Mưa nguồn

Mưa nguồn

Chương 1
Mai đứng nép người bên khung cửa sổ nhìn ra. Ngoài trời đang mưa. Mưa tầm tả, liên miên từ trưa tới giờ chưa ngớt. Mùa mưa ở miền Cao Nguyên thường kéo dài hầu như bất tận. Những đám mây xám vần vũ nối tiếp nhau trút sũng nước xuống mặt đất. Ngớt trận này, trời quang được chốc lát, ánh nắng chưa kịp hong khô ngọn cỏ, mây xám ùn ùn kéo đến, và trận mưa khác lại bắt đầu.
Ngoài cửa sổ, nơi Mai đang đứng, những giòng nước từ trên mái chảy xuống đan mành che mờ cảnh vật.
Mai rất thích nhìn mưa. Mưa gợi lên nhiều ý nghĩ buồn buồn, nhưng cũng nhen nhúm những cảm giác ấm áp khi đứng trong nhà nhìn ra ngoài trời ướt át.
Mai hãy còn nhỏ. Nó ở vào cái tuổi mười hai, mười ba, tuổi thơ ngây nhưng cũng đã bắt đầu biết mơ mộng. Những giọt mưa kết chuỗi trong tâm tưởng nó, mang mang như những lời thơ gợi cảm. Mải bâng khuâng với gió mưa cô bé chợt giật mình khi nghe tiếng gọi:
- Mai!
Mai quay lại. Một người đàn bà đã già, đang lọm khọm từ trong nhà bước ra.
- Vô bếp canh chừng nồi khoai cho ngoại. Đứng làm gì ở đó?
Mai như miễn cưỡng phải rời chỗ đứng:
- Cháu đang nhìn trời mưa.
Bà lão nhỏ nhẹ:
- Lạ lắm sao mà nhìn. Mưa lầy lội cả từ mấy hôm nay rồi. Bữa nay chắc lại mưa suốt đêm. Trời cũng sắp tối nữa nên ngoại có luộc nồi khoai để bà cháu mình ăn. Cháu xem hễ chín thì vớt ra rá cho ngoại.
Mai bước lại gần bà:
- Ngoại luộc khoai à? Trời mưa lạnh ngồi ăn khoai nóng thú ghê ngoại nhỉ? Nhưng sao ngoại không luộc bắp?
Bà lão lẳng lặng quẹt diêm, châm lửa vào ngọn đèn dầu đặt trên bàn, rồi mới ngước mắt nhìn cháu:
- Con nhỏ này, có khoai thì đòi bắp, có bắp lại đòi khoai! Ai biết mày thích thứ gì mà chiều!
Dưới ánh đèn, Mai thấy khuôn mặt ngoại thật hiền từ. Vùng sáng vàng hoe của ngọn đèn dầu tạo cho không khí căn nhà trở nên ấm cúng. Mai ôm lấy cổ bà, nũng nịu:
- Tại cháu nghĩ đến anh Thái. Anh ấy thích ăn bắp, nhất là bắp vườn nhà mình.
Nhắc đến tên Thái lòng Mai chợt se lại. Đã mấy hôm nay không thấy Thái xuống chơi. Chắc tại trời mưa, nên Thái mới bó cẳng trên núi. Mai lẩm bẩm:
- Mưa liên miên thế này, hẳn anh Thái và ông Sáu buồn lắm ngoại nhỉ!
Bà ngoại Mai gật đầu:
- Lão Sáu lại rượu suốt ngày. Thằng cha ấy lúc nào cũng say. Còn thằng Thái, mưa gió thế này còn làm cực cho nó hơn nữa ….
- Cháu để phần cho anh Thái mấy củ khoai bà nhé.
- Biết bao giờ nó xuống mà để phần? Mà sao lúc nào mày cũng cứ nhắc tới thằng Thái hoài vậy? Làm như thằng Thái là anh ruột mày không bằng.
Mai ôm lấy cổ bà:
- Ngoại cũng vẫn thường coi anh Thái như cháu chắt trong nhà đó thôi! Hễ rảnh lúc nào là anh ấy đến, giúp bà cháu mình đủ mọi công chuyện.
- Ừ, thằng ấy cũng khá
- Cháu thấy anh Thái cũng tội. Anh không cha không mẹ, mồ côi cũng như cháu vậy. Tuy ba má cháu chết rồi, nhưng cháu còn có ngoại chứ anh ấy chẳng còn ai ….
Bà ngoại Mai nhẹ xô cháu ra và như để che bớt cảm xúc sắp dâng trào lên khóe mắt vì những lời thủ thỉ của cháu, bà vờ cằn nhằn:
- Vô coi nồi khoai đi. Để chín quá lửa, nát bấy ra bây giờ!
Mai vào trong bếp. Chỉ lát sau cô bé bê ra một rá khoai nóng bốc hơi:
- Khoai chín rồi đây, ngoại!
Ngoại Mai đang lắng nghe gió chuyển ngoài sân, nói:
- Gió đang xoay chiều. Chắc cũng sắp tạnh đến nơi rồi.
Mai đặt rá khoai lên bàn bước lại phía cửa sổ. Bên ngoài mưa đã bớt hạt. Cây vú sữa vật vờ ở đầu hiên trút rào rào những giọt nước đọng trên cành xuống mặt đất. Nhiều chiếc lá rụng bay lả tả vương nằm trên cỏ.
Chợt có tiếng nhốn nháo nổi lên. Mai lắng nghe rồi thắc mắc bảo bà:
- Ngoại, hình như trong ấp có chuyện gì. Ngoại có nghe thấy tiếng kêu la không?
Ngoại Mai buông rơi củ khoai vừa định chọn trên tay xuống, nghiêng đầu nghe ngóng. Có tiếng kêu la nhốn nháo thật. Tiếng người xen lẫn tiếng gia súc nghẹn lấp trong gió mưa nghe vừa cấp bách, vừa ghê rợn.
Ngoại Mai đứng lên, định mở cửa ra hẳn ngoài hiên nghe cho rõ thì cánh cửa bỗng bị xô mạnh. Một thiếu niên trạc 16 tuổi ùa vào với luồng gió lạnh làm ngọn đèn chao nghiêng suýt tắt.
Mai chợt reo:
- Anh Thái!
Người Thái ướt sũng nước, hơi thở hào hển như vừa chạy một quãng đường dài mệt nhọc. Anh chụp lấy tay ngoại Mai, lôi ra ngoài sân:
- Chạy mau! Nguy rồi ngoại ơi!
Bà già sửng sốt, vùng vẫy:
- Ủa, chạy đi đâu đang lúc mưa gió tối tăm như thế này! Bộ thằng này điên rồi hay sao chớ! Buông tao ra!
Giọng Thái cấp bách:
- Lụt đến nơi rồi! Nước lũ từ trên nguồn đổ xuống đang dâng ngập lối đi trong xóm. Ngoại không nghe xôn xao đó ư?
Tiếng trâu bò rống chạy, và tiếng người hò hét nghe càng rõ. Thái giục:
- Mai, xuống mở cửa chuồng heo ra. Phải lùa chúng lên đồi!
Ngoại Mai kêu:
- Không được! Thả chúng ra, chúng sẽ chạy đi hết! Với lại còn lũ gà nữa, làm sao đây?
- Đàn gà chúng cháu sẽ nhốt vô lồng đem theo!
Mai và Thái chạy xuống chuồng heo. Con heo nái đang hục hặc phá cửa chuồng. Đàn lợn con kên eng éc như có linh tính biết được sự nguy hiểm đang xẩy ra, nên cửa chuồng vừa được mở chúng đã xô nhau chạy ra đường tìm đến khoảng đất cao hơn.
Thái bảo Mai:
- Súc vật có linh tính không hơn người! Mai cứ theo chúng mà chạy.
- Nhưng còn ngoại? Ngoại đâu rồi?
- Mai cứ chạy đi. Để anh vô tìm ngoại cho.
Mai níu Thái lại:
- Không, anh Thái, em đi cùng với anh cơ.
Thấy Mai nhất định muốn trở vào trong nhà, Thái đành kéo cô bé đi:
- Mai phải đi. Để anh đưa Mai lên đồi rồi quay lại tìm ngoại sau vậy.
Nước nguồn bắt đầu réo đến chân hai đứa. Mai cảm thấy rõ làn nước lạnh chảy xiết dưới chân. Đất cát cuốn theo miết da chân ran rát. Những gia súc bị người ta xua đuổi hối thúc phía sau, chạy cuống cuồng khiến hai đứa bắt buộc phải tiến bước. Người đằng sau hò hét thúc giục thêm:
- Đi lẹ lên. Tụi bây chậm trễ làm nghẽn đường chết hết cả bây giờ!
Mai cố trì người lại, thảm thiết gọi:
- Ngoại ơi! Ngoại!
Nhưng bị dòng người, dòng nước xô đẩy, hai đứa cũng vẫn phải tiến lên cùng với mọi người. Từ lưng đồi nhìn xuống lòng thung, nước nguồn không biết từ đâu đang dồn xuống, tràn ngập, tàn phá ấp Tân Lập, giữa cơn mưa gió triền miên và tiếng khóc than của những người chạy lụt. 
Qua đêm mưa gió, trời bắt đầu hừng sáng. Lũ mây xám kéo nhau đi để lộ nền trời đang được tô hồng bằng những tia nắng sớm. Gió thổi lay bay đuổi nốt đám sương mờ tụ trắng trên cây cỏ.
Một con gà trống đậu trên nóc giạ vỗ cánh gáy chào bình minh, và trên mái nhà gần đấy một chú mèo kêu meo meo đáp lại.
Đám người chạy lụt đứng trên đồi nhìn làn nước xoáy quanh những mái nhà chưa bị cuốn trôi, sốt ruột chờ nước rút. Mực nước từ trên nguồn bỗng dưng đổ xuống, tràn ngập ấp Tân Lập, đang rút đi nhanh chóng. Dần dần những khúc đường hiện ra, loáng ướt. Thôn xóm thơ mộng trước kia nay hiện ra ủ rũ. Nhiều người thở ra khi thấy căn nhà mình còn đứng vững. Nhưng cũng có kẻ âm thầm gạt lệ vì nếp cũ không còn. Họ rủ nhau trở về, chỉ để lại ít người trông chừng gia súc.
Mai tìm thấy bà ngoại ở căn nhà đầu thôn. Mấy căn nhà ở đây nhờ vị trí cao nên nước chỉ láng ngập tới nền. Bà ngoại Mai khi biết tình thế nguy ngập, chạy theo mọi người, nhưng lập cập vấp ngã và không may bị trẹo một bên chân. Bà được mấy người hàng xóm dìu vào ngôi nhà này, đặt nằm tạm trên gác xép.
Mai cầm tay bà khóc nức nở. Thái buồn rầu đứng kế bên, cố tìm lời an ủi. Những người trở về tụ lại đây, thăm hỏi bàn tán về các tai nạn, các thiệt hại và phỏng đoán những nguyên nhân gân ra trận nước lũ. Các trai tráng thì bảo nhau đi tìm vớt những đồ đạc trôi lềnh bềnh theo nước rút. Họ lội bì bõm, gọi nhau ơi ới, náo loạn khắp xóm.
Tiếng náo loạn chợt im khi nghe có tiếng còi xe hơi của tỉnh trưởng đậu trên dốc đồi.
- Ông tỉnh trưởng đến!
Ông đến cùng với ông Quận, và các nhân viên cứu thương. Họ rời xe, lội bộ vào ấp. Câu hỏi đầu tiên của nhà hữu trách khi tới đầu thôn là xem: “có ai bị thương không?”
Được biết: “Có một bà lão bị té gẫy chân”. Ông Tỉnh Trưởng liền ra lệnh cho nhân viên y tế cứu cấp.
Ông Tỉnh Trưởng được ông Trưởng ấp hướng dẫn tới ngôi nhà có bà ngoại Mai tạm trú. Theo sau có Phúc cậu con trai của ông Tỉnh trưởng. Phúc đi theo cha khi được tin ấp Tân Lập bị nước lũ tràn ngập. Trong những công cuộc xã hội. Phúc thường được cha cho đi theo. Lần này trong tai họa của ấp Tân Lập, do nhiệt tâm của tuổi trẻ thúc đẩy, Phúc đã giữ một vai trò chính yếu mà sau này có ảnh hưởng đến sự chuyển hướng của tương lai anh.
Khi nhìn thấy một cô bé đứng khóc tức tưởi ở góc nhà, bên một anh con trai trạc tuổi mình đang cố tìm lời an ủi, Phúc đã thốt gọi:
- Ba, coi kìa! Con bé tội nghiệp quá!
Luật sư Bình – ông Tỉnh trưởng vốn là một luật sư – đang đứng coi ban cứu thương băng bó tạm cho bà ngoại Mai, nghe gọi liền quay lại. Ông tiến về phía góc nhà nhìn cô bé, ôn tồn nói:
- Người con run quá. Có lẽ con bị cảm lạnh rồi. Tên con là gì? Và cha mẹ con đâu?
Mai, cô gái đó là Mai - chỉ vào bà lão đang được các y tá đặt lên trên cáng, nói:
- Thưa ông tên con là Mai. Cha mẹ con chết hết cả rồi chỉ còn có bà ngoại con thôi.
Rồi như chợt ý thức được sự việc đang xảy ra, Mai kêu:
- Trời! Các ông đem ngoại tôi đi đâu thế này?
Ông Tỉnh trưởng nói:
- Đưa lên nhà thương tỉnh! Phải để bác sĩ chữa ngay cho ngoại con mới được.
Bà ngoại Mai quay nhìn cháu rên rỉ:
- Khổ quá, cháu ơi! Rồi cháu làm sao đây?
Thái từ nãy vẫn đứng bên Mai, vội tiến lại:
- Ngoại đừng lo. Con sẽ đưa em Mai đến ở nhờ đằng nhà bà Cửu … Chắc bà ấy không nỡ từ chối.
Phúc hỏi:
- Bà Cửu anh nói đó ở đâu?
- Ở trong ấp này. Nhà bà ấy bị sập mất một vách tường, nên tôi nghe nói là bà sẽ tới ở tạm nhà người bà con bên ấp trên.
Luật sự Bình lẩm bẩm:
- Nếu người đàn bà cậu nói đó nhận săn sóc cho cô bé này thì còn gì bằng. Nhưng tôi nghĩ là bà ta cũng đang gặp tai họa như mọi người, không nên bắt bà ấy phải gánh chịu thêm một trách nhiệm nặng nề nào nữa. Vì cô bé này cần được săn sóc chu đáo, nếu không sẽ bệnh nặng. Cậu có thấy mặt nó tái nhợt và toàn thân run rẩy như đang lên cơn sốt đó không?
Phúc bàn:
- Theo con thì giải pháp tốt nhất là nên đưa cô bé này vào bệnh viện luôn.
Mai phản đối:
- Tôi không đi đâu hết! Tôi ở lại đây với ngoại tôi cơ!
Luật sư Bình cau mày:
- Ngoại con không thể ở đây được. Cả con nữa. Phải lên bệnh viện để người ta săn sóc cho.
Thái cố nài thêm:
- Xin ông cho phép em Mai ở lại với con. Bà ngoại Mai thương con lắm, nên con hứa với ông sẽ săn sóc Mai như em gái con vậy.
Phúc thắc mắc:
- Anh ở đâu?
- Tôi ở trên núi với ông Sáu Trực, ổng làm lò than, còn tôi chăn đàn bò cho bà Cửu.
Luật sư Bình tỏ vẻ ngạc nhiên:
- Như vậy mà cậu đòi săn sóc cho con bé này? Nhà cửa trên ấy hẳn là trống trải và không đủ phương tiện cho một đứa nhỏ đang bệnh.
- Nếu có em Mai, cháu sẽ thu xếp nơi ăn chốn ở tươm tất hơn. Mai vẫn lên chơi với cháu. Tuy chỉ là một căn nhà gỗ nghèo nàn cũng đủ che mưa, che gió.
Phúc lắc đầu:
- Xuống ở dưới tỉnh vẫn hơn.
Lời nói của Phúc làm Thái có cảm tưởng như vừa bị sỉ nhục. Anh lùi lại, chua chát:
- Ừ phải, tôi làm sao bì được với các người như anh!
Phúc chưa biết Thái, nên chưa thông cảm được hoàn cảnh và tâm trạng của Thái. Anh ngỡ ngàng về lời nói đó và không khỏi ngạc nhiên trước thái độ tận tụy của người con trai cục mịch này đối với cô gái bé nhỏ kia. Phúc hỏi:
- Anh nói gì?
Thái ngạo mạn đáp:
- Nói gì kệ tôi, can dự gì đến anh đâu!
Ông tỉnh trưởng còn có nhiều công việc phải lo toan hơn là để ý đến lời lẽ của một gã mà ông cho là thô lậu, nên ông lớn tiếng bảo Mai:
- Ta đã quyết định rồi! Cháu phải vào bệnh viện cùng với bà cháu – Ông dịu dàng tiếp:
- Cháu phải nghe lời ta, mới là đứa trẻ ngoan ngoãn chứ!
Mai thở dài:
- Nếu ngoại cháu đi, cháu đành theo ngoại cháu vậy.
Phúc an ủi:
- Như vậy là phải, ở bệnh viện có gì mà ngại. Có thể người ta không cho bà cháu em ở chung một phòng, nhưng em có thể thấy ngoại em hằng ngày. Tôi cũng sẽ đến thăm em luôn và nếu em có thiếu thốn điều gì, em cứ nói cho tôi biết. Tôi sẽ kể cho em nghe mọi chuyện về thôn ấp của em …
- Thật chứ?
Mai ngước lên nhìn thẳng vào cặp mắt Phúc. Cô bé cảm thấy yên tâm, nên gật đầu tỏ ý ưng chịu. Nhưng chợt thấy Thái lẳng lặng quay đi, Mai vội chạy theo:
- Anh Thái! Anh đừng giận em nghe! Mai mốt hễ ngoại khá là em trở về liền.
Đôi mắt của Thái đăm đăm nhìn Phúc, rồi bằng giọng buồn rầu nói:
- Mai cứ việc theo hắn, vì Mai muốn thế mà!
Mai khổ sở:
- Em đâu có muốn, nhưng em biết làm gì hơn được bây giờ! Em phải theo ngoại. Với lại em cũng bệnh nữa, mà anh thì không thể săn sóc cho em được anh Thái ạ!
Thái cả quyết:
- Anh săn sóc cho Mai được, anh cam đoan Mai sẽ khỏi bệnh.
Phúc hỏi, ngầm vẻ chế riễu:
- Anh định đưa cô bé ấy lên núi dưỡng bệnh giữa một đàn bò?
Thái nhún vai:
- Thôi được rồi, anh đem cô ấy đi. Hoàn cảnh của tôi không thể so với anh được. Tôi chịu thua anh đấy!
Trước khi dợm bước, Thái buồn bã dặn Mai:
- Tôi sẽ trông nom nhà cửa, săn sóc lũ heo và đàn gà cho Mai. Nhớ bảo ngoại cứ yên tâm. Mọi việc ở đây đã có tôi lo liệu chu đáo.
Rồi không nhìn ai, Thái bước thẳng ra ngoài dấn mình vào cơn mưa tầm tã.
Chương 2
Thái ngồi bó gối trên sườn đồi, miệng ngậm cọng cỏ gà, mắt nhìn xuống thôn ấp dưới lòng thung.
Từ trên cao nhìn xuống, ấp Tân Lập có vẻ còn nguyên vẹn với đủ từng ấy nóc nhà, nhưng Thái hình dung rõ những vết thương hằn trên các vách tường rạn nứt, sụp đổ từng mảng, những vách ván long đinh dính xệ trên hàng cột xiêu vẹo, với những khung cửa mất chốt, mở toang hoang. Cả thôn ấp còn đó, nhưng thiếu vắng sự sống. Dân ấp đã tản cư và chưa ai chịu trở về. Lý do: họ đợi chờ bàn tay cứu trợ của chính phủ. Nhìn những nếp nhà hoang vắng lòng Thái se thắt lại. Nơi đây, xưa kia mỗi sáng khi tiếng gà gáy chào bình minh thì những làn khói lam tỏa nhẹ trên các mái bếp. Đàn chim sẻ bay từng đàn từ nóc nhà nọ qua nóc nhà kia, nghiêng ngó, rình rập những người đang tưới rau, vỡ đất ngoài vườn, hoặc chao lên lượn xuống trêu chọc đàn gia súc ồn ào trong sân. Chiều đến, những làn khói lam lại quyện trên thôn xóm, và tiếng người í ới gọi nhau xen lẫn với tiếng mõ trâu khua lốc cốc trên các nẻo đường đồi, thúc giục nhau hối hả trở về. Rồi những ngọn đèn dầu được thắp lên hắt những khoảng sáng vàng hoe qua các khung cửa nhỏ. Ánh đèn dầu trong đêm tối u tịch của một thôn xóm yên vui mới ấm cúng làm sao. Vậy mà bây giờ, tất cả những cảnh ấy không còn. Ấp Tân Lập đã trở nên hoang vắng vì không người ở. Những nếp nhà trơ trọi, trống rỗng dù rạng rỡ dưới nắng cũng nhuốm màu thê lương. Thái thấy lòng buồn tê tái. Anh nhai nát cọng cỏ gà ngậm trên miệng. Vị cỏ khe đắng, như nỗi đắng cay của Thái. Anh rất nặng lòng với thôn xóm dưới kia. Ấp Tân Lập không phải là quê hương thật của Thái. Nhưng Thái được mọi người công nhận như một phần tử dân ấp. Thái lớn lên ở đây và cho tới bây giờ chưa hề bị ai đối xử tàn tệ. Bà Cửu – bà chủ của Thái – coi Thái như con cái trong nhà. Bà nuôi Thái từ nhỏ, tình thương của bà san sẻ đồng đều cho cả Thái lẫn các con bà, không phân biệt. Tuy nhiên, Thái vẫn có mặc cảm từ ngày được biết anh chỉ là một đứa mồ côi không cha không mẹ. Điều này xảy ra lâu lắm, từ ngày Thái mới có sáu bảy tuổi gì đó. Một hôm, Thái cãi lộn với đứa con lớn của bà Cửu mà Thái không còn nhớ nguyên do, nhưng lỗi thì chắc chắn là lỗi ở Thái đã trêu chọc anh ta trước. Người anh cả bị bà Cửu quở phạt vì: “làm anh mà không biết nhường nhịn em”, nên sau đó, khi còn lại một mình với Thái, anh tức giận bảo:
- Mày đâu phải là con của má tao! Mày chỉ là thứ con nuôi, giống như con vịt lạc loài trong một ổ gà vậy. Mày gọi má tao bằng má, nhưng “má gà con vịt” đó mày ơi!
Thái đã lặng người không nói lời nào. Anh cúi đầu buồn bã, trong khi người anh lớn trút được cơn giận hả hê quay đi.
Buổi chiều, đến bữa cơm, thấy vắng mặt Thái, bà Cửu hỏi:
- Thằng Thái đi đâu chưa về?
Bọn trẻ đều nói không biết. Nhưng người anh lớn chợt hiểu. Đêm tối vừa phủ xuống, anh lẳng lặng đi tìm thằng bé, mà anh đã lỡ lời trong lúc quá giận, nhưng trong thâm tâm vẫn coi nó như một đứa em ruột thịt.
Anh không phải đi tìm đâu xa.
Thái đã theo con đường mòn dẫn xuống đường cái. Hắn cứ thẳng đường đi vậy thôi, chứ chẳng biết đi đâu.
Rời khỏi thôn xóm một quãng xa, Thái mới thấy trời đất thật bao la, nhưng đã trót đi rồi, Thái không muốn quay về nữa.
Đêm mỗi lúc một tối. Trời hôm ấy lại không có trăng sao. Thái cảm thấy bơ vơ, lạc lõng trong bóng đêm tràn ngập. Hắn chậm chân lại, và mỗi bước đi càng như bước vào sự trống vắng, hiu quạnh. Hắn bèn dừng lại bên vệ đường vạch cỏ nhặt một con đom đóm.
Người anh lớn tìm thấy hắn đứng tần ngần nhìn đốm sáng yếu ớt lập lòe trên gan bàn tay, liền quàng tay lên vai hắn:
- Đứng làm gì đấy, Thái? Giận anh hả?
Anh lôi hắn trở về, thân mật nói:
- Tại Thái chọc giận anh, nên anh nói láo ra đấy chớ không phải vậy đâu. Thôi về nhà ăn cơm đi.
Thái theo anh về, nước mắt ràn rụa và nụ cười gượng trên môi. Hắn thấy lòng ấm lại, và nỗi sợ hãi tiêu tan. Nhưng cũng từ ngày đó, Thái tránh kêu bà Cửu bằng “má”, rồi ít lâu sau khi Thái theo ông Sáu Trực lên núi chăn đàn bò cho bà thì anh dùng cách xưng hô của ông Sáu kêu bà bằng “bà chủ”. 
Thái nhổ cọng cỏ gà nhai nát trong miệng đi. Anh đứng lên, lần theo con đường mòn xuống ấp. Con mèo mun của nhà Mai nằm nghiêng trên đầu hiên, đang cho con bú. Nó cất tiếng kêu meo meo chào đón Thái. Anh lấy trong túi vải đeo bên hông ra một gói cơm trút vào chiếc dĩa nhôm đẩy lại gần nó:
- Phần ăn của màyđây!
Nghe tiếng Thái, bọn gà trong chuồng nháo nhác. Thái ném thóc cho chúng ăn, đổ thêm nước vào máng để chúng có sẵn nước uống rồi đứng ngắm chúng nhởn nhơ dưới ánh nắng. Anh mãn nguyện nghĩ thầm: “chừng nào bà cháu Mai về chắc sẽ bằng lòng lắm”. Đoạn Thái gài chặt cổng, leo lại con đường dốc trở về. Anh thầm nghĩ: “Bữa nào rảnh mình sẽ đi thăm Mai một buổi”.
*
Mai ngồi buồn trong khu vườn yên tịnh. Sau khi Mai khỏi bệnh, luật sư Bình gửi em trọ tạm ở ký túc xá nữ sinh do một nữ tu – Dì Béatrice – coi sóc. Ngoại Mai, vì vết thương nơi chân còn đang bó bột, chưa đi lại được, vẫn còn phải nằm trong bệnh viện. Mai nấn ná ở ký túc xá chờ bà đã trên hai tháng rồi. Trong khoảng thời gian đó, ngoài những hôm được vào bệnh viện thăm ngoại theo giờ giấc đã ấn định, Mai chẳng biết làm gì hơn là lủi thủi ở ngoài vườn. Dì Béatrice thấy Mai ở không nên chọn lớp cho Mai học. Một đứa trẻ quá rảnh rỗi, theo ý Dì, thật là uổng phí thì giờ. Mai đã học tới lớp nhất trường quận, thì bây giờ sẵn dịp được tá túc ở đây, học hỏi thêm được chừng nào hay chừng ấy, đâu phải là điều vô ích.
Những ngày nghỉ, Phúc thường vào thăm Mai hoặc đón Mai về nhà cho cô bé hưởng đôi chút đầm ấm của gia đình. Nhưng dù ở đâu, Mai cũng chỉ nghĩ đến ấp Tân Lập, đến thôn xóm thơ mộng nằm bên dòng suối, và ngôi nhà thân yêu từng lưu lại bao kỷ niệm ấu thơ. Hôm nay Mai cũng lại ngồi buồn trong vườn ký túc xá. Trường sở lúc ấy vắng hoe, vì là ngày nghỉ. Những nữ sinh lư trú nhiều người đã được đón về nhà từ sáng. Những người còn lại được cô giám thị đưa đi dạo ngoài phố. Mai hơi nhức đầu nên xin ở lại, và được phép ra chơi ngoài vườn. Cô bé chọn một chỗ khuất nẻo nhứt ngồi đọc thử vài trang sách, nhưng những dòng chữ chỉ làm Mai thêm choáng voáng. Mai tựa đầu lên thành ghế đá, nhắm mắt lại, thả hồn vào mông lung thì chợt nghe có tiếng huýt sáo, tiếng sáo miệng dọc theo ngoài tường rào làm Mai chột dạ. Cô bé lẩm bẩm:
- Không có lẽ!
Tiếng sáo gọi lại vẳng lên. Mai mừng rỡ thốt kêu:
- Đúng rồi! Anh Thái!
Mai chạy ra cổng, lay mạnh tay cánh cửa sắt đã khóa kỹ:
- Anh Thái phải không? Cổng khóa em không ra được. Anh lại đằng này gặp em đi.
Tiếng Thái đáp:
- Không, anh không muốn ai thấy anh đứng ngoài cổng cả. Anh đã tới đây mấy lần xin vào thăm Mai, mà người ta cứ bảo là em không có nhà.
Mai hơi ngạc nhiên:
- Thế hả? Chắc anh đến nhằm lúc em đi thăm ngoại hay đang mắc giờ học đấy!
- Anh cho là tại người ta thấy anh ăn mặc không được chỉnh tề?
Nghe giọng nói cố làm ra vẻ thản nhiên của Thái, Mai vội cãi:
- Anh nói thế chứ chắc không phải vậy đâu!
Không nghe Thái trả lời. Mai vội tiếp:
- Hôm nay mọi người đi vắng hết anh ạ!
Thái mừng rỡ nói:
- Nếu vậy càng hay!
Mai nghe tiếng trèo sột soạt ngoài tường rào, rồi đầu Thái nhô lên:
- Anh đây, Mai!
Mai chạy lại, Thái vịn tay trên bờ tường ngó xuống khuôn mặt của Mai đang ngước lên rạng rỡ.
- Anh không ngờ Mai ngồi ngoài này và nhận ra tiếng huýt sáo của anh. May mà mọi người đi vắng hết, chứ không thì chẳng biết đến bao giờ anh mới gặp Mai được.
Nhìn kỹ Mai, Thái cau mày tiếp:
- Trông Mai vẫn còn xanh, chưa được khỏe lắm!
- Tại sáng nay em hơi bị nhức đầu. Còn anh, dạo này anh lớn ghê vậy đó.
Thái cười, tự thấy nhận xét của Mai là đúng, vì quần áo của anh mặc đã chật căng. Mai hỏi:
- Ấp mình bây giờ ra sao anh? Đã kiến thiết lại chưa?
Mắt Thái bỗng cau lại. Anh cười như mếu:
- Chưa có gì hết, Mai ạ. Chẳng ai chịu làm gì, ngoài việc bàn tán, chờ đợi. Họ trông chờ ở ông Quận, ông Tỉnh. Có khi nhắc đến cả ông Thủ Tướng nữa. Nhưng các ông trong chính phủ, họ đâu có buồn để ý đến! Cũng tại mình cứ ỷ lại, trông chờ vào cứu trợ, nên chưa ai có sáng kiến gì. Theo anh nghĩ thì mình phải tự lo cho mình cái đã, mới mong các ông trong chính phủ giúp mình.
- Thế đã có ai trở về chưa anh?
Thái lắc đầu:
- Chưa!
Anh buồn bã tiếp:
- Nhiều người xuống tỉnh, xuống quận ở, và hầu như không muốn trở về nữa. Một số đi sang các ấp lân cận, chỉ thỉnh thoảng đảo qua thăm chừng vậy thôi.
Thái thở dài, trầm giọng:
- Mỗi ngày nhà cửa mỗi mục nát, hư hỏng thêm, cây hoang cỏ dại mọc kín cả lối đi. Thôn xóm không người ở thấy tiêu điều quá!
Nghe Thái nói, Mai thở dài, rướm lệ. Thái vội an ủi:
- Nhà của Mai không sao hết, vì ít thiệt hại nhất. Tôi đã cạo hết bùn đất bám quanh vách, cọ rửa sạch sẽ từ trong ra ngoài và đóng cửa ngõ lại cẩn thận… con mèo Mun đẻ được ba con, gà đẻ trứng, tôi làm ổ cho chúng ấp nở thêm được ba chục con nữa…
- Còn mấy con heo?
- Tôi đưa lên núi nuôi chung với đàn bò.
- Rồi anh làm sao xoay trở? Làm sao cho chúng ăn?
Thái cười, thấy nét mặt Mai đã tươi tỉnh:
- Dễ mà, vườn tược bỏ không, thiếu gì dây khoai rễ sắn. Chỉ chịu khó một chút là chúng dư ăn.
- Chúng mập không, anh?
- Mập ú! Chừng nào bán chắc được khối tiền.
Nụ cười trên Mai nở rộng. Cô bé vui vẻ hỏi tiếp:
- Trên núi ra sao, anh?
“Trên núi” theo nghĩa của Mai là nơi Thái ở, Thái tiếp:
- Vẫn vậy thôi. Cũng may là kỳ mưa lụt này trên ấy không hại gì!
- Thiệt hả?
- Ừ
Mai khẩn khoản:
- Kể rõ em nghe đi, anh!
Thái kể cho Mai nghe - giữa tiếng động ồn ào náo nhiệt của thành phố - cảnh yên tịnh bao la của núi đồi. Anh nói đến khu rừng mà ông Sáu Trực vẫn chặt cây đốt thành than để bán. Những đàn chim sáo và chim cu xanh còn cư ngụ ở đó thật đông. Đàn ong rừng vẫn treo bọng trên mấy trạc cây, và thỉnh thoảng ông Sáu lại kiếm được ít mật về làm thuốc. Phía rừng thông, các chú sóc tinh nghịch bò trên triền cỏ xanh mướt thường thấy chúng nhảy từ cành này sang cành khác.
- Còn dòng suối?
- Nó trở lại hiền hòa như cũ. Hôm nước rút, anh đón bắt được sáu con cá.
- Anh tài quá. Cái gì anh cũng làm được hết. Ông Sáu vẫn mạnh giỏi chứ anh?
- Lúc này ông không được khỏe lắm. Coi bộ ông già hơn trước nhiều! Tính nết ông cũng thay đổi nữa, đôi khi như trẻ con… Tại ông có tâm sự buồn…. nhất là thấy dân ấp chưa chịu trở về.
Mai muốn an ủi Thái nên nói:
- Anh và ông Sáu đừng buồn. Em chắc mọi sự sẽ êm xuôi. Ông Tỉnh trưởng đang lo xin cứu trợ để giúp dân ấp sửa chữa lại nhà cửa. Anh Phúc biết rõ việc này, và anh ấy hứa chắc với em là ….
Thái hỏi:
- Phúc nào?
- Anh quên rồi hả? Anh Phúc là con ông Tỉnh trưởng, cùng đi với ổng hôm lụt đó ….
Thái bật thẳng người lên, giọng nói đột nhiên gay gắt:
- Mai đừng nhắc tới họ nữa. Nhất là cái thằng Phúc phách lối đó.
Đôi mắt Mai mở tròn kinh ngạc. Em buồn rầu nói:
- Anh hiểu nhầm anh Phúc đấy. Anh ấy là người tốt, chứ không phách lối như anh tưởng đâu. Anh Phúc vẫn mong gặp lại anh, muốn cùng anh trở nên đôi bạn thân thiết.
- Cũng như hắn bây giờ là bạn thân với Mai?
- Vâng, anh Phúc tốt với em lắm. Anh ấy thương em như anh Thái đối với em vậy.
Đang hăng hái biện hộ cho Phúc, Mai chợt thấy Thái tuột người xuống bên kia vách tường vội sửng sốt kêu:
- Ủa! Anh Thái! Anh đi rồi à? Sao không ở lại với em chút nữa!
Như không thèm nghe Mai khẩn khoản, Thái buông chân xuống đất nói:
- Tôi cứ tưởng là Mai không thích ở đây, Mai bị người ta bắt ép nên phải ở, chứ Mai vẫn mong trở về. Ngờ đâu…
Mai bật khóc:
- Không, Mai vẫn muốn về đấy chứ! Anh ở lại đây với Mai chút nữa đi. Anh nói cho em biết về…
Giọng Thái hằn học thêm:
- Hỏi thằng Phúc - cậu công tử con nhà giàu ấy, nó biết nhiều hơn tôi!
Mai nghe tiếng chân Thái bước xa dần trên đường phố. Cô bé đứng l
Chương 3
Phúc giật giây chuông rồi đứng đợi ngoài cổng. Người nữ tu mở cổng, nhận ra Phúc mỉm cười:
- Cậu đến thăm bé Mai? Mời cậu vào ngồi chờ một lát, xong giờ ôn lại bài em sẽ ra ngay.
Như mọi lần đến thăm Mai, Phúc ngồi đợi trong phòng khách. Anh nhặt một tờ tạp chí trên mặt bàn lật lên coi vài trang nhưng tâm trí lơ đãng không nhớ rõ mình đã đọc những gì. Anh hơi hối hận vì đã ba tuần nay chưa vào thăm Mai. Chẳng hiểu “con nhỏ” ra sao? Con bé có còn nét mặt ủ ê, rầu rĩ khiến Phúc phải đem lòng thương hại, luôn luôn tìm lời an ủi? Nhớ lại, Phúc thấy từ ngày Mai được gửi vào tá túc ở đây, mỗi lần Phúc tới thăm Mai, hoặc đón Mai về nhà chơi, cô bé như càng có vẻ câm nín, buồn bã hơn. Ở đây, dĩ nhiên Mai không thiếu thứ gì. Em được chăm sóc tử tế như mọi nữ sinh lưu trú khác, cùng chung giờ chơi, giờ học. Kể được như vậy cũng là may phước lắm. Nhưng Mai vẫn buồn nỗi buồn tha hương, tâm trí lúc nào cũng tưởng nhớ đến con đường đồi đưa xuống lòng thung lũng, ở đó có ngôi nhà của bà cháu Mai nằm giữa một thôn xóm hiền hòa.
Luật sư Bình, khi gặp Mai - dịp Mai được Phúc đón về nhà - thường quệt nhẹ ngón tay lên má Mai, trong khi chân ông vẫn vội bước, lơ là hỏi:
- Thế nào bé, bằng lòng chứ?
Và không đợi câu trả lời, ông biến nhanh vào phòng giấy đang có khách ngồi chờ, hoặc ra cửa leo lên chiếc xe hơi đậu sẵn ngoài sân. Còn Phúc anh rất ít khi giờ rảnh nên không thể tới thăm Mai luôn. Anh bận lo học. Còn hai mảnh bằng tú tài phải vượt qua mà sang niên khóa tới anh đã phải thi phần một rồi! Phúc thở dài: Hai năm nữa nếu không trượt kỳ nào, mình còn phải dọn thi vào Đại học nữa! Dĩ nhiên anh sẽ … vào trường luật, vì ba anh muốn thế.
Viễn tượng về một tương lai có bảo đảm đã được hoạch định trước chẳng có gì hào hứng. Phúc lẩm bẩm: “Học gì cũng được miễn là làm vừa lòng ba má!”
Anh gấp cuốn tạp chí lại, quẳng trả lên mặt bàn. Mai vừa bước ra, mừng rỡ thấy Phúc:
- Em không ngờ anh tới thăm. Dì phước không nói rõ là anh đến!
Ngồi xuống cạnh Phúc, Mai trả lời các câu hỏi của anh và kể anh nghe những chuyện trong lưu xá. Mai cũng cho Phúc biết tình trạng của bà ngoại:
- Chân ngoại em vẫn chưa lành, còn phải bó bột. Bác sĩ cấm không cho em vào thăm ngoại mỗi ngày, vì cô y tá mách với bác sĩ là lần nào em ra về ngoại cũng khóc, khiến cơn sốt lại gia tăng. Cô ấy bảo em nói nhiều quá, mà quanh đi quanh lại vẫn bấy nhiêu chuyện.
Mai nhún vai tiếp:
- Cô ấy đâu có hiểu nỗi băn khoăn của bà cháu em, và tình trạng ấp chúng em như thế nào đâu!
Phúc dịu dàng hỏi:
- Chắc em mong được về nhà lắm nhỉ?
Mai ứa nước mắt:
- Còn phải nói gì nữa!
Hình ảnh con mèo mun nằm cho con bú trước hiên nhà, đàn gà con kêu chiêm chiếp ngoài sân và tất cả cảnh sắc quen thuộc của thôn ấp lại hiện rõ trong tâm trí Mai. Cô bé nhớ ray rứt màu xanh của đồng cỏ trải rộng dưới chân đồi, hàng thông reo vi vút, con suối uốn khúc len lỏi dưới lòng thung… Và Thái nữa. Anh con trai cục mịch, mới cách đây có vài tháng đã lớn phổng lên, sức vóc vạm vỡ khác hẳn vẻ thư sinh của Phúc đang ngồi trước mặt Mai. Thái thật tốt bụng. Anh đã coi Mai như một đứa em gái bé bỏng cần được sự che chở... Nhưng Thái cũng bị nhiều mặc cảm, nên thường có những thái độ vụng về, khó hiểu. Như mới đây, Thái đã lặn lội hơn mười cây số tới thăm Mai, chưa hàn huyên hết câu chuyện thì đã đột ngột bỏ đi chỉ vì Mai đã vô tình nhắc đến tên Phúc. Đối với Mai, Phúc là một người anh bao dung, tế nhị. Tuy nhiên cách xử sự của Phúc có lẽ chỉ do lòng bác ái thúc đẩy mà thôi. Thái đã ghen tị với Phúc, điều đó kể cũng vô lý, song có hiểu rõ hoàn cảnh của Thái mới thấy anh thật đáng thương. Thái không còn bà con thân thuộc ngoài gia đình mẹ nuôi là bà Cửu. Thái nặng lòng với ấp Tân Lập, song mọi người tuy không nói ra vẫn coi Thái như một kẻ ăn đậu ở nhờ, một thứ con nuôi lạc lõng. Thái chỉ tìm thấy tình thương chân thật nơi ông Sáu Trực và Mai. Vì vậy Thái quý mến, chiều chuộng Mai như bất cứ một người anh trai nào có một cô em ngoan ngoãn.
Mai quay đi gạt thầm giọt lệ đọng trên khóe mắt. Phúc ái ngại hỏi:
- Để hôm nào rảnh, anh đưa Mai về thăm nhà một hôm.
- Thật nha anh? Nhưng hôm nào anh mới rảnh?
Phúc suy nghĩ rồi đáp:
- Chúa nhật này nghe. Anh sẽ xin phép ba má anh đón Mai về từ chiều thứ bảy. Sáng Chúa nhật mình đi sớm. Anh sẽ chở Mai bằng xe gắn máy. Chịu không?
Mai tươi hẳn nét mặt:
- Dạ chịu!
- Vậy không được buồn, không được khóc nữa nhé!
- Dạ. Em cám ơn anh lắm. Nhưng …
- Còn gì nữa?
- Anh có nghe ông Tỉnh trưởng nói gì về việc cứu trợ cho ấp em chưa?
Phúc lắc đầu và vội giải thích:
- Việc cũng khó chứ không phải dễ như mình tưởng đâu. Phải qua bao nhiêu thủ tục này nọ. Ba anh chỉ có thể cố gắng trong phạm vi chức vụ ông thôi. Còn Hội Đồng hàng tỉnh, rồi còn tùy ở công quỹ nữa chứ! Theo ba anh nói thì chính quyền còn hàng trăm việc phải lo chứ không riêng gì việc cứu trợ cho một xóm bị hại vì thiên tai mà thôi.
- Thế sao dân trong ấp không tự lo liệu lấy, anh nhỉ?
Câu hỏi này Mai đã đặt ra nhiều lần, hỏi cả Phúc lẫn Thái. Nhưng cả hai đều không trả lời được rành rọt tại sao? Lần này Phúc nêu thử một giả thuyết:
- Có lẽ họ sợ mất số tiền trợ cấp của chính phủ, nếu họ tự kiến thiết lấy, cho nên họ còn chờ quyết định của chính quyền đã rồi mới bắt tay vào việc. Chắc chẳng bao lâu nữa họ sẽ trở về, chứ không lẽ bỏ nhà cửa vườn tược cho hoang phế hay sao!
Mai nghĩ đến những người đã di cư lên tỉnh, lên quận. Họ sẽ quen dần với nếp sống cám dỗ của thị thành rồi không muốn trở về với mảnh vườn của họ nữa. Những người ấy Mai coi họ như những kẻ đào ngũ, không đáng tin cậy, chỉ còn tín nhiệm vào những người ở lại, những người tha thiết cố bám lấy mảnh đất quê hương, với những tập tục lưu truyền của cha ông mà thôi.
Nghĩ đến những người ở lại, Mai không khỏi nhớ đến Thái. Cô khẩn khoản bảo Phúc:
- Hôm nào đưa em về ấp thăm nhà, anh cho em lên núi tìm anh Thái nhé!
Phúc nhíu cặp lông mày:
- Thái nào? Phải cái anh chăn bò, muốn giữ Mai lại để săn sóc đó không?
- Dạ, phải.
- Mai có vẻ quý mến anh ta lắm nhỉ?
- Em coi anh ấy như anh của em.
- Thế còn anh? Anh không phải là anh của Mai sao?
Mai mỉm cười nhìn Phúc:
- Dạ, anh cũng là anh của em vậy. Nhưng anh khác anh Thái ….
- Tại sao?
- Vì ngoài ông Sáu và em ra, anh Thái không còn nguồn an ủi nào khác.
- Hắn mồ côi à?
Mai gật đầu:
- Em chỉ biết anh ấy được bà Cửu nuôi từ nhỏ. Bây giờ lớn lên bà Cửu định cho anh ấy lên tỉnh học nghề, nhưng anh không muốn rời mảnh đất đã nuôi dưỡng anh từ nhỏ. Anh yêu nghê chăn nuôi, nên em chắc thế nào anh ấy cũng xin theo học nghề này.
- Có trường dạy chăn bò nữa à?
- Không hẳn thế. Nhưng là chăn nuôi các loại gia súc và trồng trọt ….
- À phải! Anh có nghe nói đến trường Nông Lâm Súc! Nếu vậy chắc Thái cũng sắp đi xa rồi?
Mai lắc đầu:
- Còn một vài năm nữa anh ấy mới đi. Hiện giờ anh tập sự với ông Sáu Trực.
Mắt Mai ngời sáng:
- Anh Thái biết nhiều lắm cơ và tính nết cũng dễ chịu nữa. Em mong anh và anh Thái trở thành bạn hữu với nhau thì sung sướng biết mấy!
Phúc cười:
- Thái còn thù anh, nên chưa chắc hắn chịu làm quen với anh đâu.
- Sao vậy anh?
- Mai không nhớ là chính anh đã can thiệp để đưa Mai vào bệnh viện, rồi bây giờ tạm trú trong lưu xá này à? Thái, hắn đâu có bằng lòng!
Mai nhớ lại thái độ của Thái hôm mưa lụt, và mới cách đây vài ngày ngoài vòng rào lưu xá nên buồn bã ngồi im.
Phúc đột ngột hỏi:
- Thái có xuống thăm Mai lần nào chưa?
Mai đỏ mặt ấp úng:
- Chưa!
Cô bé đã nói dối vì không muốn Phúc biết rõ Thái đã giận dỗi bỏ đi khi nghe Mai nhắc đến tên Phúc. Để che dấu sự bối rối, Mai nói:
- Hôm nào anh cho em về thăm nhà, anh phải tìm gặp anh Thái với em nhé. Anh hứa với em đi, anh Phúc!
Phúc nắm lấy bàn tay Mai, thẳng thắn đáp:
- Ừ, anh hứa sẽ làm theo ý Mai. 
Sáng Chủ nhật, hai anh em khởi hành từ sáng sớm mang theo một giỏ thức ăn.
Ngồi trên xe gắn máy, phía sau lưng Phúc, Mai nao nức như người đi xa trở về nhà, chỉ mong cho chóng tới nơi. Động cơ chiếc xe máy nổ ròn nghe thật vui. Xe chạy bon bon trên đường nhựa xuyên qua các nương bãi xanh tươi rồi tiến dần vào vùng đồi núi. Con hương lộ đưa xuống thung lũng len lỏi giữa hai triền cây cỏ rậm rạp. Nhiều đọt lá non từ sườn đồi chìa ra Mai tưởng có thể với tay ngắt được khi xe vượt ngang qua. Cô bé thấy lòng nhẹ phơi phới và bỗng cười lên thích thú.
- Cười gì thế Mai?
- Em mừng quá, anh ạ! Sắp tới nơi rồi!
Phúc thông cảm nỗi mừng của Mai, nhưng cũng gắt nhẹ:
- Vui mừng gì cũng ngồi yên đi. Đừng có nhấp nhổm ngã cả hai đứa bây giờ!
Yên được một lát, Mai lại khúc khích:
- Anh nghe gì không anh Phúc?
Phúc nhìn lên nền trời xanh hỏi:
- Nghe gì đâu?
Mai chỉ tay xuống ven đồi:
- Dưới này kia. Tiếng suối chảy róc rách đó, anh nghe không?
Phúc như vui lây với Mai, gật đầu đáp:
- Nghe. Nhưng sao chưa thấy nó nhỉ?
- Xuống hết con dốc này mới thấy nó. Anh cho xe ngừng lại ở cuối dốc nhé.
- Chi vậy?
- Mình đi lối tắt về cho chóng anh ạ.
Xuống hết đường đồi, Phúc hãm xe lại. Mai nhảy xuống, chạy đến đứng sát vệ cỏ. Cách đó dăm thước con suối nhỏ đang rì rào dưới gốc những cây si, những khóm lau sậy mọc ven bờ, hoặc tung bọt đùa giỡn với các tảng đá chắn ngang. Lòng suối nông cạn, thấy rõ lượt đá nhẵn nằm dưới mặt nước độ vài gang tay.
Giòng suối thật hiền lành. Nó đang chảy xuống lòng thung, len lỏi qua các thửa đất xanh tươi, màu mỡ. Nơi nào nó chảy qua cảnh sắc cũng thật là ngoạn mục, cho nên nó đã được đặt tên là Suối Mơ. Vậy mà không ai ngờ được giòng suối nhỏ bé hiền lành đó đã có lần gây nên tai họa làm ngập lụt cả một thôn ấp.
Đứng bên bờ suối, Mai ngẩn ngơ suy nghĩ. Cô bé rời vệ đường lúc nào không hay, cũng chẳng để ý đến Phúc đang vất vả dắt xe xuống. Nghe Phúc càu nhàu Mai mới quay lại. Phúc nói:
- Đường tốt không đi, đi lối này phải dắt xe còn cực hơn.
Mai chống chế:
- Lối này gần và thích hơn anh ạ. Anh thấy suối ở đây có đẹp không?
Thấy mặt Phúc chưa hết cau có, Mai vội nói:
- Anh dựa xe vào gốc cây kia, rồi khóa lại để đó, ở đây anh khỏi sợ ai lấy trộm. Anh em mình ngồi nghỉ đây một lát. Qua bên kia bờ suối là thấy ấp Tân Lập rồi.
Phúc làm theo lời Mai, rồi lẳng lặng đứng nhìn giòng suối chảy. Ánh nắng lọt qua tàn cây rắc những đốm sáng vàng lung linh trên mặt đất màu nâu sẫm và lăn tăn trên khoảng nước nhuộm màu xanh lục ở ven bờ. Phía bên kia, bờ suối phơi mình rạng rỡ dưới ánh nắng. Mảnh trời xanh lơ phản chiếu xuống mặt nước trong veo thấy rõ cả những cụm mây trắng lững lờ trôi.
Phúc bỗng gật gù:
- Đẹp thật!
Mai mừng rỡ:
- Đẹp ghê chứ anh? Suối Mơ mà lỵ!
Nhưng Phúc như không để ý tới lời nói của Mai. Anh lẩm bẩm:
- Một bức họa đầy màu sắc, giá có “hắn” ở đây chắc “hắn” vừa ý lắm.
Mai ngơ ngác:
- Anh nói gì thế anh Phúc?
- Anh đang nhắc đến một người bạn mới
- Anh Thái phải không?
Phúc quay lại nhìn Mai:
- Không! Anh chưa gặp lại Thái nên chưa biết Thái đối với anh thế nào? Còn người bạn này anh mới quen chiều hôm qua, lúc anh đến lưu xá đón Mai 
Chiều qua trên đường đến lưu xá đón Mai, ngang qua một ngôi nhà xinh xắn, kiểu biệt thự, Phúc gặp một thiếu niên cưỡi xe gắn máy, từ trong cổng đi ra. Thiếu niên lớn hơn Phúc độ một vài tuổi, cầm tay lái bằng một tay. Tay còn lại cắp tới nách một gói dẹp, hình chữ nhật, được bọc bằng giấy dầu kỹ lưỡng. Phía sau yên xe, có buộc một túi vải, nắp túi căng phồng, để lộ những dụng cụ của một họa sĩ.
Ngẫu nhiên, Phúc và người thiếu niên nọ song hành trên cùng một con đường. Tới khúc quẹo ở cuối phố để tránh một xe hơi phía trước chờ tới, thiếu niên lạng tay để rớt bọc giấy xuống đường, chiếc xe loạng choạng cũng ngã theo. Phúc vội hãm xe mình lại, tới giúp anh ta đứng dậy.
- Có sao không anh?
Thiếu niên phủi quần áo lắc đầu:
- Cám ơn anh, tôi không hề gì. Nhưng …
Anh ta bỏ dở câu nói, chạy vội đi nhặt bọc giấy nằm trên mặt đường. Hai chiếc xe gắn máy đã được Phúc dựng kế bên vỉa hè. Thiếu niên ôm chiếc gói lại, run tay mở sợi giây buộc, và gỡ lần giấy gói lôi ra mấy tấm tranh sơn dầu. Anh lật qua lật lại từng khung vải, rờ tay trên mặt sơn, thấy không tấm nào bị hư, rách, mới thở ra khoan khoái:
- May quá, chỉ mới bị hư lần giấy bọc ngoài.
Phúc nói:
- Mấy bức tranh khá đẹp, nếu bị rách thật là uổng.
Thiếu niên gật đầu đáp:
- Phiền nhất là nếu bị hư tấm nào, tôi không còn thì giờ và hứng thú để vẽ lại nữa.
- Chính anh vẽ mấy bức này đây à?
Thiếu niên cất tiếng cười vui vẻ:
- Anh bạn không tin tôi vẽ phải không?
Phúc cười đáp lại và tránh trả lời bằng một cử chỉ tế nhị. Anh nghiêng đầu ngắm bức tranh còn trên tay thiến niên, và cũng xem xét toàn diện con người anh ta nữa. Phúc nhớ lại lúc gặp thiếu niên ở cổng nhà đi ra, ngôi nhà kiểu biệt thự có trồng hoa trước sân; bóng dáng bà mẹ đứng trong hiên nhìn theo; tất cả không phù hợp mấy với bộ áo vải “nghèo nàn” tuy rất sạch sẽ anh ta đang mặc. Bộ quần áo - nếu nhận xét của Phúc không lầm – nói lên cái lam lũ của những người thợ làm trong công xưởng, chứ không phải cái bê bối đầy nghệ sĩ tính của các nhà họa sĩ. Nhận xét ấy làm Phúc phân vân nhìn lại bức tranh trên tay anh ta. Những vết sơn quệt trên mặt vải với những nét cọ thật mạnh dạn đặt màu nọ kế bên màu kia rất hòa hợp, nhưng những nét sơn nổi từng mảng, hoặc dày cộm, trông gần có vẻ như nhem nhuốc, loạn xạ màu sắc.
Dường như muốn Phúc thưởng thức tài nghệ của mình, thiếu niên đem dựa mấy bức tranh lên hàng rào trước mặt, rồi thân mật kéo Phúc đứng lui lại sát vỉa hè:
- Coi tranh sơn dầu, phải đứng xa một chút mới thấy hay.
Quả nhiên những nét vẽ nham nhuốc, bết màu trở nên linh hoạt vô cùng. Bức tranh thứ nhất vẽ hai con thuyền đậu trên bến vắng, bức thứ hai một cây cầu tre bắc ngang con lạch đi vào xóm nhà lá và bức thứ ba là những bông hoa lan mọc bên gốc cây già.
Phúc ngắm từng bức, không khỏi gật gù khen:
- Đẹp thật! Anh định đem những bức tranh này đi đâu thế?
- Tôi đem đến Trụ sở Nguồn Vui. Chủ nhật tuần tới chúng tôi khánh thành trụ sở. Tụi tôi hợp lực nhau để trang hoàng phòng hội.
- Hôm khánh thành chắc long trọng lắm nhỉ?
- Dĩ nhiên, sẽ có cả các vị trong chính quyền đến dự.
- Anh cho phép tôi đến họp mặt với được không?
- Tôi cũng đang tính mời anh nhập bọn với tụi tôi cho vui. Tôi sẽ giới thiệu anh với các bạn. À, nhưng tên anh là gì nhỉ?
- Phúc! Nguyễn Hữu Phúc!
- Còn tôi là Vũ Văn Kiệt!
Phúc giúp Kiệt gói các tấm tranh lại. Anh còn muốn hỏi Kiệt nhiều điều. Ít lâu nay anh thấy có cảm tình với những người bạn đồng tuổi nhưng ở hoàn cảnh khác nhau và tò mò muốn tìm hiểu thêm về họ ….chẳng hạn như Thái chăn bò …
Phúc và Kiệt lên xe tiếp tục nốt quãng đường. Phúc hỏi:
- Hồi nãy, thấy anh ở trong nhà đi ra. Tôi cũng thường đi qua con đường này mỗi ngày mà ít khi gặp anh?
- Tôi bận đi làm từ sáng sớm, chiều tối mới về tới nhà. Tôi làm việc cho một nhà thầu xây cất ….
- Anh giữ việc gì ở đó?
- Thợ sơn! Còn anh? Chắc anh còn đi học?
- Vâng.
Kiệt muốn biết Phúc học lớp nào, nhưng để tránh câu hỏi sống sượng, anh gợi:
- Chắc mệt lắm nhỉ?
Phúc vui vẻ tâm sự:
- Năm nay tôi thi Tú Tài phần 1. Vài tháng nữa mà rớt thì sang năm phải học lại, và chưa biết đến khi nào mới xong toàn phần để vào đại học. Ngán quá!
Kiệt gật đầu:
- Tôi hiểu.
Phúc chưa kịp ngạc nhiên về sự hiểu biết của Kiệt thì anh ta đã tiếp:
- Tôi may hơn anh, nên năm ngoái đã đỗ xong phần 1.
Kiệt hãm chậm xe lại vì hai người đã tới một ngã ba:
- Tôi rẽ ngã này. Nhớ chủ nhật sau, nếu rảnh, đến họp bạn với tụi này nhé.
Kiệt phác một cử chỉ từ biệt, rồi phóng xe vào ngã rẽ để mặc Phúc ngờ ngàng thêm. 
Đứng bên bờ suối Phúc chợt nhớ lại cuộc gặp gỡ với Kiệt. Mai phụng phịu nói:
- Gặp ai cũng không bằng anh Thái. Anh phải làm quen với anh Thái trước cơ.
Phúc cười dễ dãi:
- Thì lát nữa gặp Thái, anh sẽ làm quen ngay! Tụi mình qua bờ bên kia thôi, Mai ạ. Nhưng qua bằng lối nào đây?
Mai thả chân xuống giòng nước mát lạnh. Cô bé hơi rùng mình, dò dẫm vài bước trên các phiến đá nhẵn ngập nước, rồi hăng hái nói:
- Mình lội qua suối! Anh coi nè, nước chỉ tới cổ chân em thôi. Mà mát ghê anh Phúc ơi! Anh lội thử xuống mà coi!
Không đợi Phúc trả lời, Mai vén ống quần lội qua lòng suối. Bàn chân Mai làm tung tóe những giọt nước và Mai cất tiếng cười thích thú.
Sang tới bờ bên kia. Mai chạy vượt lên, lẩn mình vào hàng cây rậm. Qua khỏi rặng cây ven suối là tới khoảng đất trống. Đứng đây có thể nhìn bao quát được ấp Tân Lập quây quần trong một khu lòng chảo. Mai đứng sững người khi thấy thôn xóm hiện ra phía dưới. Mát Mai mở rộng nhìn những ngôi nhà xiêu vẹo, sụp đổ từng mảng, không thốt được nên lời. Mãi đến khi Phúc tới gần bên, Mai mới run run giọng nói:
- Không thể nào ngờ được!… Kia là thôn xóm của em sao?
Mai nhắc lại: “Không thể nào ngờ được”! Và đưa tay lên che mắt như không muốn phải nhìn cảnh tượng hoang tàn trước mắt.
Phúc dìu Mai xuống con đường mòn thoải dốc vào thôn:
- Xuống tận nơi coi xem cho biết. Anh tin là nhà Mai không bị hư hỏng nhiều lắm đâu.
Từ ngả đường mòn vào thôn, phải qua một nghĩa địa. Những nấm mộ ở đây - để tránh trâu bò có thể dẫm lên - đều được đắp bằng đá ong. Nhiều ngôi mộ còn được xây cất cẩn thận như những ngôi nhà nhỏ, vừa một khoảng nằm cho những người đã khuất. Thế giới yên nghỉ im lìm bên cạnh một thôn ấp vắng lặng càng như tăng vẻ cô liêu. Mai đến bên mộ cha mẹ. Hồi còn ở nhà, Mai thường ra đây ngồi tâm sự với cha mẹ dưới lòng đất, và mơ mộng với mây với gió trong khoảng đất trời quạnh quẽ. Giữa hai nấm mộ, Mai nhận thấy chiếc lọ sành được kê đứng ngay ngắn, có cặm những bông hoa nhài thơm ngát. Mai thầm nghĩ:
- Hoa còn tươi, chắc có người mới cắm.
Mai nghĩ ngay đến Thái, và không chờ Phúc, cô hấp tấp chạy vội vào ấp.
Phúc tìm thấy Mai đứng im lặng trước cổng nhà. Khi biết Phúc tới sau lưng, Mai đẩy cánh cổng gỗ bước vào sân. Ngôi nhà của bà cháu Mai có vẻ vẫn còn nguyên vẹn. Trước mái, một giàn hoa thiên lý lá xanh nõn leo dọc hàng hiên. Bên thềm cửa, hai cây hồng gai trổ đầy bông đứng gác hai bên. Giọng Mai trở nên hứng khởi:
- Mọi sự vẫn y nguyên, không có gì thay đổi
Như sợ đánh thức sự im lặng bao phủ, Mai rón rén bước lên thềm. Chiếc khóa cửa vẫn để nguyên chỗ cũ, dấu trong một hốc tường.
Mai vừa toan mở cửa chợt nghe có tiếng động nhỏ, vội lui lại hoảng hốt:
- Hình như có ai trong nhà?
Phúc gật đầu:
- Có, nhưng không phải người. Mai coi kìa!
Nhìn theo tay Phúc, Mai mừng rỡ reo:
- Trời, chúng xinh quá!
Trên mái ngói, ba chú mèo con, mình trắng và nâu đang chiếu những cặp mắt xanh sợ hãi nhìn xuống, và trên nóc mái, mẹ chúng đang ngồi lim dim sưởi nắng.
- Miu!
Nghe gọi, con mèo mẹ mở mắt, nghiêng đầu nghe ngóng:
- Miu! Mun! Mun Mun?
Mai lập lại bằng tên gọi của nó. Con vật cong lưng mừng rỡ. Nó thong thả bước lại phía máng xối và leo xuống.
- Nó nhận ra em rồi!
Tiếng reo mừng của Mai làm mấy con mèo con hoảng hốt bỏ chạy, nhưng mẹ chúng vẫn điềm nhiên tiến lại phía cô chủ. Mai ôm sát nó trên ngực, hoan hỉ:
- Nó vẫn chưa quên em!
Bồng con miu trên tay, Mai định trở lên bực thềm vào nhà. Nhưng Phúc đã cản lại:
- Khoan đã, vách tường bị nhiều chỗ nứt rạn. Mai để anh coi thử có nguy hiểm không đã.
Phúc đi một vòng quanh nhà, rồi trở về bảo:
- Phía sau vách đã được chống kỹ bằng gióng gỗ. Mai có thể yên tâm vào trong nhà được.
Mai thận trọng đẩy cánh cửa. Bên trong mọi vật đều đã được thu dọn, lau chùi sạch sẽ. Trong bếp đống củi khô xếp gọn một góc bên mấy đầu rau. Trên mặt bàn kê sát vách tường, có đặt một cái giỏ đựng đầy trứng.
- Ồ, trứng gà! Em còn một đàn gà nữa!
Mai đặt con miu xuống, mở cửa bếp ra sân sau, lớn tiếng gọi:
- Cúc, cúc! Cúc, cúc!
Đàn gà vỗ cánh chạy lại, bụi mù cả một góc sân. Mai ngạc nhiên đầy thích thú:
- Em không ngờ có đàn gà đông thế. Anh Thái đã lót ổ cho chúng ấp… Nếu không có anh Thái trông nom giúp, chắc chúng chết lâu rồi, và nhà cửa đâu còn được như thế này!
Nhìn giỏ trứng trên bàn Mai bỗng nảy ra một ý kiến:
- Anh đói chưa, anh Phúc? Anh em mình ăn sáng ở đây luôn nghe. Anh thích ăn trứng không?
Phúc cười, gật đầu. Bữa ăn được sửa soạn như một trò chơi. Mai mở chạn lấy đĩa bát, và đập trứng vào một tô sành quậy thật đều. Phúc nhóm lửa, Mai đặt chảo lên bếp, chờ mỡ sôi đổ trứng vào và cuộn lại; khúc trứng chín vàng dưới cặp mắt chăm chú của Phúc. Lúc Mai súc trứng ra đĩa, nóng hổi và thơm phức, Phúc gật gù khen:
- Anh chưa thấy miếng trứng nào ngon bằng.
Mai đỏ mặt sung sướng:
- Ngoại em dạy em làm đó… Giá có ngoại em ở đây…
Nỗi hân hoan trong lòng Mai đột nhiên tan biến. Lửa cháy trong bếp, ánh nắng vàng ngoài sân, con mèo Mun kêu nho nhỏ dưới chân và đàn gà xáo xác trước thềm bỗng gợi lên những nuối tiếc khôn nguôi. Mai buồn bã thở dài:
- Ngoại chẳng có ở đây!
Ngôi nhà của ngoại, Mai đang trú ngụ dưới mái che chở của nó. Tuy bị rạn nứt một vài chỗ, nhưng nó còn đứng vững, cửa ngõ còn nguyên, vẫn che mưa che gió được. Ngọn lửa cháy trong bếp thơm mùi nhựa thông như thủa nào, chỉ thiếu có bóng ngoại là không khí trong nhà trở nên đầm ấm.
Bây giờ thì ngoại nằm liệt trên giường bệnh viện, giữa bốn bức tường trắng xóa, không khí ngạt mùi bệnh hoạn, thuốc men.
Mai nghẹn ngào:
- Ngoại ơi! Con thương ngoại, nhớ ngoại quá!
Phúc dỗ dành:
- Rồi ngoại em sẽ về. Em hãy nghĩ đến nỗi vui mừng của ngoại khi bà thấy ngôi nhà còn nguyên vẹn. Thôi nín đi Mai, đừng khóc nữa. Em nên tìm gặp, cám ơn Thái, phải hơn!
Phúc đã nhắc đến tên Thái thật đúng lúc. Nụ cười tươi lại trên môi, Mai đưa khăn chậm khô ngấn lệ, gượng nói:
- Phải đấy. Anh ăn đi, rồi đưa em đi gặp anh Thái! 
Hai anh em dừng chân, đứng thở, cả hai đã leo tới một triền núi cỏ mọc xanh tốt. Rải rác trên triền cỏ rộng, những con bò lông màu vàng sậm đang thảnh thơi gặm cỏ. Cao hơn chút nữa nằm tựa bên một thân cây lớn, có căn nhà gỗ nơi ở của ông Sáu Trực và Thái.
Mai chỉ tay lên một hình thù bất động ngồi bên cửa:
- Ông Sáu đó. Anh Thái chắc cũng chỉ quanh quẩn đâu đây.
Hai người cười nói đi lên. Vừa tầm nghe, Mai vui vẻ cất tiếng gọi:
- Ông Sáu ơi! Ông Sáu!
- Sao không thấy ông ta động đậy chi hết? Bộ ông điếc hả Mai?
- Ông Sáu già quá rồi, nên có hơi nghễnh ngãng. Nhưng em nghi ông đang ngủ nên không nghe, không thấy mình.
Ông Sáu ngồi trên chiếc ghế đẩu, hai bàn tay xương sẩu nắm trên đầu cây gậy nhẵn bóng, cặp giữa hai đùi. Đầu ông cúi sát ngực, chiếc mũ vải cũ mèm, vành sụp xuống che kín mặt. Nghe động, con chó trong nhà chạy ra, sủa hoáng lên.
Mai trấn tĩnh con vật:
- Im, Vằn! Ngoan nào. Mày quên tao rồi sao?
Tiếng chó sủa và tiếng nói léo nhéo đánh thức ông Sáu dậy. Cặp mắt ngái ngủ của ông mở ra, như không thấy hai người, sắp khép kín trở lại. Mai vội nói:
- Ông Sáu! Cháu đây nè!
Mai nắm tay áo ông Sáu lắc thêm:
- Anh Thái đâu rồi, ông Sáu?
Nghe hỏi đến tên Thái, nét mặt già nua của ông già tươi hẳn:
- Thằng Thái?… Ủa, mày đó hả Mai? Lúc này mày giống một cô gái tỉnh quá há! Tao tưởng mày quên mất đường về đây rồi chớ!
Mai cúi mặt:
- Dạ, cháu mới về đây
- Mày đã vô ấp chưa?
- Dạ rồi!
- Mày thấy hết chớ?
Ông Sáu thở dài:
- Não lòng lắm phải không cháu!
Nắm tay ông già nổi gân trên đầu gậy. Ông nhìn thật lâu xuống đàn bò đang gặm cỏ trên triền núi và dưới đó lòng lung thũng tươi mát, ẩn náu một thôn xóm đang đi lần vào hoang phế. Phúc và Mai câm nín. Ông Sáu chợt chỉ vào Phúc hỏi:
- Ai đây?
Mai niềm nở giới thiệu:
- Thưa, đây là anh Phúc, con ông Tỉnh Trưởng. Ông Sáu cũng biết ông Tỉnh Trưởng đã giúp đỡ cho ngoại cháu được vào bệnh viện chữa chạy và hiện cháu cũng được ông săn sóc.
Ông Sáu bỗng nhiên nổi giận, ông xì một hơi:
- Phải, ông Tỉnh trưởng là người tốt lắm! Nhưng ông dở ở chỗ chỉ biết hứa hẹn suông. Thay vì để dân trông đợi vào trợ cấp của chính phủ, sao ông không khuyến khích, đốc thúc họ tự kiến thiết lại nhà cửa của họ! Làm như xưa kia, những người đầu tiên tới đây lập cư cũng chỉ biết ngửa tay chờ đợi! Không, ông cha mình đã tự lực xẻ đường, phá rẫy, đã trầy da tróc vẩy mới lập nên một thôn xóm trù phú như vầy! Thời ấy, họ đồng tâm hiệp lực với nhau, thương yêu giúp đỡ nhau, nên dù ai có việc gì tỉ như xây một ngôi nhà, phá một thửa đất, chỉ cần có lời mời là cả xóm thay nhau đến giúp. Chớ đâu như bây giờ, chẳng ai chịu giúp đỡ ai!
Phúc đỏ mặt vì những lời chỉ trích của ông Sáu. Anh biết ba anh đã gặp nhiều khó khăn, cần phải vượt qua từng chặng thủ tục, và vì thế mà tình trạng chờ đợi cứ kéo dài. Nhưng anh cũng thông cảm nỗi cực lòng của ông Sáu, nên nhẹ nhàng nói:
- Ba cháu đã nhiều lần khuyến khích dân ấp khởi công tái thiết lại nhà cửa, với số trợ cấp nhỏ do quỹ tỉnh đài thọ. Nhưng chẳng ai chịu nghe vì ngại mất số tiền cứu trợ của trung ương có thể được nhiều hơn. Thực khó vô cùng … khi ai cũng cho mình là hữu lý.
- Hữu lý?
Ông Sáu gầm lên. Chiếc gậy ông cầm nơi tay vung tròn, đe dọa:
- Hữu lý gì cái bọn để chết một xóm làng? Hừ, thời buổi này mà! Còn ai thiết tha với nguồn gốc, quê hương nữa đâu!
Giọng ông trầm lại chua xót:
- … Một thôn trang đẹp như thế… mà bây giờ… đâu còn nghe, còn thấy những cảnh đầm ấm, êm đềm thuở trước!
Ông Sáu đưa tay lên trán, che kín mắt như thể không muốn nhìn cái cảnh tượng làm ông xót xa, rồi buông tay, chán nản, ông đổi giọng:
- Cậu và cháu Mai tới đây có việc gì?
Mai đáp:
- Cháu muốn gặp anh Thái
Ông Sáu thở dài:
- Nó buồn lắm. Tội nghiệp!… Thằng nhỏ thiệt tốt!
Phúc gợi:
- Anh ấy đã sửa soạn lại nhà cửa của Mai thật chu đáo.
- Cậu thấy chứ, hả?
- Dạ, cháu có vô coi cùng em Mai. Trong nhà, Thái đã cọ rửa sạch sẽ. Ngoài vườn quang đãng, gà qué vẫn đủ… Ông Sáu nghĩ sao chứ theo cháu thôn ấp này mà có được những người như anh Thái thì kể như chưa đến nỗi nào.
Ông Sáu sáng mắt nhìn Phúc:
- Cậu nói phải lắm! Có lẽ cậu cũng là người biết điều!
Mai gật đầu:
- Dạ, anh ấy tốt lắm, ông Sáu à.
- Ừ, thôi tao cũng tin như vậy. Thỉnh thoảng tao có được tin về ngoại mày, vì thằng Thái vẫn lên thăm.
Mai buồn rầu:
- Cháu cũng có nghe ngoại cháu nói. Nhưng không hiểu tại sao anh ấy chỉ tới thăm ngoại cháu thôi, chứ không đến thăm cháu.
Ông Sáu nhún vai:
- Chắc có lý do sao đó. Mày hỏi nó coi!
Con Vằn nằm phục trước ngưỡng cửa bỗng hộc lên rồi phóng xuống triền cỏ. Nó vừa thấy hai chú bò tơ gây sự với nhau, đang dương cặp sừng đọ nhau chan chát.
Ông Sáu vội quát:
- Cản chúng ra, Vằn! Đuổi mỗi con đi mội nơi!
Nhưng sợ con Vằn không đủ sức can thiệp, ông xách gậy xuống theo. Trước khi rời chỗ, ông chỉ sang triền núi kế cận bảo Mai:
- Thằng Thái nó ở phía bển. Mày sang đó mà tìm.
Rồi ông quay lưng đi xuống, bóng dáng khô cằn, đen thui dưới ánh nắng bắt đầu gay gắt.
Phúc ngồi bệt xuống cỏ, tỏ vẻ mệt nhọc:
- Thôi, Mai ơi, anh mệt lắm rồi, đi không nổi nữa. Mai muốn tìm hắn thì ráng đi một mình. Anh chờ Mai ở đây vậy.
Mai quyết gặp cho được Thái, nên khẩn khoản:
- Chịu khó tìm thêm chút nữa đi anh. Tụi mình trở xuống chỗ rặng cây ven suối. Không chừng anh ấy đang tắm rửa ở đó cũng nên.
Phúc đành chiều Mai. Hai người tiến đến rặng cây thưa. Mai chợt nhìn thấy có chiếc áo vắt trên bụi sim lốm đốm hoa tím. Bên dưới, có đôi dép cao-su vứt nằm trên cỏ. Mai cất tiếng gọi:
- Anh Thái! Anh Thái ơi!
Dừng chân lắng nghe, rồi Mai lại tiếp tục vừa đi, vừa gọi:
- Anh Thái?
Đáp lại tiếng gọi của Mai, chỉ nghe trong vắng lặng có tiếng động mơ hồ thoáng nhẹ đâu đây. Nhưng khi hai người theo hướng có tiếng động chạy tới thì vừa trông thấy một bóng thằn lằn lẩn nhanh vào hốc đá, hay một cánh chim vụt bay lên cành cao, nghiêng ngó nhìn xuống.
Phúc chán nản:
- Về thôi, Mai ạ.
- Ráng thêm chút nữa đi anh!
- Thái! Anh Thái!
Không một tiếng trả lời.
Hai người ra khỏi rặng cây, đến bên bờ suối. Giòng suối vắng hoe. Nhưng sát mé nước chảy còn rõ dấu chân in trên mặt đất sốp. Mai chỉ những dấu chân:
- Anh ấy mới ở đây. Tại sao lại không nghe tiếng gọi của mình nhỉ?
Phúc mỉm cười chua chát. Anh chợt hiểu rằng Thái muốn tránh mặt anh. Giá không có anh ở đây chắc hẳn Thái đã đáp lại lời gọi của Mai rồi!
Phúc càu nhàu:
- Hắn có nghe, nhưng không muốn ra mặt đấy thôi. Nếu Mai muốn gặp hắn Mai phải đi một mình.
Mai buồn bực thở dài:
- Có lẽ anh nói đúng!
Phúc bĩu môi:
- Anh không ngờ hắn.. thù dai đến thế. Thằng cha này xấu chơi thật.
- Xấu thì em tin là anh ấy không xấu. Nhưng em hiểu tại sao anh ấy lánh mặt rồi! Hôm anh ấy từ giã em …
- Hôm nào?
Mai đỏ mặt, ấp úng:
- Em… em không nhớ nữa!
Tự nhiên Mai đâm ra bực mình. Cô bé vừa ý thức được mình đã nói dối vì một điều đáng lý chẳng cần phải che dấu. Tại sao Mai không dám cho Phúc biết Thái có đến thăm Mai, và đột ngột từ giã vì hờn dỗi vô lý nhỉ?
Phúc như không để ý đến sự lúng túng của Mai. Anh hỏi để có câu hỏi vậy thôi, chớ không cần biết. Nên hỏi rồi, Phúc nắm tay Mai lôi đi:
- Thôi, lần này nhất định phải về. Không nên chần chờ nữa, vì đường về cũng khá xa đấy, Mai ạ.
Mai thẫn thờ đáp:
- Vâng! Tụi mình đi ngả kia
Phúc giúp Mai trèo qua mấy mô đá chắn ngang trước mặt. Tiếng chân của họ khất dần vào lối đường mòn. Bờ suối im vắng. Ở một cây cao gần đó cành lá bỗng nhiên rung động. Thái từ trên cây tụt xuống, lẳng lặng quay về với đàn bò đang gặm cỏ.
Chương 4
Phúc lưỡng lự mãi trước khi đến tìm Kiệt. Theo lời dặn của Kiệt thì sáng nay, chủ nhật, anh ta và các bạn sẽ có mặt tại trụ sở Nguồn vui. Phúc lưỡng lự là vì chủ nhật trước anh đã thất vọng trước thái độ trốn tránh, có thể là thù ghét nữa của Thái. Sự náo nức làm quen với những người bạn mới nguôi đi phần nào. Nhưng ý muốn gặp lại Kiệt – anh chàng thợ sơn có tâm hồn nghệ sĩ…và đã đậu cả “tú tài” - vẫn thôi thúc Phúc. Anh thầm nghĩ: “chẳng lẽ Kiệt ngạo mình?” Không, Kiệt có vẻ rất thành thực, cởi mở. Anh ta không che dấu, cũng không tự khoe khoang như Phúc đã có dịp nhận xét.
Phúc quyết định đi tìm Kiệt. Anh đến địa chỉ Kiệt dặn. Trụ sở Nguồn Vui ở cuối một đường phố nhỏ, trong ngôi nhà có sân gạch phía trước. Không cần nhìn tấm bảng vừa được dựng trên cổng, nét chữ còn mới màu sơn, Phúc cũng có thể nhận ra vì trước sân dựng đầy xe đạp, xe gắn máy, và bên trong vang vang tiếng nói cười.
Mới nhác thấy Phúc, Kiệt đã vội vã chạy ra:
- Tưởng anh không đến! Tôi đang nóng ruột. Anh vào giúp chúng tôi một tay.
Nắm tay Phúc kéo vào, và sau lời giới thiệu vắn tắt: “Đây là một anh bạn mới”, Kiệt trao cho Phúc bó cờ dây, còn anh vác chiếc thang ngắn:
- Tôi chăng cờ, anh đưa hộ mấy cái đinh.
Vừa làm, Kiệt vừa cho Phúc biết các bạn của anh:
- Tên nhỏ người, đen như dân Congo, là thợ mộc. Tấm bình phong ngăn chỗ cửa ra vào là tác phẩm của hắn ….. Tên cao như cây sào và luôn luôn cười toe là thợ nề, loại chuyên viên đặc biệt về “bê tông”. Theo hắn thì nền kiến trúc mới bây giờ phải được dùng xi măng, kính và chất nhựa dẻo. Hắn chơi thân với thằng cha mập ngồi đằng kia, tên này có tài đẽo đá và xây tường đá rất nghệ thuật… Còn kia là Sỹ thợ khoá; Thọ thợ nhà in; Miên thợ máy, các loại xe hư hắn chỉ mó tay vào một lát là lại chạy bon bon.
Nhóm trẻ lần lượt được nêu đích danh và nghề nghiệp đều có cử chỉ thân thiện chào đón người bạn mới.
Phúc niềm nỡ nắm tay từng người:
- Chào anh! Tôi rất mừng được làm bạn với các anh!
Cuộc sửa soạn tạm xong thì quan khách cũng vừa đến. Các vị tai mắt trong tỉnh tiến vào giữa hai hàng rào danh dự, do các đoàn viên Nguồn Vui đứng dàn hai bên.
Rồi cắt băng khánh thành, rồi diễn văn, đáp từ, tiệc trà thân mật. Những ngôn từ chọn lọc, bóng bẩy được các vị người lớn đem ra dùng. Nào là hợp quần thêm sức mạnh, nào là cần lao phấn đấu, nào là vân vân và vân vân ….
Phúc nghĩ rằng các người trẻ không cần đợi có lời khuyên dạy của quý vị khả kính đó mới học được tình nhân ái. Họ đang thực hiện điều đó với tất cả nhiệt tâm của tuổi trẻ.
Phúc lơ đãng đứng nghe, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, một khung trời xanh biếc có cụm mây trắng bay qua, nom như khoảng trời xanh trên núi, nơi Thái thả đàn bò. Phúc tự nhủ: “Mình sẽ lên đó lần nữa ….và phải chinh phục được Thái mới nghe”.
Quay nhìn vào phòng, mắt Phúc gặp mắt Kiệt. Hai người cùng mỉm cười với nhau. Phúc thầm nghĩ: “hắn đã là bạn thân của mình rồi!”
Và lòng anh thật hân hoan. 
Buổi hội vừa xong, Kiệt rủ Phúc về nhà:
- Hôm nay tôi phải bắt cóc anh mới được. Má tôi mắc đi thăm người bà con, nên có mình tôi ở nhà. Chúng mình ăn trưa với nhau.
Phúc vui vẻ nhận lời. Tới nhà, Kiệt lôi Phúc xuống bếp lục chạn lấy các thức ăn má anh đã làm sẵn: cơm vắt, thịt kho đem lên.
- Tụi mình lên phòng riêng ngồi chơi thích hơn.
Kiệt mỉm cười tiếp:
- Anh sẽ thấy “họa thất” của tôi!
Phúc theo sau bạn, leo cầu thang lên một căn gác xép. Gác khá rộng, tuy hơi sát mái, nhưng yên tĩnh thoáng mát và đầy ánh sáng do một cửa sổ rộng có màn che.
Kiệt chỉ chiếc đi văng kê ở góc tường bảo Phúc ngồi và đặt thức ăn xống chiếc bàn thấp kế bên.
Phúc vừa ăn vừa kín đáo quan sát căn phòng của Kiệt. Anh xác nhận thêm Kiệt đã không nói khoác về học lực của anh ta. Vẻ sang trọng kín đáo của các căn phòng anh đã đi qua, cử chỉ thư thái của Kiệt chứng tỏ anh ta cùng ngang giai cấp với Phúc. Nhưng tại sao Kiệt lại sớm vào đời với cái nghề thợ sơn? Trong câu chuyện, Kiệt luôn nhắc đến các bạn cùng làm ở công trường. Phúc im lặng ngồi nghe, bâng khuâng nhiều ý nghĩ trái ngược. Kiệt nhận thấy thái độ im lìm của bạn, hỏi:
- Anh nghĩ gì thế?
Phúc khoát một vòng tay bao quát quanh phòng. Đồ đạc và cách trang hoàng lịch sự của gian phòng như chối cãi những lời nói của Kiệt.
- Như thế này mà tại sao anh lại? ….
Phúc không dám nói hết ý nghĩ. Nhưng Kiệt như hiểu biết, thản nhiên nói:
- ….Lại phải đi làm thợ sơn phải không? Có gì lạ đâu anh, tôi cần kiếm tiền …
- Thực tình tôi … không hiểu tại sao..
Kiệt cười:
- Cũng chẳng có gì khó hiểu: tại chúng tôi nghèo vậy thôi … và bộ đồ này - Kiệt chỉ bộ đồ vải xanh lem luốc máng trên cột – giúp tôi thực hiện được những cái này – an chỉ các bức tranh treo trên tường và những bức vẽ dở còn dựa bên giá vẽ.
Phúc nhìn Kiệt sửng sốt:
- Thực không ngờ!
- Anh khó tin vì thấy tôi ở một căn nhà khá xinh đẹp chứ gì? Đồ đạc trang hoàng lại toàn những thứ lịch sự nữa? Nhưng đấy là tôi muốn giữ lại để má tôi ….
Nét mặt Kiệt trở nên trang trọng:
- Má tôi chỉ còn có mình tôi thôi, Phúc ạ, và khi ba tôi mất, người căn dặn tôi phải trông nom săn sóc má tôi.
- Ba anh mất rồi à?
- Ông mất đã hai năm nay rồi. Tôi có hứa với ba tôi là sẽ không bao giờ để má tôi phải buồn khổ.
- Hồi còn sống, ba anh làm gì?
Kiệt lưỡng lự rồi giọng đầy thương tiếc:
- Ba tôi là bác sĩ.
- Xin lỗi anh! Thế mà tôi không biết …
- Anh không biết là phải, vì trước kia ba tôi hành nghề ở Lâm Đồng, một tỉnh nhỏ mới thành lập. Chúng tôi chỉ về đây sau khi ba tôi mất.
Phúc bỗng nhớ lại cách đây chừng hai năm báo chí đã viết nhiều - với những hàng tít lớn - về một bác sĩ đã xả thân cứu sống một đứa trẻ. Các bài tường thuật cho biết: Hồi ấy trẻ con các thôn ấp quanh thị xã Lâm Đồng thường mắc bệnh đau màng óc. Bác sĩ Cảnh tận tụy đi từ thôn này qua thôn khác, đến tận những trại, ấp hẻo lánh xa xôi để lo chữa chạy, không một phút nghỉ ngơi. Vì xông pha sương gió bác sĩ bị cảm nặng, nhưng vẫn không đành lòng nằm nghỉ, khi một gia đình có đứa con bị bệnh đến nài nĩ:
- Cháu nguy kịch lắm, xin bác sĩ đến ngay cho. Chỉ bác sĩ mới cứu được cháu. Chúng tôi chỉ trông cậy vào bác sĩ mà thôi!
Bác sĩ Cảnh gắng dậy, vượt mười cây số trong đêm mưa gió, để đem đứa trẻ lên xe đưa về bệnh viện, kịp trao nó cho các y tá bồng vào phòng bệnh, rồi ông mới ngất đi. Sau đó vì kiệt sức, và lây luôn bệnh đau màng óc, ông từ giã cõi trần hai ngày sau.
Phúc nắm chặt tay bạn:
- Hồi đó tôi có đọc các bài viết về ba anh. Tôi không muốn nhắc lại những lời ca ngợi vì sự hy sinh cao quý của vị bác sĩ tận tụy mà người ta đã nói đến quá nhiều. Nhưng anh cũng có quyền hãnh diện …
Kiệt nói:
- Vâng, dù vậy tôi vẫn không muốn nhắc đến … Riêng đối với anh – tuy mới sơ giao, nhưng đã là bạn thân với nhau, tôi mới nói để anh hiểu rõ hoàn cảnh của tôi. Hồi ba tôi còn, tôi ước ao trở thành họa sĩ, tôi được ba tôi thông cảm và khuyến khích. Bây giờ thì tôi biết mộng đó không thành. Tôi sẽ nối nghiệp ba tôi, vì nhận thấy nghề thầy thuốc là một nghề lý tưởng. Hội họa, thôi đành vậy! Chỉ dám coi như một thú tiêu khiển, một đam mê không thể bỏ. Bởi vậy tôi mới xin làm việc với ông thầu khoán, trước kia có quen biết ba tôi, hầu có thêm tiền chi tiêu và mua sắm các thứ cần dùng. Má tôi thì đi dạy học. Cuộc sống khá chật vật, song không đến nỗi túng thiếu. Qua niên học tới tôi sẽ cố gắng thi nốt tú tài phần hai, dọn đường vào y khoa.
Nghe Kiệt tâm sự, Phúc cảm thấy nóng hai bên gò má. Học trong hoàn cảnh như vậy mà Kiệt vẫn thi đậu, vẫn thành công, còn Phúc thì bỏ phí thì giờ, không có nổi một ý hướng, hay mục đích gì để theo đuổi.
Phúc tự nhủ: “So với Kiệt và các bạn của hắn đã đấn thân vào đời, mình thật chẳng thấm vào đâu. Mình chỉ là một đồ vô dụng, một loại ký sinh trùng. Giá mình cũng có một sở thích, một ham muốn, một năng khiếu nào đó để rèn luyện nhỉ!”
Tự nhiên Phúc thấy ngượng đến bần thần cả người. Như đoán hiểu được tâm trạng của bạn, Kiệt dùng giọng bông đùa, nói lảng:
- Ồ, từ nãy tới giờ tụi mình mải ăn quên uống. Giờ tính sao đây bạn? Có nên “hạ lầu” kiếm nước uống không?
Được dịp Phúc cười hưởng ứng:
- Đồng ý! Nào chúng mình trực chỉ xuống nhà bếp tìm đồ giải khát 
Xế chiều, Phúc mở trở về nhà. Miệng huýt sáo, Phúc đẩy cổng vào vườn. Ngày hôm nay đối với anh thật vui, không đến nỗi thất bại như chủ nhật trước mất công đi tìm gặp Thái. Cất xe rồi, Phúc nhảy ba bước ra sân, vào nhà, liếc mắt qua phòng ăn thấy bàn ăn đã được bày sẵn bát đĩa cho bữa cơm tối.
Không thấy Mai, Phúc lẩm bẩm:
- Ủa, con nhỏ đâu rồi kìa?
Mọi lần, Mai thường đứng ngóng đợi Phúc, khi anh có việc ra phố, hy vọng được anh cho biết tin tức về ngoại, hoặc những gì liên quan đến thôn xóm của mình. Sự hiện diện của Phúc còn giúp Mai bớt được phần nào cảm tưởng lạc lỏng, xa lạ của ông bà luật sư Bình.
Phúc lên phòng định thay quần áo. Vừa hết cầu thang, anh đứng lại sửng sốt:
- Kìa Mai, có chuyện gì thế?
Mai đứng khuất trên hành lang nhìn xuống, vẻ âm thầm buồn bã. Phúc hỏi dồn:
- Hay ngoại Mai làm sao?
Trong ý nghĩ của Phúc, chỉ có bệnh tình của ngoại Mai, mới làm cho cô bé xúc động. Nhưng Mai nhướng mắt nhìn Phúc:
- Ngoại em không sao cả. Sáng nay ba anh có ghé qua nhà thương, nói ngoại em đã khá nhiều.
- Vậy có chuyện gì?
Mai cắn chặt vành môi, im lặng. Giọng Phúc hơi bất mãn:
- Mai hết tin anh rồi phải không? Tại sao anh hỏi mà không chịu nói?
Cố gắng lắm, Mai mới nén được nghẹn ngào:
- Ba anh không muốn giúp chúng em nữa
- Ai nói với Mai thế?
- Ba anh đã nói với ông Quận như vậy
- Làm sao Mai biết?
Sợ Phúc hiểu lầm, Mai tự bào chữa:
- Không phải em cố ý nghe lỏm đâu. Nhưng ông nói lớn quá nên em nghe được.
- Chắc Mai nghe lầm đấy
Mai đưa tay lên chùi ngấn nước mắt sắp muốn trào ra, thở dài:
- Không, em nghe rõ ràng, và ba anh thật có lý! Ông gay gắt bảo rằng đã chán nghe lời than vãn, trách móc của dân Tân Lập, và họ muốn xoay sở ra sao kệ họ!
Phúc nhún vai:
- Bực mình thì ba anh nói thế thôi. Nhà hữu trách nào bị dân quấy rầy, cũng dễ nổi sùng. Nhưng anh biết tính ba anh, thế nào ba anh cũng đạt tới kết quả.
- Dân ấp chúng em quả là không xứng đáng.
- Tại sao lại có “chúng em” vô đây? Mai chẳng dính dáng gì tới vụ này, và cũng chẳng làm gì hơn được.
- Em không hiểu ra sao nữa. Em sống ở đây, sung sướng, đầy đủ, mà em vẫn khắc khoải chờ mong … Phải, em cũng chờ mong như mọi người vậy!
- Nhưng anh đã bảo là Mai không làm gì được. Chuyện của người lớn lo, Mai băn khoăn tới làm gì?
Suy nghĩ một lúc, Mai lẩm bẩm:
- Giá có ai xung phong trở về, em tin chắc những người khác cũng sẽ bắt chước về theo.
Phúc lo ngại nhìn Mai như muốn hiểu rõ ý định đang manh nha trong đầu óc cô bé. Anh nắm tay Mai, bảo:
- Mai không nên có những ý nghĩ vẩn vơ. Anh nhắc lại lần nữa: Chuyện của người lớn, hãy để cho người lớn làm.
Cặp mắt to đen của Mai đăm đăm nhìn Phúc, giọng Mai âm thầm nhưng cả quyết:
- Nếu người lớn buông xuôi, thì trẻ con phải nhúng tay vào vậy, anh Phúc ạ.
Từ hôm đó trở đi Mai luôn luôn rầu rĩ nét mặt. Cô cũng ít gặp Phúc vì niên học sắp hết Phúc bận học thi lên lớp. Đối với Phúc, niên học sắp tới là niên học cuối cùng của bậc trung học, nên rất quan hệ.
Anh thường gặp Kiệt cùng nhau ôn lại bài vở và thỉnh thoảng, để giải trí, hai anh em rủ nhau đến trụ sở Nguồn Vui chơi với các bạn. Phúc lại có dịp tiếp xúc thân mật với Tân thợ mộc, Đông thợ nề, Sỹ thợ khóa, và Thọ, Miên hai anh thợ máy.
Trong cuộc họp mặt, họ bàn tính tổ chức một cuộc cắm trại cho kỳ nghỉ hè sắp tới. Ai cũng muốn được hưởng ít ngày phóng khoáng giữa thiên nhiên để bù lại những vất vả cực nhọc nơi công trường hay trong lớp học.
Phúc dự định sẽ rủ các bạn đến miền Tân Lập. Ở đây có núi đồi, có giòng suối, một nơi lý tưởng để cắm trại. Dĩ nhiên khi chọn địa điểm này, Phúc đã nghĩ đến Thái, đến Mai. Thái quả là con người khó hiểu, có lẽ anh ta nhiều tự ái, mà cũng lại có nhiều mặc cảm. Nhân dịp này Phúc nhất định sẽ tìm gặp Thái để như lời Phúc nói với các bạn: “giải quyết cho xong mối bất hòa” giữa hai đứa!
Nghĩ đến Mai, Phúc nghĩ đến ấp Tân Lập. Thôn ấp bỏ hoang này vẫn là nguyên nhân sự ủ dột của Mai, cô bé chỉ có thể vui khi thôn ấp thân yêu của mình được hồi sinh.
Hàng ngày trong lưu xá, vào giờ các cô bạn mải miết làm bài, thì Mai lơ đãng nhìn ra ngoài cửa sổ nom theo những cụm mây trắng bay nhẹ trên nền trời xanh. Mây bay về đâu? Chắc là bay về vùng đồi núi, soi bóng trên giòng suối uốn quanh qua thôn xóm của Mai.
Những ngày cuối tuần, đối với Mai thật buồn. Lưu xá vắng lặng, vì phần đông được thân nhân tới đón về nhà. Nam ba người ở lại, trong số đó có Mai, hoặc được cô giám thị dẫn ra phố dạo chơi, hoặc ngồi ủ ê một chỗ. Những lúc ấy Mai không biết làm gì hơn là đến bên cửa sổ, nhìn mây bay, nghe thời gian lặng trôi trong niềm cô đơn của mình.
Ngoại của Mai, theo lời bác sĩ, có thể rời bệnh viện vào khoảng cuối hè. Lúc ấy bà cháu Mai sẽ đi đâu?
Ít lâu nay vào thăm bà, Mai không còn nghe ngoại nhắc đến nhà cửa thôn xóm nữa. Ngoại có vẻ uể oải muốn buông xuôi mọi sự. Chẳng lẽ ngoại đã trở nên như những bà già lười biếng, ngồi ngủ gật hàng giờ trên dãy ghế đá trong viện dưỡng lão?
Không! Không thể như thế được! Ngoại phải trở về ấp. Ngoại sẽ tìm lại được sinh thú của cuộc sống hằng ngày. Ngoại sẽ mò mẫm ra vườn, tưới cây nhổ cỏ, chăm sóc cho đàn lợn, đàn gà. Có việc cất nhắc chân tay, ngoại sẽ khỏe ra. Dĩ nhiên ngoại chẳng khỏe được như xưa, nhưng còn có Mai bên cạnh. Mai đã khôn lớn và trưởng thành sau cơn biến cố vừa qua. Mai chỉ mong được sống gần ngoại, gần Thái… và những người quen trong xóm! Mai không muốn bị giam hãm trong bốn bức tường lưu xá buồn tẻ này mãi nữa.
Một chị bạn chung phòng chợt đặt tay trên vai Mai, hỏi:
- Có chuyện gì thế Mai?
Mai giật mình quay lại:
- Em? Em làm sao hả chị?
Chị bạn cười:
- Em vừa lẩm bẩm nói: “Không! không thể thế này mãi được!”
Mai đỏ mặt, chống chế:
- Chị nghe em nói thế thật à? Em cũng chả để ý em đã nói gì nữa!
Nhưng một ý định vừa thoáng hiện trong đầu óc Mai.
Tuần lễ sau đó Mai theo cô giám thị cùng ba chị bạn ở lại ra chơi ngoài phố. Ngay lúc đầu cuộc “đi dạo” cô giám thị đã để ý Mai cứ tụt dần lại phía sau. Cô ngỏ ý lo ngại, hỏi:
- Mai, em làm sao thế? Đi nhanh lên chứ!
Mai cố tình đi chậm, giật mình vội nói:
- Thưa cô, em thấy trong người hơi mệt.
- Sao không nói ngay khi còn ở nhà? Đã đi chơi thì em phải ráng lên chứ.
Được một quãng, quay lại thấy Mai ngồi sụp trên đường, cô giám thị cau mày:
- Gì nữa thế, Mai?
- Dạ, em gỡ hòn sỏi kẹt trong dép!
Vừa nói Mai vừa giả bộ tháo quai dép:
- Thôi được, cô đi trước, em ráng theo cho kịp nghe
Sốt ruột, cô Giám thị kéo hai chị kia đi trước. Đến đầu phố cô quay lại, cằn nhằn:
- Con nhỏ này! Thật mất thì giờ với nó quá!
Đứng chờ một lát không thấy bóng dáng Mai đâu, cô đành bảo hai chị học trò:
- Hai em đứng chờ đây một lúc. Cô quay lại tìm Mai xem nó làm sao?
Khá lâu mới thấy cô hấp tấp trở về mặt tái mét.
- Mai nó đâu hả cô?
Cô giám thị lắc đầu, hổn hển:
- Không hiểu ra sao nữa! Cô tìm khắp phố mà chẳng thấy nó đâu cả!. 
Chương 5
Tin Mai mất tích được bà giám đốc lưu xá thông báo ngay cho gia đình Phúc biết. Luật sư Bình không khỏi sửng sốt khi nghe tin, cau mày bảo:
- Vô lý! Con người đâu có thể tan biến dễ dàng như mây khói được, nhất lại biến mất ngay giữa phố phường trước mắt mọi người!
Bà luật sư bàn:
- Hay nói bị người ta bắt cóc chăng?
- Thì nó phải kháng cự, phải kêu lên và cô giám thị cùng các bạn nó phải biết chứ!
- Nếu vậy, chắc con nhỏ này bỏ trốn rồi! Con có hiểu biết gì về vụ này không Phúc?
Phúc gật đầu trả lời mẹ:
- Con cũng hơi hồ nghi! Nhưng con thấy Mai chẳng có lý do gì phải bỏ trốn lưu xá. Nó có vẻ mến các dì phước trong ấy lắm.
Suy nghĩ giây lát, Luật sư Bình nói:
- Để tôi báo cho ông Trưởng ty cảnh sát biết, nhờ ông ta cho điều tra xem sao.
Phúc tỏ vẻ lưỡng lự:
- Có lẽ không cần, ba ạ.
Luật sư Bình trố mắt nhìn Phúc:
- Tại sao vậy?
Phúc phát một cử chỉ mơ hồ:
- Không biết điều con nghi ngờ có đúng không nữa! Nhưng trước khi báo cho cảnh sát biết ba cho phép con kiếm thử nó đã ….
- Ở đâu?
- Xem nó có về trên ấp không?
- Về Tân Lập?
- Vâng!
- Bộ con điên hay sao chứ? Nó về đấy làm gì? Tân Lập bỏ hoang đã mấy tháng nay rồi, đã có ai về sửa sang, kiến thiết lại đâu?
- Dạ vì thế nên con mới nghi …
Phúc thuật lại cho cha mẹ nghe cách đây vài tuần Mai đã tâm sự với anh ra sao mà lúc ấy anh cho những điều Mai nói chỉ là những dự tính viển vông nên không quan tâm đến.
- Mai đã nói với con đại khái như thế này: “Nếu người lớn buông xuôi, thì trẻ con phải nhúng tay vào!” và: “Nếu có ai về ấp ở, những người khác cũng sẽ lục tục về theo”.
Nghe con nói, luật sư Bình như vỡ lẽ, gật gù:
- Nếu đúng như lời con nói, thì con nhỏ này gan thật. Ba không ngờ một đứa trẻ như con Mai mà cũng nặng lòng với quê hương như thế! Từ đây về Tân Lập đi toàn đường đồi và cũng khá xa. Liệu nó có tới ấp trước đêm nay không?
Bất giác cả ba người đều nhìn ra ngoài cửa sổ. Trời đã về chiều. Sương lạnh dâng lên mờ mịt. Phúc chợt thắc mắc: “Nếu Mai dám trở về Tân Lập vào lúc xế chiều chắc phải có người giúp phương tiện di chuyển. Người đồng hành với mai tất không ai ngoài Thái! Có lẽ Mai đã hẹn Thái tới đón, nên mới dám liều lĩnh như thế”.
Phúc vừa toan trình bày thắc mắc này với cha mẹ, thì người nhà đưa cô giám thị vào. Sau khi bình tĩnh trở lại, cô thấy cần phải thuật rõ đầy đủ chi tiết cho Luật sư Bình biết về vụ mất tích của Mai. Cô cho hay trong lúc Mai tụt lại phía sau cô có nghe tiếng huýt sáo nổi lên từng chặp. Và cô kết luận: “hình như trong vụ này, có sự âm mưu từ trước”!
Bà luật sư Bình thốt lên:
- Đó ông thấy chưa, con nhỏ chắc bị bọn lưu manh bắt cóc mất rồi!
Nhưng Phúc, mắt sáng hẳn lên:
- Cô nghe tiếng sáo liên tiếp, tùng hồi như tiếng chim họa mi hót: “Huýt huy! Huýt huy! Huýt huy!” Phải thế không cô?
Cô giám thị gật đầu:
- Dạ, đúng như thế!
Phúc mừng rỡ ra mặt. Anh nhớ lại hôm đưa Mai về thăm nhà, và lên núi tìm Thái, Mai có bày cho anh cách huýt sáo gọi Thái. Đó là cách đánh tiếng, báo hiệu giữa hai người.
Phúc búng ngón tay, tỏ vẻ phấn khởi, nói với cha:
- Ba, con tin chắc nhỏ Mai về ấp rồi. Ba cho phép con lên đó, và nội sáng ngày mai con sẽ đưa nó trở lại lưu xá!
 
Tuy hơi bực mình về hành động trẻ con của Mai, luật sư Bình vẫn giữ được độ lượng của một vị tỉnh trưởng hiểu rõ nhiệm vụ của mình. Lòng thiết tha với mảnh đất quê hương của một đứa trẻ đã làm ông xúc động. Ông thở dài bảo Phúc:
- Con sửa soạn đi. Ba lái xe đưa con tới đầu thôn. Như vậy đỡ cho con một quãng đường dài, và khỏi phải mò mẫm trong đêm tối.
Để trấn tỉnh vợ, ông nói:
- Mình bằng lòng cho thằng Phúc vắng nhà đêm nay chứ?
Bà luật sư lo lắng hỏi:
- Có gì đáng ngại không?
- Thì … cũng như con nó đến chơi nhà bạn và ở lại một đêm vậy mà!
Tuy không muốn cho Phúc đi, vì thấy trời chiều đã muộn, nhưng việc Mai mất tích cũng làm bà áy náy. Bà lưỡng lự:
- Nhưng con nó chưa ăn cơm chiều ….
Phúc với nói:
- Má cho con đem theo, tới đó con ăn cũng được.
Nói rồi Phúc chạy xuống bếp, kiếm thức ăn cho vào túi hành trang. Ngoài món ăn tươi, Phúc còn bỏ thêm bánh mì, đồ hộp và ít trái cây. Bà luật sư ngạc nhiên nhìn Phúc:
- Sao con đem đi nhiều thế? Bộ con ăn hết chừng này sao!
Phúc mỉm cười bí mật:
- Thưa má, có lẽ con còn đãi khách nữa

Luật sư Bình đã đem xe ra cổng, bấm còi giục. Phúc chào mẹ, lên xe ngồi bên cha. Xe chạy ra ngoài thành phố, luật sư Bình băn khoăn bảo:
- Ba để con quyết định thử vụ này, nhưng ba cũng hơi ngại vì chưa biết dự đoán của con có đúng không. Nếu không thấy con nhỏ Mai ở Tân Lập ba phải báo cáo ngay cho cảnh sát biết.
Trầm ngâm giây lát, ông tiếp:
- Con nên hiểu là ba cũng …..có phần nào trách nhiệm ….
Phúc mạnh dạn đặt tay trên vai cha:
- Xin ba yên trí. Ba cứ tin ở con đi!
Tuy mạnh miệng nói thế, nhưng Phúc cũng băn khoăn tự hỏi: “Không biết Thái sẽ đối xử với mình ra sao đây? Và họ ở đâu bây giờ?” Phúc phác một chương trình: Anh sẽ tìm Mai ở nhà bà Cửu, mẹ nuôi của Thái trước, rồi nếu không gặp mới lên núi, nơi Thái trú ngụ sau.
Chiếc xe phóng nhanh trên đường đồi. Ánh nắng chiều đã tắt hẳn. Bóng đêm tỏa ra cùng với hơi sương lạnh giá. Tới đầu thôn trên, Phúc xuống xe hỏi thăm nhà bà Cửu. Được biết bà Cửu hiện ngụ tạm ở trại của người em ngay phía trước mặt, Phúc bảo cha:
- Con đi dò thăm tin tức. Ba ráng đợi một chút, chờ biết kết quả.
Luật sư Bình gật đầu:
- Nhanh lên nghe con! Cho ba còn về kẻo sương lạnh quá!
Phúc vượt qua một thửa vườn rau, tiến thẳng vào sân trại. Thấy bóng một người đàn bà xách chiếc đèn bão từ dưới nhà ngang đi lên, Phúc vội lên tiếng:
- Thưa bác, bác cho cháu hỏi thăm bà Cửu ở Tân Lập có nhà không?
Người đàn bà giật mình, giơ cao ánh đèn nhìn Phúc:
- Tôi đây! Cậu gặp tôi có chuyện gì?
- Thưa, cháu tìm anh Thái …
Bà Cửu dè dặt:
- Thằng Thái hả? Cậu tìm nó làm gì trong giờ này? Mà cậu là ai nhỉ?
Phúc xưng danh:
- Thưa cháu là Phúc, con của Luật sư Bình.
Chiếc đèn trên tay bà Cửu đong đưa như để soi rõ mặt Phúc hơn. Giọng bà bỡ ngỡ:
- Cậu là con trai ông Tỉnh trưởng? A phải, tôi nhận ra cậu rồi. Bữa ấp tôi bị lụt cậu có tới!
Rồi niềm nỡ bà tiếp:
- Mời cậu vô trong nhà. Cậu tìm cháu Thái có việc gì quan trọng không?
Phúc vội trấn an:
- Không ạ. Anh Thái có nhà chứ bác?
Bà Cửu lắc đầu:
- Không, nó ở trên núi với già Sáu. Nhà cửa của tôi bị trận lụt vừa rồi phá hủy, nên bao nhiêu gia súc phải đưa lên trên ấy. Đây là nhà của vợ chồng em gái tôi. Chúng tôi đến ngụ tạm ít lâu. Nhưng mời cậu vào trong nhà, đứng ngoài này nhiễm sương không tốt.
Phúc thoái từ:
- Thôi cám ơn bác. Cháu lên núi tìm anh Thái đây.
- Hả! Cậu lên trên ấy giờ này à?
- Dạ
- Mà cậu biết đường không?
- Thưa biết. Cháu có lên đấy chơi một lần.
- Nếu cậu đã nhất quyết, tôi cũng không dám cản. Đáng lý nó phải xuống đón cậu mới phải. Chiều nay nó ghé đây mượn xe đạp xuống tỉnh. Chắc nó xuống hẹn với cậu chứ gì?
Phúc càng tin chắc vào dự đoán của mình, hấp tấp nói:
- Thưa vâng. Anh ấy về lâu mau rồi bác?
- Tôi không gặp nó nên không biết rõ, song đoán chừng lúc nó về thì trời cũng đã muộn. Nó để trả xe đạp trong hiên nhà ngang rồi đi ngay. Để tôi hỏi tụi nhỏ coi?
Bà Cửu gọi vào trong nhà:
- Huân ơi! Ra má hỏi, con.
Nghe gọi, một chú nhỏ và một cô bé tranh nhau chạy ra.
- Con có biết anh Thái về đây lúc nào không Huân?
Chú nhỏ lắc đầu.
- Còn Thúy, con có gặp anh ấy không?
Cô bé đáp:
- Con ở trong nhà với anh Huân. Tụi con rang bắp định để phần cho anh Thái một gói, nhưng lần này anh chỉ đảo qua nên khi chúng con ra tìm đưa phần bắp cho anh ấy thì anh đã đi mất rồi.
Huân nhìn Phúc rồi tò mò hỏi mẹ:
- Có chuyện gì thế má?
Bà Cửu xua hai đứa nhỏ vào trong nhà:
- Trẻ con! Biết gì mà hỏi! Thôi, đi vô.
Quay lại Phúc, bà tiếp:
- Chả ai biết nó tới lúc nào, về lúc nào cả, cậu ạ.
Phúc cám ơn và cúi chào từ giã bà Cửu. Anh ra xe thuật lại cho cha hay và kết luận:
- Không còn hồ nghi gì nữa, con tin chắc sẽ tìm thấy nhỏ Mai. Ba về đi và đúng 8 giờ sáng mai ba đến đón con ở đây nhé. 
Phúc tiến vào Tân Lập, nhưng đi vòng mé ngoài, tìm đến bờ suối. Thôn xóm bỏ hoang im lìm, quạnh quẽ trong cảnh tối nhập nhoạng gây nhiều cảm xúc ghê rợn. Phúc nhổ một cọc rào dùng làm gậy chống, vượt dòng suối sang bên kia bờ. Lên tới triền núi anh thấy túp lều của ông già Sáu nằm bên kia bờ rừng. Ánh đèn bên trong lọt qua các kẽ hở của vách ván chiếu hắt ra ngoài từng vệt sáng dài vàng vọt.
Phúc thầm nhủ: “Cọ họ đây rồi!” và anh hăng hái tiến bước. Nhưng khi đến gần tới cửa, tiếng động chân của anh đã làm cho Vằn sủa hộc lên. Cánh cửa vụt mở, con Vằn xông ra, nhe nanh dữ tợn. Phúc vung gậy buộc con vật lui lại và nói lớn khi thấy Thái xuất hiện:
- Gọi chó vào đi! Bộ anh tính để nó cắn chết tôi sao?
Nói rồi, Phúc than thầm: “Xui quá! Mới sơ kiến đã mất cảm tình rồi!”
Thái sập mạnh cửa bước ra lớn tiếng hỏi lại:
- Anh đến đây làm gì?
- Tìm nhỏ Mai!
Thái giả bộ ngạc nhiên:
- Mai đâu có ở đây! Nó được gửi trong lưu xá, sao không đến đó mà tìm?
Rồi Thái cúi nhặt một hòn đá, đe dọa:
- Anh đi đi! Tôi không muốn anh bước chân vào nhà tôi!
Phúc gọi:
- Mai!
Không có tiếng trả lời. Trong lều im lặng, họa chăng chỉ nghe có tiếng trâu bò quật đuôi đuổi muỗi trong dẫy chuồng phía sau.
Thái vênh mặt:
- Thấy chưa, làm gì có ai ở đây.
Như không để ý đến thái độ khiêu khích của Thái, Phúc điềm nhiên hạ chiếc ba-lô đeo sau lưng xuống, đem máng lên một cành cây gần đó, rồi tiến lại phía Thái, hai tay dang rộng, với giọng nói cởi mở:
- Anh Thái, chúng mình không nên gây gỗ với nhau vô ích. Anh cho tôi vào gặp Mai đi.

Cử chỉ điềm đạm của Phúc làm Thái bối rối. Tuy vậy anh vẫn bướng bỉnh quát:
- Không!
Thái bỗng cảm thấy mình trở nên lố bịch vì một tay nắm chặt hòn đá, giơ lên de dọa, tay kia bận túm gáy con Vằn kéo trì nó lại để nó khỏi xông vào cắn Phúc. Anh cáu kỉnh nói:
- Một lần nữa tôi khuyên anh đi đi. Bằng không tôi thả chó!
Phúc cười nhạt:
- Anh đừng dọa tôi chứ. Tôi đâu có ngán!
- À được, rồi anh biết!
Hai người xông vào nhau, người muốn gạt ra tranh lối, kẻ cố án ngữ không cho. Trong lúc giằng co Thái vẫn không dám buông tay giữ con Vằn. Con vật bị xiết đau trên gáy càng lồng lột dữ tợn. Thừa lúc hai người sáp lại gần nhau nó chồm lên đớp một miếng vào cổ tay Phúc. Vết cắn làm thủng tay áo thấu tới da. Tuy không bị chảy máu, nhưng cũng làm Phúc đau đớn, ôm tay kêu:
- Ui da!
Thái lui lại, ấp úng:
- Tôi …..tôi không chủ tâm để nó cắn …
Nghe tiếng Phúc kêu, Mai run rẩy chạy ra dìu Phúc vào trong lều. Ông Sáu đang lui cui dưới chuồng bò cũng vội lên rầy Thái:
- Mày sao kỳ quá! Giữ con chó cũng không nổi!
Rồi ông nạt con Vằn, dắt nó đem cột dưới chuồng. Phúc mai mỉa bảo Mai:
- Để chó cắn anh rách áo Mai mới ra mặt hén!
Mai càng lúng túng, không biết trả lời ra sao, đành nói:
- Để em săn sóc vết thương cho anh. Anh Thái, lấy cho em chai thuốc dấu đi!
Nhẹ nhàng, Mai cởi chiếc áo len ngoài cho Phúc, sắn tay áo sơ mi của anh lên:
- May quá, chỉ trầy da chút đỉnh. Con chó này lành lắm, nó không phải chó dại đâu anh!
Phúc bật cười:
- Ừ, anh cũng mong nó không phải là chó dại!
Vết trầy trên cổ tay Phúc được bôi thuốc và băng lại bằng chiếc khăn tay sạch, Thái hỏi:
- Anh có đau không?
Phúc nhún vai, tỏ vẻ không hề gì. Thái tiếp:
- Thứ thuốc dấu này của ông Sáu hay lắm. Vết thương nặng đến mấy, sức vào cũng khỏi.
- Nếu vậy càng tốt. Nghe Mai nói, ông Sáu biết nhiều môn thuốc gia truyền hay lắm nhỉ?
- Đúng thế!
Thấy câu chuyện có vẻ được tiếp nối thuận tiện, Phúc mỉm cười nhìn Mai:
- Mai thấy anh có giỏi không? Anh tìm ra được Mai ngay, và lại có dịp tiếp xúc với anh Thái nữa!
Giọng Thái hằn học trở lại:
- Nhưng không mấy thân thiện!
Sợ lại có chuyện bất hòa, Mai vội can:
- Em không bằng lòng hai anh gây sự với nhau nữa đâu nhé.
Phúc dẩu môi:
- Anh có nói nặng gì đâu!
Để tránh lời qua tiếng lại, Mai khôn khéo hỏi lảng:
- Em tưởng anh đang bận học thi chớ?
- Vì thế nên Mai thừa dịp trốn khỏi lưu xá chứ gì?
Mai lắc đầu:
- Không phải vậy đâu. Nhưng em muốn rời lưu xá lâu rồi.
- Phải từ hôm nghe ba anh than phiền về dân ấp đó không? Bữa đó ba anh cáu kỉnh lắm thì phải.
- Anh vẫn còn nhớ kia à?
Phúc cười:
- Anh còn nhớ, nên anh mới lên đây tìm Mai. Tại sao bỗng nhiên Mai bỏ về đây một cách đột ngột như thế?
Mai cúi đầu suy nghĩ. Cô bé không thể nào giải bày hết ý tưởng chất chứa trong đầu óc bé bỏng của mình, nên đành thở dài nói:
- Chỉ còn vài tháng nữa, ngoại Mai đã ra khỏi nhà thương rồi.
Phúc gật đầu, trầm giọng:
- Phải, anh biết. Anh cũng thông cảm nỗi ưu tư của em nữa. Em còn nhỏ mà biết lo vậy là giỏi lắm. Nhưng anh vẫn nghĩ là: việc em lo, quá sức của em…
Mai ngước lên nhìn cả Thái lẫn Phúc:
- Ít ra em cũng phải lo cho bà cháu em. Mình em lo không nổi, nhưng còn hai anh giúp nữa chứ!
Một luồng gió ập vào làm chao ngọn đèn đặt trên bàn. Ông Sáu dưới chuồng gia súc lên, mở cửa bước vào. Ông kéo chiếc ghế đẩu ngồi xuống, phủi hai tay vào nhau và nhìn Phúc:
- Cậu tới đón con Mai hả?
Nhìn vẻ mặt thản nhiên và đôi mắt thiện cảm của ông Sáu, Phúc cũng đoán được sự tán thành trong câu hỏi của ông ta. Ông tiếp:
- Tôi mới bảo cho con Mai biết là nó chưa thể về đây được. Dưới xóm nhà cửa vẫn còn bỏ trống đã có ai ở đâu! Nếu tôI biết thằng Thái lên đó nó bữa nay, tôi đã ngăn nó rồi. Nên để nó nấn ná trên tỉnh ít lâu nữa.
Quay sang Mai, ông rầy:
- Sao hồi nãy cậu ấy gọi, mày không thưa hở Mai?
Mai ấp úng:
- Dạ, tại cháu sợ anh ấy không cho ở lại …bắt đi ngay …
Phúc cười:
- Mai có thể ở chơi đây tới ….sáng mai cũng được.
- Thật nhe anh?
- Ừ. Nếu anh Thái bằng lòng cho anh tá túc đêm nay!
Thái lửng lơ:
- Tôi không cấm ai hết!
- Nhưng hồi nãy anh không cho tôi vào!

Mai hết nhìn Thái tới Phúc. Cả hai như chưa hề thân thiện được với nhau, nhưng giọng nói của đôi bên đã bớt gây gỗ. Cô bé mỉm cười ranh mãnh.
- Em đột ngột bỏ về đây thật có lỗi, làm bận lòng bao nhiêu người. Nhưng cái dại dột của em lại đem đến cái may bất ngờ!
Thấy cả Phúc lẫn Thái đều ngẩn ngơ không hiểu, Mai tiếp:
- Hai anh đã gặp gỡ nhau, nên thông cảm, cởi mở với nhau đi. Ước gì hai anh trở thành bạn thân thì em mừng biết mấy!
Phúc nói:
- Anh muốn lắm, nhưng chẳng hay bồ Thái có bằng lòng không?
Thái lưỡng lự giây lát rồi cố gắng chìa tay ra:
- Bằng lòng. Chúng mình là bạn!
Phúc hoan hỉ, nắm chặt tay Thái:
- Quên hết mọi xích mích đi nghe bồ!
Thái gật đầu:
- Xin lỗi anh. Trước đây tôi đã hiểu nhầm anh.
Phúc cười xòa:
- Lần trước theo Mai về đây, tôi đã có ý gặp anh mà không được gặp. Lần này bị con chó của anh đớp nhẹ một miếng khá đau!
Thái chớp mắt, lắc mạnh tay Phúc:
- Xin lỗi! Xin lỗi!
Phúc thân mật vỗ vai bạn:
- Đáng lý mình phải xin lỗi Thái mới phải. Nhưng thôi, mọi hiểu lầm ta nên bỏ qua đi.
Ông Sáu tự nãy giờ vẫn ngồi yên nhìn bọn trẻ, giờ mới ôn tồn bảo Thái:
- Đó mày thấy chưa! Tại mày hay có mặc cảm nên mới mắc chứng dè dặt và tự ái hão. Như thế là bậy lắm. Phải biết chân thành và cởi mở trong tình huynh đệ mới sống hạnh phúc được. Đôi khi dù có bị người lừa dối cũng chớ vội chán nản.
Thái đứng yên. Trong thâm tâm, anh vẫn mến phục ông Sáu. Lời khuyên bảo của ông bao giờ Thái cũng lắng nghe như những lời gia huấn.
Như để chứng tỏ với ông Sáu, anh đang thực hành lời khuyên bảo của ông, Thái nói:
- Chắc anh Phúc chưa ăn cơm. Để Thái đi dọn rồi mình cùng ăn một thể.
Phúc chợt nhớ đến chiếc ba lô máng ngoài cành cây:
- Tôi có đem theo nhiều thức ăn, còn treo ngoài kia, để tôi ra lấy.
Mai cười ròn:
- Bộ anh Phúc tin chắc sẽ ăn chung bữa cơm chiều nay ở đây hay sao mà đem theo sẵn thức ăn thế?
Phúc nháy mắt:
- Phải tin tưởng chứ, đó là bí quyết để thành công đó cô ạ.
 
Bữa cơm thật vui. Những thức ăn của Phúc đem theo làm cho mâm cơm gạo lức tăng phần thịnh soạn. Chưa bao giờ Phúc đã ăn ngon như thế. Gió núi làm anh thấy đói, và vị gạo lức thật bùi, thật ngọt. Mai và Thái cũng vậy. Mai mãn nguyện vì đã liên kết được hai người con trai, hai tâm hồn hào hiệp, nhưng khác biệt về cá tính. Từ nay cô bé có hai người anh trai, còn gì vui bằng. Thái thì như say men bằng hữu, ngất ngư trong cảm giác kỳ lạ mà anh không phân tích nổi. Anh không thể ngờ một người như Phúc: con của một gia đình quyền quý, học thức, lại muốn kết thân cùng anh, đứa con của viện mồ côi, nghèo hèn với nghề chăn nuôi mướn. Vậy mà sự đó có thực, như miếng thịt gà quay thơm phức anh đang nhai nhuyễn với những hạt cơm gạo đỏ trong miệng. Ông Sáu bảo Thái hay có mặc cảm và nhiều tự ái vặt mà đúng. Thái thấy ân hận đã hiểu nhầm Phúc và thù ghét anh ta. Bây giờ sự chí tình của Phúc làm Thái hởi dạ. Thái vốn vụng về lời nói nên rất ít phát biểu. Anh liếc nhìn ông Sáu khề khà chén rượu thuốc, thứ rượu sủi tăm ngâm với các rễ cây mà ông bảo là rất hiệu nghiệm trừ phong bổ cốt. Ông Sáu không ăn cơm, chỉ nhấp nháp chút đỉnh để vui với bọn trẻ. Ông bảo:
- Ăn đi! Ăn cho thật no rồi ngủ một giấc cho khỏe!
Sáng hôm sau, ông Sáu còn ngủ, bọn trẻ đã trở dậy. Ba người lẳng lặng ra khỏi lều, xuống núi. Trời chưa sáng rõ vì mặt trời chưa ló dạng và sương núi chưa tan. Nhưng Phúc muốn về sớm. Chiều qua anh đã hẹn cha đến đón vào khoảng tám giờ, sợ ông mất công chờ. Hơn nữa, anh lại nóng lòng về với bài vở phải ôn tập. Sau đây, đưa Mai vào lưu xá rồi, anh sẽ lại vùi đầu vào sách vở. Xuống tới triền núi, Phúc ngừng lại bảo Thái:
- Thôi, Thái về đi, tiễn chân bọn này đến đây đủ rồi.
- Để tôi đưa hai người tới bờ suối.
Mai tuy không nói ra, song cũng mong Thái cùng đi tới bờ suối. Mai muốn được nhìn thấy thôn xóm của mình dưới ánh bình minh. Đến bờ suối Mai lặng lẽ đứng nhìn xuống Tân Lập.
Thái cất giọng rầu rầu như muốn phân trần:
- Mấy tháng nay tôi đã cố gắng hết sức thu dọn được tí nào hay tí ấy. Mình tôi vật lộn với gai góc, chuột bọ, bùn rác, nhưng vẫn chẳng ăn thua gì. Mai tính, nhà cửa không người ở, mấy nỗi mà thành hoang phế.
Thái bỗng bực tức:
- Thật cũng lạ cho bà con ở đây, sao lại có thể thờ ơ với thôn xóm của mình như thế được! … Còn chính phủ có bổn phận phải giúp dân thì lại chỉ hứa suông!..
Sợ Phúc mếch lòng vì lời chỉ trích của mình, Thái vội nói:
- Ồ, tôi không có ý trách ba anh đâu nhé. Tôi biết ông Tỉnh trưởng hằng lưu tâm đến vụ này lắm, nhưng ông Sáu nói cũng có lý: “chờ được mạ thì má đã sưng!”, hơi sức đâu mà chờ. Mình phải tự lo lấy chứ. Ông Sáu đã già rồi, còn tôi thì..
Giọng Thái trở nên nguội lạnh, thờ ơ:
- Ối, tôi là cái thằng không cha mẹ, không bà con thân thích, không họ tên, không cả quê quán, lưu lạc tới đất này, ăn nhằm gì đâu!
Thái nhăn mép cố nhếch một nụ cười khi cảm biết bàn tay nhỏ bé của Mai nắm lấy tay mình, và bàn tay bằng hữu của Phúc đặt nhẹ trên vai.
Phúc nói:
- Bạn vừa nói bạn không có tên? Vậy sao bạn lại có tên là Thái?
Thái ngắt lời, chua xót:
- Thái là tên bà Cửu đặt cho tôi. Chả hiểu tại sao bà gọi tôi bằng cái tên ấy. Có lẽ Thái là thái rau, thái chuối cho heo ăn ….
- Không, bạn có cái tên thật đẹp, Thái là thái hòa, thái lạc … chớ đâu phải thái rau, thái chuối! Bạn không có bà con thân thuộc? Vậy thì ông Sáu, bà Cửu, Mai và cả tôi đây nữa là gì? Còn quê hương bạn? Bạn đã lớn lên ở đây, ở thôn Tân Lập này, thì Tân Lập là quê hương của bạn. Tôi hứa với bạn là ….chúng mình sẽ làm cho thôn xóm này ….hồi sinh trở lại.
- Anh? Anh nói thật hay đùa …
- Tôi không đùa đâu. Tôi sẽ giúp Thái.
Vừa thoáng bừng hy vọng, Thái đã thở dài:
- Dù chúng mình có hai đứa cũng làm chi được?
- Dĩ nhiên là hai đứa mình không làm gì được… Nhưng tôi có thể kêu gọi sự giúp đỡ…
- Anh có ý kiến gì chưa?
- Nhiều lắm. Mà ý kiến nào cũng hay cả.
Thái sôi nổi trở lại:
- Nói nghe coi đi anh! Tôi nóng biết quá.
Phúc lắc đầu:
- Khoan, Thái chưa hiểu ý tôi nói. Đây là tôi muốn nhờ các bạn của tôi giúp sức với chúng ta. Vì vậy tôi cần gặp họ cái đã. Trước khi nắm được sự ủng hộ của họ, tôi không muốn để Thái tin tưởng vào một hy vọng có thể là hão huyền. Nhưng tôi tin là họ sẽ hưởng ứng. Thái nên yên tâm.
Rồi vỗ vai Thái, Phúc thân mật từ giã:
- Tôi sẽ trở lại một ngày gần đây, có lẽ vào đầu kỳ hè này. Còn Thái, nếu có dịp xuống tỉnh nhớ ghé chơi nghe. Gặp Thái, chắc Mai mừng lắm.
Mai khẩn khoản:
- Nhớ xuống thăm em luôn nghe, anh Thái!
Thái đáp:
- Ừ. Hễ rảnh là anh xuống.
Và Thái đứng tránh sang bên nhường lối cho Mai và Phúc. Anh ngẩn ngơ nhìn họ tiến vào con đường mòn giữa hàng cây rậm ven bờ suối, cho đến khi khuất dạng.
Chương 6
Phúc và Kiệt rủ nhau đến trụ sở Nguồn Vui. Bận học thi, hai anh em đã lâu không tới họp mặt với các bạn. Hôm nay mùa thi cử đã xong, Phúc và Kiệt đều gặt hái được thành quả tốt đẹp. Trên đường đến trụ sở Phúc nhắc lại câu hỏi mà anh nói với Kiệt không biết bao nhiêu lần:
- Liệu bọn họ có hưởng ứng không cậu?
Kiệt phát một cử chỉ mơ hồ:

- Ai mà biết được? Mình cứ hỏi thử họ xem. Còn tớ, chắc chắn là tớ cùng phe với cậu rồi.
- Cám ơn bồ, nhưng tớ ngại quá cậu ạ.
- Ngại gì?
- Ngại không làm nên trò trống gì!
Kiệt cười:
- Dĩ nhiên là không làm được gì to tát, bất quá chúng mình chỉ dọn quang các chỗ đổ nát; sửa sang tàm tạm với các vật liệu sẵn có; cọ rửa sạch sẽ nhà cửa và khai thông cống rãnh v.v… Nhưng cậu đã báo cho anh bạn ….chăn bò của cậu biết chưa?
- Chưa. Tớ muốn dành cho hắn một sự ngạc nhiên thích thú. Tớ hẹn hắn đến mùa hè. Bây giờ chắc hắn đang mong.
Một quãng ngắn im lặng, rồi Kiệt nói:
- Kể ra, cậu có ý kiến hay thật.
Phúc vỗ tay lên trán:
- Tớ còn khối ý kiến hay ở trong này!
Kiệt cười hóm hỉnh:
- Có màu không?
Phúc tròn mắt:
- Ý kiến cũng có màu nữa à?
- Ừ! Ý kiến của tớ luôn luôn thể hiện thành màu sắc! Chẳng hạn như nếu được tự do tô điểm cho thôn Tân Lập có một bộ mặt mới, trẻ trung, yêu đời, tớ sẽ phết lên mỗi cánh cửa một màu sơn!
- Tếch ni co lo!
- Ừ! Nhưng cậu đừng lo, màu sắc tớ dùng sẽ rất hòa hợp ….
- Như những bức tranh lập thể của cậu!
Kiệt say sưa:
- Rồi cậu xem, kết quả sẽ ác liệt vô cùng.
- Dĩ nhiên! Nhưng phải có sự đồng ý của gia chủ. Đã có ai cho phép cậu chưa?
- Ừ nhỉ!
Cả hai nhìn nhau cười thật vui. Phúc tiếp nối câu chuyện bỏ dở:
- Cậu thấy không, đây cũng như mình dự vào cuộc chơi lớn vậy, một cuộc chơi hữu ích và không kém phần hào hứng. Hồi nhỏ tớ rất thích chơi trò xây cất. Tớ nhặt những mẩu gỗ vụn, những nắp chai chồng thứ nọ lên thứ kia để cất thành những ngôi nhà tưởng tượng. Bây giờ thì chúng mình làm thực sự, xây lại những vách nhà đổ nát bằng vôi gạch hẳn hoi. Tớ thông cảm nỗi ưu tư của Thái, không thể để cho một thôn xóm tàn lụi đi được. Tụi mình sẽ làm cho nó hồi sinh …. Chỉ mong có các bạn kia hưởng ứng là được. 
Phúc và Kiệt chỉ gặp có ba người là Tân, Đông và Sĩ ở trụ sở. Mới nghe nói họ đã hoan nghênh ngay.
- Sửa sang lại một thôn ấp bỏ hoang à? Ồ, vui đấy nhỉ!
- Tưởng gì! Việc này đâu có khó! Dễ ợt!
- Nhưng tụi này làm sao tham gia được? Có va-căng, nghỉ hè như tụi học sinh các cậu đâu!
Phúc nói:
- Đừng lo, tôi sẽ nhờ ba tôi can thiệp, xin phép hộ các anh. Với lại như các anh đã rõ, chúng mình chỉ cần ít ngày làm lấy trớn khua động mọi người từ dân ấp đến các vị đã hứa hẹn giúp đỡ nhưng vẫn cứ để chồng hồ sơ nằm hứng bụi trên bàn!
- Nếu vậy chúng tôi sẵn sàng.
Phúc xiết chặt tay ba anh bạn công nhân:
- Cám ơn các anh đã sốt sắng hưởng ứng. Còn Thọ và Miên đâu nhỉ …. Các anh có biết tại sao hai bồ ấy vắng mặt không?
Tân thợ mộc đáp:
- Thọ bị đau. Tôi gặp má anh ấy sáng nay bảo anh ấy bị cảm.
- Anh biết nhà Thọ không?
- Hắn ở cuối phố chợ, số nhà 203B.
Phúc sốt ruột muốn công việc tiến hành ngay, nên bảo Kiệt:
- Tụi mình đến thăm Thọ đi.
Kiệt gật đầu:
- Cũng được, và nếu còn rộng thì giờ mình lại nhà Miên luôn.
Tân, Đông, Sĩ đưa mắt nhìn nhau với vẻ ngại ngùng khó hiểu.
- Thằng Miên! ….Nó ……
Kiệt hỏi:
- Có chuyện gì thế? Hình như dạo này Miên ít lại chơi với chúng mình thì phải?
Đông thợ nề đáp:
- Đã hơn tháng nay nó không đến trụ sở.
- Tại sao vậy?
Sĩ thợ khóa nhún vai:
- Người ta đồn đãi về nó nhiều chuyện …
- Những chuyện gì?
- Ồ! …. những chuyện không đâu, chưa chắc là đã có thật!
Trước những câu trả lời úp mở, nói bằng giọng miễn cưỡng, Kiệt không gặng thêm nữa. Anh hỏi:
- Các cậu biết nhà Miên chứ?
Ba anh kia hất cằm hỏi nhau:
- Cậu biết nhà thằng Miên không?
- Không!
- Tớ cũng vậy.
Phúc thốt giọng ngạc nhiên:
- Ủa, bạn đồng nghiệp với nhau, mà không anh nào biết nhà Miên à?
Tân thợ mộc cãi:
- Bộ cậu biết hết chỗ ở của các bạn cùng trường với cậu hả? Với lại thằng Miên là do thằng Thọ dẫn đến nhập bọn. Thấy nó có vẻ ít nói nên tụi này cũng chỉ biết sơ sơ vậy thôi. Hình như lúc này nó đang thất nghiệp ….
Kiệt nói:
- Tớ cũng nghe như vậy, nên mới tính rủ hắn dự cuộc …
Đông thợ nề bĩu môi:
- Liệu nó có giúp ích được gì không?
Phúc đáp thay bạn:
- Miên nó cao lớn khỏe mạnh, có thể giúp vào các công việc nặng. Còn các anh cứ nhất định thế nhé.
Ba người kia cùng gật đầu cả quyết:
- Nhất định rồi!
- Cứ yên trí!
- Tụi này sẵn sàng mà!
Thêm một lần nữa xiết chặt tay nhau, Phúc giao hẹn:
- Tuần tới, sẽ bắt tay vào việc. Các cậu nhớ sửa soạn sẵn đi, để có thể khởi hành vào chiều thứ bảy, khoảng 4 giờ!
Rời trụ sở Nguồn Vui, Phúc và Kiệt đi thẳng đến nhà Thọ. Phúc băn khoăn hỏi bạn:
- Cậu nghĩ thế nào về Miên?
Kiệt lầu bầu:
- Nghĩ sao bây giờ chứ? Mình đã biết rõ gì về hắn đâu! Cậu có nhận thấy dù là bạn với nhau mà tại học thức của mình có hơi khác họ nên họ vẫn e dè cách biệt. Vì vậy hồi nãy hỏi về Miên hình như họ tránh né không muốn nói thật.
- Mình cũng nhận thấy thế. Chẳng hiểu Thọ có cởi mở hơn không?
- May ra. Mình quen biết Thọ từ lâu rồi.
Hai anh em tiến vào phố chợ. Con phố dài, chen chúc những ngôi nhà chật hẹp, rác rưởi vương đầy lề đường.
Tới cuối phố, Kiệt chỉ cho Phúc thấy số nhà của Thọ, gắn trên khung cửa sổ. Lũ em của Thọ chạy ùa ra khi nghe tiếng gõ cửa. Thọ phải quát đuổi chúng để mời bạn vào. Nhà của Thọ tuy hẹp nhưng rất sạch sẽ. Bàn tay của bà mẹ đã biến đổi căn nhà vách ván thành ngăn nắp sáng sủa.
Thọ hỏi:
- Hai cậu đi lang bang đâu mà tới đây?
Cũng như bọn Tân, Đông, Sĩ, vừa nghe Kiệt trình bày ý định Thọ đã tán thành ngay. Anh hăm hở:
- Phải sửa sang thế nào cho đẹp hơn trước mới được.
Phúc hứa hẹn:
- Đẹp hơn là cái chắc rồi, nhưng liệu cậu có nhập bọn với chúng tớ được không?
Thọ ưỡn ngực hít một hơi dài:
- Tớ chỉ bị cảm xoàng thôi, có thể tham gia với các cậu được.
Kiệt gợi:
- Tụi này tính đến rủ cả Miên nữa.
Gương mặt Thọ thoáng sầm lại:
- Hắn không đi đâu
- Hay cậu rủ hộ, có lẽ hắn nể hơn.
Thọ tặc lưỡi tỏ vẻ không muốn, Kiệt hỏi gặng:
- Tại sao vậy?
Thọ lưỡng lự:
- Tại tôi không muốn gặp hắn nữa
- Cậu có thể cho chúng tớ biết lý do?
Thọ phác một cử chỉ mơ hồ:
- Dạo này hắn có nhiều bạn mới khác ….
- Mà cậu không ưa phải không?
Như đúng ý mình, Thọ gật đầu đáp:
- Đúng thế!
- Tớ không hiểu Miên nó làm gì mà cậu bỏ rơi nó vậy?
- Chính nó tránh mặt tớ đấy chứ. Ồ, nhưng mà … - một ý nghĩ chợt nảy ra làm Thọ nhổm hẳn người lên …. – có lẽ ý kiến tái thiết lại một thôn xóm của các cậu có thể lôi kéo nó được!

- Thọ này, cậu nó rõ cho bọn này hiểu thêm đi. Chứ cậu mù mờ thế bố ai hiểu nổi.
Thọ nuốt nước miếng, thở dài:
- Đầu đuôi như thế này: Miên là bạn của mình, bạn rất thân …., cho tới khi nó quen với thằng Bình.
- Bình nào nhỉ?
- Bình thổi kèn trong bạn nhạc Thông Reo
Phúc chợt nói:
- À, tôi nhớ rồi! Có phải hắn đã bị tố cáo về tội lường gạt cách đây vài tháng không?
Thọ gật đầu:
- Đúng rồi! Bây giờ hắn lại mưu tính chuyện khác. Các anh cũng biết ít lâu nay, có nhiều xe gắn máy bị “thổi” mất, rồi sau một đêm thấy quẳng trả lại ở bờ bụi, nhưng các bộ phận máy móc thì đã bị tháo gỡ hết rồi. Hôm nọ cảnh sát có tóm được một tên. Hắn không khai đồng bọn, nhưng tôi nghi tên Bình là đầu xỏ.
Im lặng giây lát Kiệt bần thần hỏi:
- Cậu nghi Miên cũng ở trong bọn này à?
- Không! Nhưng tớ ngại quá. Tính tình thằng Miên dạo này thay đổi hẳn và có nhiều lập luận kỳ cục. Tớ có phản đối nó nhiều lần nên bây giờ nó không muốn gặp tớ nữa. Chỉ tại thằng Miên thích học đờn nên mới quen thằng Bình và bị nó rủ rê ….
Kiệt suy nghĩ khá lâu:
- Tớ không hiểu tên Bình nào đó rủ rê Miên để lợi dụng nó vào việc gì?
- Thoạt đầu tớ cũng tự hỏi như thế và bây giờ thì tớ đã hiểu: tại thằng Miên là thợ máy. Nó có thể tháo ráp dễ dàng những bộ phận xe hơi, xe gắn máy mà bọn kia “thổi” được.
- Miên có nhận lời không?
- Trước kia hắn không nhận là cái chắc. Còn bây giờ thì tớ hơi hồ nghi.
Thọ xòe bàn tay trong dáng điệu bực bội. Anh đi qua đi lại trong khi Kiệt và Phúc ngồi im lặng.
- Ý kiến rủ nhau kiến thiết lại một thôn xóm bị thiên tai của các cậu thật tuyệt! Thọ ngừng bước, đứng lại - Nếu Miên thuận theo chúng mình là điều hay cho nó … Mình phải tìm cách lôi kéo nó trở về đừng để cho bọn kia lợi dụng. Hoàn cảnh của nó thật buồn.
Phúc đề nghị:
- Chúng mình nên gặp Miên thử xem. Cậu có thể cho chúng tớ địa chỉ của Miên không?
Thọ niềm nở:
- Các cậu đến đường.. nhà hắn ở phía sau ngôi chùa. Tới đó các cậu tìm ra ngay. 
Theo lời chỉ dẫn của Thọ, hai anh em tìm đến nhà Miên. Lúc men theo vách tường rào của nhà chùa để vòng vào phía sau, Phúc và Kiệt đã nghe tiếng đàn ghi-ta lọt ra từ một căn nhà vách ván. Một thanh niên phục sức diêm dúa từ trong ấy đi ra. Môi hắn ngậm điếu thuốc lá, dáng điệu nghiêng ngang ra vẻ một tay anh chị. Hai người tránh lối cho hắn đi, Kiệt nói thầm:
- Chắc tên Bình đó.
Phúc quay đầu nhìn theo:
- Cũng may, nếu mình đến sớm một chút thì chạm hắn ở nhà Miên rồi.
Đến cửa nhà Miên, hai người đâm lưỡng lự. Tiếng đàn của Miên bập bùng nổi lên từng chập, dây đồng rung động ngân dài. Phúc và Kiệt nhìn nhau rồi đồng quả quyết giơ tay gõ cửa.
Miên hiện ra trước mắt hai người, một tay đẩy cánh cửa, một tay nắm cán cây đàn.
Giọng Miên lạnh nhạt và đôi mắt nhìn không thiện cảm:
- Các anh muốn gì?
Kiệt cố nở nụ cười xã giao:
- Lâu không gặp anh, nên chúng tôi đến thăm xem anh ra sao.
- Các anh muốn biết tin tức của tôi? Cám ơn! Tôi vẫn thường.
Miên vẫn đứng chắn ở cửa, Phúc chưa chịu bỏ cuộc, nói:
- Tôi có câu chuyện muốn nói với anh.
- Tôi không rảnh … sắp có chuyện phải đi.
Tuy nhiên Miên cũng nhích người sang bên, nhưng vẫn đứng nguyên tại chỗ.
Phúc và Kiệt bước vào. Căn nhà duy nhất chỉ có một phòng nên có vẻ rộng rãi vì trống trải. Đồ đạc trong phòng lỏng chỏng có một cái tủ đóng bằng ván thông kê sát vách, một bộ bàn ghế ở giữa nhà, và một tấm ghế bố để trong góc.
Miên như đang mải suy nghĩ quên cả sự có mặt của Phúc và Kiệt.
Phúc đột ngột hỏi:
- Tại sao anh không đến trụ sở Nguồn Vui nữa?
Miên mỉa mai hỏi lại:
- Các anh thấy ở đó vui lắm hay sao?
Kiệt nói:
- Chúng mình đã sống với nhau trong tình bạn ở đấy. Với lại còn biết bao nhiêu dự tính mà chúng ta bàn tính cùng nhau.
Miên nhún vai tỏ vẻ thương hại:
- Những dự định của các anh? Thật đáng buồn cười. Chung qui chỉ thấy đem ra bàn suông với nhau chứ chưa hề thực hiện được một điều nào!
- Nhưng lần này khác. Chúng tôi vừa có một dự tính mới có thể thực hiện được.
- Thây kệ các anh!
Miên ném chiếc đàn lên mặt bàn. Thân đàn vang rền như tiếng vọng lời nói của anh. Miên đến bên vách gỡ chiếc áo vắt lên vai tỏ ý kiếu từ.
- Rất tiếc là tôi không tiếp các anh lâu được.
Và ra vẻ như miễn cưỡng Miên nói:
- Việc làm đâu có thể lơ là được. Tôi phải đi coi thử ra sao.
- Anh đã tìm được việc gì chưa?
- Nếu ưng thuận, tôi có thể nhận việc ngay từ ngày mai.
Giọng Miên không mấy phấn khởi, nên Phúc nói:
- Hình như anh chưa quyết định thì phải?
- Tôi không ngại khó, hễ có việc là tôi làm!

- Nhưng không phải bất cứ việc gì cũng làm. Có việc nên làm và có việc không nên làm.
Lời nói của Phúc khiến Miên nghẹn họng. Chừng nói lại được, anh gây gổ:
- Anh nói thế, có nghĩa gì chớ?
- Anh dư hiểu ý nghĩ của tôi mà!
Kiệt muốn Miên phải bỏ bộ mặt cố tạo ra lạnh lùng để che dấu sự bối rối, nên đưa nhẹ một câu chọc giận:
- Thà chịu thất nghiệp ở nhà đánh đàn còn hơn!
Quả nhiên lời châm chọc của Kiệt làm Miên tức giận, hét:
- Tôi sẽ nhận việc này, nếu cứ bị lâm mãi vào cảnh cùng quẫn! Đã hơn tháng nay tôi kiếm không ra việc làm. Mấy chỗ tôi làm trước đều bị phá sản vì hàng ngoại quốc tràn ngập. Như vậy có phải lỗi tại tôi chăng?
Giọng Miên trầm lại:
- Các anh không hiểu được thế nào là cảnh túng thiếu, cảnh ăn bữa nay lo bữa mai, và luôn luôn thao thức lo ngại cho tương lai!
Kiệt dịu dàng:
- Tôi cũng đã từng trải qua những ngày như thế
Miên nhìn Kiệt với cặp mắt nghi hoặc. Phải chăng Kiệt nhận lãnh những công việc như sơn phết nhà cửa, trang hoàng cửa tiệm, tô vẽ biển quảng cáo v.v … là vì mưu sinh cần thiết, hay chỉ vì thừa thì giờ nên làm chơi cho vui?
Anh lẩm bẩm:
- Trường hợp của anh không giống của tôi!
- Đúng thế, nhưng cũng giúp tôi dễ thông cảm hoàn cảnh của anh.
Miên thả chiếc áo vắt trên vai xuống thành ghế.
Phúc muốn phá tan yên lặng nên cố gợi:
- Anh ở đây có một mình thôi à?
- Với ba tôi nữa
- Bác đâu rồi?
- Ổng đi làm đến đêm mới về.
Miên bỗng quay lại nhìn thẳng mặt hai người:
- Bây giờ các anh nên nói rõ cho tôi biết hai người tìm tôi có chuyện gì. Tôi không tin hai người chỉ đến thăm tôi thôi. Vì lúc mới đến, anh Phúc bảo có câu chuyện muốn nói.
Phúc ngập ngừng:
- Sợ đề nghị của tôi không được anh tán thành.
- Anh cứ nói
- Chúng tôi dành cho anh một công tác đặc biệt! …. rất hợp với khả năng của anh.
Miên giương cặp mắt u tối nhìn soi mói gương mặt cởi mở của hai bạn:
- Chuyện gì thế?
Phúc giải thích:
- Chúng mình họp nhau sửa sang, kiến thiết lại một thôn xóm.
Miên tỏ vẻ ngạc nhiên:
- Chuyện đó thì cần gì đến một người thợ máy?
- Chúng tôi cần những cánh tay rắn chắc khỏe mạnh …
Miên nhíu cặp lông mày, suy nghĩ:
- Tôi muốn biết lý do nào thúc đẩy các anh?
- Nguyên nhân chính là làm hồi sinh một thôn xóm, đem lại hạnh phúc vô biên cho một nông dân già, một anh bạn mồ côi, và một cô thôn nữ bé nhỏ sống bên bà ngoại. Chúng tôi rất tiếc là anh không tham gia với chúng tôi được.
- Ai bảo anh là tôi không tham gia.
Phúc thở dài:
- Chắc anh chưa hiểu rõ! Việc này là do bọn trẻ chúng mình xung phong ủng hộ, nên không có ai trả công xá gì cho mình hết. Mà anh thì vừa cho chúng tôi biết …
- Là tôi đang lâm cảnh túng quẫn, đang cần kiếm những việc làm có tiền chứ gì? Đúng thế. Song tôi vẫn có thể ủng hộ ít ngày được.
- Như vậy là anh nhận lời?
Miên lẳng lặng ngồi xuống ghế. Đầu Miên cúi xuống mặt bàn, ngón tay anh vẽ lên đó những khoanh tròn rối.
Kiệt nhẹ giọng:
- Có điều gì không xuôi hả Miên?
- Ồ, không, có chút việc riêng các anh không cần biết!
Phúc và Kiệt thừa hiểu nỗi băn khoăn ấy là Bình, và Miên đang phân vân khó dứt khoát.
- Miên này, anh có cần chúng tôi giúp điều gì không?
- Cám ơn! Tôi giải quyết một mình được …. Ngày nào các anh khởi công?
- Tuần tới. Hẹn nhau chiều thứ bảy ở trụ sở. Miên đi chứ?
Miên đưa tay phác một cử chỉ. Và anh nói:
- Để rồi xem.
Chương 7
Thái dụi mắt như không tin những điều anh vừa nhìn thấy: Dưới thôn Tân Lập có nhiều ánh sáng lập lòe. Những tia sáng di động soi tỏ từng chỗ do một nhóm người đang lăng xăng qua lại. Thái lẩm bẩm:
- Lạ chưa kìa! Họ ở trong nhà Mai! Chắc bọn này đến ăn trộm quá!
Thái rời chỗ đứng nhảy xuống con đường mòn, lối đi tắt xuống xóm. Anh đắn đo suy nghĩ chưa biết tìm cách nào để đối phó với bọn người mà đêm hôm đã kéo nhau vào ấp. Họ đến với mục đích gì? Nếu không phải với mục đích vơ vét những thứ dân ấp còn để lại! Nhà Mai vật dụng còn nguyên, heo, gà sởn sơ đầy chuồng, nếu họ lấy mất thật uổng quá. Thái phải ngăn cản họ mới được và với bất cứ giá nào.
Một lằn chớp nháng lên phía chân trời. Thái mừng thầm trong lòng vì biết trời sắp nổi cơn giông. Tiếp theo lằn chớp là tiếng sầm ì ầm nghe mỗi lúc một rõ, và mây đen ùn ùn kéo đến che lấp các ngôi sao.
Đêm tối, mưa gió sấm chớp đối với Thái lúc này là sự trợ giúp đắc lực của thiên nhiên. Anh móc túi lấy chiếc đèn pin Phúc để lại cho hôm nào, thầm nhủ: “Cũng may Phúc cho mình cây đèn này.. Mình lần vào lối sau nhà Mai, rồi bất chợt ra tay cho họ khiếp”.
Thái chiếu đèn nhận đường rồi vội tắt ngay. Một giọt mưa rơi vào tay Thái, giọi nữa trúng trên trán, rồi liên tiếp vào mặt Thái. Cây cối nổi gió ào ào. Thái say sưa nhìn trời, lẩm bẩm: “Cơn giông tới rồi!”

Êm nhẹ như một bóng thú, Thái bám theo những cành cây thấp, đu từ mỏm đất này sang mỏm đất khác rồi lẩn nhanh vào bờ rào sau nhà Mai. Gai nhọn và cỏ dại sắc bén không làm Thái ngừng bước. Anh tiến sâu vào trong vườn. Từ trong gian nhà bếp, ánh đèn chiếu qua khung cửa sổ hắt sáng một vệt dài ra ngoài sân. Bên trong vang rộn tiếng cười nói, ca hát.
Thái tức giận: “Giỏi thật! Họ làm như đang ở nhà họ không bằng! Rồi tụi bây sẽ biết tay tao!”
Anh mò lại góc vườn kiếm cây gậy, tưởng tượng sự xuất hiện đột ngột của mình sẽ làm bọn kia hoảng hốt bỏ chạy. Nhưng khi tiến đến cửa bếp, Thái mới thấy sợ.
Bọn họ có năm người thản nhiên nhìn Thái bước vào; năm cặp mắt nhìn thẳng không lộ chút kinh hãi,năm thân hình vạm vỡ như sẵn sàng đối phó.
Một trong năm người bước ra, hỏi:
- Phải anh là Thái … “chăn bò” không?
- Phải
Thái nghẹn họng trả lời. Người kia tiếp:
- Nếu không bị cơn giông, chúng tôi đã lên núi tìm anh …
Thái đang trân trối nhìn mọi người không biết trả lời ra sao. Thấy Thái lăm lăm cây gậy cầm tay, với dáng điệu gườm gườm, một người khác chêm vào:
- Hình như anh khó chịu vì sự có mặt của chúng tôi thì phải?
Thái quắc mắt:
- Đây không phải là nhà riêng của các anh! Ai cho phép các anh vào đây như thế?
Một giọng khác trổi lên, châm biếm:
- Ủa, thằng cha này bất lịch sử nhỉ? Dân chăn bò có khác!
Thái tức giận dơ cao cây gậy. Người nói với anh đầu tiên đưa tay cản lại:
- Đừng nóng, bạn! Chúng tôi là bạn của Phúc đây…
Thái hạ tay buông rơi chiếc gậy. Anh ấp úng:
- Các anh là bạn của Phúc à? Thế anh Phúc đâu?
Tiếng cười xì ra từ năm cái miệng mở rộng. Mấy bàn tay bắc loa lên gọi:
- Phúc ơi! Phúc
Phúc từ nhà ngoài ló đầu vào:
- Gì thế?
- Vào đây mà tiếp ông bạn quý của cậu này! Ông ấy không có tí lịch sự nào cả, đang định phang cho chúng tớ mỗi thằng một gậy đấy.
Phúc bước hẳn sang:
- Thái!
Tim Thái đập mạnh trong ngực. Anh nhớ lời Phúc nói hôm nào: “Tôi sẽ trở về đây vào dịp đầu hè … tôi sẽ giúp anh làm cho thôn xóm này hồi sinh lại!” Phúc đã giữ đúng lời hứa. Và bây giờ những người bạn của Phúc đã tới. Vậy mà chỉ chút nữa là có sự hiểu nhầm đáng tiếc xảy ra. Thái ngượng ngập nhìn Phúc:
- Anh Phúc! … Tôi.. tôi không ngờ các anh này là bạn của anh.
Phúc khoác tay lên vai Thái, cười vui vẻ:
- Các bạn đây đã hưởng ứng lời kêu gọi của tôi. Thái để tôi giới thiệu nhé: Đây là Đông, thợ nề; Tân, thợ mộc; Sĩ, thợ khóa; Thọ, thợ nhà in; Miên, thợ máy; và Kiệt, họa sĩ. Ngày mai các con bà Cửu cũng sẽ tới nữa.
Thái xúc động đến run giọng:
- Trời! Như vậy là … Mà các anh ở đây lâu mau?
- Đúng một tuần, và rồi sau đó tôi tin chắc sẽ có nhiều người khác tiếp tục.
Thái không biết làm sao tỏ được nỗi vui mừng và lòng biết ơn của mình. Anh muốn nói: “Cám ơn các anh đã từ trường học, từ xưởng thợ đến đây giúp cho thôn xóm này tồn tại. Cám ơn các anh nhất là đã cho hiểu rõ thế nào là tình huynh đệ, và tôi dù là một kẻ bất hạnh cũng thấy bớt cô đơn ….”
Nhưng những ý nghĩ ấy Thái không nói nên lời được. Anh chỉ biết nắm tay từng người ấp úng:
- Các anh thật tốt … Vậy mà tôi không biết!
Để gỡ cho Thái bớt xúc cảm đang làm anh lúng túng, Kiệt nói:
- Thôi, muộn rồi. Chúng ta nên sửa soạn bữa ăn, rồi đi ngủ cho sớm. Nhân thể có bồ Thái, mời bồ ăn luôn với chúng tôi.
Mấy miệng nhao nhao:
- Phải đấy. Đói bụng lắm rồi!
Đông mở ba lô và không đầy hai phút đã bày lên bàn các thức ăn nguội. Anh cười toét miệng:
- Đói thì ăn. Nào xin mời các bạn ngồi vào bàn ăn.
Bữa ăn thật ồn ào vui nhộn.
Cơn mưa giông đã tạnh, những con chim cú đến cư ngụ ở đây đã mấy tháng vội đập cánh bay lên, lượn tròn trên các mái nhà. Ánh đèn chiếu sáng ra vườn với những tiếng cười vang vang trong đêm thanh vắng, nhưng báo cho chúng biết thôn xóm chưa chết, và sắp thức dậy sau một cơn ngủ khá dài. Hoảng hốt, chúng vội vỗ cánh bay đi, tìm về hang hốc cũ.
Bọn trẻ, gồm bảy mạng, thêm Thái là tám, vô tình không để ý đến hoạt cảnh bên ngoài, vẫn kéo dài cuộc họp mặt. Mãi quá khuya họ mới chịu đi ngủ và sáng hôm sau khi họ thức dậy thì mặt trời đã lên cao. 
Miên len lén rời khỏi nơi bạn tụ họp. Sau một ngày làm việc cật lực, nhóm trẻ Nguồn Vui quây quần trong bữa cơm chiều và nghỉ ngơi trò chuyện. Miên trèo lên một gò đất cao, nằm dài trên cỏ. Rặng núi bao quanh vùng Tân Lập đang nhuốm màu trong sắc tím hoàng hôn. Giòng suối nhỏ, mặt nước sẫm đen như thiếp dần vào giấc ngủ dưới lòng thung lũng. Thinh không bát ngát. Và im lặng mênh mông. Chỉ thỉnh thoảng nghe văng vẳng tiếng cười cợt hò hét của các bạn thoảng qua từng chặp, nghe mơ hồ như ở một chốn xa xăm nào. Miên có cảm tưởng như anh đang sống có một mình trên trái đất, tách biệt hẳn loài người và cắt đứt mọi phiền toái, vật lộn, ưu tư… Lòng trí lâng lâng, bình thản, Miên nhìn lên vòm trời rộng, thầm đếm các ngôi sao mới hiện.
Một tiếng động nhẹ và tiếp đó là cảm giác êm mượt nơi tay Miên khiến anh giật mình la hoảng:
- Ủa, con vật gì đây?
Miên vùng đứng lên. “Con vật” cũng kinh sợ nhẩy lui lại, dương cặp mắt trong xanh nhìn Miên. Anh cười sự hoảng hốt của mình:
- Ồ, một chú miu!
Và anh gọi:
- Miu! Miu!
Chú mèo con bớt sợ, ánh mắt dịu lại nhưng vẫn đứng nguyên một chỗ. Miện nhẹ nhàng đến gần vuốt ve lưng chú, rồi bồng chú lên tay. Chợt có tiếng gọi:
- Miên!
Người kêu Miên là Thái. Từ hôm có các bạn, Thái dự chung sinh hoạt với họ cho tới chiều tối mới lên núi thăm chừng. Anh ngại ông Sáu không cáng đáng nổi công việc của hai người… nhất là mấy con bên, con nghé hay chạy nhởn nhơ xa đàn!
Thái lại gần Miên hỏi:
- Đứng làm gì đây, anh Miên?
Miên nựng nịu con mèo, đáp:
- Tôi vừa làm quen với một chú mèo. Chú ta không chịu rời tôi nữa. Anh về nhà hả?
- Tôi lên thăm chừng ông Sáu một chút. Anh đi chơi với tôi không?
Miên nhận lời. Thấy con mèo vẫn bám chặt trên tay Miên. Thái cười nói:
- Nó mến anh rồi đấy. Bữa nào về, anh có thể đem nó theo.
Miên chợt sầm nét mặt, lẩm bẩm:
- Chắc không được quá!
Thái không hỏi tại sao, vì anh chỉ mới quen Miên chưa được mấy ngày. Anh nhận thấy Miên khác hẳn các bạn, song lại có một vài điểm gần giống với anh. Hình như Miên có sự gì u ẩn nên hay trầm tư, ít nói, và chỉ ưa tâm sự với cây đàn.
Lên tới triền núi, hai người dừng chân đứng nghỉ. Miên nhìn một vòng chân trời hỏi bạn:
- Anh định sống tại đây suốt đời hay sao?
Thái hỏi lại:
- Bộ anh cho rằng sống ở đây không được sung sướng?
Miên cố giãi bày ý nghĩ của mình:
- Không phải thế, tôi đang muốn tìm hiểu cuộc sống ở đây. Tôi chưa hình dung ra được cuộc sống của anh, và những người dân vùng này ra sao.
- Chả có gì lạ cả. Ở đây, cũng như ở mọi nơi khác vậy thôi. Ai sinh trưởng ở đâu thì yêu mến, sống chết với mảnh đất ấy.
Thái bước lên một mỏm đá, khoát rộng vòng tay từ những triền núi mượt cỏ xuống giòng suối lượn khúc dưới lòng thung:
- Riêng tôi, tôi chọn nơi này!
Gió núi nổi lên lồng lộng, hơi gió mát lạnh làm Miên rùng mình. Thái hỏi:
- Anh lạnh hả?
- Tôi chưa quen với gió lộng ở đây. Phố xá dưới tỉnh ít khi có gió như thế này.
Thái kéo bạn ngồi khuất dưới chân mỏm đá.
- Ngồi xuống đây một lát vậy. Anh thấy dễ chịu không?
Hơi đá còn ấm vì ban ngày phơi dưới ánh nắng. Miên gật đầu im lặng. Phía sau hai người, tiếng mõ khua lốc cốc. Thái nói:
- Ông Sáu đang lùa bò vào chuồng!
- Sao anh biết!
- Nghe thì biết. Anh để ý mà coi, có cả tiếng chó sủa và thỉnh thoảng giọng quát tháo của ông Sáu
Miên lắng tai nghe:
- Ở đây cái gì cũng lạ đối với tôi hết.
- Anh là dân ở tỉnh, nhưng chẳng lẽ chưa khi nào có dịp về quê hay sao?
Miên buồn bã lắc đầu:

- Chưa. Nói thật với anh, tôi không có quê, hoặc không biết quê mình ở đâu mà về. Những người khác, như Thọ hay Đông chẳng hạn, họ có bà con ruột thịt ở nhà quê nên thỉnh thoảng họ còn về thăm, chứ tôi thì 
Thái ngồi im chờ nghe tâm sự của bạn. Miên tiếp:
- Ba má tôi là người miền Bắc. Khi tôi sinh ra đời thì cũng là lúc ba má tôi phải bỏ quê hương ra đi với hai bàn tay trắng. Vì vậy cuộc sống chúng tôi hết sức chật vật. Ba tôi đi làm, má tôi đi bán quà rong, ban ngày tôi được gửi cho một bà hàng xóm coi dùm. Lớn lên tôi sống với hè phố không biết trường học là cái gì. Cho mãi đến năm 13 tuổi thì ba má tôi cho tôi đi học nghề. Rồi má tôi mất. Còn lại hai cha con, thì rất ít khi gặp nhau. Tại ba tôi đi làm đêm, ông lấy đêm làm ngày nên muốn gặp ông phải đến chỗ ông làm việc ở ga xe lửa. Tội nghiệp, ổng đã có tuổi rồi, chỉ ao ước được có mảnh vườn mà ở. Ông về hưu cuối năm nay, và hễ cha con gặp nhau, ông chỉ nói đến ước muốn có một căn nhà nhỏ, một mảnh vườn để ông trồng ít luống rau, nuôi mấy con gà 
Giọng Miên thật trầm. Chưa bao giờ Miên tâm sự với ai, nên thố lộ ra được, lòng anh dịu vợi đi phần nào.
Thái không ngờ Miên lại ở trong hoàn cảnh ấy. Anh thở dài:
- Thế mà tôi cứ tưởng …
- Anh tưởng gì?
- Tôi tưởng chỉ có một mình tôi phải chịu cảnh ngộ đáng buồn của một đứa trẻ mồ côi. Nhưng ở đây ít ra tôi cũng được bao bọc bởi tình thương của nhiều người. Hồi nhỏ tôi còn được cắp sách đi học. Hàng ngày tôi nhập bọn với các trẻ trong xóm lên học trên trường Quận. Dọc đường, bọn con gái tìm hái những bông hoa dại mang vào trưng trong lớp. Lượt về chúng tôi lang thang theo bờ suối bắn chim hoặc bắt cá, vui lắm.
- Anh học đến lớp mấy?
- Hết tiểu học.
- Rồi anh theo ông Sáu học nghề chăn nuôi?
- Ông Sáu giúp việc cho gia đình bà Cửu - mẹ nuôi của tôi – đã lâu rồi. Tôi theo giúp ông và học hỏi kinh nghiệm của ông luôn. Từ nhỏ tôi đã thích giống vật. Chúng quyến luyến mình như những người bạn trung thành vậy.
Miên vuốt ve con mèo:
- Cũng như con Miu này. Nó quyến luyến tôi ngay tự lúc đầu.
Thái cười:
- Đúng thế
- Tôi chỉ tiếc không thể đem nó theo, như hồi nãy anh đề nghị.
- Con mèo này thuộc ổ mèo của Mai. Tôi tin chắc Mai sẽ vui lòng biếu anh, nếu anh thích.
- Nhưng tôi nhận thấy ở đây nó được thoải mái sung sướng hơn ở dưới tỉnh, trong hoàn cảnh của tôi, nó sẽ buồn lắm.
Gió núi vẫn thổi lộng quanh chỗ nấp của hai người, làm ngả rạp những ngọn cỏ may. Dưới thung lũng sương đêm dâng lên mù mịt. Vòm trời cao rộng lấp lánh đầy sao.
Thái đứng lên bảo bạn:
- Anh ngồi đây nhé. Tôi lên thăm chừng ông Sáu một chút, nhân thể lấy cho anh cái áo ấm cho đỡ lạnh.
- Rồi anh lấy gì mặc?
Thái cười thật ròn:
- Tôi quen rồi! Gió sương là bạn của tôi mà!
Sáng hôm sau, Thái kéo Miên dậy thật sớm. Thấy Thái cầm một lưỡi rìu và đưa cho mình con dao quai, Miên hỏi:
- Định đi thám hiểm hay sao mà mang theo những thứ này thế?
- Không, nhưng có việc cần tới. Đêm qua tôi nảy ra một ý kiến, nên cần phải đi coi lại xem sao đã.
Miên chạy theo Thái lúc ấy đã rảo bước đi trước.
- Có thể cho mình biết được không?
Thái rảo bước thêm:
- Để tới nơi rồi anh sẽ hiểu
Thái dẫn Miên ra khỏi xóm, tiến vào một con đường hẹp, hai bên cây cối um tùm che khuất tầm mắt. Nhiều cành cây mục rơi xuống, chắn ngang lối đi.
Dọn quang được những chướng ngại, hai anh em lại chạm phải những bụi gai, cỏ sắc chen lấn nhau. Miên lầu bầu:
- Mất công quá, có cái gì đáng cho tụi mình phải trầy da chảy máu tay thế này không biết nữa?
Thái gạt mồ hôi đọng hột trên trán:
- Chịu khó kiên nhẫn thêm chút nữa thôi.
Hai người đặt chân lên khoảng đất thịt, trước kia có lẽ là một mảnh vườn. Phía cuối vườn, hai cây mận cành lá xum xê che gần khuất một mái nhà.
Đưa tay chỉ ngôi nhà đó, Thái nói giọng xúc động:
- Tôi định dẫn anh đến xem căn nhà này đây.

Miên nhìn căn nhà mái thấp, nhỏ bé, kiểu cổ ngày xưa, tường mái đã mọc rêu nhưng trải qua bao cơn mưa gió vẫn còn đứng vững, đương đầu với thời gian. Cánh cửa đóng kín còn nguyên vẹn, mặc dầu gai hoang cỏ dại mọc lấn tới thềm.
Thái định quanh ngôi nhà, xem xét kỹ lưỡng, rồi thở ra khoan khoái:
- Còn tốt nguyên, chưa hề hấn gì. Ngôi nhà này chỉ cần sửa chữa qua loa thôi.
- Ai ở đây vậy Thái?
Miên hững hờ hỏi bạn cho có chuyện. Nhưng anh bỗng chú tâm, khi nghe Thái đáp:
- Chẳng ai ở cả!
- Không ai ở? Anh nói gì lạ thế? Chẳng lẽ người ta xây nhà này cho chim, chuột đến làm tổ?
Thái cười:
- Tôi muốn nói là nhà này đã bỏ không ngót cả chục năm rồi.
Miên tròn mắt ngạc nhiên:
- Đã như vậy còn tính chuyện sửa chửa lại làm chi nữa?
Thái kéo bạn đứng lùi ra xa để tầm mắt nhìn được bao quát, anh chỉ ngôi nhà:
- Cậu thấy chưa?
- Thấy rồi! Nó là một ngôi nhà, có gì lạ đâu?
- Ừ, một ngôi nhà xinh xắn, có mảnh vườn trồng rau, nuôi gà, đúng như ngôi nhà cậu tả cho tớ nghe tối hôm qua. Ba cậu đang ước ao một ngôi nhà như thế này. Chắc bác vừa ý lắm.
Miên chợt hiểu ý nghĩ của bạn. Anh thốt kêu:
- Đúng rồi! Ồ, Thái! Mình có thể mượn lại căn nhà này không nhỉ?
- Chắc được nên tôi mới đưa anh lại đây, chứ không thì tôi đã không nghĩ tới. Nhà này của bà Cửu, mẹ nuôi tôi. Bà vẫn than phiền là nhà bỏ không lâu ngày, chẳng có ai trông nom săn sóc, gió mưa sẽ làm hư hỏng đi, thật uổng! Bà Cửa là người giàu có trong xóm. Bà có hai ngôi nhà khác của chồng để lại, và một trang trại rộng lớn mới gầy dựng nên … mà con lớn của bà thì lại muốn lập nghiệp ở đô thị.
Miên chăm chú nghe lời bạn giải thích. Anh vỗ lên vai Thái, và cúi nhìn vào mặt anh ta:
- Chúng mình chỉ mới quen biết nhau, sao Thái lại đối xử tốt với tôi như thế?
Thái nhìn lại Miên với cặp mắt trong sáng:
- Có gì đâu, mình có thể giúp nhau được gì thì giúp chớ. Với lại – Thái mỉm cười ngượng nghịu – tôi cũng nghĩ đến tôi nữa. Tôi muốn cho có dịp được gần gũi anh luôn.
Miên buông tay đặt trên vai bạn, dáng điệu thẫn thờ:
- Tôi không biết nói lời gì để cám ơn Thái. Nếu về đây luôn được, kể cũng là điều hay đấy!
- Anh nói sao?
Miên đưa lưỡi thấm ướt vành môi khô:
- Tôi còn phải thu xếp cho êm phần tôi đã. Một ngày nào đó tôi sẽ nhờ đến Thái.
Anh lẩm bẩm tiếp:
- Thôn xóm này sẽ có thêm người! Một gia đình mới, về định cư ở đây, trong lúc nhiều người ở quê lại muốn bỏ ruộng vườn lên tỉnh. Kể cũng hay chứ nhỉ?
- Cái hay nhất là anh tự tìm được một nơi cư ngụ, và nơi đây sẽ trở thành quê hương của anh.
Thái đẩy Miên vào trong nhà, dẫn bạn đi xem từng chỗ. Chợt có tiếng động sột soạt làm hai người giựt mình.
- Nhà có ma chăng?
Nhưng cả hai cùng cất tiếng cười vang, kéo nhau xuống bếp. Chú Miu đang sục sạo đống củi chất ở góc bếp và nghiêng ngó nhìn mấy “ông đầu rau” bám đầy bụi. Chú đã tìm thấy chỗ mà tổ tiên loài mèo của chú ưa thích.
Miên vui vẻ chỉ chú mèo:
- Chưa chi nó đã khoái ở đây rồi!
Chương 8
Mới sáng tinh mơ, bọn trẻ đã kéo đến “ngôi nhà của Miên”. Khi nghe Thái kể lại tất cả anh em đều vui mừng, và quyết định dành một ngày đặc biệt để sửa sang ngôi nhà mà họ không ngần ngại gọi là “nhà của Miên”. Người mừng nhất có lẽ là Thọ. Anh hăng hái đốc thúc anh em, người lo phạt gai, dọn cỏ ngoài vườn; kẻ leo lên nóc sửa lại những hàng ngói sô lệch. Đông trộn vữa trét những mảng tường long lở; Tân chữa lại các khuôn cửa xễ cánh; Phúc và Kiệt cọ rửa nền nhà, quét sạch bụi bậm và mạng nhện.
Riêng có Huân, cậu bé con bà Cửu, xung phong làm “hỏa đầu” cho nhóm Nguồn Vui, ở lại nhà Mai lui cui dọn bữa cơm trưa. Huân nấu nồi canh rau dưới bếp. Thằng bé cầm chiếc môi khuấy vào nồi canh đang sôi thì nghe có tiếng chân bước bên ngoài. Huân thầm thì: “Sao bữa nay các anh ấy về sớm thế? Cơm nước đã kịp làm gì đâu!”
Quay lại toan hỏi, Huân bỗng mở tròn mắt kinh ngạc, miệng thốt:
- Ồ, mấy người nào đây?
Ngoài ngưỡng cửa, ba người đàn ông đang nhìn Huân với nụ cười nửa miệng. Thằng bé nom buồn cười quá: mặt mũi nhọ nhem, đầu tóc rối bù, tay cầm môi múc canh giơ cao như dọa nạt:
- Các ông là ai, đến đây có việc gì?
Ba người vừa đến, nối đuôi nhau vào trong bếp. Họ trịnh trọng giới thiệu:
- Ký giả Hoàng Chinh, đặc phái viên báo Thời Đại.
- Ký giả Thanh Lâm, đặc phái viên báo Nhà Nam.
- Ký giả Nguyễn Vũ, đặc phái viên báo Đời Mới.
“Những ông nhà báo! ….” Huân bối rối khi nghe họ xưng danh, vì đối với Huân, được gặp “các ông nhà báo” là một điều vinh hạnh. Nó vội vã kiếm ghế mời họ ngồi, mắt không rời những chiếc máy ảnh họ đeo lủng lẳng bên mình.
- Chắc họ đi làm phóng sự. Có khi họ chụp ảnh mình đăng trên báo?
Huân rót nước mời để gây cảm tình:
- Mời ba ông xơi nước.

Ba ông nhà báo không từ chối. Họ vui vẻ ngồi xuống ghế, tự nhiên như ở nhà họ. Rồi rút sổ tay, khéo léo gợi chuyện để Huân nói. Được thể thằng bé kể chuyện huyên thuyên, hãnh diện thấy lời nói của mình được ghi chép trên giấy.
- ... Các ông biết không, mấy anh dưới tỉnh xung phong làm mọi việc là để giúp ấp em đó. Tại không ai chịu làm gì cả, cứ để cho nhà cửa đổ nát dần nên các anh ấy mới rủ nhau lên dọn dẹp hộ!
- Hình như trong bọn em có một người ở làng này?
- Vâng, anh Thái. Anh ấy cũng như là anh của em, vì mẹ em nuôi anh ấy từ khi còn nhỏ.
- Có phải cậu Thái là người đầu tiên nêu lên ý kiến… này không?
- Thưa, phải! Và anh ấy nói với anh Phúc, con trai ông Tỉnh Trưởng.
- Cậu con luật sư Bình?
Huân cau mày thầm nghĩ:
“Mấy ông nhà báo này biết hết cả rồi, mà còn làm bộ hỏi mình!”
Huân toan không nói nữa, nhưng lại không thể im được khi nghe một người hỏi:
- Như vậy là nhờ một chú bé chăn bò mà dân ở đây mới quyết định kiến thiết lại nhà cửa của mình. Hắn không phải là người vùng này, tại sao hắn lại nặng tình với thôn xóm này thế nhỉ?
Huân cãi:
- Em đã nói với các ông: anh Thái cũng như người trong gia đình em vậy. Anh Phúc có bảo là nếu thôn xóm này được hồi sinh là nhờ anh Thái, vì anh ấy không chịu để thôn xóm này tàn lụi. Ông Sáu cũng nói: “Mấy người lớn chỉ biết ngồi than trách, bây giờ thấy gương bọn trẻ mới chịu nhúc nhích ….”
- Ông Sáu là ai vậy?
- Là người làm công cho mẹ em – Huân hãnh diện khoe: ông ấy giúp nhà em ba chục năm nay rồi. Hiện giờ ông ấy thả bò trên núi.
- Nếu vậy, ông Sáu nào đó đáng được thưởng một huy chương vàng!
- Huy chương là gì hả ông?
- Huy chương Lao Động.
Mắt Huân sáng lên:
- Thật hả ông? Liệu người ta có cho ông Sáu huy chương không? Nếu được chắc ông ấy mừng lắm.
Ba ông nhà báo cười:
- Đừng lo, chúng tôi sẽ không quên đề nghị này lên mặt báo.
Huân mừng rỡ như đã thấy tấm huy chương trên ngực ông Sáu. Nó cảm phục mấy ông nhà báo quá cỡ và mở hết lòng dạ nó ra. Nó nói tía lia về Thái và các bạn của anh ta. Người nào ra sao, có những biệt tài gì đều được nó kể ra hết. Sau cùng, nó say sưa nói chuyện tương lai, rằng thôn Tân Lập sẽ trở nên một nơi được nhiều người tới du ngoạn, vì sẽ có nhiều họa sĩ như anh Kiệt tới vẽ tranh, bởi anh Phúc đã nói phong cảnh nơi đây thật tuyệt mỹ… Rằng: ngày khánh thành thôn xóm mới, sẽ là ngày hội vui hết chỗ nói, có cả ban nhạc đến giúp vui … vì anh Miên hy vọng thế này… anh Đông cả quyết thế nọ… còn Huân, nó tin chắc là v.v…
Lúc bọn Thái trở về đợi bữa cơm trưa thì tất cả đều đứng sững ngoài cửa. Trong bếp nồi canh đang sôi trào cả nước ra ngoài, rớt xuống đám than hồng kêu xèo xèo và tro bếp tung bụi bay mù. Trong lúc ấy thì Huân, mặt mũi nhem nhuốc, tay cầm chiếc môi, đứng ưỡn ngực trước ống ảnh của các phóng viên vừa được Huân mở một cuộc hội báo!
Một tuần lễ thấm thoát qua nhanh. Nhóm Nguồn Vui đến trợ lực với Thái chỉ lưu lại Tân Lập một đêm nữa. Ngày mai họ sẽ trở về đời sống riêng của họ, nơi công trường, xưởng thợ, hay trường học.
Đêm nay họ chọn một gò đất ngoài đầu xóm, chất đống những cành cây khô, và đốt lên ngọn lửa trại. Ngọn lửa bốc thật cao soi tỏ những khuôn mặt trẻ quây quần bên nhau. Tất cả đều thấy luyến tiếc thời gian ngắn ngủi vừa qua. Bảy ngày sống chung với cùng một chí hướng đã nảy nở trong lòng họ nhiều cảm tình tốt đẹp.
Họ ngồi im lặng nhìn ngọn lửa hồi tưởng lại những ngày đã qua với những hy vọng mà họ đã nhen nhúm được.
Hôm đầu, khi bọn trẻ bắt đầu công tác, dân ấp tò mò lần lượt đến xem. Họ nhún vai, cười khẩy bảo nhau:
- Coi kìa! Coi bọn con nít muốn dạy khôn mình kìa!
Làm ra vẻ thờ ơ, nhất định không nhúng tay vào, họ đảo quanh nhà, lòng mang nặng mối thù hận với “chính quyền”, với “thiên hạ” và có lẽ với chính họ nữa. Nhưng rồi, đã có người cúi xuống, bắt đầu thu nhặt mấy viên gạch rơi rớt trên cỏ, cho rằng: “để như vậy vướng lối đi ….”
Một người khác, lén lấy cây búa và ít đinh trong hộp đồ nghề của Tân “thợ mộc” đóng lại cánh cửa sút lề nhưng cố gõ búa thật nhẹ cho khỏi có ai nghe - lấy cớ: “để nhỡ có gió không sợ rơi trúng đầu người khác!”
Họ viện ra những lý do để che giấu ý muốn nhập bọn của họ. Vì dù sao thì họ cũng phải công nhận là: “không thể để thế này mãi được!”
Hôm sau các bà vợ đòi về theo. Các bà là những người đầu tiên nản chí, thì bây giờ các bà cũng lại là những người đầu tiên lấy lại phấn khởi. Nghe bà Cửu cổ võ, và không ngớt ca ngợi nhiệt tâm của “bọn trẻ” các bà rủ nhau về, cọ rửa nền nhà, lau chùi, thu dọn mọi thứ. Họ nhận thấy trở về với nhà cửa vườn tược của họ vẫn dễ chịu hơn là phải sống gò bó ở những chỗ tạm trú.
Dần dà, gia đình nào cũng cử một hai người về. Thôn Tân Lập tuy còn hằn những vết tích tàn phá của một trận thủy tai, nhưng chưa đến nỗi lâm vào cảnh điêu tàn.
Thái ngồi lặng thinh, nhưng đôi mắt sáng ngời.
Đêm nay,giọng nói của bọn trẻ đều nhuốm vẻ ngậm ngùi. Những bài ca vui, những lời đùa cợt tuy đôi lúc có nổi lên, nhưng lại tắt liền sau đó.
Thằng Huân vẫn là đứa nói nhiều hơn hết. Nó thọc chiếc gậy vào đống lửa, rồi rút đầu lửa đỏ ra quay tròn trên đầu:
- Chán quá! Các anh ở đây đang vui, đã phải chia tay rồi.
- Rồi các anh sẽ trở lại
Nó thở dài tiếp:
- Giá tụi mình cứ được sống gần nhau mãi như thế này có phải sướng hơn không? Em ngán người lớn quá. Họ đâu có cởi mở như anh em mình! Chỉ ưa bắt bẻ và hay hứa suông, hứa cuội!
Bọn các anh lớn cười rộ:
- Bữa nay cu Huân làm sao thế?
- Có chuyện gì mà cu Huân tức khí với người lớn thế hả?
Huân miễn cưỡng, “bật mí” ấm ức của nó:
- Này nhé, mấy ông nhà báo đó, các anh còn nhớ họ đã hứa hẹn những gì chứ? Nào là “chúng tôi sẽ viết về thôn Tân Lập … Cả nước sẽ biết các em là những người đầu tiên tham gia vào việc kiến thiết lại thôn xóm này… Chúng tôi sẽ nói đến cảnh khổ cực của các gia đình phải tị nạn nơi khác… Chúng tôi sẽ khuấy động dư luận…” mà rồi có thấy báo chí đả động gì đâu! Hình ảnh họ chụp để làm gì cơ chứ?
Huân đỏ mặt, hậm hực tiếp:
- Em đã chót khoe với mấy đứa bạn học là hình em sẽ được đăng lên báo… Nếu không thấy gì, chắc chúng nó “chọc quê” em ghê lắm!
Các anh lớn cười nghiêng cười ngửa:
- Thế ra vì muốn được in hình lên báo mà cu Huân tham gia với các anh hả?
Huân càu nhàu:
- Ai bảo các anh thế? Em tham gia với các anh từ đầu chớ bộ! Lúc ấy các ông nhà báo đâu đã tới!
Phúc an ủi:

- Không nên trách mấy ông nhà báo cu Huân ạ. Có nhiều biến cố còn quan trọng hơn số phận của thôn trang hẻo lánh này. Biết bao nhà cửa, quận lỵ bị tàn phá vì chiến tranh, hỏa hoạn và nhiều tai họa khác! Nếu các ông ấy phải tường thuật hết, e không có đủ chỗ để đăng!
- Nhưng mấy ông ấy đã hứa rồi!
- Ối thôi! Đừng nghĩ đến chuyện ấy nữa. Anh Kiệt sẽ vẽ cho em một bức chân dung. Như vậy còn “hách” hơn hình chụp đăng báo nữa! Chúng ta đến đây để giúp Thái. Ước nguyện của Thái là gìn giữ thôn xóm này khỏi lâm vào cảnh điêu tàn, thì bây giờ dân ấp dù không có cứu trợ cũng đã tiếp tục kiến thiết lại nhà cửa của họ. Như vậy là ta thành công rồi.
Đêm chưa khuya lắm. Gió núi bay xuống quét dưới lòng thung đem theo không khí mát lạnh của sương đêm, phảng phất mùi thơm cây cỏ. Thái thấy tâm hồn nhẹ lâng, phơi phới. Anh mỉm cười mãn nguyện, lòng rào rạt những cảm xúc nhẹ nhàng. Anh nghĩ đến núi đồi, nương bãi, đến đàn mục súc nhởn nhơ trên triền cỏ xanh non, đến một thôn trang hiền hòa bên giòng suối nhỏ. Nhìn những khuôn mặt trẻ đang trầm tư quanh ngọn lửa hồng, những bạn trẻ hào hiệp đó, chẳng biết họ đang nghĩ gì, nhưng Thái thấy mến họ vô cùng.
Cu Huân chợt đứng lên, nghiêng tai nghe ngóng:
- Có người đang tới, các anh ạ!
Tiếng chân bước mỗi lúc một gần. Ánh đèn chai vừa xuất hiện soi rõ mặt đứa con gái, Huân đã vội thốt:
- Thúy! Mày lên đây làm gì giờ này?
Đứa em gái của Huân, thở hào hển, vì chạy một quãng đường khá xa, lả người trên cỏ. Nó chìa ra một gói giấy. Huân hét:
- Có báo hả?
Con Thuý gật đầu vì còn mệt nói chưa ra hơi.
- Sao không đem tới sớm!
Con Thúy cãi:
- Mãi hôm nay, báo mới nói đến các anh. Em mua được mấy tờ ở trên quận. Nhưng về đến nhà thì đã sẩm chiều rồi, nên mẹ không cho đi nữa. Em phải chờ đợi mọi người ngủ hết mới lén đem lên đây cho các anh được. Đêm tối, đi một mình sợ thấy mồ!
- Sợ gì! Lát nữa anh đưa Thúy về, đừng lo!
Trong lúc mấy anh lớn đang châu đầu vào đọc bài phóng sự nhắc nhủ người ta đừng quên thảm cảnh của một thôn ấp bị nạn thủy tai, thì Huân say sưa ngắm bức hình của nó in ở trang trong tờ tạp chí. Bức hình chụp lúc nó đang ở trong bếp nhà Mai, bên cạnh có mấy con mèo vểnh mép đứng nhìn. Mái tóc của Huân xòa xuống che gần khuất một bên mắt và hai má nguếch ngoác lọ nồi!
Huân cười khoái trá:
- Tụi bạn sẽ lác mắt hết! Nhưng giá mấy ông nhà báo cho biết trước để mình chải đầu, rửa mặt, thì bức hình của mình còn bảnh hơn nữa!
Liếc qua bài báo, Phúc cười thầm trong bụng: “Chắc ba mình sẽ biết cách lợi dụng mấy bài báo này”. Rồi đây các bài báo sẽ được gửi đến ông Nghị sĩ. Ông Nghị Sĩ sẽ ra chỉ thị… Và ông Tỉnh trưởng, ba của Phúc, sẽ có thừa quyền hành và phương tiện để xúc tiến công việc. Chắc chắn việc tái thiết ấp Tân Lập sẽ được thực hành mau chóng! Biết đâu, nhân cơ hội này bộ mặt của ấp Tân Lập sẽ chẳng được đổi mới, khang trang, đẹp đẽ hơn!
Để mặc các bạn xúm nhau bàn tán, Phúc lẳng lặng đứng lên. Thái làm theo bạn. Hai người rời khỏi đống lửa, men theo đường mòn sang bên kia dốc đồi, nơi mà Thái thường hay đứng mơ mộng nhìn xuống ấp. Bóng đêm che dấu các vết tích đổ nát, những mảnh tường sụp đổ, những nóc nhà trốc mái, trơ sườn, nom như vẫn còn nguyên vẹn.
Phúc hít một hơi dài, sảng khoái. Đột nhiên, anh ý thức được rằng, ngoài thôn ấp này ra, còn biết bao nơi cần được xây dựng, kiến thiết. Một trời tương lai mở ra trước mắt Phúc. Anh đã tìm được đường hướng mới để theo. Rồi đây trong tương lai, anh mong sẽ được cùng các bạn xây cất những ngôi nhà sáng sủa, ấm cúng cho đồng bào. Những ngôi nhà ổ chuột, những con hẻm tối tăm sẽ được thay thế. Những khu vực bị bom đạn tàn phá sẽ được tái thiết ….
Mộng của tuổi trẻ bao giờ cũng đẹp … và không khỏi có nhiều ảo tưởng. Phúc mường tượng ra những khu phố khang trang, những quận lỵ sầm uất, những làng mạc trù mật của quê hương Việt Nam, một nước Việt Nam đầy sinh lực đang vươn lên, rạng ngời dưới trời Đông Á. Bản ca: “Việt Nam minh châu” vang lên trong tâm tưởng Phúc:
Việt Nam minh châu trời Đông.
Việt Nam cháu con Tiên Rồng!
Phúc mỉm cười ưỡn ngực thở ra một hơi dài nữa. Anh thấy mình hiên ngang vững mạnh, và vòm trời bao la trong đêm tối mung lung không làm Phúc thấy mình nhỏ bé. Anh thốt nói:
- Ngày mai về nhà, mình sẽ thưa với ba má về ý định của mình!
Thái từ nãy vẫn trầm lặng bên cạnh bạn, giật mình hỏi:
- Anh nói gì, anh Phúc?
Phúc cười:
- Tôi vừa tìm được một hướng mới cho tương lai… Đố anh biết sau này tôi sẽ làm gì?
- Thì chắc anh lại học luật, rồi làm luật sư như ba anh chứ gì?
- Không!
- Hay bác sĩ?
- Cũng không nữa! Tôi sẽ xin ba cho tôi theo ngành kiến trúc!
- Nghề xây cất nhà cửa phải không?
Phúc thân mật khoác vai Thái:
- Ừ. Anh biết tại sao tôi có ý kiến này không? Tại mấy hôm nay về đây công tác chung với các bạn mà tôi nảy ra mộng ước đó.
Phúc còn muốn nói nhiều, về sáng kiến khi thực hiện đồ án chính tay mình phác họa, niềm hãnh diện khi đứng trước công trình của mình đã được hoàn thành, và sự liên đới trong tinh thần hợp tác giữa những người bạn cùng làm chung một công trường … Nhưng chợt nghĩ đến Thái, Phúc hỏi:
- Còn Thái thì sao?
Thái khoác một vòng tay:
- Tôi hả?… Tôi ở đây!
Phúc cười:
- Dĩ nhiên rồi. Đây là quê hương của anh. Sau vụ này… dân ấp Tân Lập không thể coi anh là kẻ ăn đậu ở nhờ được nữa. Họ phải công nhận anh là người đã có công gìn giữ và đem lại sự hồi sinh cho thôn xóm này.
Thái khiêm nhượng:
- Nếu kể công thì phải kể đến ông Sáu, đến Mai và các anh nữa, chứ riêng gì mình tôi?
Ngập ngừng Thái tiếp:
- Chắc là Mai sẽ vui lắm!
- Hẳn rồi! Vài ba tháng nữa khi bà ngoại của Mai bình phục và rời bệnh viện, hai bà cháu có thể dắt nhau trở về đây vì lúc ấy thôn ấp đã tái thiết xong rồi. Thôn Tân Lập sẽ đẹp hơn xưa… Nhưng Thái này?
- Anh bảo gì?
- Thái ở lại đây để trở thành một nông dân, một nhà chăn nuôi, trồng trọt… Thái có nghĩ đến việc trau dồi thêm để sau này có khả năng hơn không?
Giọng Thái trầm ngâm:
- Hiện giờ tôi đang học kinh nghiệm của những người như ông Sáu, bà Cửu. Tôi cũng ước ao được học hỏi thêm những cải tiến mới. Hình như có một trường dạy nghề chăn nuôi trồng trọt anh nhỉ?
- Có. Trường Nông Lâm Súc, ở Bảo Lộc!

- Tôi chỉ ngại không đủ phương tiện …. Vả lại với học lực kém cỏi của tôi, chẳng biết có theo đuổi nổi không? Hay mình chỉ xin vô tập sự thôi anh nhỉ?
Phúc sốt sắng:
- Tôi nghĩ có thể được. Nếu mình quyết tâm, bền chí, chắc sẽ đạt tới mục đích. Ngày mai gặp ba tôi, khi trình bày với người về trường hợp của tôi, tôi sẽ nói đến trường hợp của anh và xin người giúp đỡ …
Thái xiết chặt tay bạn:
- Cám ơn anh lắm!
Quả thật, Thái không biết nói lời gì hơn nữa. Con người bé nhỏ của anh không chứa nổi những cảm xúc dâng trào, cũng như gió thoảng miền cao nguyên làm hơi thở anh ngờm ngợp.
Trên nền trời những ngôi sao thi nhau lấp lánh. Có lần Kiệt họa sĩ đã bảo đấy là những ánh mắt long lanh! Thái thấy những ngôi sao đúng là những cặp mắt ngời sáng của đám người trẻ tuổi…
Thái nói:
- Ngày mai tôi muốn đưa chân các anh…
- Chi vậy?
- Để tiễn các anh tới tận nhà, đặng tỏ lòng biết ơn của tôi …
Phúc cười:
- Và để có dịp thăm Mai luôn!
Thái cười với bạn:
- Vâng, tôi cũng muốn được chính mắt tôi thấy nỗi vui mừng của Mai nữa!
Bên kia gò đất tiếng cười nói vang vang, đống lửa trại vừa được tiếp thêm những cành cây khô, vươn cao ngọn, bụi lửa bay lên nom như những đốm hoa vàng.
Phỏng theo truyện “Emmanuel” của Renée Manière.

Năm 1968

Bích Thủy

Nguồn: tuoitre.com.vn/

Theo https://vnthuquan.net/