Phản hồi về bài viết sân chơi
âm nhạc ai cũng có quyền vào
Trên Báo Tây Ninh số 82/2008 ra ngày 15/7/2008 nhà văn Nguyễn
Đức Thiện có viết bài tựa đề SÂN CHƠI ÂM NHẠC AI CŨNG CÓ QUYỀN VÀO có đề cập đến
bài viết CA KHÚC PHẢI SÁNG TẠO NGHỆ THUẬT của tôi đăng trên Tạp Chí
văn nghệ TN số 16/2008 (trên VN Bình Dương cũng đã đăng rồi) nên
có vài ý kiến trao đổi cùng Nguyễn Đức Thiện
Trước nhất rất cám ơn sự đóng góp của anh.Xin trao đổi với
anh thêm vài ý:
Bài viết muốn nói lên tình hình âm nhạc bát nháo hiện nay mà
người nghe,quần báo chí,những người yêu âm nhạc… từng lên tiếng đã lâu (cũng
không ai phủ nhận sự thành công của lớp trẻ mà chỉ bàn một số vấn đề về âm nhạc).
Về tựa đề Sân chơi âm nhạc ai cũng có quyền vào :
Cái nầy khỏi nói thì ai cũng biết, âm nhạc là sân chơi chung, tất nhiên là tự
do rồi, có ai cấm cản ai đâu ? nhưng hay hay dỡ do người cảm nhận,cũng
như có tiền thì in thơ in văn tràn lan như hiện nay….nhưng người khác cảm nhận
được hay không còn xem lại, phải xem lại trình độ văn học, đạo đức của tác giả
nữa ( có bao nhiêu tác phẩm để lại lòng người? ) Quyền vào sân chơi
cũng phải tôn trọng quần chúng chứ không phải ai muốn viết gì,nói gì cũng được.Nhập
đề của nhà văn là cách viết trung hoà,huề vốn !?
Rất tiếc về thông tin nhà văn không nắm được nên đề cập các
nhóm sáng tác và biểu diễn khá nổi tiếng như: Ba con mèo,Bức tường… nhóm
nầy đã giải tán từ lâu rồi ( Bức tường từ năm 2006 ) tác giả viết :…không có
đông đảo tác giả thì không có tác giả xuất chúng? Có phải thật vậy không ,
khi mà trước 45 có bao nhiêu tác giả mà hiện nay họ còn sống mãi
trong lòng mọi người như Đặng Thế Phong, Văn Cao, Hoàng Quý ,Phạm Duy, Phạm
Đình Chương. ….còn hiện nay khá đông nhạc sỹ như vậy nhưng thử hỏi
ai là tác giả xuất chúng ?
Trong văn cảnh mà tác giả NĐT chỉ lấy một câu thì
làm sao độc giả hiểu hết ý (tình yêu đến em không mong đợi gì tình yêu đi
em không hề hối tiếc …) tôi chỉ nói về ca từ chứ không đề cập đến giai điệu.
Hiện nay tuy có một số nhạc sỹ trẻ thành danh nhưng tình trạng bội
thực ca sỹ thành nhạc sỹ và nhiều nhạc sỹ sáng tác lời lẽ không chấp nhận được
mà ai cũng biết đại khái như:ok,mình chia tay ,yêu là phũ phàng yêu
là lỡ làng sao ta cứ cắm đầu mà yêu, con trai yêu ai chỉ vài ngày để rồi
sau đó nói chia tay….thử hỏi những từ nầy nghệ thuật ở đâu
mà chúng ta còn nghe ra rã mỗi ngày những từ tương tự như
vậy ( trong bài báo tôi dẫn chứng nhiều nhưng NĐT chỉ lấy ra có một câu nên
không suông sẽ được,làm cho đọc giả hiểu lầm ).
Về ca từ bài hát Ca dao em & tôi của An Thuyên
cũng chỉ là sự cảm nhận của riêng Nguyễn Đức Thiện và sự cảm nhận của tôi, sáng
tác bài hát là cho mọi người, chứ không phải lấy chuyện ăn sóng nói gió gì
đó của miền Trung rồi bắt mọi người phải cảm nhận theo, tôi cho rằng cắt-chặt-bẽ trong
một câu nhạc như thế thì mang tính khiên cưỡng ( chặt đôi câu thơ,bẻ đôi
câu thơ….. để làm mái chèo lướt sóng !? chưa văn học lắm,còn gượng
gạo ) âm nhạc đi đến cái hay cái nghệ thuật, không phải có tiếng tăm mà hoàn chỉnh
được. Không phải là một tượng đài mà không ai rớ vào được !?
( trường hợp An Thuyên cũng thế thôi ,mặc dù giai điệu bài hát rất
hay ) vd: bài Sơn Nữ Ca của Trần Hoàn vô đầu: Một đêm trong rừng vắng ,
ánh trăng chênh chếch đầu ghềnh thấp thoáng…..mà cuối cùng là : Sơn nữ ơi
! Hoàng hôn xuống rồi chờ đợi ai đây ? (đã một đêm trong rừng vắng mà lại
đến hoàng hôn…thì sao?? Hay bài Tiểu đoàn 307 có câu: Ai
đã từng đi qua sông Cửu Long Giang?? đã sông mà còn giang nữa
thì sao? ) .Nếu không hiểu ý nghĩa, điển tích có thể làm sai lời bài hát , đơn
cử một nhạc sỹ TN viết , lời thơ là : Tiếng ru Bazắc hôm nào (
bazắc là thể loại dân ca khmer đồng bằng Cửu Long mà nhạc sỹ sửa lại là:…quên lời
hứa với cây Bazắc năm xưa…? ( bài Sarika vô tình )Thì trình
độ văn học ở đâu ,từ lời ru mộc mạc biến thành một cái cây vô tri vô giác!??
Do đó NĐT cho rằng nhạc sỹ không cần tìm hiểu ,không cần
tham khảo thêm tư liệu …thì những cái sai như trên có thể chấp nhận
được không ? (đâu phải nhà khoa học viết báo cáo bằng nốt nhạc - lời
NĐT – mà nhạc sỹ cần phải có trình độ kiến thức tối thiểu cho nội dung ca từ của
mình- có thể nói ca từ là thể hiện trình độ văn học của một nhạc sỹ ) NĐT nên
nghĩ cái chiều sâu ,cái lõi bài viết chớ không nên cắt khúc từng đoạn
để mổ xẻ e rằng gượng gập !?
Hiện nay có sự lạm dụng, ăn theo hình tượng văn học , từ sau
những bài hát khá hay nói về Con chim sáo,chim đa đa ….thì
những bài nói về chủ đề nầy về sau có bài nào
thành công nữa đâu ? chỉ là cái mode phong trào thôi.
Về câu nói của giáo sư Frank Gerke về nhạc Trịnh thì nhà văn
Nguyễn Đức Thiện hiểu một cách máy móc quá, câu của gs : Người hát hay nhạc
Trịnh chính là Trịnh Công Sơn …., đó là xuất phát từ lòng yêu mến nhạc Trịnh
của ngườ nước ngoài và cũng muốn nói lên sự thận trọng khi hát nhạc Trịnh.( một
loại nhạc thâm thuý ca từ rất khó diễn đạt, nhạc sỹ Văn Cao từng gọi đó là người
Ca Thơ mà ) Cố nhạc sỹ Lê Yên ( tác giả bài hát nổi tiếng
Ngựa phi đường xa ) đã từng nói một câu mà dân làm nhạc ai cũng biết ( trong Tạp
chí Sóng Nhạc 96 ) : Thơ hay không cần phổ nhạc. Nhưng thật ra
có nhiều bài thơ hay người ta vẫn phổ nhạc thành công (
như bài Đôi mắt người Sơn Tây,Ngày xưa Hoàng Thị , Ngậm ngùi… hay
sau nầy là Trường Sơn Đông,Trường Sơn Tây, Thơ tình cuối mùa thu ..vv…( Cách
nói như thế là để chúng ta thận trọng khi phổ thơ ) Bây
giờ ca sỹ thì nhiều rất phong
phú,ca hay… nhưng để lại một dấu ấn như nhạc
Trịnh thì rõ ràng chỉ có giọng ca
Trịnh và Khánh Ly mà thôi. Một bài hát đi vào lòng người mãi mãi rất
hiếm như bài Đêm đông thì nhớ mãi Bạch Yến, Trăng rụng xuống cầu thì
nhớ đến vợ chồng nhạc sỹ Nguyễn Hữu Thiết - Ngọc Cẩm…hay ca cổ Tình anh
bán chiếu thì nhiều người ca nhưng nhắc đến bài hát ai cũng nhớ đến danh
ca Út Trà Ôn….
Sau nầy có nhiều ca sỹ ca hay nhưng thể hiện được hồn nhạc Trịnh
thì có được mấy ai? Làm sao mà Nguyễn Đức Thiện lộng ngôn khi kết luận
nông nỗi nói ông nầy đã ( Frank Gerke - người từng nghiên cứu nhạc
Trịnh) : Gióng lên hồi chuông cáo chung nhạc Trịnh ? Nhạc Trịnh hiện
nay vẫn còn sự ái mộ rất nhiều của khán giả có cáo chung đâu?
Bài viết tôi không mang một chủ đề quá lớn ( như lời N ĐT )
mà đây là một vấn đề mang tính phổ thông,một góc độ về âm nhạc mà mọi
người đang quan tâm.Sân chơi âm nhạc thì rộng rãi nhưng phê bình âm nhạc thì rất
khó vì ngoài từ ngữ, cần phải có một vốn liếng chuyên môn nữa.
16/7/2008
16/7/2008
.gif)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét