì đặc biệt, nàng không nói ra được, nhưng nghe cảm tình với vẻ khác lạ của hắn lắm.
- Chào cô Hiếu ! Cô Hoàng đã mãn khóa rồi chắc ? Cô còn nhớ tôi hay không ?
- Anh Trọng !
Gọi tên người con trai xong, nàng hối hận lắm. Nàng nghe rằng làm bộ ngơ ngác, để chàng nhắc nhở tỉ mỉ lần gặp gỡ đầu tiên rồi mới giả vờ sực nhớ lại, có thế người ta mới không khinh rẻ mình. Nhưng đã lỡ rồi, vả lại hắn đã nhớ được tên nàng thì hắn cũng không cao cả gì đó mà phải ngại tự ái nàng bị va chạm.
- À, cô còn nhớ tôi. Hân hạnh lắm, cám ơn cô lắm.
Hiếu bối rối không biết nói gì nữa sau cái tên buột mồm nói ra ấy. Còn Trọng thì vừa hỏi thăm người bạn học cũ là Hoàng lại không cần tha thiết chờ đợi câu trả lời, mà hỏi sang chuyện khác:
- Cô về bằng gì cô Hiếu ?
- Dạ, bằng xe đạp như anh đã thấy hôm trước.
- Cô ở đâu cô Hiếu ?
- Dạ em ở Tân Định, đường Yên-Đổ, xóm Cù Lao.
Đáp xong câu nầy, Hiếu giựt mình và tức giận cho sự ngu ngốc của nàng lắm. Hoàng đã căn dặn nàng hằng trăm lần là không nên nên cho bọn con trai biết vùng mình ở. Nàng cứ nhớ mình là nữ sinh, đang trò chuyện với bạn gái, hay dại dột tưởng người con trai nầy tin cậy được, nên khai tuốt hết từng chi tiết nhỏ, cho đến tên cái xóm nàng cũng cung khai, chỉ còn thiếu số nhà và tên cha mẹ của nàng thôi.
Thật là nguy ! Chỉ có hôm nay Hiếu mới nhận thức đúng mức sự khó khăn ở đời, và sự cần thiết của một người dìu dắt trong bước đầu tiên của đường đời.
- Cô còn bao lâu nữa mới mãn khóa ?
- Dạ, một tuần lễ nữa.
- Để tôi cố gắng tìm cho cô một chỗ làm trong sở tôi.
- Cám ơn anh lắm. Và anh đừng quên chị Hoàng nữa nhé.
Bấy giờ Trọng mới sực nhớ đến Hoàng.
- Tôi không quên chị ấy. Nhưng chỗ làm hiếm hoi lắm, chưa chắc tôi đã tìm ra được một chỗ, nói gì đến hai chỗ. À nè cô Hiếu, tôi không dám làm mất nhiều thì giờ của cô, thôi, ta đi và nói chuyện dọc đường cũng được.
- Nhưng xe anh chạy mau.
- Có hề gì. Tôi chấp cô chạy trước rồi tôi rút vài giây là theo kịp cô.
Trọng chỉ muốn tránh chỗ nầy, có nhiều con mắt tò mò, nên khi đến đường Bùi-Chu vắng vẻ, chàng phóng xe qua mặt Hiếu rồi dừng lại.
Hiếu do dự không biết phải có thái độ nào thì chàng đã nói:
- Cô Hiếu xuống xe cho tôi hỏi thăm cái nầy.
Hiếu chưa quên những bài học về chuyện đời mà Hoàng đã dạy nàng, nhưng cũng không quên rằng Hoàng đã cho Trọng một cái chứng chỉ thật tốt. Vả lại, tự nhiên không hiểu sao, nàng cũng cứ muốn dừng bước với Trọng.
Trọng xem ra không nhút nhát lắm, nhưng đến lúc quyết liệt chàng lại đâm ra sợ. Chỉ nói có một câu như thế nầy mà chàng ấp úng rất lâu và lời chàng thì cứ ú ớ trong cổ họng chàng, Hiếu phải đoán mà hiểu.
- Cô Hiếu ơi ! thỉnh thoảng cô cho phép tôi ghé trường thăm cô một chút, hoặc đón đường như thế nầy mà thăm cô một chút nhé ?
Thật là không có lý do, sự thăm viếng nầy. Họ chưa là bạn nhau, cũng chưa quen nhau nhiều, nên trong sự thức tỉnh của bản năng tự vệ, Hiếu đáp:
- Em tưởng không cần gì phải thăm. Ta chưa...
- Ta chưa là bạn nhau. Nhưng nếu không thăm nhau làm sao thành bạn nhau được. Nhưng thôi, nếu cô cũng không cho tôi làm quen thân thêm với cô thì tôi không dám nài nỉ. Tuy nhiên, tôi có thể gặp cô giữa đường, chào cô và được cô chào lại chớ ?
Hiếu mỉm cười:
- Điều đó anh khỏi đòi hỏi, ai lại bất lịch sự đến đỗi không chào đáp lễ !
- Bấy nhiêu đó cũng đủ lắm rồi cho tôi, và tôi cảm ơn cô hết sức. Thôi, xin phép cô.
Hiếu ngẫn người ra nhìn Trọng khuất dạng nơi cua Bùi-Chu - Ngô-Tùng-Châu. Nàng tiếc đã quá giữ gìn và lo sợ không bao giờ được gặp lại người con trai đã đến trong đời nàng và xem chừng như khó lòng mà nàng để hắn ra khỏi nơi đó.
° ° °
Lần đầu tiên Hiếu thẫn thờ, không nghe, không thấy rõ những gì quanh nàng, khiến bà Trung phải ngạc nhiên giây lát. Nhưng bỗng nhớ lại thời niên thiếu của bà, nhớ lại những mơ mộng ban đầu của người con gái mới lớn lên, bà bùi ngùi nhìn con, băn khoăn tự hỏi đó là mộng suông, là bâng khuâng vơ vẩn hay là một cuộc bắt đầu đau khổ vì yêu.
Hôm đó Hiếu không nô đùa với em nữa. Nàng không còn nghe thích thú trong câu chuyện và trong cuộc chơi giỡn với trẻ. Đây là biên giới của giai đoạn cũ và giai đoạn mới của đời nàng, biên giới mà đêm thi rớt, nàng tìm mãi không thấy và hôm nay vượt biên giới ấy lại không hay.
Khi một chiếc phi cơ phản lực vượt qua khỏi bức tường âm thanh, người phi công lái chiếc máy bay phản lực ấy cũng chẳng hay biết gì cả. Nhưng người ngoại cuộc lại nhận thấy ngay nhờ tiếng nổ kinh thiên động địa mà cuộc vượt biên giới âm thanh gây ra.
Người ngoại cuộc đây là bà Trung. Bà nhìn trộm đôi mắt của Hiếu rồi đâm sợ, Hiếu như trông xa lắm, ngó vào một thế giới kỳ ảo nào, rồi thỉnh thoảng lại thở dài.
Bắt đầu từ hôm đó, mỗi đêm bà Trung mỗi rình con, Hiếu để ra nhiều thì giờ hơn mọi ngày để chải gỡ, để săn sóc móng tay, và áo quần của nó, nó ủi kỹ lưỡng hơn, một làn nếp sai nho nhỏ cũng làm nó khó chịu lắm. Ủi lại cho mất dấu sai ấy nó mới nghe.
Về đêm, bà lắng nghe tiếng con cựa mình trằn trọc, lắm hôm, Hiếu thao thưc mãi đến hai giờ sáng, trái với thường ngày, gánh nước xong, vào khoảng mười một giờ rưởi là nàng đi nằm giây lát rồi ngủ khò, hợp với thói hay ăn hay ngủ của con gái mới lớn lên.
Ban ngày, dặn gì một lát là Hiếu quên mất và nhứt là nó hay đập bể chén bát. Nó chỉ ừ hử với em nó chớ không trả lời vì nó có nghe em nó nói gì đâu !
Bà Trung hơi an lòng. Đó là dấu hiệu mới bâng khuâng vì một hình bóng hoàng tử đẹp trai còn mờ ảo phi ngựa đằng chơn trời xa, chớ chưa phải là yêu, vì khi yêu, người ta vui rộn lên. Cũng không phải đau khổ vì yêu, bởi vì nếu đau khổ nó đã để lộ những dấu hiệu tánh cách khác hẳn rồi.
Hiếu càng thẫn thờ hơn là vì người con trai mà nàng từ chối lời xin thăm viếng, không trở lại. Nàng đã lỡ dại quá giữ gìn (lỡ dại là nàng nghĩ thế, chớ nếu các nhà đạo đức mà nghe vậy, đã khen rằng nàng đã khôn ngoan mà hành động đúng phép); nhưng đáng lý gì chàng phải bất kể lời cấm đoán của nàng mà cứ cố lì, trở lại như thường, y như những anh si tình trong tiểu thuyết, để cho nàng phải sợ hãi, phải bực bội, rồi nhờ đeo đuổi một cách dai dẳng, nhẫn nại lạ kỳ mà...
Chiều hôm nay, còn hai ngày nữa, là mãn khóa, Hiếu uể oải đạp xe về nhà; thành phố hôm nay sao mà buồn bã kỳ lạ; xe cộ, đường xá, nhà cửa, người đi đường, tất cả bỗng dưng như xám màu lại. Và lòng nàng sao mà nghe chán nản như nàng đã sống qua hàng mấy mươi năm.
Chỉ còn có hai hôm nữa thôi, rồi bặt tin nhạn cá, không làm sao mà chàng biết được nàng ở đâu để tìm thăm.
Tất cả cái háo hức sống như lụn đi và cuộc đời chưa nếm mà đã nghe như là vô vị lạ kỳ.
Ngã tư đường Hồng-Thập-Tự, ngã tư Phan-Đình-Phùng, Công trường Dân-Chủ. Tới đây Hiếu hơi bùi ngùi nhớ người bạn da nâu bây giờ không biết có tìm được chỗ làm hay chưa, hay vẫn còn tưới cải.
Nàng rẽ tay phải và khi đâm đầu vào đầu đường Yên-Đổ thì suýt ngã xe vì quá bối rối. Người con trai nàng mong đợi, đang đứng trên lề cỏ, tay vịn một chiếc xe đạp bằng sắt đã han rỉ, cúi đầu chào nàng rất lễ phép và rất nghiêm trang.
Chàng không thốt ra lời nào cả, không dám kêu gọi gì hết và Hiếu chào đáp rồi đi luôn. Nhưng qua khỏi đó độ chừng vài bước, không có duyên cớ gì cả, tự nhiên Hiếu ngã xe, ngã thật tình lần nầy.
Mãi cho đến ngày sau xa, Hiếu vẫn không biết tại sao hôm đó nàng lại té. Không, nàng không giả té đâu. Có lẽ nàng muốn ngừng xe lại quá, và ý muốn mãnh liệt quá cho đến đỗi cử động nàng bị ảnh hưởng.
May quá, lúc ấy đường vắng hoe, và Hiếu xấu hổ lồm cồm ngồi dậy thật lẹ, không bị tai nạn nào khác nữa.
Trọng kêu rú lên một tiếng thất thanh, buông xe của chàng và nhảy lại có mấy bước là tới nơi. Nhưng chàng không dám đỡ Hiếu mà chỉ xàng quây quanh đó và nhìn Hiếu tự lực đứng lên.
- Cô có sao không ?
- Cám ơn anh, không hề gì.
Bấy giờ Trọng mới dám dựng xe của Hiếu lên, vừa dựng vừa nói:
- Hình như tay của cô rướm máu.
Quả thật thế, lòng bàn tay của Hiếu có lẽ vì chụp xuống mặt đường có cát rồi chuồi trên ấy nên bị trầy sơ, Hiếu nhìn bàn tay của mình và bây giờ mới nghe đau.
- Tôi xin lỗi cô.
- Không, anh có lỗi gì đâu.
- Tại tôi chào cô, khiến cho cô phải lơ đãng.
Hiếu sợ Trọng nhìn thấu được lòng nàng, hoảng sợ cãi:
- Không, không phải vậy. Tôi đã đi xa rồi kia mà.
Trọng đẩy xe của nàng vào sát lề và Hiếu thấy xe hơi đằng xa chạy tới, cũng hoảng mới nhớ lại rằng nàng đang đứng giữa đường.
Hai người không biết nói gì với nhau nữa cả nhưng không ai chào ai để mà đi. Trọng thì cứ giữ riết chiếc xe đạp của Hiếu làm như đó là xe của chàng, còn Hiếu thì cứ đứng đó như đợi Trọng sửa giùm xe.
Trọng nuốt nước miếng mấy lần mới nói được một câu bị ngắt làm ba đoạn:
- Cô Hiếu ơi... bữa nay tôi đi xe đạp... để cùng đi với cô.
Nói rồi chàng đâm hoảng, day mặt đi chỗ khác, Hiếu nghe lòng nàng xao xuyến lạ kỳ, mặc dầu đó là một câu nói rất thường chớ chẳng phải là một cuộc tỏ tình.
Nhưng nếu không nói gì, hoặc nếu giữ gìn như trước, Trọng sẽ đi luôn rồi không còn làm sao mà gặp lại nhau nữa nên giọng run run, nàng nói thật khẽ:
- Nhưng anh đâu có về cùng đường với em.
Đây là tiếng EM đầu tiên mà Hiếu dùng để xưng hô với một người con trai không phải là anh họ của nàng.
- Phải, nhưng thưa cô, tôi cũng đi Tân-Định có việc.
- Nhưng anh đi với em, ngang qua xóm em, bất tiện lắm.
- Có gì đâu mà bất tiện ? Gần tới xóm Cù-Lao, tôi thụt lại sau, cô đâu còn phải ngại.
Trọng không có lý do gì để đòi đi cùng với Hiếu cả. Nhưng Hiếu đã không phản đối mà chỉ đưa những cớ rất yếu để thối thác, tức là mặc nhận cho chàng cùng đi với. Nhưng đến phút chót, sau một hồi lâu do dự nàng lại không khứng cho Trọng cùng đi:
- Thôi anh, ở đây nói gì thì nói rồi anh về.
Trọng mừng hết sức, nhưng lại không biết nói gì. Chàng hỏi:
- Vết thương cô nghe làm sao ?
- Bây giờ thấm nên nghe rát lắm.
- Chỉ tại tôi.
- Không phải tại anh.
- Tôi xin lỗi cô.
- Không, anh có lỗi gì đâu.
Thật là nói bâng quơ, nói chỉ để cho khỏi làm thinh rồi sanh ngượng. Nhưng họ cũng không tìm được cho nhiều những lời tầm ruồng như vậy cho đủ số mà trám đầy thời gian trống không ấy.
- Cô.. cô... còn ba, má, đủ.. chớ ?
- Dạ, còn đủ. Còn anh ?
- Tôi chỉ có má thôi.
- À, anh ở đâu ?
- Tôi ở trong Bàu Sen.
Lần này họ đã biết nói những câu hơi có ý nghĩa một chút.
- Xa quá !
- Ừ ! Tân-Định với Bàu Sen xa nhau quá ! Nhưng không xa...
Ý chàng muốn nói: "Nhưng lắm khi Bà-Rịa với Cần-Thơ, vốn xa nhau hơn, mà có những trai gái ở hai nơi đó lại thành vợ chồng với nhau được", nhưng chàng không dám nói cho hết câu, thành ra lời của chàng thật mâu thuẫn.
Hiếu nghe cái gì mà kỳ cục quá: xa, nhưng không xa, nên nàng bật cười. Trọng cũng cười mà rằng:
- Xa mà gặp nhau thì hết xa.
- À, anh nè...
- Sao cô...
- Ta sẽ không bao giờ gặp nhau nữa...
- Trời ơi, sao lại vậy ?
- Vì mốt nầy em mãn khóa, không còn đi học nữa.
Trọng thừ người ra, đứng lặng rất lâu, như là một cái gì vừa sụp đổ trong lòng chàng. Lâu lắm chàng mới nghĩ ra được một mẹo:
- Số dây nói của tôi là 22.578, cô cứ gọi là có tôi ở đầu dây ngay.
- Nhưng em lại không có điện thoại mà cũng không biết sử dụng điện thoại.
Trọng lại tần ngân đứng lặng rất lâu rồi đề nghị:
- Hay là như thế nầy. Năm hôm nữa, vào giờ nầy, ta sẽ gặp nhau nơi đây, để hỏi thăm tin tức về thi cử lấy bằng của cô, được hay không cô ?
- Giờ nầy là giờ cơm nước, em không thể bỏ nhà mà đi, trừ đi học. Em đi buổi trưa được, từ hai giờ rưởi đến bốn giờ, nói là đi tìm việc, hay đi thăm bạn.
- Cũng hay...
- Nhưng anh lại mắc giờ làm.
- Không hề gì, tôi muốn đi lúc nào tùy ý tôi.
- Vậy ba giờ trưa, hôm đó, em sẽ có mặt tại đây...
Hiếu lên xe, đạp vài tua rồi ngó ngoái lại thì thấy Trọng vịn xe chàng, đứng đó ngó mông theo. Nàng đâm ngượng và nghe nhồn nhột sau lưng, rất khó chịu mãi cho đến lúc chắc bụng rằng mình đã khuất dạng sau một khúc đường cong, thần kinh của nàng mới giãn ra được.
Hôm ấy, cô Hiếu của những năm tháng trước lại trở về, một cô Hiếu linh động, nhí nhảnh, cười hát vang nhà, bò dưới đất để giỡn với các em nhỏ của cô. Thành phố đang xám xịt hồi chiều, bỗng dưng nhuộm màu hồng và màu hồng ấy tràn ngập cả hang cùng ngõ hẻm, vào tới nếp nhà sàn tăm tối nầy.
" Giương cung lên trời ta bắn con chim xanh lơ,
" Giương cung lên trời ta bắn con chim xanh lơ,
" Con chim xanh xanh xanh, tiếng hát nó thanh,
" Con chim xanh xanh xanh, tiếng hát nó thanh,
" Chờ cho mưa gió trời...."
Bà Trung theo dõi con từng giây từng phút, tế nhận được chuyển biến mới nầy, nên bà đâm lo, Hiếu nô đùa cười hát một cách rất khác thường và đó là sự vui rộn của thời được yêu.
Tối lại, trước khi coi cửa cho con bà gánh nước, bà thỏ thẻ với chồng:
- Ba nó nè, con Hiếu, cho đi ra ngoài mãi như vậy không biết có hại gì hay không ?
- Hại hay không là tùy ở nó cả. Tôi biết mẹ nó muốn nói gì, nhưng đời nay, không thể cứ giữ con mãi trong buồng.
- Nhưng phận sự bảo vệ con cái của cha mẹ, ba nó xem như không có sao ?
- Có, nhưng chỉ phần nào thôi. Ta không làm sao hơn được, nhứt là vì gia cảnh của ta. Ta nghèo, cần cho con cái đi làm, không sao giữ được.
Bà Trung làm thinh rất lâu rồi thở dài mà than:
- Có con gái lớn như chứa súng lậu trong nhà, phải nơm nớp lo sợ mãi.
Nằm ở buồng ngoài với mấy em nhỏ, Hiếu soát lại những gì đã xảy ra khi chiều, rồi nàng xấu hổ quá. Tự nhiên nàng cho phép Trọng tìm nàng, về sau nầy. Tuy không nói hẳn ra mà cũng bằng như là chỉ chỗ cho chàng đi đến nơi.
"Nhưng chắc rằng chàng đã yêu mình, Hiếu nghĩ vậy và bớt thẹn thầm, vì khi người ta yêu người ta quên tất cả, quên những đường đột của người yêu"
Hiếu không hề tự hỏi có phải đó là tình yêu hay không vì nàng đã tin như thế rồi ngay từ phút thoáng thấy dạng Trọng ở đầu đường.
Đối với nàng, yêu là hồi hộp, là e thẹn, là mong được gặp lại nhau. Nàng đã qua đủ ba thứ tình ấy, thế là nàng đã yêu, và Trọng xem ra cũng đã qua đủ ba thứ tình ấy, thế là Trọng cũng đã yêu.
Tình yêu dừng bước lại nơi mơn trớn dịu nhẹ trong lòng, thôi bâng khuâng không đâu trước một con người có thật, bằng thịt bằng xương, chỉ có thế thôi, ngoài ra Hiếu không nghĩ xa hơn nữa.
Cô Hiếu không có bạn bè, không từng xem hát, xem chiếu bóng, không từng đọc tiểu thuyết, nên cô không tưởng tượng nổi một mối tình ngoài cuộc hôn nhân. Yêu, đối với cô, là quen nhau như thế, cảm mến nhau như thế rồi cưới nhau như ba má cô đã làm, rồi sanh con đẻ cháu đầy nhà như trong các truyện cổ tích mà thuở nhỏ cô thường nghe kể.
Nhưng mà yêu là mong nhớ nhau nữa chớ. Hiếu nhẩm tính lại ngày hẹn với Trọng thì chợt thấy rằng năm hôm là lâu quá, là cả một thiên thu. Nhưng đó là ngày mà Trọng định chớ không phải nàng. Hồi chàng đề nghị, nàng không kịp nghĩ đến khoảng thời gian dài quá ấy, mà có nghĩ đến điều đó, không lẽ nàng lại thâu ngắn bớt hay sao.
Năm ngày nữa mới thấy lại mặt chàng. Ôi cha, sao mà chàng dễ... Không, chàng dễ... cái gì, Hiếu không dám nghĩ thầm cái tiếng tĩnh từ ấy, vì nàng sợ chính nàng chế nhạo nàng.
Hiếu muốn hình dung gương mặt chàng thử xem sao nhưng không thể được. Chưa bao giờ nàng dám nhìn chàng tận mặt, có nói gì với nhau thì nàng ngó mông xa xa, hay nhìn mặt đất, và như vậy nàng chỉ quen được có đôi giày của chàng thôi.
Năm ngày nữa ! Năm ngày nữa sẽ gặp lại chàng. Ừ rồi sao nữa ? Rồi sao nữa ? Hiếu không biết rồi sẽ ra sao, nhưng vẫn không mong mỏi gì hơn, gặp mặt chàng là đủ rồi, miễn nghe chàng nói gì cũng được, là nàng sung sướng như là chàng đã tỏ tình.
Năm ngày nữa ? Hiếu kéo theo trong giấc ngủ năm ngày dài lê thê như kéo một chuỗi mộng của những ngày chưa gặp Trọng, chưa quen với người con trai dễ mến nào cả.
° ° °
Làng báo Saigon mỗi ngày bán lên được... một số từ khi Hiếu lấy được bằng cấp đánh máy.
Mỗi sáng sớm, thầy Trung bảo con ra đầu ngõ mua tờ báo hằng ngày để xem có ai cần dùng người chăng.
Mà phải mua báo thật sớm, thầy nhấn mạnh ở điểm đó, mua ngay lúc hừng đông 2, bởi vì nếu có một lời rao nào đăng báo thì nội buổi sáng hằng ngàn người không việc hay biết rồi. Cốt là hay biết trước họ, thế nào cho bảy giờ rưởi sáng đã có mặt tại cái hãng cần người ấy. Chụp giựt như vậy, thế mà khi đến nơi đã thấy hằng năm bảy chục người đứng chực trước cánh cửa chưa mở. Ít hy vọng lắm, và sự may mắn chỉ một phần ngàn thôi. Tuy nhiên, vẫn phải chạy lung tung như vậy, họa hoằng mới gặp vận, chớ cứ chần chờ thì chắc chắn là phải chịu cảnh không bao giờ tìm được việc cả.
Vì vào hừng đông, em Hiếu đứa nào cũng còn ngủ say nên luôn luôn nàng phải đi mua báo. Từ đầu ngõ vào nhà, Hiếu vừa đi vừa đọc cũng được vài bài của trang trong, những tiểu thuyết tình cảm, những chuyện tâm tình bạn gái. Lần nào nàng bước lên thềm, ông Trung cũng hỏi một câu bất di bất dịch:
- Có hôn con ?
Và nàng đáp bằng một câu cũng bất di bất dịch:
- Dạ không, ba à !
Rồi thầy Trung cướp lấy tờ báo trên tay con để đọc tin quốc tế. Từ hai mươi năm nay, thầy đón mỗi ngày cái tin tức nó báo một cuộc thay đổi gì trong kiếp đánh máy của thầy, chẳng hạn như người ta bỗng khám phá ra rằng đánh máy nhọc nhằn lắm, phải trả lương cho thơ ký đánh máy cao như lương của thu ngân viên. Nhưng tin xa ấy không bao giờ đến và thầy cứ tay làm hàm nhai, không bao giờ dám đi xem cải lương một đêm cho biết với người ta.
Được cái là từ hai mươi năm nay, thầy đọc báo khỏi tốn tiền, đọc cọp của bạn đồng sở. Nay, vì cần tranh thủ thời gian nên phải bóp bụng bỏ ra một ngày hai đồng bạc.
Đọc hết tin tức năm châu, thầy ăn hủ tíu, có hôm ăn cơm chiên rồi nói:
- Đời nay ai cũng có một đứa em, một đứa cháu cần nhét vào đâu đó, nên các hãng ít khi phải rao báo cần người làm. Con phải tìm lấy mới được, đi tìm và đăng báo mà tìm.
Làng báo Saigon, bán thêm mỗi ngày được một tờ báo, mà các mục tìm việc của các báo, mỗi ngày cũng dài thêm ba giòng, ba giòng lời rao vắn tắt của "Cô Hiếu, nhờ ông Trung, hãng Sudiwimport chuyển giao".
Ba hôm đã qua, từ ngày lấy được bằng, và Hiếu tính ra thì hôm nay là ngày hẹn ước với Trọng. Và cũng hôm nay là ngày nàng đi tìm việc, theo lời gợi ý của ông Trung. Thành thử Hiếu đi tự nhiên, khỏi phải viện cớ gì cả, và nàng trang điểm tốn nhiều thì giờ hơn mọi lần, cũng khỏi lo mẹ nghi ngờ.
Nôn nao chờ đợi ngày nay, giờ nầy mà khi gần tới giờ hẹn, nàng lại đâm sợ, do dự không dám đến đó. Nàng không sợ Trọng, cũng chẳng sợ ai hay biết, nhưng sợ cái gì mơ mơ màng màng không thể nói ra được với chính mình.
Vì thế mà đã hơn ba giờ rồi mà Hiếu chưa ra khỏi nhà và người con trai mới vỡ lòng yêu là Trọng lại phải vỡ lòng mong đợi y hệt như bất kỳ trong cuộc hẹn hò giữa đôi trai gái nào, vì luôn luôn bên nữ họ đều có duyên cớ để đến trễ giờ.
Khi Trọng tuyệt vọng sắp sửa lên xe để về sở thì thấy Hiếu từ trong hướng Tân-Định thong thả đạp xe ra. Nói thong thả không phải là nói quá, vì quả Hiếu đã cố ý chậm bước như vậy, và Trọng vừa hết sốt ruột nhẫn nại chịu số phận về không, thì lại phải sốt ruột nữa mà nhìn Hiếu tiến đến chầm chậm như đi đưa đám ma.
Tuy nhiên, Trọng không tức giận, (mà có tức cũng chẳng dám giận nào) vì nỗi mừng rỡ của chàng lấn át cả mọi thứ tình khác.
- Em !
Chàng kêu lên tiếng đó rồi hết cả hồn vía vì đã buột mồm thốt ra cái tiếng mà đáng lẽ chàng chưa được phép dùng.
Nhưng Hiếu không có phản ứng chống đối, mà trái lại, nàng cũng mừng rỡ trông thấy và nguyên nhân của nỗi mừng của nàng có thể là tiếng "em" đó phần nào.
- Anh chờ em có lâu không ?
- Không, anh chỉ đến độ nửa phút thôi, suýt đi trễ nữa là khác.
Thật là kỳ dị, bọn đàn ông con trai. Họ nhận cả những lỗi mà họ không có làm để xí xóa cả những lỗi của bạn họ. Nhưng khi hết yêu, không rõ những lỗi ấy sẽ bị đẩy dồn về phía bên nào.
Năm ngày, năm đêm đã giúp Trọng quen nhiều với Hiếu trong tưởng tượng vì thế mà lần nầy chàng dạn mồm dạn miệng ra:
- Em thi đậu chớ ?
- Cố nhiên.
- Sao lại cố nhiên ?
- Anh lẽ nào không biết mà còn hỏi. Nếu em thi rớt thì còn ai mà chịu đóng tiền để mà học.
Đôi bạn cười xòa.
- Em nè, bây giờ em định làm gì ?
- Em đang tìm việc. Cái chỗ làm anh hứa hôm nọ, đã có chưa ?
- Anh có nói với ông chủ anh, ổng bảo để tính lại.
- Hy vọng hay không ?
- Nhiều hy vọng vì anh nài nỉ dữ lắm. Em nè, làm sao gặp nhau mỗi ngày ?
Hiếu cười trách:
- Mới vừa thấy mặt chưa nói với nhau gì lại lo buổi gặp tới. Anh chỉ thích sống với tương lai mà bất kể hiện tại chắc...
Trọng cũng cười:
- Không, nhưng vì anh lo đến điều ấy quá nên không nín được.
- Nếu ông chủ của anh thỏa mãn lời nài nỉ của anh, anh làm thế nào cho em hay tin ?
Trong hai người, người yêu nhiều chắc là Trọng vì cô gái nầy đủ bình tỉnh để nhớ việc thực tế là chỗ làm, và trở lại vấn đề ấy mãi.
Trọng nói:
- Chính thế, anh băn khoăn muốn gặp em chỉ để trả lời vụ đó, nếu may mắn ông chủ nhận lời.
- Anh trớ thật tài. Ba em làm ở hãng Sudiwimport. Có gì, anh cứ tìm cho ba em, thầy tư Trung.
- Trời ơi, anh đâu dám. Rủi ba hỏi do đâu mà anh quen với em, lại kiếm chỗ làm cho em thì anh thật không biết trả lời thế nào.
Trọng mới yêu lần đầu, còn sợ ông bố người yêu ghê lắm. Và chàng yêu chân thật, quyết việc trăm năm với Hiếu, nên xem trước ông Trung là cha vợ, mà cha vợ thì sợ là phải lắm.
Thấy Hiếu cứ làm thinh, chàng hỏi:
- Té ra ba cũng là tư chức.
- Dạ.
- Còn má ?
- Má chỉ là nội trợ thôi.
- Em là con thứ mấy trong nhà ?
- Em là chị cả.
- Em có mấy em tất cả ?
- Một tiểu đội. Nguy lắm anh ơi.
- Hay là như thế nầy. Cứ hai ngày, em đến sở anh một lần, cho anh thăm em, và để nghe ngóng tin tức.
- Dạ, cũng được.
- Em Hiếu.
- Dạ.
- Em dám đi ăn cơm với anh không ?
- Tới bữa ăn không có mặt em tại nhà không được.
- Em chỉ sợ như vậy thôi hả ?
- Dạ.
- Chớ không phải sợ người ta thấy đi với anh hả ?
- Dạ không.
- Như vậy chắc em dám đi coi chiếu bóng với anh, vì coi chiếu bóng, ngoài giờ ăn.
Sao hôm nay Trọng lại can đảm thế và giỏi thế. Chàng đã dám nói lu bù chuyện lại biết cách chận họng, bắt bí con gái nữa là khác. Quả thật Hiếu bí lối không biết phải từ chối làm sao. Làm thinh rất lâu rồi nàng nói:
- Để thủng thỉnh đã anh à. Hiện giờ bất tiện lắm.
- Nói chuyện với nhau ngoài đường như vầy mới là khó coi.
- Nhưng ở đây em lại không sợ gì cả.
Hiếu nói đúng. Khi người ta sợ ma, người ta nghe yên lòng hơn, khi nhìn thấy sự sống chung quanh người ta. Trong nhà, bất kỳ nhà nào, sự sợ hãi cũng gia tăng lên cả. Hiếu sợ điều gì không rõ và tánh cách không rõ rệt ấy giống như sợ ma.
Đôi bạn lại không biết nói gì với nhau nữa. Nhưng họ có cần nói gì cho nhiều đâu, còn trái lại nữa là khác. Cuộc đối diện đàm tâm có lẽ hùng biện hơn bất kỳ kim ngôn mỹ ngữ nào. Khi mà người ta đứng gần nhau để không nói gì mà vẫn không chán nhau, không muốn rứt ra mà đi, tức là người ta mến nhau lắm, và bên nầy như nghe được nỗi lòng thầm lặng của bên kia và ngược lại.
Trọng đã dám gọi Hiếu bằng em, và Hiếu nhận tiếng em đó, nội chi tiết ấy cũng đủ nói nhiều về sự tiến triển của tình cảm nơi họ rồi.
Chắc một đôi trai gái yêu nhau, không cần có một cuộc tỏ tình nào, dầu khéo hay vụng. Người ta ngầm hiểu lời nói của đôi mắt, lời của sự ấp úng, lời của sự im lặng nữa và người ta cứ bước tới, bắt đầu từ sự hiểu ngầm nhau ấy.
Vì thế mà Trọng thốt ra một câu mới nghe thật quá đường đột vì không có cuộc tỏ tình nói trên nó bắc cầu giữa tình quen biết thường với tình yêu.
- Em Hiếu ơi nhớ lắm, nhớ quá, một ngày không thấy mặt em, anh ăn ngủ không ngon.
- Thì anh đã dặn em hai ngày đến sở anh một lần.
- Anh muốn sửa đổi lại, em nên đến mỗi ngày.
- Kỳ quá, người ta cười chết. À anh, em đến đó, em mắc cở lắm, lại không biết làm sao hỏi thăm anh.
- Anh có dặn chú tùy phái.
- Tùy phái là ai, em nhận sao ra chú ấy ?
- Chú ấy có bàn viết ngoài trước hết, bước vào cửa là gặp bàn chú ấy ngay. Em hỏi thăm tên anh là chú ấy biết. Anh không có khách nào khác hết.
- Đồng hồ anh đã mấy giờ rồi đó ?
- Bốn giờ rưỡi.
- Trời, như là mới gặp nhau năm phút. Em phải về giúp má lo cơm nước. Thôi, mốt anh nhé.
- Buồn quá. Nhưng anh cũng phải đến sở. Ông chủ anh cần anh luôn, anh vắng mặt lâu, ổng khó chịu lắm.
Như lần trước, Hiếu khuất dạng sau khúc quanh Trọng mới chịu lên xe. Lần nầy anh đi xì-cút-tơ và vội vàng phóng xe về sở kẻo chủ anh sốt ruột.
Quả thật thế, Trọng vừa bước vào phòng giấy của ông chủ hãng - chàng luôn luôn ngồi chung buồng với ông ấy - thì ông ta đã nói:
- Tôi đợi thầy từ ba giờ đến giờ. Tập hồ sơ xanh đâu ?
Trong khi Trọng lấy tập hồ sơ ấy ông ta hỏi:
- Hôm qua thầy đi gởi tiền dưới ngân hàng chưa đưa biên nhận cho tôi chớ ?
- Dạ đúng như vậy, vì ông bận khách luôn. Tôi sẽ đưa ông ngay bây giờ đây.
- Còn bức thơ cho hãng lông vịt, đã gởi đi chưa ?
- Dạ đã gởi hồi sớm mai nầy.
- Với lại vụ thương lượng với ông chủ đất ở Gò Vấp đang hăm kiện ta?

- Dạ, đã có kết quả khả quan. Ông ấy nhận một số tiền bồi thường phải chăng.
- Còn vụ con Hélène của tôi xin vô trường Marie Curie ?
- Dạ, bà Proviseur hứa cứu xét đơn xin.
- Còn cau luộc Đồng-Môn cho vợ tôi ?
- Dạ, mốt nầy sẽ có.
- Tốt lắm. À, thầy đã tìm được những ngôi nhà, ngôi chùa nho nhỏ bằng sứ để tôi gắn non bộ chưa ?
- Thưa, tôi lục lạo khắp Sài-Gòn mà không tìm thấy. Tôi sẽ tìm kiếm trong Chợ-Lớn. Hình như từ sáu năm nay, món hàng ấy không được nhập cảng từ Ma-Cao qua đây nữa.
- Thầy phải tìm cho ra. Tôi nóng lòng thấy hòn non bộ thành hình trong vườn nhà tôi. Thầy Trọng...
Ông chủ nhìn Trọng khi chàng mang hồ sơ đến, và gọi ngay tên chàng, mặc dầu chàng đang đứng trước mặt ông.
- Dạ.
- Nghề thơ ký riêng cũng khá nhọc, và tôi biết sự cố gắng của thầy để làm vừa lòng tôi. Vì thế, mà tôi nghĩ nhiều về cái chỗ làm mà thầy nài nỉ xin giùm người quen của thầy.
- Dạ cám ơn ông chủ.
- Và tôi quyết định thỏa mãn thầy. Người ấy thế nào ?
- Dạ....ơ...hơ...
- Tôi muốn biết xem người ấy có siêng năng, đứng đắn và hạnh kiểm tốt hay không.
- Dạ, tôi xin bảo đảm.
- Mặc dầu hãng không cần thêm người mà trái lại còn muốn bớt tổn phí, vì cuộc làm ăn không ra làm sao cả. tôi cũng đành nhận thêm một chơn thơ ký đánh máy để làm vui lòng thầy. Vậy thầy bảo người ấy mai nầy đến đây xem thử.
Trọng thừ người ra, vì mừng, vì bối rối, giây lâu chàng hỏi:
- Thưa ông, ngày mốt có được hay không ?
- Sao không mai, mà lại mốt ?
- Vì tôi đã dặn cô ấy mốt đến đây. Tôi không biết nhà cô ấy nên dặn lại không được.
- Hừ... ừm...! Không biết nhà ! Thôi, mốt cũng được.
Trọng vẫn còn bối rối. Khi nãy chàng quýnh quáng vì tin mừng, vì không biết làm thế nào nhắn tin cho bạn đến sớm hơn, giờ chàng bấn loạn trí óc vì sự may mắn đến thình lình ấy đặt trước một tình thế khó khăn: chàng chưa là người yêu của Hiếu, và Hiếu đến đây làm việc, không giúp điều kiện cho chàng chinh phục nàng, còn trái lại nữa.
Tuy nhiên dầu sao chàng cũng được gần Hiếu mỗi ngày như ước muốn, và điều ấy làm chàng vui rộn lên.
Nhưng đồng hồ treo trên tường sao mà như là ngừng chạy, trong khi còn đến năm mươi tiếng nữa nàng mới đến đây. Nàng đến đây, nàng được nhận và sau vài tháng là một đôi vợ chồng trẻ sẽ mỗi ngày đi chung xe nhau đến sở và từ sở ra về cùng chung trên chiếc xe xì-cút-tơ ấy. Hạnh phúc sao mà đến dễ dàng quá, lại đúng y như trong mộng tưởng của chàng.
Ngày long trọng ấy đến, sự việc sẽ như thế nào không rõ chớ hiện giờ thì Trọng không làm việc được và chàng quên tất cả các bức thư của chủ hãng giao cho chàng.
Chồng làm thơ ký riêng, vợ làm nữ thơ ký đánh máy. Lương tháng của hai người cũng được sáu ngàn. Họ sống no ấm lại tiết kiệm được chút ít phòng ngày sau có con... À, họ sẽ đi du lịch độ mười lăm hôm sau ngày cưới. À, Trọng sẽ không ở trọ nhà bà con ở Bàu-Sen nữa mà dọn một căn nhà đâu đó ở các xóm có nhà rẻ tiền như trên Bàn-Cờ chẳng hạn. Họ sẽ ăn cơm tháng xách tới nhà, họ sẽ...
Mặc dầu hôm sau đó không có hẹn, Trọng cứ dặn người tùy phái gọi chàng ngay khi có một cô gái như thế... như thế... đến hỏi chàng. Nhưng dặn xong, chàng không an lòng, thỉnh thoảng chạy ra ngoài dòm chừng một cái. Anh tùy phái ngỡ đó là nhơn tình của chàng và ngỡ hiểu gì gì, nhìn chàng, nháy mắt rồi cười hóm hỉnh mỗi bận chàng dòm ra.
Cái hôm sau đó, tuy thế mà Trọng ít bôn chôn bằng cái ngày hôm sau nữa là ngày ước hẹn. Chàng nhớ ra là không có định giờ cho Hiếu và Hiếu có thể đến vào buổi chiều. "Thật là mình ngốc quá, chàng nghĩ. Sao lại không hẹn giờ ? Lần sau phải khôn ra mới được".
Hôm ấy ông chủ vui tánh lắm, và mới bước vào văn phòng, hồi chín giờ ông đã hỏi:
- À, chào Trọng. Thế nào, người ấy đã đến chưa ?
- Thưa ông chưa. Tôi không dè mà ông cho gọi sớm thế nên không giao hẹn giờ, mà chỉ bảo đến hôm nay thôi.
- Bậy lắm. Mười giờ rưởi tôi đã phải đi Chợ-Lớn có việc. Nếu người ấy đến đúng hoặc sau giờ ấy thì lại phải đến nữa.
Trọng cũng rất sợ sự rủi ro ấy, nên lòng chàng nóng như lò lửa, chàng ngồi đứng gì cũng không yên cả. Chín giờ rưỡi ! Mười giờ ! Mười giờ mười phút !
Chịu không thấu nữa, Trọng ra hành lang. Văn phòng của hãng là hai căn phố thường phá vách ngăn. Nhân viên ngồi trong một vòng tường thấp, trên đầu tường gắn bệ gỗ đánh bóng thành ra như cái quầy. Vòng rào ấy chừa một hành lang hẹp lối một thước hai để khách đi vào buồng giấy của chủ hãng bên trong. Người tùy phái ngồi ở đầu ngoài hành lang, xếp bao thơ và vào sổ các văn kiện nhận được và gởi đi.
- Có gì không chú Tám ?
- Chưa thấy bóng ai lai vãng đây cả.
Trọng trờ tới ngoài thêm rồi kêu lên: "Trời ! vậy mà..." rồi ba chơn bốn cẳng chàng chạy dông đi một nước.
Hiếu đang đứng gần một cây me mà nhìn vào sở, xe đạp dựng dựa gốc cây me ấy.
- Em ! Sao em không vào, làm anh đợi muốn chết.
- Em không dám vô.
- Phải vô mau, kẻo ông chủ đi mất, ổng hỏi em từ hổm nay đó.
Khi bước đến hành lang, Hiếu bỗng nghe chơn cẳng mình như bị vướng dây thả trên mặt đất... Mấy mươi cái đầu đang chăm chú làm việc bỗng ngẩng lên một lượt khiến nàng sượng sùng và nghe thân thể như tê liệt phần nào.
Trọng hãnh diện với bạn đồng sở ghê lắm, nhưng cũng không khỏi khó chịu làm cái đích cho mấy mươi con mắt dòm trừng trừng vào.
Đôi bạn nghe có tiếng chắc lưỡi hít hà trong vòng rào nên lại càng ngượng hơn.
Cái hành lang chỉ dài có bảy thước thôi, thế mà họ nghe như là nó vô cùng bất tận, đi hoài không đến đích. Nhưng rốt cuộc họ cũng đến nơi, đến trước hai cánh cửa bật của văn phòng chủ nhơn.
- Em đứng đây đợi anh một chút !
Trọng nói rồi đẩy cửa bước vào trong, Hiếu thoáng thấy ông chủ chễm chệ ngồi trước một chiếc bàn thật to, rồi cánh cửa bật khép lại, nàng chỉ còn ngắm được qua khoảng trống trên đầu cửa, chiếc quạt trần chạy vù vù trên đầu ông.
Nàng hồi hộp đứng đợi, không biết họ nói gì với nhau trong ấy mà lâu quá sức. Hình như ông chủ đang dặn dò công việc hay sao, chớ báo tin một người khách và cho người khách ấy vào, làm gì mà kéo dài những hơn mười phút.
Qua khoảng trống dưới chân cửa, Hiếu lại thấy hai đầu ống quần và hai chiếc giày của bạn nàng đi ra. Trống ngực nàng bắt đầu đánh dữ.
- Em vào đây ! Trọng kéo cửa nhưng không bước ra, mà chỉ ngoắc Hiếu vào thôi.
Đây là lần đầu tiên trong đời nàng mà Hiếu vào một nơi trang trọng như thế, nên chi cảm xúc của nàng mạnh lắm. Vào đến phòng giấy rồi mà nàng không thấy mặt ông chủ ra sao vì nàng bị chóa mắt trước cảnh ở đây.
Ông chủ vừa thấy Hiếu thì giựt mình, lặng người đi rất lâu mà không nói gì cả. Ông châu mày, cắn ống điếu đến muốn bể ra, rồi thở dài rất to.
Cả hai, Trọng và Hiếu đều không hiểu được phản ứng kỳ lạ của ông khi thấy mặt người nữ thơ ký sắp được nhận.
Gần ba phút đồng hồ qua, mà ông chẳng nói chẳng rằng gì cả, và rốt cuộc ông xô ghế kêu một cái rột, đứng lên, thở dài nữa rồi nói:
- Để tôi nói chuyện lại với thầy Trọng. Cám ơn cô đã đến và xin cô đợi trả lời. Do thầy Trọng trao lại cho cô.
Bấy giờ, nghe ông chủ nói ngay với mình, Hiếu nhìn ông ta và mới thấy ông ta. Đó là người đàn ông trạc tuổi cha cô, nhưng đầu chưa bạc, người lại phốp pháp, hồng hào, chứng tỏ ông ta đã ăn no, ngủ kỹ. Dầu sao gương mặt hiền từ tuy nghiêm khắc của ông ta cũng dễ gây thiện cảm.
- Dạ, thưa ông, con rất hy vọng.
Hiếu nói được câu đó rồi ngạc nhiên lắm mà thấy hôm nay sao mình lại dạn dĩ đến thế. Người chủ hãng nghe câu nầy lại thở dài rồi nói với Trọng:
- Tôi đi Chợ-lớn kẽo trể việc. Tôi sẽ cho thầy biết quyết định về vụ nầy.
Ông chủ hãng đi ra bằng cửa khác và Hiếu nhìn Trọng để thầm hỏi bây giờ có phải là nàng nên rút lui chăng. Trọng như tránh không nhìn bạn, nhưng kéo ghế mời Hiếu ngồi trước bàn viết của chàng. Hình như là chàng rất khổ tâm và không muốn nói gì với bạn về chỗ làm, nên chi khi Hiếu ngồi xuống xong, chàng nghe chuông điện thoại reo, chàng mừng rỡ hết sức.
- Alo ! Dạ phải... dạ không... dạ tôi là thư ký riêng đây ạ... dạ ông chủ tôi vừa bước ra... dạ không thể chạy theo gọi kịp... dạ nếu không phải là chuyện riêng tư, xin ông cứ nói... dạ, thế thì thôi vậy... dạ xin chào ông...
Trọng bỏ máy nói xuống, đi về bàn mà ngồi. Hiếu không thạo các truyền thống, các thói tục ở những công tư sở, nhưng Trọng thì đã đoán được phần nào.
Chàng làm thinh nhìn bạn mà xót thương, như là vị lương y biết con bịnh của ông ta lâm nguy, nhưng con bịnh ấy mù tịt và cứ ngỡ mình sẽ lành bịnh được như thường.
"Được, cô cứ về rồi sẽ có thơ sau. Được, thầy cứ về rồi tôi sẽ nhắn tin..." đó là những câu cổ điển mà sự từ chối kính đáo và lịch sự trong đó rõ nghĩa quá, ai có từng đi tìm việc, nghe là biết ngay.
- Ở đây mát quá. Hiếu vui vẻ khen.
Trọng cười, cái cười héo hon và giải thích.
- Lầu bốn từng. Nhờ vậy mà sức nung đốt của mặt trời không xuống tới đây được. Thế nên khỏi phải gắn máy lạnh.
- À, gắn máy lạnh thì lại còn mát hơn phải không anh ?
- Ừ, mát lắm.
- Đi làm việc cũng sung sướng chớ, phải không anh, ở nhà ta, làm gì được mát mẻ như vầy.
- Ừ.
Hiếu không biết nói gì nữa, còn Trọng thì âu sầu và đang lo ra. Hôm nay là ngày ông chủ biết mặt cô thư ký, và có thể biết tài cô, qua một trang đánh máy thử cho ông xem. Rồi thì thỏa thuận với nhau về lương bổng. Đáng lý thì như vậy. Nhưng cớ sao ông lại do dự thình lình ? Nghĩ mãi mà không tìm ra nguyên nhân của sự hoang mang của người chủ hãng, Trọng chịu, và không thèm bận trí đến điều ấy nữa. Chàng hỏi bạn:
- Ba làm đằng hãng Sudiwimport từ bao lâu rồi ?
- Lâu lắm. Em lớn lên, hiểu biết là nghe nói ba đã làm ở đó từ thuở nào rồi.
- Ba, má, tánh tình khó lắm không em ?
- Dạ, cũng tùy theo việc.
- Thí dụ việc nào khó, việc nào dễ...
- Con cái làm hỏng thì ba má tha thứ, nhưng biếng nhác, ngồi lê đôi mách, ba má không ưa.
- Như vậy thì quí lắm.
- Ba, má thường thân với ai em ?
Hiếu cười mà rằng:
- Anh hỏi kỳ cục, những người thân với ba, má anh đâu biết mà hỏi.
Trọng cũng cười vì chợt thấy mình vô lý.
- Em ở chơi đến tan sở được hay không ?
- Em hổng dám, sợ má rầy.
- Anh xót xa quá em ơi, không biết làm sao mà gần em được thường thường. À, nầy em, anh muốn tặng em một món quà, em vui lòng nhận hay không ?
- Cũng tùy. Nếu quà sang trọng, làm anh tốn tiền thì em xin tha.
- Không, quà nhỏ thôi. Và em tặng anh một bức ảnh được hay không ? Những đêm nằm buồn, anh muốn được nhìn lại em, cho đỡ...đỡ...nhớ.
Trọng phải gom tất cả can đảm của chàng lại mới dám thốt ra rất khẽ cái tiếng "nhớ" ấy, và thấy Hiếu không phản đối, chàng tin chắc rằng sự mặc nhận của nàng là bước đầu của tình yêu rồi vậy.
- Em vui lòng em nhé !
Hiếu lại mắc cở ửng hồng đôi má. Nàng cúi xuống mâm mê trôn áo, và lâu lắm mới đáp khẽ:
- Nhưng sẽ không có lời đề tặng ngoài sau, và anh cũng phải tặng em lại một bức.
Trọng suýt nhảy dựng lên vì mừng "Tặng em một bức". Thế nghĩa là nàng cũng nhớ mình à, và cũng cần xem lại mặt mình những ngày buồn dài dằng dặc à !
- Cám ơn, cám ơn em ngàn ngày. Anh sẽ giữ bức ảnh của em cho đến ngày anh xuống mồ, nếu vì rủi ro nào mà anh không... không... kết bạn được với em.
Sự thân mật đã rõ lần và đã đi đến một mức mà họ có thể xem nhau như là đôi nhơn tình còn trong sạch. Nên chi Hiếu mạnh dạn nói đùa:
- Còn như kết bạn được, thì anh không cần ảnh ấy nữa phải không ?
- Cần chớ, nhưng nó không có nghĩa là một di vật nữa. Chừng đó ta sẽ chụp ảnh chung, chụp lu bù, chụp mỗi tháng, chụp mỗi tuần.
- Ba, má anh cũng còn mạnh khỏe đủ chớ ?
Con gái có khác con trai ở chỗ họ dè dặt rất lâu. Trong khi Trọng hỏi "Ba, má". Làm như là họ đã chung ba má rồi thì Hiếu vẫn thêm đại danh từ "anh" sau đó, "ba, má anh", tức là chưa phải ba, má của em.
Trọng tế nhận được ngay điểm dè dặt ấy của bạn và hơi hơi buồn, chàng đáp:
- Anh chỉ còn má thôi.
- Má anh ở đâu anh ?
- Má anh ở Vĩnh-Long. Vì còn ruộng vườn nên anh không thể rước má anh lên đây ở chung với anh được.
- Anh có anh em, chị em đông haykhông ?
- Anh thứ ba mà như là trưởng nam vì người anh thứ hai đã chết hồi còn bé. Anh có hai đứa em gái mà một đã lấy chồng.
- Má anh có khó tánh lắm không anh ?
- Các cụ ở tỉnh thì như nhau cả. Các cụ rất sợ gái văn minh.
- Chắc má anh ghét uốn tóc như em lắm ?
- Không ghét, nhưng má anh ưa búi tóc xưa hơn.
- Và chắc má anh ghét phụ nữ đi làm lắm ?
- Không ghét, nhưng má anh ưa phụ nữ nội trợ hơn. Nhưng anh là con cưng, má chiều ý anh lắm. Con trai một mà em !
Hiếu cười nói:
- Vì là con trai một, nên dâu cũng một. Mà các cụ rất cần một cô dâu trong nhà.
- Em nói đúng, nhưng em chưa biết đức tánh hy sinh của các cụ lên đến mức nào. Các cụ dám xem như các cụ không có, để chồng con của các cụ được sung sướng.
- Nhưng anh cũng phải làm tròn bổn phận làm con, tức là làm sao cho cha mẹ được sung sướng, tức là kết hôn với một cô giỏi nấu nướng, vá may chớ ?
- Mấy cô làm việc cũng có thể giỏi nội trợ, như em chẳng hạn.
- Em thì dở khẹt.
- Anh tin là em giỏi.
- Cái gì làm cho anh tin như vậy ?
- Tình yêu.
Đây là lần bạo lời cuối cùng của Trọng và lần mặc nhận, lần hổ ngươi cuối cùng của Hiếu. Từ đây, họ sẽ ra mặt với nhau để tỏ nỗi lòng cho nhau nghe.
Hiếu nhìn lên đồng hồ treo trên vách rồi hốt hoảng đứng dậy nói:
- Ý chết ! Đã trễ quá rồi. Thôi em về nha anh.
Trọng bước vội ra trước bàn rồi cầm lấy tay bạn, chàng trịnh trọng nói:
- Em, anh xin thề với trời đất là anh sẽ cuới em làm vợ.
Hiếu rùng mình, nghe mê man cả người và Trọng nói gì, nàng không nhớ cho rõ nữa.
- Thôi em xin về, nàng thở hổn hển mà nói rất khẽ sau mấy mươi giây đứng lặng cả người ra.
- Ừ, em về rồi sáng mai lại ra em nhé.
Hiếu ra khỏi buồng giấy vội vàng như chạy trốn và Trọng, sau khi làm cái cử chỉ điên dại ấy, đâm ngượng nên không dám tiễn bạn ra ngoài. Hiếu bước mau trong hành lang, nghe tim mình đập thình thình và như là nghe những lời chế riễu mỉa mai của bạn đồng sở của Trọng.
Chiều lại, ông chủ hãng ở lại làm việc rất trễ, theo thói của những ông bự ở bất kỳ công hay tư sở nào. Họ đến trễ, và ở lại trễ cái mới chết các viên thơ ký riêng, vì các tay nầy không đến trễ được mà vẫn cứ phải ở lại đến tối mò.
Cửa ngoài đã khép, nhân viên đã về hết, chỉ còn người tùy phái ở lại để tắt đèn, tắt quạt và khóa cửa.
Ông chủ hãng nhận chuông điện gọi anh tùy phái bảo đi mua bia rồi mời Trọng đến ngồi trước bàn viết của ông, xem Trọng như là khách.
Ông móc gói thuốc Lucky ra, rút lên nửa chừng một điếu rồi chìa ra trước mặt thơ ký riêng:
- Mời thầy.
- Thưa cảm ơn ông, tôi không biết hút thuốc.
- Thì cứ hút đi rồi sẽ biết. Có ai sanh ra mà biết hút thuốc ngay đâu.
Người tùy phái đã mang bia về, Hắn đặt hai các cốc to tướng trước mặt ông chủ hãng và trước mặt Trọng.
Ông chủ cười hề hề mà rằng:
- Đừng có nói là không biết uống bia nữa nhé. Cứ uống đi rồi sẽ biết.
Trọng cười rồi rút điếu thuốc mà ông chủ hãng chìa ra cho chàng. Ông ấy lẹ tay bật cái quẹt máy rồi với đưa ngọn lửa trước đầu điếu thuốc của Trọng.
Trọng rất ngạc nhiên sao ông chủ hãng lại tử tế với chàng đến thế. Chàng rút một hơi khói rồi sặc mấy cái, nước mắt chảy ròng ròng. Ông chủ hãng cười và nói:
- Thầy còn con trai nheo nhẻo. Nào ta giải khát cái đã.
Nói đoạn ông bưng cốc lên, đưa ly ra cụng một cách tượng trưng rồi ngâm môi trong bọt trắng uống ừng ực trông coi ngon cha chả là ngon khiến Trọng thấy mà thèm. Chàng cũng nâng ly lên cùng một lúc với ông chủ hãng, nhưng chỉ hớp một hớp thôi rồi nghe đắng lưỡi quá, chàng hạ ly xuống, trố mắt nhìn ông chủ uống mà mê.
Ông ấy uống một hơi hết hai phần bốc (Bock), đặt mạnh ly xuống bàn kêu một cái cộp, khà một tiếng nghe rất phỉ chí bình sanh đoạn chẫm rãi đốt một điếu thuốc:
- Thầy năm nay đã mấy mươi ?
- Dạ hăm ba.
- Còn trẻ lắm. Đường đi còn dài lắm !
Ông ta thở khói thuốc ra thật nhiều và làm thinh rất lâu, đoạn bắt đầu bài diễn thuyết, sau khi nghiệm sắc mặt lại:
- Thầy Trọng, thầy làm việc siêng năng, giỏi giắn và trung thành nên tôi thương thầy như con cháu trong nhà, không có gì trong vòng quyền lực của tôi mà tôi không làm để giúp thầy... như cái vụ nầy đây...
Trọng hy vọng tràn trề và sự vui mừng lộ ra trên mặt chàng.
- Nhưng tôi phải hỏi thầy vài điều trước khi quyết định, và thầy phải nói cho thật nghe không?
- Dạ tôi xin thành thật với ông.
- Tốt lắm. Điều thứ nhứt, tôi muốn biết cô ấy là gì của thầy ?
Trọng bối rối trước câu hỏi bất ngờ ấy, ấp úng mãi không biết trả lời làm sao, khiến ông chủ hãng phải dẫn đường cho chàng:
- Không có bà con với thầy hả ?
Trọng mừng rỡ đáp ngay:
- Dạ không có bà con.
- Thế thì là gì ?
- Dạ ơ...hơ... cô ấy là bạn của tôi.
- Vậy à. Nhưng bạn làm sao ?
- Dạ bạn học.
- Trường nào ?
- Dạ lớp đánh máy chữ.
- Té ra chỉ mới quen nhau đây thôi. Nhưng phải thành thật đấy nhé. Chỉ là bạn học thôi hay... tình bạn đã đi đến chỗ thân mật ?
- Dạ chỉ là bạn nhau thôi.
- Thành thật chớ ? Tôi không phải là nhà đạo đức, thầy cũng biết. Cho dẫu thầy yêu ai cũng không can hệ gì đến tôi, đừng có ngại mà nói không thật rồi tôi quyết định sai.
- Dạ, quả cô ấy chỉ là một người bạn gái thôi.
- Và thầy rất mến cô ấy ?
- Dạ đúng thế.
- Và thầy thầm yêu cô ấy nữa, muốn tính việc trăm năm với cô ta ?
Trọng bối rối nhưng mỉm cười và đáp:
- Ông đoán thật tài.
- Không có gì bí hiểm đâu. Thấy là biết ngay. Nhưng nầy...
Ông chủ hãng lại im lặng độ một phút đồng hồ nữa rồi nói:
- Nầy. Thầy dư biết nguyên tắc của tôi là không dùng đàn bà trong sở. Thầy cũng thường nghe tôi đọc một câu ngụ ngôn của La Fontaine để cắt nghĩa thái độ của tôi về điểm đó:
"Hai con gà trống đang sống yên ổn, bỗng một con gà mái hiện đến...
Sở dĩ năm ngoái tôi cực lòng phải nhận cô Mỹ là vì có một ân nhân của tôi gởi gắm, tôi khó lòng mà từ chối. Nhưng cũng nhờ cô Mỹ xấu xí quá, chớ không...
Thầy biết chớ, phụ nữ đẹp thường gây rắc rối trong các nơi như vầy, người nầy yêu, người nọ ghen, nội bộ nát bét hết, anh em cùng sở đâm ra thù nhau, toan hại nhau, công việc bỏ bê vì bận yêu, bận ghen, bận ghét. Chính các cô gái đẹp cũng chẳng làm được gì cho nhiều, bởi họ không thể nào không lo ra vì những cuộc tán tỉnh ngày một của bạn đồng sở với họ, của những người con trai các nơi khác.
Đó là chỉ mới nói đến những cô gái đẹp mà thôi đa. Những cô gái "quá đẹp" lại càng nguy hiểm cho hãng hơn nữa.
Cô gái mà thầy gởi gắm thuộc vào hạng tối nguy hiểm vì cô ấy đẹp ghê hồn, đẹp đến đỗi tôi từng tuổi nầy, nghiêm trang đứng đắn thế nầy mà khi thấy mặt cô, tôi không khỏi bị xúc động.
Nếu cô ta bà con với thầy, thật tôi không biết tính sao. Nhưng may chỉ là một cô bạn gái của thầy thôi, mà cũng chưa dính líu gì tình cảm với thầy hết thì thôi vậy. Thầy nên thông cảm tư tưởng của tôi, có lẽ thầy sẽ cho tôi quá dè dặt, nhưng kinh nghiệm đã dạy tôi dè dặt như vậy, và tôi tin rằng tôi đã quyết định đúng.
Trọng bỗng rụng rời. Ông chủ hãng mến chàng và thật tình muốn giúp chàng, chàng biết chắc hai điều đó nên chi đã hy vọng nhiều ngay từ lúc ông ấy mới hứa và đã đinh ninh là sự gởi gắm của chàng đã được chấp nhận chắc từ ngày ông ấy cho gọi Hiếu đến.
Những lời ông nói như xô ngã cả một cái giàn trò mà chàng dựng lên để xây cất lâu đài hạnh phúc của chàng, mà xô ngã một cách đột ngột, bất ngờ quá khiến chàng kinh ngạc đến khủng khiếp.
Ông chủ hãng rình phản ứng của Trọng giây lâu rồi nói thêm:
- Nãy giờ tôi chỉ đứng về phương diện tôi mà nói chuyện. Tôi lại muốn ở vào địa vị thầy mà lập thái độ thử xem.
Nếu tôi là thầy, tôi không buồn gì cả vì cô ấy không được nhận. Thầy chưa chinh phục được cô ta mà thầy lại không đẹp trai nhứt ở đây, không lương cao nhứt ở đây, thì thầy sẽ lép vế trong cuộc chinh phục tương lai ấy. Nếu cô ta làm nơi khác, sự lép vế của thầy sẽ không lộ ra vì cuộc so sánh dễ dàng trước mắt.
Thôi, chắc thầy hiểu tôi và nhứt là hiểu rõ mọi lẽ thiệt hơn. Chào thầy nhé !
Ông chủ đứng lên, đưa tay ra và Trọng cũng đứng dậy bắt lấy tay ông chủ, nhưng lại ngồi trở xuống liền, khi ông chủ trở gót, hay nói cho đúng, chàng rơi xuống ghế một cách mệt nhọc chán nản.
Người tùy phái lấp ló nơi cửa khi nghe chủ hãng ra về, bắt gặp Trọng hai tay chống má, nâng đỡ một cái đầu quá nặng muốn gục sát mặt bàn. Hắn hỏi:
- Về chưa thầy ba ?
Trọng giựt mình, đứng trở lên, nhưng không đáp. Chàng lững thững bước đi, dưới mắt ngạc nhiên của hắn. Hắn tắt quạt, tắt đèn, đi ra để khóa cửa ngoài và thấy Trọng vẫn còn đứng trên vỉa hè cạnh chiếc xì-cút-tơ của chàng.
"Quá đẹp ! Trọng lặp lại mãi hai tiếng ấy trong bụng chàng. Thì ra Hiếu quá đẹp, và mình đã yêu một cô gái quá đẹp mà không hay, và hãnh diện ơi, đã được cô gái quá đẹp ấy yêu lại phần nào".
Con trai mới lớn lên, chưa biết thưởng thức sắc đẹp đúng với giá của nó. Đành rằng Trọng thấy Hiếu đẹp, nhưng quả chàng không biết bạn đẹp đến mức nào vì kém kinh nghiệm nhận xét, so sánh, mà cũng vì mắt chàng mờ trong tình yêu.
"Thì ra Hiếu quá đẹp, nhưng tại sao ông chủ ổng lại sợ phụ nữ đẹp đến như thế ? Bao nhiêu là sở, là hãng buôn đã dùng nữ nhân viên đẹp thì đã sao đâu ?
"Còn cái điểm quá đẹp ấy nữa ! Nếu thế thì những người đàn bà quá đẹp có cái số phận bị xua đi như xua tà, xua dịch hạch vậy à ?".
Nếu ông ấy bảo Hiếu xấu xí, để ngồi trong văn phòng xem không được rạng rỡ thì chàng tức. Hoặc nếu ông thử tài nàng, rồi chê nàng dở thì cũng đành đi.
Đằng nầy ông từ chối không nhận một người, chỉ vì người ấy QUÁ ĐẸP thì thật không sao chàng tiêu hóa cái lý lẽ kỳ dị ấy. Làm như QUÁ ĐẸP là một cái tội không bằng, làm như QUÁ ĐẸP đã bị cái số trời định sẵn là phải gieo họa cho người ta !
Hiếu đi được nửa đường mới bình tỉnh hẳn như thường. Bây giờ hết sợ nữa, nàng ôn lại những gì đã xảy ra trong phút chia tay với Trọng. Thế là đã rõ. Trọng yêu nàng và nói lớn lên tình yêu ấy chớ không phải là nàng đoán biết như hổm nay nữa. Và nàng đã không phản đối khi chàng nắm lấy tay nàng. Thế nghĩa là đôi bên đã ký kết với nhau một hợp đồng tình cảm rồi vậy.
Như buổi chiều té xe đạp, Hiếu nghe cả một giàn nhạc đại tấu trong lòng nàng. Nàng cho xe xuống dốc ngỏ hẽm Cù Lao với một tốc độ làm hết hồn hết vía mấy người đi đường và hát thầm lên trong bụng:
"Đời ta bao vui tươi như hoa hồng thắm.
"Bao chim đua hát trên mây.
"Xuân về trong khóm cây.
Thì ra yêu là thế a ? Nàng Đã bước thêm một bước nữa trong cuộc phiêu lưu để khám phá tình yêu. Thì ra yêu không phải chỉ là e thẹn, hồi hộp, mong chờ, nhớ nhung như nàng đã ngỡ. Yêu còn là sự đê mê tê tái khi mà đôi bạn xích lại gần nhau.
Cả vùng Tân-Định đều nhuộm màu hồng chiều hôm nay thật đó, nhưng tấc cả đều mờ đi, chỉ có một hình ảnh là nổi bật lên thôi, hình ảnh của người con trai vừa nắm tay từ giã nàng khiến cho cả người nàng bị lung lay, khiến cho những tế bào của toàn thân nàng như bị rung chuyển một cách sâu xa và tâm thần nàng dường như cũng biến chuyển khác hẳn đi sau sự va chạm ấy.
Bất giác nàng nhớ đến người bạn da nâu, người bạn gái đã sống đời sống người lớn. Người ấy đã trao gởi nàng rất nhiều kinh nghiệm về việc đời, về tình yêu, nhưng không sao nói được cái tế nhị về tình yêu. Không, chỉ có yêu mới biết ái tình là gì, ngoài ra không làm sao mà học được cả.
Giờ thì nàng không thấy việc tìm Trọng mỗi ngày là kỳ cục nữa. Nàng phải thấy mặt bạn mỗi ngày nếu không, cuộc đời thật là không có vị. Giờ thì nàng mới chợt thấy là Trọng thành thật khi chàng bảo rằng nhớ lắm, khi chàng băn khoăn không tìm được mẹo gì để đôi bạn gặp nhau.
° ° °
Sáng lại Hiếu ra đó và đã dám hỏi thăm người tùy phái. Người nầy báo tin cho Trọng hay, và chàng sợ hãi ngồi thừ ra rất lâu thay vì chạy bay đi đón người đẹp. May là đêm rồi, chàng cố bịa ra lý lẽ của ông chủ, khác hẳn với lý lẽ thật mà ông chủ đã trình bày. Nói láo như vậy, chắc Hiếu không thất vọng, không buồn, không giận chàng.
Lâu lắm chàng mới uể oải đứng lên, khổ sở bước ra ngoài như đi chịu tội với ai. Hiếu đã dạn hơn hôm qua dám cười nói với chàng khi thấy mặt bạn từ đằng xa, và nàng ngạc nhiên lắm mà thấy vẻ u sầu nơi bạn.
Trọng ra tới ngoài nói:
- Em bước ra vỉa hè, anh nói cái nầy chút.
Cả hai đều vịn chiếc xe của Trọng, người con trai hỏi:
- Hôm qua em có giận anh không ?
- Giận gì mà giận.
- Anh lo sợ cả đêm. Nhưng em tha thứ được, anh cảm ơn em lắm. Em nè, ông chủ ổng đã thấy em rồi, ổng hứa để tính lại vì dự chi năm nay không tiên liệu sự thu nạp thêm một nữ thư ký. Ổng đang tìm một khoản tiền khác.
Trọng nói láo một cách tự nhiên được vì những điều chàng nói quả đúng với tình hình trong hãng buôn nầy. Sở dĩ chủ hãng bắt buộc phải nhận lời là vì chàng nài nỉ mãi làm ổng khó chịu phải nhượng bộ. Và chàng thấy bạn hụt một chỗ làm cũng không đến nỗi nguy khốn như người đang có việc mà bị mất việc.
- Té ra còn lâu à, mà em cứ ngỡ...
- Thì cũng phải đợi một thời gian. Ai cũng vậy không riêng gì em đâu. Mà anh nghĩ em cũng không cần đi làm lắm.
- Anh đừng tưởng, ba má em rất nghèo, em của em lại đông.
- Cái đó anh không biết. Nhưng anh có ý nghĩ khác kia. Nếu nhơn duyên ta mà thành thì anh đủ sức lo cho gia đình. Anh chỉ sợ... À, em, trong hãng của ba, ba thân nhứt với ai ?
- Ba em hay lui tới với thầy bảy Nam, thu ngân viên.
- Thế nghĩa là anh chỉ còn tìm người vừa quen với anh, vừa quen với thầy bảy Nam là xong. Nhưng không rõ sẽ xong hay không, bởi vì vai chánh là em kia mà. Em nghĩ thế nào ?
Hiếu thẹn lắm, gậm đầu ngón tay mà đáp trong cổ họng:
- Em hổng biết. Nhưng dầu sao em cũng muốn đi làm.
Trọng không làm sao hiểu được lý do thật của ý muốn đi làm của Hiếu, của một số phụ nữ ngày nay. Chàng cứ ngỡ Hiếu muốn phụ giúp chồng, hoặc không thích sống nhờ chồng.
Chỉ khi nào đã là chồng rồi chàng mới thấy vợ đi làm lắm khi lại lỗ tiền nhà, nhứt là lúc đã có con vì trong khi cô vợ lãnh được mỗi tháng một ngàn rưỡi thì việc nhà nát bét hết bởi không ai điều khiển kẻ ăn người ở đó, một chị bếp, một chị vú, một thằng nhỏ thì cả ba người giúp việc ấy mỗi tháng vừa cơm vừa lãnh tiền không khỏi tốn dưới ba ngàn bạc.
Các cô vợ cũng biết rõ điều ấy nhưng họ cứ thích đi làm hơn là lo nội trợ vì ý thức về nữ quyền, họ muốn thủ một vai trò trong xã hội.

Vai trò nội trợ tuy quan trọng vào bực nhứt nhưng lại quá tối tăm. Trong rạp hát, người ta chỉ xem và thán phục đào kép, chớ nào ai nhớ đến soạn giả đâu mặc dầu nếu không có soạn giả thì đào kép chỉ múa rối là cùng. Vì thế mà đôi khi vợ của ông chủ hãng lại thích ngồi "kết" hơn là làm bà chủ ở nhà.
- Ừ, thì đi làm. Nhưng em phải bền chí chờ ít lâu. Em cũng nên tìm thử các nơi khác, biết đâu sẽ có chỗ lương cao hơn.
- Ba em cũng thử xin ông chủ đằng hãng của ba em.
- Chắc mỗi ngày em có đi tìm chỗ chớ ?
- Hụt ở đây, chắc mai em theo ba em đi dượt đánh máy đằng hãng của ba em.
- Em ghé lại đây chút có được không ?
Hiếu suy nghĩ giây lâu rồi đáp.
- Để em về sớm, rồi nếu được, em ghé, chớ không thể trong giờ tập dượt mà bỏ đi, sợ ba em rầy.
- Ừ, em thử về sớm rồi ghé qua đây chút. Một ngày không gặp em là một ngày buồn hiu.
- Em muốn làm ở đây với anh lắm.
- Anh còn muốn hơn em nữa. Nhưng nên bền chí.
° ° °
Hiếu và cả Trọng nữa đều không biết những gì ông chủ hãng Sudiwimport đã nói với viên chủ sự văn phòng của ông ấy. Ông ấy nói đại khái y như ông chủ hãng mà Trọng giúp việc: Hiếu quá đẹp, đẹp ghê hồn và ông ngại sẽ có chuyện không lành xảy ra.
Vì thế mà ông chỉ bằng lòng giúp thầy Trung một việc nhỏ thôi là cho Hiếu được đánh máy trong vòng một tháng cho nàng nhuần tay.
Ngày đầu tiên Hiếu ở gần hết giờ, ngại ngùng không dám về sớm như đã định. Nàng không ghé thăm Trọng được vì còn rất ít thì giờ, nàng phải về giúp mẹ.
Nhưng qua ngày thứ nhì, nàng ra đi hồi bốn giờ và nhơn bữa ăn tối, bà Trung thổi nấu rất trễ, nàng ghé qua hãng Vicolédo để thăm bạn.
Trọng mừng quýnh vì chàng rất lo Hiếu giận hụt chỗ làm rồi không ghé nữa.
- Thế nào em, Trọng hỏi ngay tại bàn viết của người tùy phái chớ hai người không kéo nhau ra vỉa hè như trước, có gì lạ không em ? Hôm qua vắng em một ngày, anh chạy ra đây gần hai mươi lần, em không tin hỏi chú năm đây thì biết.
Người tùy phái cười hề hề mà rằng:
- Thầy mà chạy ra chạy vô dòm chừng mãi như vậy, chắc ông chủ ổng phải mời cô đây vào làm việc kẻo thầy bỏ phế hết thảy.
Câu pha trò của người tùy phái đã xác nhận lời của Trọng, khiến Hiếu nghe sung sướng hơn bao giờ cả và cả ba cười xòa.
- Có gì lạ hôn em ? Trọng lại hỏi.
- Em dượt đánh máy được một ngày rưởi rồi.
- Tốt lắm. Còn anh, anh đã tìm được một người quen của thầy Nam.
- Vậy hả ? Ai đó anh ?
- Em không biết đâu. Người ấy làm ở sở khác, nhưng ở cùng xóm với thầy Nam.
- Có phải xóm nhà thương Thuốc Chó hôn ?
- Phải.
- Như vậy thì đúng là quen với thầy Nam. Anh ra ngoài em nói cái nầy.
Trọng theo Hiếu bước ra vỉa hè thì nàng mở ví lấy một bức ảnh chân dung rửa trên giấy lụa, cỡ dùng gắn thẻ kiểm tra.

- Em chụp đến năm kiểu mới chọn được kiểu nầy. Anh xem có đẹp không ?
- Sao lại không. Hình nào của em cũng đẹp hết é.
- Anh mến em, anh thấy như vậy, nhưng phải thấy khác hơn kìa. Vì em lại còn dự thi nữa.
- Thi gì đó ?
- Thi ảnh đẹp.
- Thi ảnh đẹp ? Thi ở đâu vậy ? Để đóng phim hả ? Coi chừng, họ chỉ xạo thôi, họ làm rùm beng mà rốt cuộc không có gì cả.
- Không phải đóng phim. Em giữ bí mật. Chừng nào có kết quả, anh sẽ biết. Còn anh, anh đã có ảnh tặng em chưa ?
- Có từ lâu, nhưng anh chưa dám. Nay thì dám đây. Nhưng em có dám nhận ảnh có đề tặng sau lưng hay không ?
- Có tặng hay không tặng gì em cũng giấu thật kín. Như vậy anh cứ viết gì trong đó tùy anh.
Trọng rút bóp ra, lấy một bức ảnh của chàng có đề tặng sẵn từ bao giờ rồi, và một món quà gì nhỏ xíu, chỉ bằng ngón tay út thôi.
- Đố em biết gì đây ?
- Anh chìa ra coi. Ý ông Phật !
Hiếu chụp lấy món quà nằm trong tay xòe của Trọng và ngạc nhên hết sức mà thấy đó là một tượng Phật tạc trong một hột cà-na.
- Trời, khéo quá, nhứt là quý lắm, trên đời chưa chắc có hai tượng Phật loại nầy.
- Em nói đúng. Đây là của gia bảo của một vị luật sư, đã quá vãng. Ông ấy mua tượng nầy tại Thượng-Hải cách đây ba mươi năm. Chính con trai của ông ấy đã tặng anh đó, anh ấy chỉ giữ lại có chiếc thuyền rồng cũng tạc trong một hột cà-na lớn bằng hai hột nầy.
- Anh không tốn tiền, nhưng món quà nầy quí giá biết bao nhiêu.
Hiếu cảm động lắm, nâng tượng Phật sát ngực nàng và nói thêm:
- Anh của em, không biết anh có giữ được mãi như đã hứa hay không, chớ em thì tượng Phật nầy, em sẽ đeo cho đến lúc xuống mồ.
- Anh vừa nghĩ ra một ý hay: TƯỢNG PHẬT CÀ-NA, đó là tên một phim có câu chuyện tình kỳ bí mà em sẽ đóng.
Hiếu cười ngặt nghẹo:
- Em không có đóng phim. Em nói em chỉ dự thi ảnh đẹp thôi mà.
- Cuộc thi gì mà bí mật dữ vậy ?
- Không bí mật, chỉ tại em muốn giấu anh thôi. Anh chưa trả lời em coi ảnh đẹp lắm không.
- Đẹp kinh khủng. Nhưng anh lại muốn họ thấy em xấu.
- Sao anh xấu bụng dữ vậy ?
- Vì anh ghen, anh không muốn sắc đẹp của em được phổ biến ra cho nhiều người ngắm.
- Bao nhiêu người ngắm mặc họ, miễn em chỉ ngắm lại một người thôi, như vậy không đủ cho anh hay sao ?
- Rất đủ, nhưng khó lòng mà em chỉ ngắm một mình anh.
- Xấu bụng thấy mồ.
Đôi bạn cười xòa, và Hiếu xin đi, kẻo ra về trước mà tới nhà sau, ông bố ổng mắng cho.
Hôm nay nàng qua lối cũ, đi vòng lớn, chạy ngang trường đánh máy để nghe xem thử cảm giác như thế nào, nhưng mục đích chánh của cuộc đi rễu các phố là để xem thử hãng rượu Bồ Đào ra sao.
Nàng vừa thố lộ với Trọng cuộc dự thi ảnh đẹp của nàng, nên nhớ lại cái hãng tổ chức cuộc thi vĩ đại ấy, và muốn biết mặt nó.
Hiếu trở lại những nẻo đường đi học đánh máy dạo trước, nhưng thay vì quẹo bên nhà thờ Huyện-Sĩ, nàng chạy luôn ra ngã sáu Quẹt-Đon.
Vừa đạp xe, nàng vừa xem chừng số nhà bên tay trái, dãy số chẵn, và khi gần tới bồn binh Ngã Sáu, ngôi nhà kỳ dị của hãng Bồ-Đào bỗng như thình lình mọc lên trước mắt nàng.
Đó là một căn nhà của một dãy phố trệt cũ, chủ hãng rượu mua lại và lên lầu. Năm từng lầu đối với một căn nhà hẹp bốn thước làm cho ngôi nhà ấy ốm nhom và cao lỏng khỏng.
Nhà gắn nhiều sắt bộng quá nơi các cửa và các cửa sơn đủ thứ màu sặc sỡ, trông cứ ngỡ là một tửu lầu ở Chợ-Lớn.
Nhưng chắc chắn là hãng rượu giàu, nếu không, nó đã không chồm lên cao đến thế, và bấy giờ Hiếu mới hết nghi ngờ về giải thưởng mười ngàn mà hãng rượu đã treo.
Nàng không rõ sự thật bên trong của hãng, và tình hình nguy ngập của hiệu buôn nầy từ hơn một năm nay.
Hãng Bồ Đào chỉ xuất hiện trong nước có bốn năm nay và buổi đầu rượu bán chạy thật nên chủ hãng mới làm giàu lẹ như vậy.
Ông chủ hãng trước kia làm nghề gì không ai rõ, chỉ biết là khi ông về mướn căn phố ấy với giá bốn ngàn đồng mỗi tháng, không tiền nước, thì chính tay vợ chồng ông súc chai, vô rượu, đóng nút và dán nhãn suốt ngày đêm chớ không có thợ thuyền nào phụ giúp.
Rượu là một thứ rượu nếp ngâm quế, ngâm vị, với lu bù thứ vỏ cây thơm khác nữa mà một người bạn của ông ta, vốn biết chữ nho, đã đặt giùm cho ông ta cái tên thơ mộng ấy: RƯỢU BỒ ĐÀO.
Trên nhãn hiệu, dưới chữ "Rượu Bồ Đào" có in thêm câu thơ Đường "Bồ Đào mỹ tửu dạ quan bôi", cũng do người bạn thạo Nho ấy mách cho. Ông chủ hãng đã hỏi nghĩa của hai tiếng "Bồ Đào" và của câu thơ kia, nhưng người bạn chỉ hóm hĩnh cười đáp:
- Ngày xưa, nhà văn kiêm doanh thương Nguyễn-Háo-Vĩnh ở đường Bô-Na cũng đã chế ra một thứ rượu lô-canh như anh. Ông ấy đặt tên là rượu "Cô Tô" và cũng biên trên nhãn hiệu hai câu thơ đường:
"Thuyền ai đậu bến Cô-Tô,
"Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn san".
Người tiêu thụ thuở ấy cũng không hiểu gì cả, nhưng chính nhờ sự không hiểu ấy, nhờ bức màn huyền ảo bao bọc lấy tên rượu mà rượu Cô Tô đã nổi danh tài sắc một thời.
Nay anh và khách hàng của anh cũng không cần hiểu gì hết, miễn tên rượu nghe thơ mộng là được rồi.
Hãng rượu Bồ Đào làm ăn phát đạt được vài năm thì lâm nguy vì sự cạnh tranh của nhiều hiệu rượu khai vị lấy tên có vẻ Ân-châu như là Maltilo, Lolati, v.v... Nếu nhạc giựt gân muốn lấn vọng cổ thì rượu Tây lấn hẳn rượu Tàu.

Bồ Đào nghe thơ mộng thật đấy, nhưng đời nầy người ta thích ba-gai hơn là mùi thơ. Thành thử số thương vụ của hãng bị sụt đến đỗi bộ tham mưu Bồ Đào phải hốt hoảng lên. Phải, bây giờ hãng đã có bộ tham mưu chuyên nghĩ ra sáng kiến và thủ đoạn tranh thương.
Sau nhiều tuần bàn cãi, rốt cuộc người ta thỏa thuận nhau về nguyên tắc mở một chiến dịch quảng cáo mới, để lăng-xê lại các hiệu cũ. Và sau một tuần bàn cãi nữa, nguyên tắc đã nêu được quyết định thực hiện theo chiều hướng nầy: Tuyển lựa một mỹ nhân mà ban tuyển trạch sẽ gọi là "Hoa Hậu Bồ Đào", Hoa Hậu Bồ Đào sẽ được quay phim thời sự rồi cho chiếu trên màn bạc của khắp các rạp xi-nê trong nước, trình bày cô ấy đang tự rót rượu Bồ Đào cho mình.
Hãng rượu không trực tiếp chọn mỹ nhân mà giao cho một nhựt báo làm công việc đó. Chính đó là cuộc thi ảnh đẹp do nhựt báo Rạng-Đông tổ chức mà Hiếu đã úp mở khoe trước với Trọng cuộc tham dự của nàng.
Hiếu không tự biết rõ sắc đẹp của mình lắm, chỉ dự thi cho vui vậy thôi, và chỉ mong một giải an ủi để kiếm ngàn bạc tiêu vặt vậy thôi.
Hiếu bọc bồn binh ở Ngã Sáu Quẹt-Đon rồi đạp thẳng về nhà. Từ đây, trong đời nàng có đến ba hy vọng: mong đợi kết quả cuộc thi ảnh đẹp, ngóng trông một chỗ làm và... tưởng nhớ đến người thanh niên xuất hiện ngay trên đầu đường đời của nàng và hạp ý nàng ngay.
Trong thời gian chờ đợi, mối tình của đôi bạn trẻ cứ trưởng thành lần lần và Trọng đã nói được cho mẹ chàng ưng thuận lên Sài-gòn nhờ ông bạn của thầy Bảy Nam đưa đường dắt nẻo cho, để tiếp xúc với bên đàng gái.
Nhưng bà cụ còn phải sắp xếp việc nhà cái đã, mà các cụ thì sắp xếp rất chậm, vì còn phải đợi cho ổ gà nở, đợi cúng mùng năm, đợi lễ cầu an, vân...vân...
Hy vọng và thất vọng vì Hiếu tự lực đi tìm việc, gõ vào cửa nào (những cánh cửa có mách là đang cần nhân viên) cũng nghe họ trả lời một câu: "Rất tiếc".
Bên trong các hãng buôn mà Hiếu đã gõ cửa, vẫn có một buổi nói chuyện ngắn giữa chủ hãng và một nhân viên ruột, câu chuyện na ná giống chuyện giữa chủ hãng Vicolédo và thầy Trọng hôm nào.
Làng báo Sài-gòn mỗi ngày bán thêm được một số báo như đã nói và độc giả ấy vẫn trung thành bởi nàng còn ngóng một cái tin, quan trọng hơn là lời rao cần người nữa: đó là sự xuất hiện ảnh của nàng trên trang nhứt của nhựt báo Rạng Đông.
Những bức ảnh đã ra, Hiếu thấy là những người có chơn dung ấy không đẹp bao nhiêu, và có cả những cô xấu nữa là khác mà chắc báo đăng với tinh thần khuyến khích, và có lẽ phần nào cũng để vuốt ve một số người dự thi, càng đông, càng có lợi cho việc bán báo.
Vì thế mà càng trông đợi, Hiếu càng hy vọng. Giờ thì nàng không phải chỉ dám ước ao một giải an ũi nữa, mà mong cả các giải lớn, hạng ba, hoặc hạng nhì, nếu không là hạng nhứt.
Bên ngoài, độc giả rất là đa nghi. Người ta tin như đinh đóng rằng nhà báo hoặc hãng rượu đã có sẵn trong tay một cô em họ, một đứa cháu hay một cô nhân tình mà họ muốn lăng-xê, và cái giải nhứt, cái chức hoa hậu kể chắc như là có người nắm rồi, chỉ còn mong giải nhì, giải ba thôi để kiếm vài ngàn xài chơi.
Hôm nào báo cũng đăng ít lắm là ba ảnh ở trang ngoài, ảnh ba cô đẹp nhứt trong ngày và độ một chục ảnh ở trang trong. Người đẹp sao quá nhiều và tuy Hiếu không sợ cạnh tranh của ai, nàng cũng thấy cuộc chen vai thật là gay cấn.

Hiếu còn nhớ một câu chuyện của người lớn mà cô bạn Việt-Ấn của nàng đã nghe lóm được và kể lại cho nàng nghe. Theo người lớn thì con gái Việt Nam bây giờ cô nào cũng đẹp ghê hồn, mà kể cả đàn bà sồn sồn cũng rất đẹp. Đó là nhờ họ thạo trang điểm và thạo hóa trang nhưng nhứt là nhờ họ là kết quả của những cuộc phối hợp trong tinh thần duy mỹ. Ngày xưa các cụ lấy nhau vì đức hạnh, vì giòng giõi, vì địa vị, sắc đẹp của hai người hôn phối là điểm phụ thuộc hạng bét. Những người con sanh ra, lành thì có lành, thiện thì có thiện, nhưng thỉnh thoảng mới nhô lên một người đẹp hiếm hoi.
Chí như ngày nay thì cuộc tuyển lựa theo ý thức chuộng đẹp của những người kết hôn gây ra những cuộc đào thải tự nhiên và qua vài thế hệ, dân Việt-Nam sẽ đẹp hết thảy.
Nhớ lại câu chuyện trên đây, Hiếu đâm lo. Ba má nàng, chắc chắn lấy nhau không phải vì mê sắc đẹp của nhau. Ông Trung chắc đã cần một người bạn khéo nấu nướng, vá may, và bà Trung chỉ tìm một người bạn thuộc hạng dân thầy cho khỏi cảnh chân lấm tay bùn thôi.
Như vậy nàng có thật đẹp hay không mà dám mong chiếm giải mỹ nhân ?
Tuy nhiên nàng vẫn hy vọng, chỉ vì những người được đăng ảnh, không đẹp đến đỗi nàng phải lép vế. Hiếu tin rằng một sáng kia nàng thức dậy, ra đầu ngỏ mua báo và sẽ thấy ảnh mình. Nàng sẽ mừng như là dò vé số Kiến Thiết mà gặp số vé của mình trên tấm giấy dò số.
Và quả sáng hôm ấy số của nàng ra thật. Như thói quen, Hiếu cố tránh mở tờ báo trước mặt chị sập báo, sợ phải lộ tình cảm mình ra, chị ấy cười cho...
Nhưng nàng phải bước vội vàng để tránh xa chị ấy để mà dò hình cho đỡ sốt ruột. Hôm nay tánh linh báo tin lành hay sao không rõ mà Hiếu hồi hộp hơn mọi hôm và khi thấy ảnh mình, một sự xuất hiện trông đợi, nàng vẫn sửng sốt, ngạc nhiên lắm. Tự nhiên nàng dừng chân giữa đường mà không hay rồi nhìn trân trối vào bức ảnh đầu mà nàng cảm giác rằng người trong ảnh xa lạ quá đối với nàng. Nàng, một cô con gái nhà nghèo, sống một đời sống tối tăm trong ngõ hẹp ngập nước, lẽ nào lại được báo đăng hình lên trang nhứt cho muôn ngàn độc giả biết mặt như một nhân vật quan trọng nào ?
Mặc dầu ảnh ấy rõ ràng là ảnh của nàng, Hiếu vẫn không dám tin rằng nàng đang mỉm cười trên mặt báo. Khi xem lại tên người dưới ảnh, nàng lại càng hồ nghi hơn. Nhà báo đã dặn hễ không muốn lộ tung tích thì được đưa thêm biệt hiệu và ảnh chỉ sẽ được đăng dưới biệt hiệu ấy và nhà báo giấu tên giùm cho. Nàng đã gởi biệt hiệu Thu-Nguyệt kèm theo tên nàng, cớ sao nhà báo lại ghi là "ảnh của cô Bích-Lệ", và hai mươi tuổi của nàng bị sụt còn mười tám thôi ?
Hiếu đứng tần ngần trên ngõ rất lâu, rồi mau bước về kẻo ba nàng trông đợi vì ông Trung rất nóng lòng đọc tin quốc tế vào buổi sáng.
Nàng bắt gặp cha đeo sẵn kiếng, đứng nơi ngạch cửa phì phà điếu thuốc đầu tiên trong ngày.
Lặng lẽ, nàng trao báo cho cha, và ông Trung lặng lẽ đón lấy tờ báo, không hỏi cái câu thường lệ lúc trước nữa: "Có hay không ?" vì chỗ làm không bao giờ có cả, hai cha con đã đâm ra chán từ lâu rồi.
Vừa mới mở báo ra, ông trung chưng hửng và nói lớn:
- Mẽ ! Cái con nầy...
Nhưng khi thấy tên tuổi người chụp ảnh ghi dưới bức ảnh, ông cụt hứng, im lặng giây lát rồi gọi con:
- Hiếu a ! Ra coi cái nầy.
Hiếu cố nén cười chạy ra hỏi:
- Gì đó ba ?
- Con xem, người sao mà giống người quá ! Con của ai lại giống con y hệt, giống như đúc ở một khuôn mà ra, nhưng con nhỏ nầy chỉ mới mười tám thôi.
Hiếu vịn tờ báo mà ông Trung đang cầm, cơn cười bị đè nén làm cho cả thân thể nàng đều run lên và tờ báo cũng rung.
Ông Trung lấy kiếng ra, nhìn con trân trối rồi cười xòa:
- Té ra là mầy ? Cái con nhỏ ! Thật rắn mắc !
- Con sợ ba rầy.

- Ai mà rầy. Nhưng rồi ăn cái giải gì ?
- Dạ, nếu giải nhứt thì được mười ngàn bạc mặt, được chức Hoa hậu Bồ Đào và...
- Hoa hậu Bồ Đào ? Là cái quái gì ?
- Là Hoa hậu do hãng rượu Bồ Đào nâng đỡ.
- À, ra vậy. Rượu Bồ Đào, ba biết, ba có uống với anh em dưới hãng. Nó cũng như là rượu thuốc Vĩnh-Tồn-Tâm vậy chớ không có gì lạ. Sao, được làm hoa hậu rượu thuốc rồi sao nữa ?
- Họ hứa giới thiệu với các hãng phim để đóng phim...
Thầy Tư Trung cười ha hả rồi gọi to:
- Má nó ơi ! Con Hiếu sắp thành đào hát bóng rồi đây !
Bà Trung không thèm đáp vì ông Trung hay pha trò như vậy cả ngày, bà định lần nầy ông cũng chỉ cà rỡn như mọi lần khác vậy thôi.
Hiếu thì mắc cỡ, chạy tuốt vô buồng để trốn mà cười. Hôm nay nàng sung sướng quá, không đi dượt đánh máy nữa mà quyết tâm nằm nhà để tận hưởng sung sướng của nàng, và khi ông Trung đi rồi, bà Trung xách giỏ ra chợ, thì nàng mới lấy tờ báo ra xem, không đọc tiểu thuyết tình và chuyện ma như mọi bữa, mà chỉ nhìn ảnh mình thôi.
Thế là hôm nay cả nước đều biết có một cô gái đẹp tên Bích-Lệ. Bích-Lệ, nghe hay đó chớ, hay hơn Thu-Nguyệt nhiều lắm. Và tất cả bạn hữu nàng đều nhìn được gương mặt của ban của họ. Hiếu không biết rằng không phải ai cũng đọc báo Rạng-Đông như gia đình nàng và ngỡ hôm nay, nàng xuất hiện trong khắp hang cùng ngõ hẻm và từ sông Bến Hải đến mũi Cà-Mau.
Nàng hình dung Trọng đang mỉm cười sung sướng khi ngắm ảnh nàng và có lẽ đi khoe với các bạn đồng sở:
- Ấy, cái cô đã vào đây hôm nọ đó !
Nàng lại nhớ đến những gương mặt bạn mười lăm ngày, họ sẽ ngạc nhiên và thán phục nàng dữ lắm. Chỉ có một người mà Hiếu quên nghĩ tới và người ấy lại đến kia:
- Hello !
Hoàng khua chuông xe đạp của nàng và kêu lên lúc đẩy xe tới lưng cầu.
- Trời ơi, bà Hoàng !
Hiếu nhảy một cái rột là đã tới sân.
- Sao mà biệt tích vậy ?
- Mắc đi làm.
- Đã có chỗ làm rồi à ?
- Ngay sau khi chia tay với em.
- Sao mà tài quá vậy ?
- Mánh lới chớ tài gì mà tài.
- Nhưng sao lại đi chơi được đây ?
- Xin nghỉ buổi sáng để đến mừng em.
- Mừng em thất nghiệp à ?
- Đừng có làm bộ. Từ sáng đến giờ chắc em không có buông tờ báo Rạng Đông giây phút nào hết. Chị đoán có đúng không ?
Hiếu cười xòa rồi kéo Hoàng vào nhà, vừa đi vừa hỏi:
- Sao mà tìm chỗ làm giỏi dữ vậy ?
Hoàng dựng xe nơi vách nhà rồi bước lên thềm với Hiếu:
- Chị gởi đơn cho mười tám hãng buôn mà có mười bảy hãng sốt sắng cho chị một chỗ.
- Trời...
- Đơn chị viết đại khái như thế này: học lực trung bình, đánh máy giỏi, chỉ xin mỗi tháng 800đ. để ăn cơm (chị định xin 500 đ thôi, nhưng 500 đ quá vô lý sợ họ sanh nghi), sẵn sàng đến nhà của chủ hãng phụ giúp rửa chén, lau nhà, khi có đám tiệc; sẵn sàng giữ trẻ cho bà chủ đi Long-Hải hoặc đi Đà-Lạt nghỉ mát năm bảy hôm, sẵn sàng đến ngày chúa nhựt nơi nhà riêng cho bà chủ sai khiến, như là đi mua vé hát, dắt con bà chủ đi xi-nê, vân..vân..
Đơn chị gởi đi có ba hôm là được mười bảy bức thơ tha tiết mời chị đến ngay "kẻo muộn".
Hiếu sững sờ trước thủ đoạn mà bạn nàng đang thổ lộ. Thì ra có một số người tham lam quá sức, cho dẫu họ đã giàu có. Hễ ai bán rẻ mạt công thì được nhận, chớ họ không bao giờ tưởng tượng đến hy sinh chịu kham khổ của công nhân để chen vào đám người tranh sống.
- Nhưng chị làm thế nào, với tám trăm đồng...
- Chị chịu lỗ, vì mướn người gánh nước, tưới cải tốn tiền hơn số lương mà chị lãnh được; chị đã có cách sống... Em à, bà ngoại bỗng dưng lâm bịnh nặng, nay đã đỡ rồi, nhưng yếu lắm, bà ngoại lo sợ không ở lại với chị lâu hơn sáu tháng.
- Trời, bà ngoại trông còn sõi lắm mà !

- Phải. Nhưng các cụ thường khi không lấy lại sức được sau một trận đau ốm. Trông ngoại thình lình già đi nhiều lắm.
- ... nghiệp ngoại quá.
Hoàng cầm tờ báo lên xem, cười rồi nói:
- Ảnh đẹp thua người nhiều lắm. Em có biết rằng em chưa hết đẹp hay không ? Chị muốn nói, sắc đẹp của em đang lên mà cứ còn lên mãi. Khi nãy còn ngoài cầu, chị đã ngạc nhiên mà thấy người em mấy tháng trước giờ đã biến khác hẳn đi.
Hiếu cũng nhìn ảnh mình và chỉ hôm nay nàng mới thấy rằng nàng đẹp, mới ý thức rõ rệt về nhan sắc của mình.
Hoàng véo bạn một cái rồi cười ngặt nghẹo một hơi mới nói được.
- Nhưng chưa đâu, sắc đẹp của em chỉ lên đến đỉnh chót khi nào em thành đờn bà thôi.
- Sao lạ vậy chị ?
- Không lạ đâu. Đờn bà đẹp hơn con gái. Người ta cứ quên điều đó, nhưng sự thật là như vậy. Nè em, chị tin chắc rằng rồi thế nào em cũng được bầu làm hoa hậu.
- Em không dám hy vọng.
- Đừng có làm bộ khiêm nhượng.
- Thật đó chớ, vì tuy phần đông người dự thi không đẹp bằng em, nhưng có vài cô lại đẹp hơn em.
- Em không phảo lo. Chị đã đọc thể lệ. Qua vòng loại, những cô có gương mặt đẹp sẽ được mời đến nhà báo để tiếp xúc với một ủy ban để họ xem người. Mà một khi họ xem người thì sẽ không người nào qua mặt em được đâu. Chị sành xem người đẹp lắm và không bao giờ lầm.
Hiếu cứ muốn nói về chuyện tuyển lựa hoa hậu để được nghe Hoàng nung chí nàng nhưng lại sợ Hoàng cười cho nên bỏ sang chuyện khác:
- Chị làm ở hãng nào ?
- Em không biết đâu mà hỏi. Hãng nhỏ lắm.
- Sao chị lại chọn hãng nhỏ mà giúp việc ?
- Chị cố ý như vậy, vì lẽ riêng.
- Chừng nào bà ngoại có đau ốm gì nhiều, chị cho em hay, chị nhé. Chị phải đi làm, còn em ở không.
- Em với Trọng đã đi đến đâu rồi ?
Hiếu hết cả hồn vía, không biết tại sao Hoàng lại biết mối tình giữa nàng và Trọng. Hay là Trọng đã bép xép xì ra cho Hoàng biết ?
Một lát sau, hết sợ hãi, nàng đâm liều nhưng còn giả đò ngây thơ, cười hỏi:
- Sao chị lại hỏi lạ vậy ? Chị không nhớ là chị giới thiệu sơ Trọng với em, rồi thì em mãn khóa.
- Mốc xì ! Cái nhìn của Trọng, ai mà không biết anh ta nghĩ gì trong bụng và ai mà không biết rằng anh ta sẽ trở lại tìm em.
Hiếu cười xòa:
- Chị tài số dách. Anh ấy nói yêu em...
- Và van xin em yêu lại ? Rồi em xẻn lẻn, cắn trôn áo mà làm thinh mãi cho đến một khi kia thì anh ấy năm lấy tay em và em làm thinh ? Rồi thì hai đứa trao đổi với nhau và anh ấy thề bán sống bán chết rằng sẽ yêu em đến lúc bạc đầu ?
Hiếu cười ngặt nghẹo và véo bạn đến bốn cái mà chưa đáp được gì cả. Lâu lắm nàng mới ngớt được cơn cười:
- Em chắc chị có nham độn hay sao mà chị biết thấu ruột gan người khác.
- Đó là con đường cổ điển mà tuổi trẻ đã đi qua mà trong đó có chị. Nhưng có lẽ em là một cô gái hiếm hoi đã có phước gặp một người con trai chơn thật mà những lời hứa của anh ấy sẽ được thực hiện. Chị mong hai người thành vợ chồng với nhau để hưởng hạnh phúc. Thế nào, hắn có đề nghị hôn nhơn chưa ?
- Có.
- Em bằng lòng chớ ?
- Bằng lòng.
- Chừng nào ?
- Đợi má ảnh cúng đám giỗ xong, lên Sài-gòn cậy mai để...
- Hay.
- Chị nè. Ảnh rủ em chiều nay đi coi chiếu bóng có nên nhận lời hôn chị ?

Hoàng chưng hửng nhìn Hiếu trân trối rồi giây lát phì cười nói:
- Té ra còn trong sạch như vậy à ? Chị cứ ngỡ... Quí lắm đó em à. Nếu hai đứa mà giữ trong sạch được như vậy cho đến ngày cưới thì chắc ăn cho em lắm. Bọn con trai, dầu sao ta cũng phải đề phòng họ mới được. Được, em cứ đi với hắn. Phải thỏa mãn phần nào trong vòng trong sạch cần thiết, kẻo buồn quá, hắn lại tìm an ủi nơi khác thì hỏng.
° ° °
Quả như Hoàng đã nói, sáng hôm ấy thầy Trung đang cặm cụi làm việc thì người tủy phái lạ mặt đến hãng thầy hỏi thăm thầy, rồi trao cho thầy một bức thư kẹp trong quyển sổ chuyển giao văn kiện của báo Rạng Đông.
Thư gửi cho cô Nguyễn-Thị-Nghĩa tự Bích-Lệ, nhờ ông Trung hãng Sudiwimport trao lại. Ông mở thư ra xem thì mới hay con gái ông đã qua được vòng loại và được nhà báo cùng hãng rượu Bồ Đào mời đi dự tiệc tuyển trạch chung kết chiều hôm sau đó.
Cứ theo lời thơ thì sẽ có mười bốn thiếu nữ được dự cuộc tuyên trạch nầy và hội đồng giám khảo sẽ gồm nhiều nghệ sĩ tên tuổi như là ông A, ông B, ông C, v.v... toàn những tên mà thầy Trung nhớ mang máng nghe ở đâu rồi.
Sau cuộc tuyển lựa, một dạ hội mở ra ngay tại phòng tuyển lựa để liên hoan mừng Hoa hậu Bồ Đào, sau đó nữa một bữa tiệc to sẽ chấm dứt đêm liên hoan.
Kèm theo bức thơ cho Hiếu, một bức thơ thứ nhì mời ông cụ bà cụ thân sinh "cô Bích-Lệ" cùng dự tiệc vui đó từ đầu đến chí cuối, tức là từ lúc khởi đầu tuyển lựa cho đến tàn bữa tiệc liên hoan.
Đọc xong thơ, thầy Trung muốn reo to lên rồi loan tin quan trọng ấy cho cả hãng đều hay, nhưng kịp nghĩ lại thầy cố nén phấn khởi của thầy xuống. Còn tuyển lựa, tức là Hiếu chưa phải là hoa hậu và chưa chắc sẽ là hoa hậu. Tuy được vào chung kết cũng là một danh dự nhưng đó chỉ là danh dự tương đối thôi chớ chưa phải là một đắc thắng, một vinh quang.
Nhưng dầu sao buổi sáng ấy thầy Trung cũng không làm việc được. Thầy sống tối tăm đã hai mươi năm rồi, tất cả các bạn đồng sở với thầy, ai cũng tìm cách lên được cả, không lên nẻo nầy cũng lên nẻo khác, chỉ có thầy là không hề được ai biết đến tên tuổi hết, thì nay...
Có những người bạn đồng liêu, không lên được cái gì, cũng cố vận động để lãnh một chức kiểm soát viên ở một hội tương tế nào đó; có người hy sinh kinh hồn một số bạc quá to tát đối với chức phận, đã biếu vài mươi ngàn cho một hội cựu học sinh của trường nào ấy để được làm hội viên danh dự, tên tuổi dầu sao cũng được in vào các tập nội qui, điều lệ, còn thầy thì hoàn toàn vô danh trong cái xã hội cao sang quanh thầy.
Hôm nay, danh vọng sắp đến, tuy đó chỉ là danh vọng, cho con thầy thôi, nhưng sao cha lại không thơm lây cái thơm của con? Và có bức thơ kia nữa chớ, bức thơ mà ông chủ nhà nhựt trình cùng ký với ông chủ hãng rượu, mời đích danh ôpng bà Nguyễn-Văn-Trung, thân sinh của cô Bích-Lệ, chớ không phải mời thầy Nguyễn-Văn-Trung thơ ký đánh máy đâu nhé. Đã thơm lây rồi đó mà ! Người ta mời cái ông Trung thứ nhì trong xã hội, ông Trung có con gái sắp được bầu làm hoa hậu.
Bối rối quá, thầy đứng lên đi vào phòng của ông chủ để xin phép về trước hai tiếng đồng hồ, vì việc nhà. Hiếu mấy hôm nay không đi dượt đánh máy nữa vì lười, nên thầy muốn cho con hay tin sớm một chút cho nó mừng.
Bậy một cái là hôm nay về sớm, không đi cọp xe thầy Nam được như mọi hôm, nên thầy phải tốn tiền xe buýt, lại phải cuốc bộ hơi xa từ chợ Tân-Định vào nhà.
Tuy nhiên, về tới cuối xóm, đồng hồ tay của thầy mới chỉ mười giờ rưởi thôi.
Nghe tiếng em reo trên nhà, Hiếu đang nạo dừa khô phụ với mẹ dưới bếp, vội buông bàn nạo chạy lên. Thấy mặt cha nàng ngạc nhiên và hơi hoảng, ngỡ cha đau ốm gì, hỏi:
- Sao nay ba...
- Ừ, ba về sớm có việc cần. Má nó ơi, lên đây.
Thầy Trung xoa đầu mấy đứa bé, cười rất là yêu đời, tay thò vào túi móc phong thơ, nhưng chưa chịu lấy ra, còn đợi bà Trung. Nhưng lâu quá, không thấy mặt vợ, thầy lại réo:
- Ụa, má nó sao mà rúc mãi dưới bếp vậy kìa ?
Vừa dứt lời, thầy thấy vợ hiện ra nơi khung cửa hông trổ xuống nhà bếp. Mặt bà Trung lọ lem, và tay bà không rời con dao bếp mà lưỡi dính lá hành hương:
- Gì đó ông ?
Bấy giờ ông Trung mới chịu lòi phong thơ ra, trao cho Hiếu, nhưng nói với vợ:
- Tin mừng bà ơi, ta trúng số rồi.
Bà Trung nhoẻn miệng cười, tỏ vẻ không tin.
- Thiệt mà, con Hiếu nó sắp trúng số độc đắc.
- Nếu sắp thì ai cũng sắp hết thảy chớ không riêng gì con Hiếu đâu. Thiên hạ đang đứng sắp hàng, nối đuôi nhau để chờ tới phiên trúng số mỗi tháng bốn kỳ.
- Không phải mà, nó dự thi ảnh đẹp và sắp được bầu làm hoa khôi.
- Ối, tưởng gì, cái thứ đó thì làm vương làm tướng gì.
- Cũng thích chớ má, vì được hưởng mười ngàn đồng, Hiếu cãi.
- Họ xí gạt mầy, chớ tiền đâu người ta đem cho không kẻ chỉ có một cái công nhỏ xíu là đẹp mà thôi. Mà mầy đẹp lắm hay sao mà dám mong như vậy ?
- Gì không biết, ông Trung nói, chớ chiều mai bà với tôi được nhà nhựt trình mời đi dự lễ và dự tiệc.
- Ông đi đâu thì đi, chớ tôi thì làm không hở tay còn tiệc với tùng gì.
Giữa những câu đối thoại của hai ông bà. Hiếu đọc cả hai bức thơ gởi cho nàng và cho ông Trung. Nàng lặng người đi vì quá mừng, không dám tin rằng thơ ấy gởi cho nàng và gia đình nàng, rồi qua khỏi cơn xúc động ban đầu, nàng vứt thơ, cầm hai tấm thiếp mời múa men cuồng loạn và hát vang lên:
" Đời đẹp lắm ai ơi,
" Nắng chiếu ngay tim,
" Tim quẳng ưu phiền".
Bà Trung không phấn khởi, bỏ hai cha con ở đó trở xuống nhà bếp với công việc của bà. Hiếu vừa hát vừa nối gót theo mẹ, nàng hát cho đến khi cầm nửa trái dừa khô, úp lên lưỡi dao nạo nằm ngửa, mới sực nhớ đến những phiền phức về ngày mai. Nàng không có y phục đẹp, cũng chẳng có món nữ trang nào tranh đua với hàng chục cô gái đẹp khác mà chỉ bằng những cái gì trời cho sẵn cho nàng, biết sẽ chiến thắng hay không ? Tìm đến con bạn cho mượn áo lúc đi thi vấn đáp, xem ra không ổn vì nếu trợt vỏ chuối nữa, nó sẽ cười cho. Vả lại, áo của nó xui xẻo lắm, thi rớt có lẽ cũng vì áo ấy phần nào.
Chỉ có người bạn chí thân, Hoàng, là người không hề cười chê nàng, nhưng Hoàng lại nghèo khó quá, chính nó cũng chỉ biết nhờ cậy trời ban cho chớ không có được "phụ tùng" nào để trợ lực nhan sắc nó cả.
Nhứt định chiều nay phải đi thăm Trọng, cách mặt mấy hôm rồi, Trọng mà nàng nhớ lắm và chắc hắn cũng nhớ nàng không yên. Nếu Trọng chưa hay tin chàng sẽ hay tin và hai đứa sẽ cùng mừng với nhau. Ngày mai là ngày vui nhứt đời nàng, thì Trọng phải có mặt nơi phòng tuyển lựa, phải có mặt trong dạ hội liên hoan và bữa đại yến ấy mới được.
Bà Trung bình tĩnh như không có gì xảy ra, lui cui nấu nướng, như đã làm bếp từ hơn hai mươi năm nay. Mãi cho đến lúc ngồi lại ăn cơm với chồng con, bà vẫn không đá động đến bức thơ đã làm chấn động tinh thần ông Trung và cô Hiếu.
- Bà nghĩ sao ? Thình lình ông Trung hỏi như vậy, khiến bà chưng hửng.
- Nghĩ sao về vụ gì ?
- Về vụ họ mời mình đi dự tiệc.
- Nói vậy vụ đó có thật à ?
- Trời ơi, bà chiêm bao sao chớ !
- Ai biết đâu, tôi cứ tưởng ba nó nói cà rỡn cho vui nhà.
- Thật đó chớ !
- Như vậy thì cha con ông làm gì thì cứ làm. Tôi phần đàn bà, tôi lo nồi cơm trách cá chớ có biết gì mà tính.
- Bậy nà ! Đàn bà ngày nay ai cũng ra đứng đợt với đời. Riêng trường hợp của ta đây, tôi nghĩ lại thì má nó phải giúp tôi mới được. Tôi không có đồ lớn, không thể dự hội, dự tiệc gì cả. Má nó đi là hơn.
- Đồ lớn là đồ làm sao ?
- Là một bộ y phục có cả áo bành-tô.
- Ba nó có mà. Mấy lần đi đám ma, đám cưới, ba nó bận đó.
- Má nó nói làm tôi thêm tủi. Tôi có áo, nhưng áo không phải là một thứ vải với vải quần. Màu cũng khác màu quần rất xa. Kiểu áo năm 1946, cổ áo gần tưa rồi, làm sao tôi dám vác mặt vào một nơi như vậy.
- Sao ba không may áo khác ba ? Hiếu hỏi.
- Con tính, mỗi năm chỉ có một hoặc hai dịp mặc áo, không lẽ vác bạc ngàn ra để may một món phục sức ít dùng như vậy. Mà không phải một mình ba không có áo đâu nhé, cả sở mấy mươi người, chưa chắc có hơn năm người có áo. Mình ít giao thiệp, may đồ lớn làm gì cho tốn.
Bà Trung suy nghĩ một hơi rồi nói:
- Áo xống của tôi cũng cũ hết. Tôi lại quê dốt...
- Cái đó vô hại. Đàn bà mà có nghèo, hay quê dốt, cũng ít kỳ hơn đàn ông.
- Chớ để nó đi một mình không được hay sao ?
- Má nó tánh rất cẩn thận sao lại nói sai dữ vậy. Sỡ dĩ họ mời ta là họ biết điều lắm đó. Họ biết ta cần đi theo con gái ta vì yến tiệc kéo dài đến khuya, không ai mà bỏ con cái đi một mình như vậy.
- À, tôi quên nghĩ đến điều đó. Nhưng tôi cứ ngại, vì tôi quê dốt lắm.
- Có ai bắt bà đọc đít-cua, đít-càng gì đâu mà lo. Tới cho có mặt với con, ăn tiệc rồi về, khỏi phải nói tiếng nào hết kia mà.
- Y phục tôi lôi thôi có kém gì y phục của ông đâu.
- Cứ nói cái đó mãi. Đã bảo áo đàn bà có cũ, có xấu đến đâu xem cũng không kỳ cục như áo đàn ông mà không ăn màu ăn vải với quần kia mà !
- Thôi má đi với con má !
Theo bản năng, Hiếu nài nĩ như vậy, vì người con nào, trong những giờ phút nghiêm trọng, cũng nghĩ ngay đến mẹ, tin cậy nơi sự bảo vệ của mẹ hơn.
Bà Trung không nói gì cả, và ông và Hiếu đều ngầm hiểu rằng bà bằng lòng nhận cái khổ dịch ấy, hay ít ra cũng sẽ nhận vào phút chót. Gì nữa kia mà bà còn hy sinh, huống hồ chỉ một việc như vậy.
Bà xong bữa trước, uống nước, rửa miệng và đi lấy ít trầu đem lại bàn ăn. Bà hỏi:
- Nhưng không biết vào đó có ăn trầu được hay không ?
Ông Trung và Hiếu bật cười vì ám ảnh to nhứt của bà rõ ra không phải là mặc cảm áo xấu, mặc cảm quê dốt, mà là cái ghiền trầu của bà, Ông Trung cười ha hả rồi nói:
- Người ta tuyển lựa rạp Thống Nhứt, mở dạ hội cũng ở đó, nhưng kéo nhau đi ăn trong Chợ-Lớn. Bà có thể ăn trầu suốt buổi, trừ lúc lên tửu lầu, vì nơi đó ăn trầu sẽ làm cho thực khách nhờm. Nhưng phải mang theo cái ống nhổ nhỏ.
- Như vậy, vào tửu lầu, giấu ống nhổ ở đâu ?
- Con nghĩ ra rồi má, má cứ đem theo một cái lon, xong, má quăng đi.
° ° °
Xế lại, Hiếu ra sở thăm bạn. Trái hẳn với những gì nàng tưởng tượng, nào là Trọng vừa nhảy vừa reo khi thấy mặt nàng, nào là Trọng đưa nàng vào trong khoe với chủ hãng, với đồng nghiệp của chàng, Trọng bắt nàng đợi lâu quá.
Người tùy phái vào trong báo tin đã hơn mười lắm phút rồi mà chưa thấy dạng chàng đâu hết, và khi chàng ló mặt ra thì đó là bộ mặt đưa đám ma.
Hiếu giận dỗi nhìn mặt bàn, tay mân mê lọ mực của người tùy phái.
- Hổm nay em bận lắm phải không ?
Hiếu không đáp lại vì câu hỏi khá lạnh và đượm mỉa mai của bạn làm cho nàng càng hờn thêm. Thấy bạn làm thinh, Trọng càng tức nói nữa:
- Biết mà, em bận tập dượt để làm đào, và em sắp lên hoàng hậu nên em...
Trọng không nói "hoa hậu" mà cố ý nói sai ra là "hoàng hậu", nhưng chàng không dứt câu nói vì bỗng nhiên chàng thương xót bạn vô cùng khi thấy Hiếu rưng rưng nước mắt.
- Em ra ngoài anh hỏi thăm cái nầy. Đi em...

 Bình Nguyên Lộc

Nguồn: binhnguyenloc.com

Theo https://vietmessenger.com/