Anh vịn vào màu Huế để yêu em

Anh vịn vào màu Huế để yêu em...

Với Huế, nhà thơ Trương Nam Hương không phải là người xa lạ. Đã rất nhiều lần nhà thơ dành cho Huế những vần thơ rất đẹp. Tôi nhớ mình đã được đọc bài thơ "Màu Huế" trên báo Văn nghệ vào mùa xuân năm 2001, lúc đó tôi là một sinh viên văn khoa thích tìm hiểu thơ về Huế. Trong thơ Trương Nam Hương, tình yêu quê hương cũng giống tình yêu đôi lứa, bởi nếu không có quê hương, không có những đêm hao gầy thề hẹn thì không có anh và em, không có những vần thơ run rẩy.

Anh vịn vào màu Huế để yêu em

Trước thành quách bao đời em cứ trẻ

Sông Hương chảy thon mình qua dâu bể

Anh mượn vành nón Huế buổi về thăm.

Nhẹ nhàng mà sâu lắng. Trách khéo thôi mà làm người đọc trăn trở. Tại sao nhà thơ lại mượn một thứ vô hình để thể hiện tình yêu? Có gì thẳm sâu trong màu rêu Huế? Nhà thơ đã hóan đổi thời gian bằng lời thơ bình dị của mình. Thời gian đang ngưng đọng trên những thành quách rêu phong cổ kính của Huế. Cũng có thể nhà thơ chỉ lấy "em" làm ví dụ, làm đối tượng thơ để diễn đạt ý thơ. Nhưng ở đây, nhân vật "em" lại là nhân vật chính trong câu chuyện tình đầy lãng mạn này. Có em trong từng hơi thở ở Huế, có em trong hình dáng mẹ, có em để anh thao thức về Huế đêm ngày. Giờ về Huế chỉ thấy dòng Hương ngơ ngẩn chảy, như muốn níu kéo điều gì rất thực mà lại mờ ảo.. "Anh mượn rêu Huế để yêu em.." rồi "Anh mượn vành nón Huế buổi về thăm". Không gian như chững lại giữa câu thơ cho nỗi nhớ niềm thương lan tỏa. Tình yêu trong bài thơ cũng chính là mối tình sâu nặng của tác giả đối với Huế- quê hương mình. Tình yêu đó có trong tâm thức anh, em và Huế. Trương Nam Hương đã viết rất thật, điều này đã làm cho bài thơ có độ bền, sức nén:

Anh vịn vào màu mắt những ngày xa

Những uẩn khúc trong điệu hò mẹ hát

Những đèo dốc trong đời cha bất trắc

Mắt Huế nhìn thăm thẳm tới ngày xưa.

Quá khứ được tái hiện bằng "Mắt Huế". "Mắt Huế" chính là em. Câu thơ buồn lắng như nước mắt, lại cồn cào như chính trái tim anh. Đó là thông điệp mà nhà thơ muốn gửi lại cho người đọc, để sẻ chia cho vơi bớt nỗi buồn. Vành nón Huế, tà áo trắng nữ sinh, những con đường thơ mộng... Tất cả là kỷ niệm đối với nhà thơ.

Điệp khúc "Anh vịn" được lặp lại những bốn lần. Một sự khẳng định, biến cái không thể thành cái có thể. Làm sao con người có thể vịn vào những cái phi vật thể? Vậy mà lại có thể, bởi tình yêu. Trương Nam Hương đã đúng khi cầm, nắm, nhớ, thương những gì chỉ hiện hữu trong một trái tim với tình yêu tha thiết.Tình yêu đã là vĩnh hằng muôn thuở. Đó chính là "mắt nhớ" trong chuỗi ký ức ngọt ngào của mỗi người về quê hương. Trương Nam Hương đã yêu từ những câu hò mái nhì, mái đẩy của mẹ, đến những dốc đèo người cha đã đi qua. Đó là cái tài của một ngòi bút không biết mệt mỏi khi đi tìm và lý giải cặn kẽ những thắc mắc về tình đời, tình người. Tất cả là sự dồn nén đến cháy bỏng đầu ngòi bút. Ý thơ được trải rộng và như đang đập cùng một nhịp với trái tim, với hình bóng em trong màu Huế.

Anh vịn lên trăng khuyết tuổi em chờ

Đỡ chống chếnh câu thơ buồn xa Huế..

Thời gian như hao gầy bên cánh cửa. Em đã đợi anh, chờ anh hết trăng khuyết đến trăng tròn. Vòng xoay của thời gian không đổi. Cỏ vẫn non tơ, sương vẫn đậu đầy từng ngọn cỏ nhưng em thì khác. Tuổi già chăng? Nỗi buồn đang tỏa ra trong từng câu chữ, Huế gọi anh về lại bên em, để được giãi bày tâm sự. Trương Nam Hương trút xúc cảm của mình xuống trang thơ như lời tình tự.Tình yêu đôi lứa đã biến thành tình yêu quê hương. Tác giả đã gửi vào bài thơ tâm trạng của những người con xứ Huế đang ở xa bằng một tình cảm chân thành sâu lắng. Ta nghe trong giai điệu thơ Trương Nam Hương một nỗi nhớ vô bờ:

Anh mượn màu nắng Huế để thương em

Từ màu rêu đến màu nắng có bao nhiêu khoảng cách? Sao tôi thấy tất cả cứ lung linh, mờ mờ, ảo ảo... gần mà lại xa? Bởi nắng, mưa xứ Huế không giống bất cứ nơi nào

Lời bình của Nguyễn thị Anh Đào

“Chút chút” của Lương Trọng Minh

Hôn em chút chút lấy tình

Em hôn chút chút một mình anh thôi

Thế rồi chút chút lên ngôi

Lâu ngày chút chút thành đôi vợ chồng.

Tôi có rất nhiều bạn thơ, nhờ vậy mà tôi được đọc, được nghe rất nhiều bài thơ viết về nhiều góc nhỏ của cuộc sống. Chính những góc nhỏ ấy của cuộc sống đã cho tôi rất nhiều nghị lực, để những hoài bão của mình trở thành hiện thực. Tôi đọc bài thơ "Chút chút" của nhà thơ Lương Trọng Minh (Hội viên HộiVHNT Đà Nẵng) từ cách đây đã hơn mười năm, có lẽ như vậy tôi thuộc lòng bài thơ này đến từng chữ. Được vậy là nhờ bài thơ viết chân thực, gần gũi với tâm lý con người. Tôi nghĩ nhà thơ Lương Trọng Minh quá giỏi, ông đã khắc họa hết sức cô đọng về sự thủy chung của tình yêu chỉ vẻn vẹn bốn câu thơ lưục bát với 28 ký tự, trong đó đã có tới 8 ký tự của từ láy "chút chút". Đáng nói hơn cả là điệp ngữ "chút chút" có mặt trong cả bốn câu thơ không hề làm cho người đọc nhàm chán. Ngược lại, nó lại ánh lên rất nhiều sắc màu của cuộc sống, thậm chí còn người lên sự đa dạng của ngữ pháp trong tiếng Việt. "Chút chút" có thể là động từ, có thể là tính từ. Nếu là động từ sẽ cho chúng ta sự tha thiết, nếu là tính từ sẽ cho chúng ta sự dịu êm. Tất cả trạng thái tâm lý đó đã làm đẹp hơn tình yêu chân chính.

Bài thơ được tác giả đặt tên là "Chút chút", cũng là từ láy chút chút xuất hiện trong cả bốn câu thơ như đã nói. Như vậy, chúng ta dễ dàng hiểu rõ hơn ý định của tác giả là muốn nêu bật nét đẹp của tình yêu bằng sự chắt chiu, chăm chút của con người nói chung, giữa người con trai và người con gái nói riêng.Thật vậy, để có tình yêu cao đẹp không gì hơn là sự vun đắp của đôi bên.

"Hôn em chút chút lấy tình", phải chăng tác giả muốn đề cập đến cá tính của người con trai. Có thể giây phút đầu tiên người con trai còn dò tính, tìm hiểu. Thế nhưng, khi biết rằng bạn gái của mình nhất quyết yêu mình- "Em hôn chút chút một mình anh thôi" thì người con trai cảm thấy yên lòng. Mỗi ngày thêm một chút yêu, mỗi ngày thêm một chút thương, cứ thế... tình yêu lớn dần trong trái tim, tâm hồn hai người, "Lâu ngày chút chút thành đôi vợ chồng". Đó là đỉnh cao của tình yêu.

Những lúc trà dư tửu hậu, tôi thường đọc bài thơ này cho bạn bè nghe. Bài thơ "Chút chút" đã để lại nhiều bất ngờ cho họ. Họ không nghĩ nhà thơ Lương Trọng Minh có tài viết tình sử hay như thế. Từ giây phút gặp gỡ ban đầu, để ý nhau, rồi yêu nhau, sau đó là sự nuôi dưỡng tình yêu cho tới ngày thành vợ thành chồng. Kết quả cuộc hôn nhân ấy có được là nhờ biết vun đắp tình yêu mỗi ngày một chút. Nếu như viết bằng văn xuôi thì chắc có lẽ phải tốn khá nhiều giấy mực. Thế mới biết làm thơ hay không phải dễ. Có lần nhà thơ Đông Trình nói với tôi rằng: "Cả đời làm thơ, chỉ cần ai đó nhớ thơ của mình dầu chỉ một câu, một chữ thôi, cũng hạnh phúc lắm rồi..."

Hạnh phúc của người làm thơ khi được mọi người nhớ thơ của mình, cũng là hạnh phúc của người yêu thơ khi gặp những ý thơ hay để đồng cảm với tình yêu. Chỉ cần chút chút thôi cũng đủ để chúng ta hiểu nhau hơn, cùng vượt qua gian nan, thử thách của quy lưuật cuộc sống.

Xin gởi đến các bạn và nhà thơ Lương Trọng Minh chút chút tâm tình này của tôi- người yêu thơ đất Quảng.

Lời bình của Huỳnh Trương Phát

Theo saomaidata.org/