Về BLao
Tôi đã nhiều lần lên B'Lao, ghé B'Lao, đến B'Lao, trở lại
B'Lao, về B'Lao... kể cả thời gian hơn hai năm được điều lên đây công tác.Với
ngần đó thời gian, hẳn đã đủ hình thành trong bất kỳ ai, ít nhiều kỷ niệm một
thời để mà hoài niệm. Riêng tôi, tình cảm dành cho B'Lao có thể còn nhiều hơn thế
nữa. Cho nên, sau bao năm tháng bôn ba, dù ở mãi tận đâu đâu ,đến lúc mệt mỏi hay
kiệt sức; dù thành công hoặc thất bại, tôi lại ghé B'Lao, đến B'Lao, về B'Lao
chiêm nghiệm lại cuộc đời.
Về B'Lao.Sao không về Bảo Lộc như nhiều người vẫn có thói
quen như vậy?
Thật ra,tôi vốn bị mê hoặc bởi thứ âm điệu tròn trỉnh, nghe
ngồ ngộ sau giây phút nén hơi thở trong vòm miệng,trước khi đôi môi kịp chập lại
phát ra từ B'Lao.Chữ B'Lao thật gọn nhẹ như chính cái khoảng không gian mờ ảo
hơi sương phả lên từ những thung,bản,núi đồi vây quanh cái thị trấn buồn hiu.Một
thị trấn nhỏ nhoi nằm cạnh quốc lộ 20,cách SG khoảng một trăm năm mươi cây số,xuôi
đường lên thành phố Đà Lạt ngàn hoa.
Về B'Lao.Không chỉ là sự trở về vùng đất đỏ Bazan do phún thạch
núi lửa để lại với nhiều địa danh gắn liền với những chuyện tình
lãng mạn, mang đầy tính sữ thi cũa thanh niên ,thiếu nữ người Ba- Na,Ê
-Đê,H'Mông . . .mà còn là sự trở về nơi chốn bình yên xanh thắm bên tàn lá cây
rừng,nương dâu,đồi trà,đồi cà phê bạt ngàn ôm ấp lấy một cao nguyên Lâm Viên
non trẻ.Và,cũng chính từ khung cảnh thiên nhiên thơ mộng này đã làm nẩy sinh
không biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn trong những tháng ngày khó khăn gian khổ,lội
bộ đi xuyên rừng cho mỗi chuyến công tác trong cái thời bao cấp.Cái thời mà
nhân viên,cán bộ mỗi tháng trong khẩu phần lương thực ở đây vỏn vẹn chỉ bốn kí
gạo;còn lại toàn là ngô với sắn.Tội nghiệp các cô bạn sinh viên cùng về công
tác chung.Các cô nước mắt ngắn nước mắt dài, nhìn thau cơm của bếp ăn tập thể
cơ quan toàn màu bắp vàng không thấy đâu màu gạo trắng.Để rồi,hậu quả cuối tuần
bị cơ quan phê phán,kiểm đểm đến ngao ngán.Tôi được cái may mắn hơn,qui định
cán bộ tín dụng mỗi tháng ít nhất phải xuống cơ sở hai mươi ngày;mười ngày còn
lại nghỉ ngơi,tắm giặt,báo cáo,hội họp,lao động XHCN ngày chủ nhật.Lợi dụng sự
cho phép đó nên tôi có thời gian đi ngoài nhiều hơn các bạn.Đổi lại,tôi phải đi
xa cơ quan hàng ba - bốn chục cây số.Phương tiện vận chuyển chủ yếu là đi bộ.Hoạ
hoằn lắm mới xin quá giang được xe các đoàn công tác bạn hoặc xe vận chuyển
lương thực.
Và,nhờ những chuyến đi bộ vào tận chốn rừng sâu,nơi các khu KTM
từ miền Bắc đưa vào,tôi học được nhiều bài học từ cuộc sống.Tôi được đón
chào,được sống chung với những cư dân mới,được học phong tục tập quán mới do
chính người của mình dạy dù chỉ khác vùng miền hay địa phương.
Thường thường,để giảm bớt chiều dài quảng đường xuống cơ sở.Tôi
chọn cho mình con đường ngắn nhất bằng việc đi tắt qua các đồi trà
hoặc đồi cà phê.Mỗi nơi đi qua dù là những cung đường dài thăm thẳm nhưng lại
thấy gần, bởi những lúc như thế tôi mới được sống trọn vẹn với thế giới riêng của
mình.Thế giới bình dị,cỏ cây,hoa lá chan hoà bên màu xanh thiên nhiên, nhú lên
từ từng chồi lộc non thân thiện.Sẽ tuyệt vời biết bao nếu bạn chọn đúng mùa hoa
trà hay mùa hoa cà phê trổ bông mà đi thì còn gì bằng.Cứ vào mỗi mùa hoa,trên
những ngọn đồi cao ,hoa nở trắng như được phủ tuyết.Đi len vào giữa những vùng
đồi hoa ,mũi bạn chạm nhẹ trong thinh không một mùi hương nhẹ nhàng lan toả,thoát
tục.Mệt mỏi,cứ thế nằm lăn ra trên thềm cỏ,tha hồ ngắm nhìn mây
bay,tha hồ hít hà không khí thiên nhiên trong lành.Chờ tới khi các cô công nhân
hái trà trẻ đẹp,hai má thắm hồng, dấu che dưới lớp khăn bảo vệ làn da mơn mởn
trắng ngà; tạm ngưng tay nghỉ ngơi,ăn uống.Cũng là lúc các cô vô cùng ngạc
nhiên khi phát hiện ra người lạ,cười khúc khích, trêu chọc, đun đẩy gán ghép
cho ai đó.Hào phóng hơn,các cô gái còn mời bạn dùng cơm chung.Hoặc chỉ cho bạn
cách chọn lá trà,quả trà già; cắn hút lấy chất nước chát chát bên trong,ngõ hầu
vượt qua cơn khát cháy họng.Mới đầu tôi chưa mấy tin vì sợ các cô gái chơi
khăm,dụ làm trò hề,dễ quê.Bởi vì,ngoài cà phê là thứ thức uống làm mất ngủ dễ
như chơi thì, ở Đông phương trà dù được xem là thần kỳ để pha chế thức uống,làm
thực phẩm trị bệnh chống lão hoá,ung thư,giảm mở,giảm béo,dưởng da,pha chế kem
đánh răng . . .ai lại đi nhai lá trà,ăn quả trà thay nước ?
Viết tới đây tôi nhớ nhà thơ Nguyễn Đạt, nữ thi
sĩ khả ái Lê thị Kim; một người viết cả tập thơ "đoá quỳ hư ảo";một
người vẫn hay nhắc về B'Lao,về Đơn Dương với nhiều bài thơ nói về dã quỳ, và
còn nhiều người nữa.Đó là một loài hoa hoang dã, đơn sơ,không ai trồng, không
ai chăm sóc nhưng lại được nhiều văn nhân,thi sĩ đưa vào tác phẩm của minh nhiều
đến thế.Lần đầu tiên đặt chân lên cao nguyên Lâm Viên,khi vừa qua hết đèo Bảo Lộc
,Đại Lào,Tân Bùi,Lộc Tiến,Lộc Sơn,Lộc Nga . . . nhìn hai bên đường, đâu đâu
cũng thấy toàn màu hoa vàng rực rở, khoe mình dưới cái nắng hanh khô.Hỏi thăm mới
hay ,màu hoa vàng mềm mại tựa nhung tơ dễ thu hút hồn người kia chính là DÃ QUỲ.Tôi
bị cuốn hút,choán ngộp ngay trước sắc màu cực kỳ hấp dẩn của nó;để sau khi kịp
nhận công tác,nhận nhà ở ,tôi đã không quản ngại dành cả thời gian dài, chỉnh sửa
ngay bức tường khu tập thể có hơn trăm mét;mà trước đó đã mọc sẳn ít
nhiều cụm hoa dã quỳ.Cứ mỗi năm,mùa thu đi qua mùa đông tràn tới, hoa quỳ vàng
lại thay nhau có mặt trên bức tường xanh màu lá.Cũng là lúc tôi có thêm niềm
vui được chứng kiến nhiều đàn ong bướm lượn lờ đi hút từng nhuỵ hoa,để mang cho
đời nhiều mật ngọt.
Mới đây, khi vừa về đến B'Lao.Một cơn mưa bất chợt đã đưa đẩy
bước chân tôi ghé lại một quán nước bên đường.Người đàn ông, chủ quán, không
còn trẻ tiếp tôi thật thân tình, làm tôi chợt nhớ tới nơi chốn mà tác giả truyện
tinh yêu nào đó viết: "ở nơi mà ai cũng quen nhau".Trong câu chuyện
qua đường tôi được biết B'Lao bây giờ thay đổi nhiều lắm.Nhiều con đường,khu
dân cư mới thay nhau mọc lên trên các đồi trà,đồi cà phê một thời ghi đậm dấu ấn
ký ức.Tôi tự hỏi.Có, không một ngày nào đó B'Lao sẽ bị những trận lũ bùn, lũ
quét xoá tên khi mà con người cứ thờ ơ trước nạn phá rừng,qui hoạch cẩu thả?Tôi
nhìn lên ngọn Đại Bình nhạt nhoà trong mưa bay;thương về những buôn làng nhỏ
nghèo nàn của người dân tộc.Ở đó,đêm đêm thường có những tiếng khèn trỗi lên
nghe buồn thảm và da diết bên mỗi chuyến công tác.Giờ đây khi đất nước được hoà
bình,đời sống hẳn đã có sự đổi thay?Thấy tôi cứ ngồi trầm ngâm,người chủ quán
sai mang tới đổi cho tôi tách cà phê khác.Hơi nóng phả ra, cộng thêm chút hương
vị cà phê thơm tho khiến cho tôi đủ thấy ấm lòng.Tôi uống cạn tách cà phê .Cám
ơn rồi bước vội ra đường.Thị trấn chìm trong màu mưa.Phải mất một thời gian khá
lâu tôi mới leo lên hết con đường dốc cao.Phía bên trái tôi là khu
nhà tập thể,nơi tôi từng sống qua,nay đã biến đổi thành cơ quan khác.Dĩ nhiên,
bức tường hoa quỳ không còn trông thấy nữa,giống như mấy đồi trà cùng cảnh ngộ
biến mất trong mưa.Một mất mát đầy tiếc nuối.Buồn.Tôi đi lang thang quanh thị
trấn cho tới khi đêm xuống.Con đường trước khu phố chợ vốn im ắng bên ánh đèn dầu
leo loét từ các quán xá lề đường, nay sau cơn mưa càng thêm thảm hại.Tôi tìm
cho mình chỗ ngồi ,uống ly sửa đậu nành nóng và ăn vài lon đậu phọng luộc.Thả hồn
mình bơi quanh nỗi nhớ bạn bè cùng những người đã gặp hoặc chỉ biết tên trong
giới văn nghệ sĩ từng sống hoặc làm việc ở B'Lao như:Trịnh Công Sơn (1964),Từ
Thế Mộng, Nguyễn Đức Sơn, Lâm Tuyền Tĩnh, Hoàng Thoại Châu, Tiêu Dao Bảo Cự, Hương
Thủy, Vương Lệ Hằng, gia đình Nhật Trường...
25/9/2008Minh NguyễnTheo https://www.vanchuongviet.org/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét