Doha - Địa đàng trên sa mạc
Để có một chuyến ra nước ngoài trong thời buổi này có vẻ
không khó lắm. Tấm hộ chiếu Việt Nam có thể đi 48 nước mà không cần đến visa;
còn những nước đòi hỏi có thị thực nhập cảnh thì hoặc là xin giấy mời của dân sở
tại, hoặc qua đường ngoại giao; cách cuối cùng là theo tours du lịch. Mà cánh
tay của các hãng du lịch chúng ta giờ đây đã vươn ra có thể nói là khắp bốn biển,
năm châu.Nhưng có những nước không thể nào nhờ đến dân sở tại; không thể chi tiền; cũng không thể vin vào cánh tay các tours du lịch, chỉ duy nhất bằng con đường ngoại giao mới tới được. Cộng hòa Qatar – Thủ đô Doha là một nơi như vậy.
Dập dình hơn một năm trời, khi thì lý do sức khỏe, khi thì thời tiết, khi thì ngần ngại vì lo sợ con đường thiên lý từ châu Âu tới miền sa mạc Trung Đông, mãi đến tháng Ba này, tôi mới hạ quyết tâm tự duyệt quyết định cho phép mình nhổ neo, coi như là một thử thách thước đo lòng dũng cảm và đánh giá lại bầu nhiệt huyết còn sót lại.
Khác với visa Schengen đi châu Âu, đương sự mang giấy mời trực tiếp đến Lãnh sự quốc gia mời để hoàn tất thủ tục và người ta sẽ dán visa vào trong hộ chiếu, thì Cộng hòa Qatar không hề cấp visa tại Lãnh sự. Đơn giản quốc gia này không hề khai thông con đường du lịch, thăm thân, họ chỉ mời người sang lao động và công tác. Khi tôi có giấy mời ngoại giao, giấy mời đó phải được bên Bộ An ninh của họ đồng ý, Cục biên phòng cho phép, Bộ Ngoại giao sẽ cấp visa ngay tại Doha và gửi thông tin tới các hãng hàng không, các cửa khẩu bằng telech. Và họ cũng gửi cho tôi một thư điện thử có scan bản visa này. Tôi photo copy visa cặp vào quyển hộ chiếu bất li thân và lên đường.
Cũng đã qua lại chừng năm chục nước, nhưng đây là lần đầu tiên đi bằng visa photo copy, tôi rất lạ lẫm và chẳng có một chút tự tin nào khi đứng chờ trước lối vào cửa khẩu. Thật ngạc nhiên, các cửa khẩu nổi tiếng ngặt nghèo như Nga, Thổ Nhĩ kỳ, Dubai, hầu như công an biên phòng không ai hỏi về mảnh giấy photo mà tôi cứ chực trình qua cửa kính. Mọi dữ liệu cần thiết đã có trong hệ thống kiểm soát của họ rồi.
Và khi ngồi viết những dòng này sau khi từ Qatar trở về Nga, tôi vẫn cứ tưởng như một giấc chiêm bao, hóa ra mình đã đến được một miền đất mà trong mơ cũng chưa dám nghĩ đến.
Đặt chân đến xứ sở thu nhập cao nhất thế giới
Nhưng khi máy bay hạ thấp chiều cao, càng gần đến Thủ đô Doha, thì hai vệt trắng- xanh hiện hình thêm hàng loạt cao ốc, những con đường kéo dài như đặt thước kẻ, hai bên là những vệt cây, những ốc đảo xanh và trong vịnh biển, hàng loạt tàu buồm neo đậu.
So với nhưng sân bay loại tầm cỡ tôi có dịp ghé qua như Hongkong, Seremetievo, Singapo, Charles de Gaulle … thì sân bay Doha khiêm tốn hơn, nhưng sự hào nhoáng và hiện đại thì chưa chịu đứng sau một sân bay nào. Đặc biệt là giàn máy bay, có đường bay khắp thế giới, gần như mới tinh mua từ đủ các hãng nổi danh nhất. Trong lúc ở các nước, có những máy bay tuổi 25, 20 vẫn đang được sử dụng, thì hàng không Qatar chỉ chơi toàn máy bay hầu như chỉ mới bay xong rốtđa, tức là đang trong chế độ bảo hành ban đầu.
Mặc dù nằm ở Trung Đông, nhưng sân bay Doha là địa điểm trung chuyển của cả phương Đông và phương Tây với đường bay ngắn và tiết kiệm nhất. Sự nhộn nhịp của sân bay suốt 24 giờ trong ngày với lượng khách rất lớn, nhưng không gian khu chờ và hệ thống các cửa hàng rộng rãi tạo cho hành khách một không khí giống như du ngoạn, nghỉ ngơi. Còn chất lượng phục vụ trên máy bay, theo đánh giá hàng năm của các trung tâm thăm dò có uy tín nhất khẳng định là số một, xứng với câu chúng ta vẫn tụng: khách hàng là Thượng đế!.
Cảnh đêm ở khu trung tâm
Đường từ sân bay vào Thủ đô Doha chừng 25 km, các dòng xe sáng loáng đi giữa một
bên là thảm cây mát mắt, một bên là biển rất lặng và xanh biếc. Cây xanh đủ loại
được chọn nhập khắt khe từ khắp các nước trên thế giới với yêu cầu là khả năng
chịu nóng cao và tiêu thụ ít nước. Những hàng chà là cao vút như cây cọ vùng
Phú Thọ được trồng suốt hai bên đường và các loại dây leo bìm bìm, hoa giấy
cùng hàng chục loại khác, phủ quanh tường nhà, công sở. Mỗi một cây trồng trên
đường phố đều có một lý lịch theo dõi riêng, được chăm sóc theo một chế độ
riêng để đảm bảo sống và tươi tốt suốt hai mùa, mùa mát và mùa nóng. Có thể ví,
ở Doha, cây được coi như một sinh vật, một bệnh nhân đặc biệt luôn được quan
tâm và theo dõi. Quanh mỗi gốc cây có tới ba hệ thống tưới bao chằng chịt, được
điều khiển tự động từ các trung tâm theo các chế độ phụ thuộc vào thời tiết: tưới
nước bình thường, tưới phân vô cơ và phun thuốc.
Nằm giữa sa mạc nóng bỏng, không hề có một dòng sông, một hồ nước ngọt nào, nhưng Doha vẫn dư dả nước dùng. Hầu như biệt thự nào, nhà nào cũng có bể bơi, có bể chứa và bất cứ điểm công cộng nào cũng có hệ thống nước đầy đủ. Bởi một lẽ, Doha có hệ thống máy chế biến nước biển thành nước ngọt, mà nguồn này thì có thể khẳng định là vô cùng.
Kiến trúc nhà cửa ở Doha rất đặc biệt, nó dựa trên địa hình và đặc điểm khí hậu tại đây, yêu cầu tường phải rất dày để chống nóng; mọi ngôi nhà đều quay lưng ra mặt đường, từ dưới phố nhìn lên chỉ thấy cửa sổ đóng kín để tránh bão cát bất thường. Mỗi gia đình đều có biệt thự, khuôn viên nhỏ nhất cũng không dưới 1200 met vuông. Sở dĩ có diện tích như vậy, là bởi theo quy định, khi thanh niên Doha lập gia đình, Nhà nước cấp không đất theo diện tích từ 1200 đến 1800 mét vuông và họ tự xây nhà lấy. Những gia đình giàu có thì diện tích rộng đến vài ba hecta, biệt thự lộng lẫy và vườn rợp bóng cây. Hình như số lượng cây đo độ sang giàu phú quý của dân Doha thì phải?.
Nằm giữa sa mạc nóng bỏng, không hề có một dòng sông, một hồ nước ngọt nào, nhưng Doha vẫn dư dả nước dùng. Hầu như biệt thự nào, nhà nào cũng có bể bơi, có bể chứa và bất cứ điểm công cộng nào cũng có hệ thống nước đầy đủ. Bởi một lẽ, Doha có hệ thống máy chế biến nước biển thành nước ngọt, mà nguồn này thì có thể khẳng định là vô cùng.
Kiến trúc nhà cửa ở Doha rất đặc biệt, nó dựa trên địa hình và đặc điểm khí hậu tại đây, yêu cầu tường phải rất dày để chống nóng; mọi ngôi nhà đều quay lưng ra mặt đường, từ dưới phố nhìn lên chỉ thấy cửa sổ đóng kín để tránh bão cát bất thường. Mỗi gia đình đều có biệt thự, khuôn viên nhỏ nhất cũng không dưới 1200 met vuông. Sở dĩ có diện tích như vậy, là bởi theo quy định, khi thanh niên Doha lập gia đình, Nhà nước cấp không đất theo diện tích từ 1200 đến 1800 mét vuông và họ tự xây nhà lấy. Những gia đình giàu có thì diện tích rộng đến vài ba hecta, biệt thự lộng lẫy và vườn rợp bóng cây. Hình như số lượng cây đo độ sang giàu phú quý của dân Doha thì phải?.
Buổi tối ven bờ biển
Điều đặc biệt là dân Doha không sống ở trung tâm Thủ đô. Trong các ngôi nhà cao
tầng là các văn phòng công ty, Trung tâm tài chính, ngân hàng và công sở. Các
khu nhà của Bộ An Ninh, Bộ Thương Mại, Nhà Chính phủ, đặc biệt là cung Vua đều
to lớn và lộng lẫy như những lâu đài. Dọc các phố trung tâm, người lại qua thưa
thớt, trên vỉa hè thỉnh thoảng mới có những người nước ngoài xách cặp đi làm việc,
trên phố những chiếc ô tô sang trọng ra vào tầng ngầm. Toàn bộ các tầng một ở
phố Trung tâm không có hàng hiệu, kiot, quán ăn, các tụ điểm giải trí, các điểm
giao dịch như mọi thủ đô trên thế giới. Câu ngạn ngữ “Nhà mặt phố, Bố làm to”
dường như không phù hợp một chút nào ở Doha!
Cư dân chủ yếu sống ở vòng ngoài cách trung tâm chừng dăm km, có thể đó là một thói quen, một phong tục, nhưng có lẽ đó là một sự lựa chọn để tránh xa sự ồn ào, vì người Doha hướng nội, ít giao tiếp.
Với diện tích 11437 km2, nhỏ hơn tỉnh Nghệ An và to hơn Thanh Hóa chút đỉnh, quốc
gia Qatar được cả thế giới biết đến bởi sự giàu có khác thường.
Quốc gia Qatar trẻ về mọi phương diện: ngày 2/4 năm 1970 Qatar ra Hiến pháp sơ bộ và ngày 29/4 năm 1970 thành lập chính phủ đầu tiên gồm mười bộ trưởng; bảy trong số đó là các thành viên của triều đại Thani; ngày 1/9 năm 1970 Quatar được các nước chính thức công nhận, được thông qua tại Liên hiệp quốc và Liên đoàn Arap.
Gần mười lăm năm trước, tháng 4 năm 2003, Qatar tổ chức trưng cầu dân ý và đã
thông qua Hiến pháp mới, Quốc hội bao gồm 45 thành viên, trong đó 2/3 được bầu
cử trực tiếp, 1/3 thành viên còn lại do Quốc vương chỉ định. Cuộc bầu cử Quốc hội
mới được tiến hành vào năm 2004. Hiến pháp mới cho phép thành lập ngành Tư pháp
độc lập, tách rời các cơ quan lập pháp, Hành pháp và Tư pháp, đảm bảo quyền tự
do Hiệp hội, bày tỏ ý kiến nhưng không cho phép thành lập các đảng phái chính
trị.
Năm 2005 nước ta đặt quan hệ ngoại giao với Qatar, từ bấy đến nay có nhiều đoàn công tác chính phủ, các tập đoàn, công ty đến thăm và ký các dự án hợp tác. Các đội bóng Việt Nam cũng nhiều lần đến Doha tập huấn. Hiện tại ở Doha có tới 18000 công nhân Việt Nam làm việc trong lĩnh vực xây dựng nhà cửa và cầu đường.
Qatar có lượng dầu dự trữ khổng lồ 15 tỉ thùng, hơn nửa tỉ m³, đảm bảo cho việc khai thác dầu mỏ liên tục trong 23 năm nữa với mức xuất khẩu như hiện nay. Lượng dự trữ gas tự nhiên của Qatar hơn 7000 km³, chiếm trên 5% tổng lượng gas tự nhiên của địa cầu, xếp hạng thứ 3 thế giới.
Cư dân chủ yếu sống ở vòng ngoài cách trung tâm chừng dăm km, có thể đó là một thói quen, một phong tục, nhưng có lẽ đó là một sự lựa chọn để tránh xa sự ồn ào, vì người Doha hướng nội, ít giao tiếp.
Quốc gia Qatar trẻ về mọi phương diện: ngày 2/4 năm 1970 Qatar ra Hiến pháp sơ bộ và ngày 29/4 năm 1970 thành lập chính phủ đầu tiên gồm mười bộ trưởng; bảy trong số đó là các thành viên của triều đại Thani; ngày 1/9 năm 1970 Quatar được các nước chính thức công nhận, được thông qua tại Liên hiệp quốc và Liên đoàn Arap.
Năm 2005 nước ta đặt quan hệ ngoại giao với Qatar, từ bấy đến nay có nhiều đoàn công tác chính phủ, các tập đoàn, công ty đến thăm và ký các dự án hợp tác. Các đội bóng Việt Nam cũng nhiều lần đến Doha tập huấn. Hiện tại ở Doha có tới 18000 công nhân Việt Nam làm việc trong lĩnh vực xây dựng nhà cửa và cầu đường.
Qatar có lượng dầu dự trữ khổng lồ 15 tỉ thùng, hơn nửa tỉ m³, đảm bảo cho việc khai thác dầu mỏ liên tục trong 23 năm nữa với mức xuất khẩu như hiện nay. Lượng dự trữ gas tự nhiên của Qatar hơn 7000 km³, chiếm trên 5% tổng lượng gas tự nhiên của địa cầu, xếp hạng thứ 3 thế giới.
Nhìn vào trung tâm thành phố
Qatar sống trên nguồn khí đốt hầu như là vô tận đó, chiếm trên 70% tổng
thu ngân sách chính phủ, hơn 60% tổng sản phẩm quốc nội và khoảng 85% thu nhập
từ xuất khẩu.
Quatar hiện là nước giàu có nhất trong các nước Hồi giáo với thu nhập bình quân đầu người GDP gần 150.000 đô la một năm.
Một đô la Mỹ đổi được 3,56 đồng ryan Qatar, tỉ giá bao nhiêu năm nay vẫn thế không có gì thay đổi, nó dường như bất chấp mọi biến động dầu xuống, dầu lên, các cuộc khủng hoảng nhỏ to của thế giới.
Khoảng ba chục năm trước, Qatar được coi là một trong những nước nghèo khổ nhất thế giới, nhưng dầu mỏ đã đưa họ vượt qua những nấc thang ngoạn mục để trở thành một đất nước đủ đầy và viên mãn, được cả thế giới chú ý và đặt quan hệ. Không biết câu ca dao Việt Nam xưa có ứng vào được trường hợp này chăng: “ Khó khăn thì chẳng ai nhìn – Đến khi đỗ đạt ba nghìn chị em”?
Đã có lúc tôi chợt nghĩ, giá như Qatar không có dầu mỏ, thì nơi bây giờ nơi tôi đến chỉ là những làng chài nghèo đói thiếu gạo, thiếu bánh mì, thiếu nước, thiếu mọi thứ, chứ nói gì đến xe hơi và cao ốc!
Theo thống kê đầu năm 2017, dân số của Quatar là 2.168673 người, trong số đó người Ấn Độ là 545 ngàn, người Nepan 341 ngàn, Philippin185 ngàn, Banglades 137 ngàn, Srilanka 100 ngàn, Pakistan 90 ngàn và những nước khác khoảng 50 ngàn. Dân bản địa Qatar chỉ chiếm 1/16 dân số hiện có mặt trên đất nước họ, nhưng họ được hưởng những lợi quyền cao ngất ngưởng không dân nước nào tại đây có được.
Đến Doha nếu không biết tiếng Arap thì phải biết tiếng Anh, ngôn ngữ thứ hai của
Quatar, không biết hai thứ tiếng đó thì khó khăn trăm bề, từ bắt tacxi đến
mua bán và thăm thú.
Dân Quatar có quyền sống nhàn hạ, được chăm lo đủ đầy trong mọi lĩnh vực cuộc sống từ ăn ở, nghỉ ngơi, học hành và có đầy đủ tiện nghi. Trẻ con từ 6 tuổi đến 16 tuổi học hành miễn phí hoàn toàn; sau khi tốt nghiệp phổ thông, nếu chọn du học nước nào trong chỉ tiêu nhà nước thì được chu cấp 100%. Với cách đào tạo và khuyến học thế này, trong khoảng chục năm nữa, mật độ trí thức cao cấp của Quatar sẽ không thua kém bất cứ một nước văn minh nào trên thế giới.
Cư dân Quatar được miễn phí toàn bộ điện nước sinh hoạt, không phải trả bất cứ một đồng viện phí nào và được bảo hiểm trọn đời về sức khỏe.
Không phải vì giàu có mà dân Quatar phung phí, họ tiết kiệm từng giọt nước, mua bán cũng nhấc lên, đặt xuống như thể dân nghèo; các loại giao dịch đều tính toán chặt chẽ để không bị thiệt; nhưng đã tiêu pha thì nói đến công tử Bạc Liêu cũng ngán! Một đại gia đã bỏ ra 2,75 triệu đô la để sở hữu một sim điện thoại bảy số 6, số được cho là thần thánh theo quan niệm của Đạo Hồi; hoặc Thái tử Mohamet Al Thani đã chi 2,4 triệu đô la cho một trái bóng có chữ ký của Đội tuyển Ytalia trong World cup 2006…
Đàn ông mỗi nước đều có những vẻ đẹp riêng, nhưng phải thừa nhận rằng, đàn ông Quatar quả rất đẹp, cao ráo và đường nét rất chuẩn mực. Trừ khi có nghi lễ ngoại giao quan chức mặc comle, còn lại mặc quần áo dài gutra trắng, chít agal đen lên khăn trùm; còn phụ nữ mặc áo chùng đen Shaila chỉ trừ hở đôi mắt đen láy, khổ hạnh và bí ẩn. Mặc dù phụ nữ Qatar có quyền lái xe, nhưng không thể ra đường một mình, trừ khi có chồng hoặc con trai đi cùng bên cạnh. Họ không được dự tiệc với đàn ông, không được ngồi gần đàn ông, thậm chí khi vào lễ nhà thờ, cũng chỉ ở khu vực dành riêng cho nữ giới. Điều rất lạ, là trong khu phố đêm, nơi dành cho khu chợ và sinh hoạt tại trung tâm, trong các quán hàng ăn uống, hòa vào không khí ẩm thực chung của dân các nước, có rất nhiều phụ nữ thủ đô Doha ngồi uống nước ngọt, ăn bánh ngọt và hàng giờ ngồi hút shisa.
Theo truyền thống, đàn ông Qatar có quyền được cưới bốn vợ, nhưng thực tế có ít
người dũng cảm lấy bốn cô, bởi một lẽ khi lấy rồi, cả bốn người đều bình đẳng
như nhau, không phân biệt bà Cả, bà Hai, bà Ba, bà Bốn, gia sản phải chia đều,
“ăn đều, kêu sòng” như dân mình hay nói. Hơn nữa, để tổ chức một đám cưới cực kỳ
tốn kém; một đám trung bình cũng phải chi hết 1 triệu Qatari ryal cho cả nhà
trai và nhà gái, tức là tầm 6 tỷ.
Trong đám cưới, bên nam và bên nữ không ngồi chung với nhau mà phải tổ chức ra hai nơi, một nơi dành cho cánh đàn ông mày râu, còn một nơi dành cho các bà trùm đầu gặp gỡ. Các đám cưới thường tổ chức lúc mặt trời lặn, kéo dài đến nửa đêm, và sau đó phía nhà trai sẽ đến địa điểm dành cho nữ giới đón cô dâu về nhà mình.
Cưới không giống ai, và tang chay cũng chẳng giống ai, dân Qatar tuân theo một luật lệ bao đời là bình đẳng khi nằm xuống. Bất kể quốc vương hay thường dân khi chết tức là về với Thánh Allah, coi đó như là một sự ra đi nên làm tang rất đơn giản. Không có quan tài, không lễ lạt, chỉ có một buổi cầu nguyện, sau đó họ bọc thi hài trong một tấm vải đưa ra vị trí quy định trong sa mạc, đào hố lấp sâu, chôn chặt, vĩnh viễn không bốc mộ hay thay đổi, xung quanh xếp đá và chỉ có một tấm bia ghi tên tuổi mà thôi.
Thăm Doha ban ngày thì không sướng lắm, nhưng vào ban đêm, thì cả Thủ đô tràn ngập ánh điện, lộng lẫy như cổ tích. Mỗi một khu nhà đều được trang trí như cung cấm, đèn được đặt khắp mỗi gốc cây, cổng ra vào, khung cửa, nóc nhà… Đẹp nhất là khu phố Châu mới gồm hơn năm chục nhà cao tầng và hai trăm biệt thự được cất xây trên biển. Nếu không có các dòng chữ Arap thì nơi đây giống như Thụy Điển hay Oxlo bởi sự phồn vinh, sang trọng và chuẩn mực kiể cổ điển. Nghe nói khu phố này là nơi ở của các tỉ phú dầu lửa và chứng khoán thế giới.
Mọi thứ trên trời, dưới đất của thế giới hầu như mua được trong các đại siêu thị
của Doha, trừ rượu và thịt lợn. Hai đặc sản này có bán hạn chế cho nhân viên
ngoại giao các nước theo một chế độ đặc biệt. Còn nhớ khi qua cửa khẩu sân bay
Doha, nhân viên kiểm tra đưa ra một tấm biển có hình đầu heo và chai rượu, hỏi
có các thứ đó trong hành lý hay không? Các siêu thị ở Doha to như một khu phố với
một kiểu kiến trúc không độc đáo. Tôi đã từng ngợi ca sự kỳ vĩ của các siêu thị
ở xứ sở cái gì cũng to, cái gì cũng lớn và cái gì cũng hoành tráng như ở Nga,
nhưng quả là chưa thấm tháp gì với Doha hết. Hàng dãy nhà như một khu phố, rộng,
rất đẹp và ngăn nắp nằm trong một siêu thị, kéo dài hơn một km, đi lại phía
ngoài có xe điện phục vụ. Còn bên trong nối liền với nhau, có kênh, thuyền mô
phỏng như thành phố Vơnizơ của Ý, nhưng mà là kênh thật, thuyền thật, nhìn lên
trần siêu thị sáng rực đầy sao như hệt vòm trời.
Hàng cao cấp trong siêu thị thì bạt ngàn, mặc dù khách hàng không lấy gì làm đông lắm. Tại đây, khách hàng có thể mua được mọi thứ từ giá một đô la đến cả triệu đô la tùy theo sở thích và khả năng. Tất cả người bán hàng đều từ nước khác đến, chủ yếu là người Philipin, nhanh nhẹn và nói tiếng Anh như gió.
Không am hiểu gì về giá cả, hàng hóa, nhưng thi thoảng được đi mua thực phẩm ở Nga và Hà Nội, tôi thấy ở đây mọi thứ rẻ và nhiều đến không ngờ. Giữa vùng đất sa mạc này mà có thể mua được khoai môn, sắn, chôm chôm, vải, xoài, thanh long, khoai sọ…thì đủ biết sự đa dạng và đầy đủ của siêu thị của họ thế nào. Tôi tin thực phẩm trong mọi siêu thị Doha là tuyệt đối an toàn, từ ngộ độc chắc là không có trong ý nghĩ của họ.
Quatar hiện là nước giàu có nhất trong các nước Hồi giáo với thu nhập bình quân đầu người GDP gần 150.000 đô la một năm.
Một đô la Mỹ đổi được 3,56 đồng ryan Qatar, tỉ giá bao nhiêu năm nay vẫn thế không có gì thay đổi, nó dường như bất chấp mọi biến động dầu xuống, dầu lên, các cuộc khủng hoảng nhỏ to của thế giới.
Khoảng ba chục năm trước, Qatar được coi là một trong những nước nghèo khổ nhất thế giới, nhưng dầu mỏ đã đưa họ vượt qua những nấc thang ngoạn mục để trở thành một đất nước đủ đầy và viên mãn, được cả thế giới chú ý và đặt quan hệ. Không biết câu ca dao Việt Nam xưa có ứng vào được trường hợp này chăng: “ Khó khăn thì chẳng ai nhìn – Đến khi đỗ đạt ba nghìn chị em”?
Đã có lúc tôi chợt nghĩ, giá như Qatar không có dầu mỏ, thì nơi bây giờ nơi tôi đến chỉ là những làng chài nghèo đói thiếu gạo, thiếu bánh mì, thiếu nước, thiếu mọi thứ, chứ nói gì đến xe hơi và cao ốc!
Theo thống kê đầu năm 2017, dân số của Quatar là 2.168673 người, trong số đó người Ấn Độ là 545 ngàn, người Nepan 341 ngàn, Philippin185 ngàn, Banglades 137 ngàn, Srilanka 100 ngàn, Pakistan 90 ngàn và những nước khác khoảng 50 ngàn. Dân bản địa Qatar chỉ chiếm 1/16 dân số hiện có mặt trên đất nước họ, nhưng họ được hưởng những lợi quyền cao ngất ngưởng không dân nước nào tại đây có được.
Dân Quatar có quyền sống nhàn hạ, được chăm lo đủ đầy trong mọi lĩnh vực cuộc sống từ ăn ở, nghỉ ngơi, học hành và có đầy đủ tiện nghi. Trẻ con từ 6 tuổi đến 16 tuổi học hành miễn phí hoàn toàn; sau khi tốt nghiệp phổ thông, nếu chọn du học nước nào trong chỉ tiêu nhà nước thì được chu cấp 100%. Với cách đào tạo và khuyến học thế này, trong khoảng chục năm nữa, mật độ trí thức cao cấp của Quatar sẽ không thua kém bất cứ một nước văn minh nào trên thế giới.
Cư dân Quatar được miễn phí toàn bộ điện nước sinh hoạt, không phải trả bất cứ một đồng viện phí nào và được bảo hiểm trọn đời về sức khỏe.
Không phải vì giàu có mà dân Quatar phung phí, họ tiết kiệm từng giọt nước, mua bán cũng nhấc lên, đặt xuống như thể dân nghèo; các loại giao dịch đều tính toán chặt chẽ để không bị thiệt; nhưng đã tiêu pha thì nói đến công tử Bạc Liêu cũng ngán! Một đại gia đã bỏ ra 2,75 triệu đô la để sở hữu một sim điện thoại bảy số 6, số được cho là thần thánh theo quan niệm của Đạo Hồi; hoặc Thái tử Mohamet Al Thani đã chi 2,4 triệu đô la cho một trái bóng có chữ ký của Đội tuyển Ytalia trong World cup 2006…
Đàn ông mỗi nước đều có những vẻ đẹp riêng, nhưng phải thừa nhận rằng, đàn ông Quatar quả rất đẹp, cao ráo và đường nét rất chuẩn mực. Trừ khi có nghi lễ ngoại giao quan chức mặc comle, còn lại mặc quần áo dài gutra trắng, chít agal đen lên khăn trùm; còn phụ nữ mặc áo chùng đen Shaila chỉ trừ hở đôi mắt đen láy, khổ hạnh và bí ẩn. Mặc dù phụ nữ Qatar có quyền lái xe, nhưng không thể ra đường một mình, trừ khi có chồng hoặc con trai đi cùng bên cạnh. Họ không được dự tiệc với đàn ông, không được ngồi gần đàn ông, thậm chí khi vào lễ nhà thờ, cũng chỉ ở khu vực dành riêng cho nữ giới. Điều rất lạ, là trong khu phố đêm, nơi dành cho khu chợ và sinh hoạt tại trung tâm, trong các quán hàng ăn uống, hòa vào không khí ẩm thực chung của dân các nước, có rất nhiều phụ nữ thủ đô Doha ngồi uống nước ngọt, ăn bánh ngọt và hàng giờ ngồi hút shisa.
Trong đám cưới, bên nam và bên nữ không ngồi chung với nhau mà phải tổ chức ra hai nơi, một nơi dành cho cánh đàn ông mày râu, còn một nơi dành cho các bà trùm đầu gặp gỡ. Các đám cưới thường tổ chức lúc mặt trời lặn, kéo dài đến nửa đêm, và sau đó phía nhà trai sẽ đến địa điểm dành cho nữ giới đón cô dâu về nhà mình.
Cưới không giống ai, và tang chay cũng chẳng giống ai, dân Qatar tuân theo một luật lệ bao đời là bình đẳng khi nằm xuống. Bất kể quốc vương hay thường dân khi chết tức là về với Thánh Allah, coi đó như là một sự ra đi nên làm tang rất đơn giản. Không có quan tài, không lễ lạt, chỉ có một buổi cầu nguyện, sau đó họ bọc thi hài trong một tấm vải đưa ra vị trí quy định trong sa mạc, đào hố lấp sâu, chôn chặt, vĩnh viễn không bốc mộ hay thay đổi, xung quanh xếp đá và chỉ có một tấm bia ghi tên tuổi mà thôi.
Thăm Doha ban ngày thì không sướng lắm, nhưng vào ban đêm, thì cả Thủ đô tràn ngập ánh điện, lộng lẫy như cổ tích. Mỗi một khu nhà đều được trang trí như cung cấm, đèn được đặt khắp mỗi gốc cây, cổng ra vào, khung cửa, nóc nhà… Đẹp nhất là khu phố Châu mới gồm hơn năm chục nhà cao tầng và hai trăm biệt thự được cất xây trên biển. Nếu không có các dòng chữ Arap thì nơi đây giống như Thụy Điển hay Oxlo bởi sự phồn vinh, sang trọng và chuẩn mực kiể cổ điển. Nghe nói khu phố này là nơi ở của các tỉ phú dầu lửa và chứng khoán thế giới.
Hàng cao cấp trong siêu thị thì bạt ngàn, mặc dù khách hàng không lấy gì làm đông lắm. Tại đây, khách hàng có thể mua được mọi thứ từ giá một đô la đến cả triệu đô la tùy theo sở thích và khả năng. Tất cả người bán hàng đều từ nước khác đến, chủ yếu là người Philipin, nhanh nhẹn và nói tiếng Anh như gió.
Không am hiểu gì về giá cả, hàng hóa, nhưng thi thoảng được đi mua thực phẩm ở Nga và Hà Nội, tôi thấy ở đây mọi thứ rẻ và nhiều đến không ngờ. Giữa vùng đất sa mạc này mà có thể mua được khoai môn, sắn, chôm chôm, vải, xoài, thanh long, khoai sọ…thì đủ biết sự đa dạng và đầy đủ của siêu thị của họ thế nào. Tôi tin thực phẩm trong mọi siêu thị Doha là tuyệt đối an toàn, từ ngộ độc chắc là không có trong ý nghĩ của họ.
Đàn lạc đà chờ khách
Lại nói một chút về giá cả. Sang ngày thứ hai ở Doha tôi có nguyện vọng muốn trải
nghiệm xe địa hình sa mạc. Một anh bạn đã giúp cho tôi thực hiện ước nguyện đó
không mấy khó khăn. Một chiếc xe V8 Land Cruise còn mới, đón chúng tôi từ trung
tâm ra khu vực sa mạc dành cho cuộc đua, xa tám chục km. Anh lái xe nhà nghề
người Jordan lái xe tốc độ cao chạy ngoằn ngoèo trên sa mạc, vượt qua nhiều loại
địa hình, dừng lại các nơi cần thiết để chúng tôi thưởng ngoạn và chụp ảnh suốt
cả tiếng đồng hồ. Kết thúc, anh đưa chúng tôi trở lại thủ đô. Tính ra anh đi hết
gần ba trăm km, mất hơn 3 giờ 30 phút, thế nhưng chỉ hết 5000 ryan, hơn trăm rưỡi
đôla một chút. Kể cho mọi người, ai cũng bảo sao mà rẻ thế!
Ngay bên cạnh hệ thống siêu thị khu châu Âu này là cả một vịnh du thuyền. Trước đây, tôi cũng được ngắm một vài du thuyền của mấy ông lớn ở châu Âu với vẻ “kính nhi, viễn chi”, ngỡ ngàng và kinh sợ sự giàu có. Tưởng thế là ghê lắm, nhưng chẳng thấm gì so với khu vực vịnh Doha, có tới hơn ngàn du thuyền đủ các cấp hạng, các kiểu nhỏ to của dân Doha và các đại gia nhiều quốc tịch đỗ hàng dãy trên biển.
Ngay bên cạnh hệ thống siêu thị khu châu Âu này là cả một vịnh du thuyền. Trước đây, tôi cũng được ngắm một vài du thuyền của mấy ông lớn ở châu Âu với vẻ “kính nhi, viễn chi”, ngỡ ngàng và kinh sợ sự giàu có. Tưởng thế là ghê lắm, nhưng chẳng thấm gì so với khu vực vịnh Doha, có tới hơn ngàn du thuyền đủ các cấp hạng, các kiểu nhỏ to của dân Doha và các đại gia nhiều quốc tịch đỗ hàng dãy trên biển.
Bến du thuyền
Với mức thu nập cao vòi vọi, dân Doha sắm một du thuyền thì có khác chi dân
chài Hà Tĩnh mua một thuyền thúng bắt hàu vậy.
Trước khi sang Qatar, tôi tranh thủ tìm hiểu qua mấy băng video clip trên
youtube và mấy bài báo của Nga viết về thành phố Doha và các sa mạc. Nổi bật nhất
trên các tư liệu đó là cái nóng khủng khiếp, nhất là những ai mới từ xứ lạnh sang
Doha vào mùa hè. Có người bay từ Iakutxk vào cữ cuối xuân, khi đó băng vừa tan,
nhiệt độ xấp xỉ chừng 10, 12 độ, nhưng khi sang đến Doha thì nhiệt thử biểu chỉ
dựng đứng lên tới bốn mươi độ, chẳng khác nào bước từ phòng lạnh sang buồng tắm
hơi sauna. Những ai áp huyết cao thì chuyện cấp cứu là không tránh khỏi.
Lai vãng không gian văn hóa Doha
Các công trình kiến trúc vùng Trung Cận đông luôn gắn với sự vĩnh cửu, trơ gan cùng tuế nguyệt, thậm chí sau này những phế tích của nó cũng trở thành di sản nhân loại. Họ không có thứ tư duy ăn xổi ở thì, làm lấy được, mà đã làm là bất chấp thời gian, đi đến sự hoàn thiện và tuyệt mỹ.
Các công trình được xây dựng ở Doha cũng nằm trong phạm trù ý thức thẩm mỹ đó, một số công trình mới tại đây có thể chứng minh cho điều đó.
Nổi bật nhất là các Bảo tàng Quốc gia Hồi giáo, Bảo tàng Nghệ thuật Hồi giáo, cung Vua, công viên Expair…Những công trình đó được tọa lạc trên khuôn viên rộng lớn, bao phủ cây xanh, có hồ nước, đài phun nước, có chỗ nghỉ ngơi giải trí và thưởng ngoạn.
Các công trình kiến trúc vùng Trung Cận đông luôn gắn với sự vĩnh cửu, trơ gan cùng tuế nguyệt, thậm chí sau này những phế tích của nó cũng trở thành di sản nhân loại. Họ không có thứ tư duy ăn xổi ở thì, làm lấy được, mà đã làm là bất chấp thời gian, đi đến sự hoàn thiện và tuyệt mỹ.
Các công trình được xây dựng ở Doha cũng nằm trong phạm trù ý thức thẩm mỹ đó, một số công trình mới tại đây có thể chứng minh cho điều đó.
Nổi bật nhất là các Bảo tàng Quốc gia Hồi giáo, Bảo tàng Nghệ thuật Hồi giáo, cung Vua, công viên Expair…Những công trình đó được tọa lạc trên khuôn viên rộng lớn, bao phủ cây xanh, có hồ nước, đài phun nước, có chỗ nghỉ ngơi giải trí và thưởng ngoạn.
Bảo tàng Quốc gia Hồi giáo nằm trên đường từ sân bay về trung tâm thành phố,
đang được xây dựng, từ xa nhìn to như một trái núi trắng. Còn bảo tàng nghệ thuật
Hồi giáo (Museum Islamic Arts) thuộc sự quản lý của Hệ thống bảo tàng Quốc
gia (Qatar Museums) do Sheikha Al Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al Thani, một
nhà văn hóa lớn, là em ruột Quốc vương, quản lý. Nó là bảo tàng lớn nhất, đẹp
nhất và đầy đủ hiện vật nhất trong khối các nước Arap. Bảo tàng nằm sát bên đại
lộ, đường dẫn vào là những hàng cọ lâu niên với hàng trăm bậc thang bằng đá trắng.
Trong bảo tàng trưng bày hàng loạt hiện vật của dân tộc Quatar từ khi còn là một
bộ lạc nghèo đói chỉ sống bằng nghề đánh cá, mò ngọc trai và buôn bán nhỏ, đến
lúc trở thành một quốc gia nhàn hạ và giàu có nhất thế giới.
Những hiện vật đó được sưu tầm trong dân chúng, được khai quật khảo cổ và mua lại từ các quốc gia khác.
Những hiện vật đó được sưu tầm trong dân chúng, được khai quật khảo cổ và mua lại từ các quốc gia khác.
Những người quản lý và phục vụ tại đây là những nhà khoa học ngành bảo tàng, bảo
tồn nước ngoài được tuyển dụng. Cách bài trí, sắp xếp và tổ chức hiện vật, các
phương tiện nghe nhìn hiện đại nhất giúp cho khách tham quan tra cứu một cách
khoa học. Bảo tàng đưa đến sự hấp dẫn cho mọi du khách, vào đây họ có cảm giác
thoải mái như đến một khu nghỉ dưỡng.
Trong những ngày ở Qatar, tôi tranh thủ và dành hẳn một buổi sáng đến thăm Bảo tàng Sheikh Faisal Bin Qassim Al Thani Museum, một bảo tàng tư nhân do Hoàng thân Sheikh Faisal bin Qassim Al Thani sáng lập. Ông là người có tài sản lớn thứ ba của Qatar, người có kiến thức văn hóa cao rộng và say mê tìm hiểu lịch sử dân tộc. Bảo tàng ông xây dựng hoàn toàn không nhằm mục đích kinh doanh, chỉ để thỏa mãn khát vọng của ông là phục vụ công chúng và tôn vinh dân tộc.
Bảo tàng nằm trên khuôn viên rộng tới rộng 530.000m2, bao gồm ba tòa nhà chính, được mở cửa từ năm 1998. Tổng cộng có hơn 15 phòng trưng bày với hơn 15000 hiện vật quý giá, trong đó có các hiện vật chiếm hết hẳn một gian phòng. Tất cả các hiện vật được Hoàng thân bắt đầu sưu tầm trong khoảng 50 năm chủ yếu với các mảng: nghệ thuật Hồi giáo, ô tô, tiền cổ, các hiện vật liên quan đến truyền thống văn hóa, sinh hoạt của Qatar.
Bảo tàng không nằm trong thành phố mà nằm xa ngoài ngọai ô, cách trung tâm hơn 50 km. Khách tham quan không nhiều, nhưng chọn lọc, chỉ có những người thiết tha tìm hiểu văn hóa, những quan khách quốc tế, những nhà khoa học, hoặc những người say mê các hiện vật quý hiếm mới đánh đường tìm đến.
Trong những ngày ở Qatar, tôi tranh thủ và dành hẳn một buổi sáng đến thăm Bảo tàng Sheikh Faisal Bin Qassim Al Thani Museum, một bảo tàng tư nhân do Hoàng thân Sheikh Faisal bin Qassim Al Thani sáng lập. Ông là người có tài sản lớn thứ ba của Qatar, người có kiến thức văn hóa cao rộng và say mê tìm hiểu lịch sử dân tộc. Bảo tàng ông xây dựng hoàn toàn không nhằm mục đích kinh doanh, chỉ để thỏa mãn khát vọng của ông là phục vụ công chúng và tôn vinh dân tộc.
Bảo tàng nằm trên khuôn viên rộng tới rộng 530.000m2, bao gồm ba tòa nhà chính, được mở cửa từ năm 1998. Tổng cộng có hơn 15 phòng trưng bày với hơn 15000 hiện vật quý giá, trong đó có các hiện vật chiếm hết hẳn một gian phòng. Tất cả các hiện vật được Hoàng thân bắt đầu sưu tầm trong khoảng 50 năm chủ yếu với các mảng: nghệ thuật Hồi giáo, ô tô, tiền cổ, các hiện vật liên quan đến truyền thống văn hóa, sinh hoạt của Qatar.
Bảo tàng không nằm trong thành phố mà nằm xa ngoài ngọai ô, cách trung tâm hơn 50 km. Khách tham quan không nhiều, nhưng chọn lọc, chỉ có những người thiết tha tìm hiểu văn hóa, những quan khách quốc tế, những nhà khoa học, hoặc những người say mê các hiện vật quý hiếm mới đánh đường tìm đến.
Ấn tượng đầu tiên khiến tôi choáng ngợp, đó là bộ sưu tầm ô
tô có một không hai trên thế giới. Bộ sưu tầm gồm hơn 1000 ô tô cổ nhất, có từ
giữa thế kỷ XVII đến nay, từ những chiếc chạy bằng bánh sắt, những chiếc cải biến
từ xe ngựa, những chiếc bánh đặc đầu tiên, hay những chiếc đầu dài, máy trần có
từ cuối thế kỷ XIX; tiếp đến là hàng loạt xe trong thế chiến thứ Nhất, thế chiến
thứ Hai, xe của các nhà Vua và Tổng thống các nước…được trưng bày trong một khu
nhà rộng thênh thang. Những chiếc xe này khi mua từ các nước về phải đại tu lại,
phải sản xuất các phụ tùng thay thế và mỗi tháng phải vận hành, nổ máy một lần
để duy trì và bảo hành. Nhiều xe được bảo quản trong khung kính giống như bảo vật.
Còn vào khu trưng bày xe mới thì như lạc giữa một nền công nghiệp hiện đại của nhân loại. Tại đây, người ta xếp xe theo dòng và thời gian: xe Mỹ, xe Pháp, xe Nhật, xe Đức, xe nguyên thủ, xe thửa riêng độc nhất, và tất cả những chiếc xe Quốc vương Quatar đã từng sử dụng.
Không ai tiết lộ số tiền bao nhiêu để được sở hữu khối lượng khổng lồ bộ sưu tập đó, nhưng con số đó ước đoán không thể dưới một tỷ đô la.
Còn vào khu trưng bày xe mới thì như lạc giữa một nền công nghiệp hiện đại của nhân loại. Tại đây, người ta xếp xe theo dòng và thời gian: xe Mỹ, xe Pháp, xe Nhật, xe Đức, xe nguyên thủ, xe thửa riêng độc nhất, và tất cả những chiếc xe Quốc vương Quatar đã từng sử dụng.
Không ai tiết lộ số tiền bao nhiêu để được sở hữu khối lượng khổng lồ bộ sưu tập đó, nhưng con số đó ước đoán không thể dưới một tỷ đô la.
Chúng tôi được thăm bảo tàng thảm ở tầng hai. Hàng trăm chiếc thảm được đặt
trong khung hoặc treo trên tường của nhiều phòng rộng lớn. Thoạt đầu, tôi dửng
dưng với những chiếc thảm cũ kỹ được giới thiệu có niên đại 500 năm hoặc ít hơn
một chút. Tôi cho rằng cách thức dệt, cách bảo quản rất đáng trân trọng, chứ
chưa thực hiểu giá trị của nó. Đến khi người hướng dẫn để nghiêng các tấm thảm
dưới ánh đèn vào thì tôi sững sờ không tin nổi ở mắt mình: những tấm thảm được
dệt nên bằng các sợi chỉ vàng; có tấm được dệt bằng chỉ bạc một cách tinh tế và
huyền bí. Để có một tấm như thế các tập thể nghệ nhân phải bỏ công ra cả chục
năm trời!
Người hướng dẫn đưa chúng tôi thăm một góc đặc biệt, đó là một ngôi nhà ở truyền thống của dân Xyri hoàn chỉnh, được mua từ Xyri chở về và thuê thợ lắp lại. Có phòng khách, có bếp, có giường đệm, có đi văng và ghế ngồi cùng các vật dụng nguyên vẹn. Nó nằm ngay trong bảo tàng là một hiện vật sống thực thụ, rất có ý nghĩa, nhất là khi chiến sự Xyri đang xảy ra ác liệt.
Để xem hết bảo tàng, thăm hết những phòng, kỷ vật của các hoàng thân, phương thức
sinh sống làm ăn của người Qatar trong quá khứ… phải mất rất nhiều thời gian,
không chỉ một vài ngày.
Tôi không có dịp ghé thăm nhiều công viên ở đây do thời gian quá cạn hẹp, nhưng được biết trong một công viên có nhiều cây Baobap được đưa về từ châu Phi, tôi cố đến thăm bằng được. Bởi vì tôi đã được xem những hình ảnh về cây Baobap khi còn học môn Thực vật lớp 5, thưở chưa có internet, nên muốn biết mặt ngang, mũi dọc nó ra sao. Đến đây, chúng tôi bắt gặp một tốp công nhân Banglades làm việc. Mỗi người một công việc, người xén cỏ, người nhặt rác, người tưới cây, người thu dọn, người lái xe chở đất. Đất trồng cây trong công viên phải mua và chở từ nước ngoài về, thử hình dung một công viên rộng hàng chục ha, phủ đất dày cả mét, thì phải huy động hàng triệu khối mới làm nên được một khu vườn thực thụ.
Trong công viên có hàng chục loại cây quý hiếm, đã tỏa bóng mát, cao chừng dăm mét, có thể ngồi nghỉ ngơi dưới gốc, không biết bằng cách nào mà họ mua và vận chuyển về tới đây được. Lần đầu tiên, tôi được nhìn thấy cây Baobap loại cao hơn chục mét, không chỉ có một mà rất nhiều. Những cây này được chăm sóc tỉ mẩn phù hợp với khí hậu và môi sinh nơi quê cha đất tổ châu Phi của nó.
Người hướng dẫn đưa chúng tôi thăm một góc đặc biệt, đó là một ngôi nhà ở truyền thống của dân Xyri hoàn chỉnh, được mua từ Xyri chở về và thuê thợ lắp lại. Có phòng khách, có bếp, có giường đệm, có đi văng và ghế ngồi cùng các vật dụng nguyên vẹn. Nó nằm ngay trong bảo tàng là một hiện vật sống thực thụ, rất có ý nghĩa, nhất là khi chiến sự Xyri đang xảy ra ác liệt.
Tôi không có dịp ghé thăm nhiều công viên ở đây do thời gian quá cạn hẹp, nhưng được biết trong một công viên có nhiều cây Baobap được đưa về từ châu Phi, tôi cố đến thăm bằng được. Bởi vì tôi đã được xem những hình ảnh về cây Baobap khi còn học môn Thực vật lớp 5, thưở chưa có internet, nên muốn biết mặt ngang, mũi dọc nó ra sao. Đến đây, chúng tôi bắt gặp một tốp công nhân Banglades làm việc. Mỗi người một công việc, người xén cỏ, người nhặt rác, người tưới cây, người thu dọn, người lái xe chở đất. Đất trồng cây trong công viên phải mua và chở từ nước ngoài về, thử hình dung một công viên rộng hàng chục ha, phủ đất dày cả mét, thì phải huy động hàng triệu khối mới làm nên được một khu vườn thực thụ.
Trong công viên có hàng chục loại cây quý hiếm, đã tỏa bóng mát, cao chừng dăm mét, có thể ngồi nghỉ ngơi dưới gốc, không biết bằng cách nào mà họ mua và vận chuyển về tới đây được. Lần đầu tiên, tôi được nhìn thấy cây Baobap loại cao hơn chục mét, không chỉ có một mà rất nhiều. Những cây này được chăm sóc tỉ mẩn phù hợp với khí hậu và môi sinh nơi quê cha đất tổ châu Phi của nó.
Trong những công viên và núi giả tại Doha, các thảm cỏ xanh được tưới tẩm rất kỹ
lưỡng. Những thực vật quý hiếm được đưa về trồng tạo nên sự đa dạng và dần dần
góp phần cải biến môi trường. Mỗi chiếc lá cây trên sa mạc này đều được trân trọng
như một thứ đồ trang sức. Có tới hơn ba chục ngàn người nước ngoài, có chuyên
mônsinh học và thổ nhưỡng, được tuyển dụng sang Doha với một công việc duy nhất
là bảo dưỡng cây cối, có người gọi họ là osin vườn!
Dưới khung cảnh nắng nóng, cát trắng chói chang, đi giữa thảm cỏ xanh của công viên, giữa con đường rợp bóng cây, cứ nghĩ như là trong cổ tích.
Cũng tranh thủ chạy đua với thời gian, tôi đến thăm được sân khấu bằng đá nằm bên bờ biển vừa mới khánh thành chưa lâu lắm. Dọc bãi biển khá đẹp, sóng rất dịu, nhưng không có người tắm, chỉ có các tay đua thuyền và xuồng cao tốc.
Khách đến
thăm sân khấu đá sẽ được đi một vòng quanh vịnh, ngắm những con thuyền cổ, loại
mà thời hàn vi dân Qatar vẫn dùng chài lưới và mò ngọc trai kiếm sống. Bây giờ
nó được bày lên bờ như một thứ giáo cụ trực quan chiêm nghiệm và làm kỷ niệm.
Sân khấu đá mô phỏng cung nhà hát Hy La cổ đại, có ba phía khán đài chứa được
khoảng một ngàn người, và một sân biểu diễn rất rộng cỡ một sân vận động mini
làm bằng đá phiến màu hổ phách. Khi bước ra giữa sân khấu, dẫm chân lên giữa ô
trung tâm, tiếng vang tích âm dội lên như thể tiếng đàn. Ngày thường, nơi đây
chỉ là chỗ du khách đến dạo chơi, nhưng khi có biểu diễn, nó biến thành một khu
vực lộng lấy và tráng lệ bởi hệ thống đèn, đài phun nước và cách bài trí. Xung
quanh sân khấu đá, có hàng chục quán caphe sang trọng nằm dọc các phố nhỏ nên
thơ giống hệt một khu phố châu Âu cổ kính.
Trong đêm trước khi rời Doha, dù rất muộn, tôi cũng ghé thăm được nhà thờ Quốc gia Hồi giáo lớn nhất Doha Imam Abdul Wahhab. Nó nằm sát đường biên khu trung tâm, được hoàn thành năm 2011, bao gồm một khu đất diện tích rộng tới 175 000 m2, có phân luồng đậu xe đủ 10 ngàn chiếc cùng một lúc để đủ phục vụ cho khách trong ngày lễ hội. Trong đêm, các vạch đậu xe được lắp đặt đèn chiếu sáng, các lối đi có chỉ dẫn và kẻ vạch phản quang.
Dưới khung cảnh nắng nóng, cát trắng chói chang, đi giữa thảm cỏ xanh của công viên, giữa con đường rợp bóng cây, cứ nghĩ như là trong cổ tích.
Cũng tranh thủ chạy đua với thời gian, tôi đến thăm được sân khấu bằng đá nằm bên bờ biển vừa mới khánh thành chưa lâu lắm. Dọc bãi biển khá đẹp, sóng rất dịu, nhưng không có người tắm, chỉ có các tay đua thuyền và xuồng cao tốc.
Trong đêm trước khi rời Doha, dù rất muộn, tôi cũng ghé thăm được nhà thờ Quốc gia Hồi giáo lớn nhất Doha Imam Abdul Wahhab. Nó nằm sát đường biên khu trung tâm, được hoàn thành năm 2011, bao gồm một khu đất diện tích rộng tới 175 000 m2, có phân luồng đậu xe đủ 10 ngàn chiếc cùng một lúc để đủ phục vụ cho khách trong ngày lễ hội. Trong đêm, các vạch đậu xe được lắp đặt đèn chiếu sáng, các lối đi có chỉ dẫn và kẻ vạch phản quang.
Ở Nga, mỗi năm, tôi cũng phải dẫn không dưới vài chục lần quan khách trong nước
sang thăm Matxcova, khi dẫn người trong nước vào thăm nhà thờ Chúa Cứu thế, đều
được bảo vệ kiểm tra túi xách, điện thoại và vật dụng đề phòng mang theo vũ khí
và chất nổ. Tôi rập khuôn máy móc ý nghĩ đó khi chuẩn bị vào cửa nhà thờ Hồi
giáo, nghĩa là chuẩn bị lấy điện thoại, chìa khóa ra ngoài để soi qua máy.
Nhưng không, các cửa ra vào mở toang, không một ai hỏi đi đâu, có việc gì, chỉ
việc bỏ giày và đọc mấy dòng hướng dẫn. Điều đó, chứng tỏ rằng an ninh tại Doha
là yên tâm, không có gì đáng quan ngại.
Khu nhà nguyện trải thảm đỏ, mặc dù đã khuya, nhưng vẫn có gần chục người quỳ gối
cầu nguyện và đọc kinh. Tôi choáng ngợp bởi sự tôn nghiêm, sạch sẽ và có phần
huyền bí trong khung cảnh đèn nến sáng rực. Giữa gian phòng chính chứa một lúc
được 30 ngàn người ở tầng dưới dành cho nam giới, ở tầng hai dành cho nữ giới,
trong đêm vắng chỉ có tôi, một anh bạn và dăm người Quatar ngồi bất động như những
pho tượng, càng tăng thêm phần vắng lặng.
Dân ở đây, mỗi ngày phải thực hiện 5 lần cầu nguyện. Khi chuông nhà thờ đổ, hệ thống loa của các gia đình phát đi bài kinh, thì những người theo đạo Hồi, dù đang làm gì cũng nghỉ tay và làm lễ, trừ những việc không thể dừng như phẫu thuật, đỡ đẻ hay vận hành máy móc đặc biệt mà thôi.
Dân ở đây, mỗi ngày phải thực hiện 5 lần cầu nguyện. Khi chuông nhà thờ đổ, hệ thống loa của các gia đình phát đi bài kinh, thì những người theo đạo Hồi, dù đang làm gì cũng nghỉ tay và làm lễ, trừ những việc không thể dừng như phẫu thuật, đỡ đẻ hay vận hành máy móc đặc biệt mà thôi.
Trên những đại lộ Doha
Sa mạc
Vì vậy, việc tôi chọn thời điểm cuối tháng hai để đến Doha phải tự sướng mà thú
nhận rằng, đó là một sự lựa chọn thông thái, bởi vì đây là thời điểm nhiệt độ
dao động từ 28 đến 32 độ, rất lý tưởng cho người xứ Nghệ đã quen với gió Lào
cát trắng.
Doha chỉ có hai mùa, mùa nóng và mùa hơi nóng. Mùa nóng nhiệt độ có lúc đạt đỉnh 52 độ, dạng thời tiết mà chỉ cần bước ra sân nhà là nóng rực như đi vào chảo lửa. Mùa nóng kéo dài suốt từ tháng tư cho đến tháng mười một, đỉnh điểm là tháng 6, tháng 7, tháng 8, khi đó nhiệt độ thường là 48 hay 50 độ. Dân tình Qatar suốt trong quãng thời gian đó chỉ sống trong nhà hoặc trong xe với chế độ sử dụng điều hòa nhiệt độ tối đa. Vào mùa nóng, người ta không thể đi bộ ngoài trời, bước qua đường để đến một cửa hàng thực phẩm cách chừng vài ba trăm mét để mua thực phẩm. Tôi chưa được trải nghiệm môn thể thao chịu nóng đó, nhưng một người bạn của tôi sống qua mấy mùa hè ở Doha miêu tả rằng, chỉ cần mở cửa bước ra ngoài là có cảm giác lửa ngọn táp thẳng vào mặt, da bị bỏng rộp tức thì, nếu như mặt không quấn kín khăn dày. Và nếu liều lĩnh bước ra khỏi nhà thì giác mạc bị bỏng. Đi đâu, một bước cũng phải ngồi ô tô và điều hòa mở đến cỡ lạnh nhất.
Chính vì thế, người dân ở đây coi ô tô là mái nhà thứ hai của mình. Mỗi gia
đình ở Doha thường có tới 5 hoặc bảy chiếc ô tô đời mới nhất. Mức thu nhập của
cư dân sở tại cho phép họ làm điều đó và hơn thế nữa.
So với Nga thì giá xe vẫn thấp hơn một chút hoặc tương đương; còn so với Việt Nam thì giá xe ở Doha chỉ nhỉnh hơn một nửa, tức là giá hai chiếc ở đây cộng lại chưa bằng một chiếc đồng hạng ở ta. Một chiếc xe Toyota Carrolla khoảng 16000 đô la, một chiếc xe tầm trung Volkswagen Passat 230000 đô la; còn tầm tầm như Nissan Sunny thì chỉ 12 000 đô la không bằng giá một con Matiz ở Hà Nội.
Dòng Toyota được ưa chuộng nhất tại Qatar, vì qua thể nghiệm, loại xe này được nhiệt đới hóa, có điều hòa nhiệt độ tốt nhất và có sức bền chạy trênsa mạc. Còn xe Mỹ và xe Đức không nhiều, có lẽ chỉ chiếm khoảng một phần tư hay một phần năm số lượng xe lưu thông trên đường. Đứng về mặt số lượng, xe ở Doha không thể so với Tokyo, Matxcơva, Bắc Kinh, New York, nhưng về mặt chất lượng thì cùng với Dubai, không nơi nào sánh nổi Doha. Những dòng xe nối đuôi nhau trên đường đều mới toanh như một tham dự một cuộc triển lãm. Rất ít xe màu đen, chủ yếu là màu trắng, màu sữa, một anh lái xe cho tôi biết, những màu này sẽ phản lại ánh mặt trời, đỡ nóng hơn, nó lại trông có vẻ sạch vì hòa với màu cát trắng sa mạc.
Doha chỉ có hai mùa, mùa nóng và mùa hơi nóng. Mùa nóng nhiệt độ có lúc đạt đỉnh 52 độ, dạng thời tiết mà chỉ cần bước ra sân nhà là nóng rực như đi vào chảo lửa. Mùa nóng kéo dài suốt từ tháng tư cho đến tháng mười một, đỉnh điểm là tháng 6, tháng 7, tháng 8, khi đó nhiệt độ thường là 48 hay 50 độ. Dân tình Qatar suốt trong quãng thời gian đó chỉ sống trong nhà hoặc trong xe với chế độ sử dụng điều hòa nhiệt độ tối đa. Vào mùa nóng, người ta không thể đi bộ ngoài trời, bước qua đường để đến một cửa hàng thực phẩm cách chừng vài ba trăm mét để mua thực phẩm. Tôi chưa được trải nghiệm môn thể thao chịu nóng đó, nhưng một người bạn của tôi sống qua mấy mùa hè ở Doha miêu tả rằng, chỉ cần mở cửa bước ra ngoài là có cảm giác lửa ngọn táp thẳng vào mặt, da bị bỏng rộp tức thì, nếu như mặt không quấn kín khăn dày. Và nếu liều lĩnh bước ra khỏi nhà thì giác mạc bị bỏng. Đi đâu, một bước cũng phải ngồi ô tô và điều hòa mở đến cỡ lạnh nhất.
So với Nga thì giá xe vẫn thấp hơn một chút hoặc tương đương; còn so với Việt Nam thì giá xe ở Doha chỉ nhỉnh hơn một nửa, tức là giá hai chiếc ở đây cộng lại chưa bằng một chiếc đồng hạng ở ta. Một chiếc xe Toyota Carrolla khoảng 16000 đô la, một chiếc xe tầm trung Volkswagen Passat 230000 đô la; còn tầm tầm như Nissan Sunny thì chỉ 12 000 đô la không bằng giá một con Matiz ở Hà Nội.
Dòng Toyota được ưa chuộng nhất tại Qatar, vì qua thể nghiệm, loại xe này được nhiệt đới hóa, có điều hòa nhiệt độ tốt nhất và có sức bền chạy trênsa mạc. Còn xe Mỹ và xe Đức không nhiều, có lẽ chỉ chiếm khoảng một phần tư hay một phần năm số lượng xe lưu thông trên đường. Đứng về mặt số lượng, xe ở Doha không thể so với Tokyo, Matxcơva, Bắc Kinh, New York, nhưng về mặt chất lượng thì cùng với Dubai, không nơi nào sánh nổi Doha. Những dòng xe nối đuôi nhau trên đường đều mới toanh như một tham dự một cuộc triển lãm. Rất ít xe màu đen, chủ yếu là màu trắng, màu sữa, một anh lái xe cho tôi biết, những màu này sẽ phản lại ánh mặt trời, đỡ nóng hơn, nó lại trông có vẻ sạch vì hòa với màu cát trắng sa mạc.
Loại xe được ưa thích chạy địa hình sa mạc
Do khí hậu khô nóng, nên xe ở đây dường như không cần rửa, để tiết kiệm nước,
người ta quét khô, hoặc rửa bằng khăn lau, ít khi ra hiệu. Các hiệu sửa xe, rửa
xe, các đại lý xe không nằm trong thành phố, mà nằm ngoài vành đai thủ đô, trên
những con phố nhất định.
Suốt gần cả tuần rong ruổi trên các chặng đường Doha, chỉ duy nhất một lần thấy cảnh sát giao thông trong một vụ giải tỏa đường. Mặc dù dân ở đây mặc quần áo dài trắng theo đạo Hồi, nhưng cảnh phục của họ thì hoàn toàn Âu hóa. Ở Doha, nếu xe không đăng ký hoặc không nộp đủ thuế, hoặc vì một lý do vi phạm nào đó, thì ngoài các điểm rửa xe, bơm xe và sửa vặt ra, không một ga ra nào được phép sửa chữa, thay thế phụ tùng vì mọi điểm sửa xe đều được kết nối mạng với cảnh sát giao thông.
Suốt gần cả tuần rong ruổi trên các chặng đường Doha, chỉ duy nhất một lần thấy cảnh sát giao thông trong một vụ giải tỏa đường. Mặc dù dân ở đây mặc quần áo dài trắng theo đạo Hồi, nhưng cảnh phục của họ thì hoàn toàn Âu hóa. Ở Doha, nếu xe không đăng ký hoặc không nộp đủ thuế, hoặc vì một lý do vi phạm nào đó, thì ngoài các điểm rửa xe, bơm xe và sửa vặt ra, không một ga ra nào được phép sửa chữa, thay thế phụ tùng vì mọi điểm sửa xe đều được kết nối mạng với cảnh sát giao thông.
Camera khủng
Trong các lỗi giao thông như đậu sai chỗ, va quệt, chạy quá tốc độ, thì vượt
đèn đỏ được coi là lỗi nặng nhất. Các lỗi khác thường chỉ bị phạt 600 ryan, còn
vượt đèn đỏ thì phạt tới 6000 ryan, tứ là hơn 1500 đôla và có khi bị tước bằng.
Khi có lỗi báo phạt, các chủ xe tự động trả qua thẻ ngân hàng, mỗi năm sẽ được rà soát lại một lần, ai nợ, xe không được lưu hành. Duy nhất trên thế giới, ở Doha cũng có mùa giảm giá lỗi phạt xe trong dịp những ngày lễ trọng của đạo Hồi.
Doha mới xây dựng trong khoảng 15 năm trở lại, nên nó tiếp thu được những công nghệ và quy hoạch hiện đại nhất thế giới. Dường như mọi con đường trong thành phố ra ngoại ô đều là cao tốc. Nền đường sa mạc rất chắc, cộng với kỹ thuật tiên tiến, không có tham nhũng và rút ruột, những đại lộ khoảng 8 làn đường đến 12 làn đường ở đây phẳng lỳ, không xóc, không ổ gà và có hệ thống đèn tuyệt hảo.
Khi có lỗi báo phạt, các chủ xe tự động trả qua thẻ ngân hàng, mỗi năm sẽ được rà soát lại một lần, ai nợ, xe không được lưu hành. Duy nhất trên thế giới, ở Doha cũng có mùa giảm giá lỗi phạt xe trong dịp những ngày lễ trọng của đạo Hồi.
Doha mới xây dựng trong khoảng 15 năm trở lại, nên nó tiếp thu được những công nghệ và quy hoạch hiện đại nhất thế giới. Dường như mọi con đường trong thành phố ra ngoại ô đều là cao tốc. Nền đường sa mạc rất chắc, cộng với kỹ thuật tiên tiến, không có tham nhũng và rút ruột, những đại lộ khoảng 8 làn đường đến 12 làn đường ở đây phẳng lỳ, không xóc, không ổ gà và có hệ thống đèn tuyệt hảo.
Đường mới đưa vào sử dụng
Camera kiểm soát được trang bị rất khủng, độ quét tới 120 độ và tia hồng ngoại
cho phép kiểm tra chính xác trên một đoạn đường dài kể cả ban đêm hoặc bão cát
trong khoảng cách 1km.
Cứ tưởng thủ đô các nước đông dân mới có chuyện tắc đường kinh niên, nhưng không ngờ tại đây, dân số thưa thớt, vào giờ cao điểm, chuyện tắc đường vẫn diễn ra, nhưng cũng như ở Âu châu, không nghe thấy một tiếng còi, không một sự nóng vội, không một lời thúc giục và đặc biệt cánh lái xe không một lời văng tục.
Cứ tưởng thủ đô các nước đông dân mới có chuyện tắc đường kinh niên, nhưng không ngờ tại đây, dân số thưa thớt, vào giờ cao điểm, chuyện tắc đường vẫn diễn ra, nhưng cũng như ở Âu châu, không nghe thấy một tiếng còi, không một sự nóng vội, không một lời thúc giục và đặc biệt cánh lái xe không một lời văng tục.
Cả thành phố là một đại công trường xây dựng
Có thể nối thế này mà cũng không sai lắm: Qatar chiêu mộ mọi người trên thế giới đổ về để làm osin cho họ, người thì osin mạng, người thì osin bán hàng, người thì osin dịch vụ, lái tàu, thiết kế, kiến trúc…nhưng nhiều nhất là osin xây dựng.
Ra đường, khó khăn lắm mơi gặp được một người Qatar chính hiệu, còn là gặp người các nước khác đủ mọi màu da, nhiều nhất là Pakistan, Ấn Độ, Philipin, Bangladet, Indonexia, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ…trên hàng loạt công trình trải rộng khắp thành phố.
Không tính các công trình nhỏ lẻ như làm một ngôi nhà, một đoạn đường, hoàn tất hệ thống đèn khu phố… thì hiện tại Doha có trên một ngàn đại công trình, trong số đó việc lớn nhất là hoàn thành gần bốn chục đại lộ, 230 cầu vượt, xây xong hai chục khách sạn năm sao, một bảo tàng Quốc gia đồ sộ, hoàn thành hai cảng biển và …mười hai sân vận động ngầm để phục vụ Word Cup 2022 sắp đến.
Có thể nối thế này mà cũng không sai lắm: Qatar chiêu mộ mọi người trên thế giới đổ về để làm osin cho họ, người thì osin mạng, người thì osin bán hàng, người thì osin dịch vụ, lái tàu, thiết kế, kiến trúc…nhưng nhiều nhất là osin xây dựng.
Ra đường, khó khăn lắm mơi gặp được một người Qatar chính hiệu, còn là gặp người các nước khác đủ mọi màu da, nhiều nhất là Pakistan, Ấn Độ, Philipin, Bangladet, Indonexia, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ…trên hàng loạt công trình trải rộng khắp thành phố.
Không tính các công trình nhỏ lẻ như làm một ngôi nhà, một đoạn đường, hoàn tất hệ thống đèn khu phố… thì hiện tại Doha có trên một ngàn đại công trình, trong số đó việc lớn nhất là hoàn thành gần bốn chục đại lộ, 230 cầu vượt, xây xong hai chục khách sạn năm sao, một bảo tàng Quốc gia đồ sộ, hoàn thành hai cảng biển và …mười hai sân vận động ngầm để phục vụ Word Cup 2022 sắp đến.
Xây dựng khách sạn mới
Do khí hậu khắc nghiệt, người lao động chủ yếu làm việc từ lúc mặt trời lặn cho
đến khi bình minh hé rạng. Ô tô chở họ từ nhà ở đến công trường và suốt thời
gian làm việc chỉ bó buộc trong khoảng không gian ấy được bao kín bằng tường
rào tôn, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Tôi chưa có dịp tiếp xúc nhiều với họ,
nhưng tôi hình dung ra cuộc sống đầy khó khăn, vất vả của những người đi làm
công ở xứ người khác lạ thủy thổ, lạ ngữ ngôn và phong tục tập quán. Sau này,
khi gặp những người Việt xa quê hương bản quán sang đây, tôi càng thấm thía hơn
sự chịu đựng, lầm than của họ về cả tinh thần và vật chất.
Mọi thứ dùng để kiến thiết đất nước Qatar đều phải nhập ngọai, bất kể gạch đá, đất, gỗ, xi măng, sắt thép, đồ nội thất, hoặc máy móc, cần cẩu, ô tô, xe lu…thậm chí là cát. Cát của họ ngập sa mạc, nhưng nhiễm mặn, không thể sử dụng vào việc gì, kể cả trộn xi măng xây dựng.
Với nguồn tài chính khổng lồ, với những dự án táo bạo, với nguồn nhân lực và chuyên gia thuê mướn nước ngoài, chính quyền Qatar đã mạnh dạn xin đăng cai World Cup 2022 và đã đánh bại các cường quốc Nhật, Mỹ, Hàn, Úc một cách ngọan mục. Chính phủ Qatar sẽ đầu tư hơn 125 tỉ USD, số tiền chưa từng thấy trong lịch sử World Cup, để hoàn thành các hạng mục công trình phục vụ cho sự kiện đó.
Mọi thứ dùng để kiến thiết đất nước Qatar đều phải nhập ngọai, bất kể gạch đá, đất, gỗ, xi măng, sắt thép, đồ nội thất, hoặc máy móc, cần cẩu, ô tô, xe lu…thậm chí là cát. Cát của họ ngập sa mạc, nhưng nhiễm mặn, không thể sử dụng vào việc gì, kể cả trộn xi măng xây dựng.
Với nguồn tài chính khổng lồ, với những dự án táo bạo, với nguồn nhân lực và chuyên gia thuê mướn nước ngoài, chính quyền Qatar đã mạnh dạn xin đăng cai World Cup 2022 và đã đánh bại các cường quốc Nhật, Mỹ, Hàn, Úc một cách ngọan mục. Chính phủ Qatar sẽ đầu tư hơn 125 tỉ USD, số tiền chưa từng thấy trong lịch sử World Cup, để hoàn thành các hạng mục công trình phục vụ cho sự kiện đó.
Cảnh sân vận động đang được xây dựng
Thoạt đầu, những nhà tổ chức kỳ cựu không thể tin được là giải
bóng này sẽ ra sao khi diễn ra trên sa mạc Trung Đông nóng hầm hập, khi mà lịch
thi đấu cuối năm của các nước diễn ra thường kỳ bị thay đổi. Nhưng sau khi
nghiên cứu những dự án kỳ vĩ dành cho World Cup 2022, họ hoàn toàn bị chinh phục.
Ngoài một sân vận động hiện có sẽ được nâng cấp, chính phủ Qatar sẽ xây thêm 12
sân vận động ngầm quy mô có sức chứa từ 45 ngàn chỗ đến 86 ngàn chỗ.
Mỗi một sân vận động sẽ là một công trình kiến trúc nghệ thuật có một không hai của nhân loại.
Tất cả sân vận động đều được trang bị hệ thống điều hòa tối tân nhất thế giới để đảm bảo nhiệt độ luôn ở mức dao động từ 18 độ đến 20 độ, bất chấp thời tiết bên ngoài trên 40, 45 độ.
Để thực hiện dự án thế kỷ này, Vương quốc Qatar đầu tư xây dựng mới cảng biển, khách sạn, hệ thống giao thông vận tải và hệ thống truyền thông, an ninh, các chương trình nghỉ ngơi và giải trí phục vụ cho các trận đấu và dự kiến sẽ có tới cả triệu du khách. Đồng thời chính phủ cũng gấp rút đào tạo một đội ngũ những nhà điều hành khách sạn, những chuyên gia có đẳng cấp trong mọi lĩnh vực trong vòng năm năm 2016-2021.
Hiện tại, toàn bộ các đường ngầm Metro đã được tiến hành xây dựng, dự kiến chỉ sau hai năm nữa sẽ được đưa vào vận hành, thông suốt hệ thống ngầm dưới đất. Từ sân vận động này, đến sân vận động kia, đi đến các khách sạn, vào trung tâm thành phố, du khách sẽ đi bằng Metro, hạn chế tối đa nhất việc vận chuyển trên mặt đất.
Mỗi một sân vận động sẽ là một công trình kiến trúc nghệ thuật có một không hai của nhân loại.
Tất cả sân vận động đều được trang bị hệ thống điều hòa tối tân nhất thế giới để đảm bảo nhiệt độ luôn ở mức dao động từ 18 độ đến 20 độ, bất chấp thời tiết bên ngoài trên 40, 45 độ.
Để thực hiện dự án thế kỷ này, Vương quốc Qatar đầu tư xây dựng mới cảng biển, khách sạn, hệ thống giao thông vận tải và hệ thống truyền thông, an ninh, các chương trình nghỉ ngơi và giải trí phục vụ cho các trận đấu và dự kiến sẽ có tới cả triệu du khách. Đồng thời chính phủ cũng gấp rút đào tạo một đội ngũ những nhà điều hành khách sạn, những chuyên gia có đẳng cấp trong mọi lĩnh vực trong vòng năm năm 2016-2021.
Hiện tại, toàn bộ các đường ngầm Metro đã được tiến hành xây dựng, dự kiến chỉ sau hai năm nữa sẽ được đưa vào vận hành, thông suốt hệ thống ngầm dưới đất. Từ sân vận động này, đến sân vận động kia, đi đến các khách sạn, vào trung tâm thành phố, du khách sẽ đi bằng Metro, hạn chế tối đa nhất việc vận chuyển trên mặt đất.
Khu siêu thị cạnh bến du thuyền
Các khu liên hợp nhà ở - khách sạn đang được gấp rút xây dựng trên những khu đất
rộng bao quanh thành phố. Thành phố đang vươn rộng về phía sa mạc; buổi tối
hàng nghìn cánh tay cần cẩu gắn đèn sáng rực vươn cao lên bầu trời xanh thẳm,
màu đặc biệt của Doha. Chỉ qua nội một ngày, hôm sau quay lại, đã không nhận ra
được nơi mình từng đến nữa bởi các công trình đã vươn cao, thế mới thấy tốc độ
xây dựng chóng mặt của thành phố trẻ. Điều đáng khâm phục nhất là tất cả các
công trình xây dựng được thực hiện trên đồng cát sa mạc, nhưng gần như đường
sá, phố xá không hề có bụi bặm, vẫn sạch như lau.Các tấm tôn cách ngăn, các xe
chở vật liệu bịt kín và các biện pháp kỷ luật lao động nghiêm ngặt đã không để
cho thành phố rơi vào tình trạng ô nhiễm.
Trong đêm rời Doha, từ trên máy bay chúng tôi nhìn thấy cả kinh đô ánh sáng chói rực muôn màu sắc, hy vọng được trở lại khi trái bóng Wordl Cup bắt đầu lăn trên sân vận động để thêm một lần thấy được sức vươn mình trỗi dậy của miền địa đàng trên sa mạc.
Trong đêm rời Doha, từ trên máy bay chúng tôi nhìn thấy cả kinh đô ánh sáng chói rực muôn màu sắc, hy vọng được trở lại khi trái bóng Wordl Cup bắt đầu lăn trên sân vận động để thêm một lần thấy được sức vươn mình trỗi dậy của miền địa đàng trên sa mạc.
Trong đại sảnh của một siêu thị
Tôi bỗng nhớ lại như in đoạn đối thoại ngắn ngủi với một công nhân lái xe tải
quê Hải Dương tình cờ gặp trong siêu thị, khi tôi hỏi cảm tưởng về cuộc sống ở
Doha:
“Cháu nói thật, chú đừng giận. Chú phải biết là chú sang tham quan, đi ngắm cảnh thì nơi đâu mà chẳng đẹp. Chú thử ở nửa năm, đi lao động như bọn cháu mà xem, không đẹp như chú nghĩ đâu. Cơ cực lắm, nắng nóng, ốm đau, lương bổng thấp, chẳng biết vui chơi giải trí là gì. Đấy, chú xem, siêu thị gì chẳng có, nhưng mình có tiền đâu mà mua sắm, càng xem lại càng tủi.
Giá có chút tiền hay có công ăn việc làm ở nhà thì cháu về Việt Nam ngay, tuy bụi bặm, thức ăn cái gì cũng ô nhiễm, nhưng cây cối thì nhiều, có anh em, có bà con, bạn bè chú ạ. Ở quê mình nếu có đám ruộng đi cày, dù đói còn sướng gấp vạn lần đi làm thuê”.
Tôi lặng người đi.
Đúng là Doha vô cùng giàu có và phồn hoa, nhưng không phải là vườn địa đàng cho những người xa nhà lao động kiếm sống.
“Cháu nói thật, chú đừng giận. Chú phải biết là chú sang tham quan, đi ngắm cảnh thì nơi đâu mà chẳng đẹp. Chú thử ở nửa năm, đi lao động như bọn cháu mà xem, không đẹp như chú nghĩ đâu. Cơ cực lắm, nắng nóng, ốm đau, lương bổng thấp, chẳng biết vui chơi giải trí là gì. Đấy, chú xem, siêu thị gì chẳng có, nhưng mình có tiền đâu mà mua sắm, càng xem lại càng tủi.
Giá có chút tiền hay có công ăn việc làm ở nhà thì cháu về Việt Nam ngay, tuy bụi bặm, thức ăn cái gì cũng ô nhiễm, nhưng cây cối thì nhiều, có anh em, có bà con, bạn bè chú ạ. Ở quê mình nếu có đám ruộng đi cày, dù đói còn sướng gấp vạn lần đi làm thuê”.
Tôi lặng người đi.
Đúng là Doha vô cùng giàu có và phồn hoa, nhưng không phải là vườn địa đàng cho những người xa nhà lao động kiếm sống.
Matxcova ngày 25/3/2017
Nguyễn Huy Hoàng
Theo http://www.nguoixunghekiev.vn/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét