Đằng sau những nụ cười 3
23. Để gió cuốn đi 
Đời sống thật đáng yêu. Tôi thực sự nghĩ như vậy khi bước chân vào năm mới, khi treo cuốn lịch mới lên tường, khi thay đổi cuốn sổ ghi show, khi nhận cú phone đầu tiên lúc đồng hồ vừa chỉ 12 giờ 15 của Sơn Tuyền, ngay khi chúng tôi bước vào nhà với những cành lộc đầu năm.
Tưởng mình đi chiều 30, ai dè mở vé máy bay ra mới biết sẽ được đón Giao thừa ở nhà. Sáng mùng Một Tết cũng như những buổi sáng bình thường. Café xong, tắm rửa sạch sẽ, quần áo gọn gàng ra phi trường. Các con vẫn đi học như thường, mặc dù tụi nó cũng biết hôm nay là Tết và đêm Giao thừa, cả hai chịu khó thức với bố mẹ, xem bố mẹ cúng Trời Đất, đi hái lộc và lì xì.
Tuy là đầu năm, tôi đã thấy vất vả. Dường như cuộc đời tôi là cả một chuỗi dài vất vả liên tục. 5 giờ sáng, trời lạnh như dao cắt. Mỹ Hoàng chở tôi lên tận phi trường Los Angeles đi Canada. Cả đêm không ngủ, tôi hối Hoàng về trước. Chờ đợi một mình ở phi trường là nghề của nàng bởi đầu năm, làm phiền cô em như thế là quá nhiều rồi. Phải nói là Hoàng thương tôi lắm, chứ nếu là người khác, cái đó còn phải hỏi lại. Dễ dầu gì lôi người ta ra khỏi nhà vào giờ đó.
Vào trong phòng rồi mà tôi vẫn lạnh. Lạnh vì thiếu ngủ và đói. Áo lạnh ôm ở tay mà không dám mặc, sợ bị đòn vì tội lấy lông thú làm áo. Đành ngồi chịu trận 2 tiếng đồng hồ. Chuyến bay cũng thập phần khốn khổ, khốn nạn. Tàu dừng ở Toronto. Chờ 4 tiếng đồng hồ mới có chuyến đi Quebec. Tổng cộng 12 tiếng nghĩa là dài và lâu bằng từ Los đi Âu châu. Vừa từ xứ tuyết về, lại đến nơi phủ đầy tuyết. Được đi hát ngày đầu năm, vui thì có vui nhưng cái sự đi đứng cực khổ lại không thể tránh khỏi.
Đã rất nhiều lần trên Thời Báo, tôi kể cho mọi người cùng nghe những gian nan của các ca sĩ. Có người tin vì biết rõ chúng tôi như cậu mợ Du Miên, như chị Lâu, như Kathy Huệ. Biết rõ vì đã nhiều lần gặp chúng tôi khi vừa ở phi trường về. Không thể tả được cái... tấm nhan sắc sau nhiều tiếng đồng hồ bị máy bay nhồi như nhồi bột. Có nhiều người không mấy tin lắm...
“Mấy mợ ca sĩ chúa là làm màu, nhõng nhẽo, đứt cái tay mà làm như là đổ ruột. Tàu bay nó bay chứ có phải mình đội tàu bay đâu mà kêu. Nghéo một cái đã tới nơi. Vừa được ăn, vừa được hát, vừa được nói, vừa được gói mang về. Sướng thấy mẹ, còn cứ lãng nhãng kêu rêu. Cứ như là bị đi làm thuỷ lợi hay kinh tế mới không bằng”.
Mà nào đã hết đâu. Vừa về đến nhà đã có điện thoại... đòi nợ. Mợ Lệ Thu đòi nợ... ăn. Số là hồi trong năm, hồi năm ngoái, gặp nhau ở tiệm Nhật Thụy, mợ đòi ăn nộm rau muống. Món này chỉ có Bắc kỳ rốn mới rành nhưng nó lích kích, lỉnh kỉnh mà mùa Đông, rau muống mắc hơn hột xoàn. Tuy nhiên bạn mình một năm đòi ăn có một lần, mệt cỡ nào, rau mắc cỡ nào tôi cũng phải làm kẻo đầu năm, đầu tháng nợ nần không trả không xong với mợ Lệ Thu. Trong khi đó, mợ Ngọc Minh đòi mắm kho, tôi kho cho một nồi to tướng nhưng mợ thì bóng chim tăm cá. Đầu năm thì đầu, tôi cũng gọi mợ cự nự một hồi. Giọng mợ... thều thào cố hữu... “Tao phải làm việc, mệt quá, 9-10 giờ đêm mới bò về nhà, có kịp ăn uống gì đâu, leo lên giường nằm thở cũng no rồi. Tuần sau... nấu nữa nhé.” “Đúng rồi Minh ạ, tao đang thiếu... bà nội để hầu đây. Tuần sau sẽ nấu nhưng tuần sau năm tới nhé cưng.”
Mỗi người đòi nợ một món. Sơn Tuyền thì bún riêu, Hố Nai lớn thì bún bò. Cô Hiền đòi cá hấp trong khi đầu bếp này cái gì cũng đớp, đớp như cá tra, cá vồ. Nộm rau muống làm xong, nhường cho chồng, cho bạn, cho vợ chồng Nhật Thụy. Nửa đêm, còn lại vài cọng, tôi gắp ăn đỡ cho biết mùi và đỡ thèm. Nói nghe tội nghiệp nhưng thật ra với tôi, chút mắm muối cũng xong bữa. Nhìn tôi ăn, mọi người sẽ nghĩ rằng ăn như thế, chẳng mấy lúc mà khá. Cái thú của tôi là nấu và ngồi nhìn... người khác ăn. Nhìn người ăn, tôi cảm thấy như chính mình ăn và tự động no theo.
Một tuần ít nhất tôi nấu ba món đặc biệt cho gia đình và các bạn. Nhưng cũng chỉ là nghề tay trái của nàng. Cái chính dĩ nhiên vẫn là hát và làm băng nhạc. Ít khi tôi nhắc đến các băng nhạc của mình trên trang báo Thời Báo dành cho tôi. Sợ lại vướng vào cái bịnh tự quảng cáo cho mình. Tuy nhiên, từ mấy chục năm nay, tôi sống chết với con đường mình chọn nên gì thì gì không thể tách rời những công việc này ra khỏi sinh hoạt hàng ngày của tôi. Nó cũng quan trọng và được tôi yêu như cái việc nấu nướng hầu bạn bè vậy. Người ta thường nói hai cái đầu bao giờ cũng hơn một. Tôi chỉ góp ý chút chút vào dự tính của Đoan nhưng nhiêu đó cũng đủ gây ra những trận bàn cãi sôi nổi. Bàn để tìm ra cái tốt hơn cho mình, rồi nghe thêm ý kiến của các bạn. Chúng tôi, cả hai đều biết nghe, biết nhìn nhận khuyết điểm của mình. Người có tiền làm được việc là chuyện thường, không đáng nói. Người có tiền đôi khi cũng... ngu vậy, huống chi mình không có bao nhiêu, muốn làm được việc, nghĩa là muốn làm một việc gì tương đối được phải cần nhiều cố gắng, phải biết nghe, biết nhìn. Cho dù có học lóm của người thì cũng nên tìm cái hay mà học.
Làm băng nhạc hay video chúng tôi chỉ nghĩ mình làm cho mọi người rồi mới cho chính minh. Cái sì tin của mình từ hồi nào tới giờ được mọi người đồng ý thì cứ thế mà khai triển thêm ra thì sẽ không phụ lòng ai. Bắt chước người khác là điều tối kỵ. Tôi ít khi cho người khác ăn ốc, mình ôm vỏ đi đổ. Ganh đua, cạnh tranh bằng chính khả năng của mình. Đó là ý kiến của tôi, một người... dốt nhưng không... ngu. Tôi phục vụ cho người yêu mình từ bao nhiêu năm qua. Ngày mình còn trẻ, mọi người cũng còn trẻ. Giờ mình lớn hơn, mọi người cũng lớn hơn nhưng vẫn cứ theo nhau mãi. Ngày nào những người yêu tôi không còn, tôi cũng... đi luôn.
Tụi tôi học hành chẳng bao nhiêu bên cạnh cái túi rỗng, nhưng xứ Mỹ này dù không mấy yêu nó, dù chống Mỹ đến cùng, cũng phải công nhận rằng đây là một xứ sở có quá nhiều cái hay, cái tốt để mình học và bắt chước. Dĩ nhiên không thể nào đủ cả mười nhưng ít ra cứ bắt chước hay học được một trong một ngàn cái hay của họ thôi, mình đã khá hơn rồi. Chính vì nghĩ như thế, chúng tôi ít xem video của Việt Nam. Tránh được nhiều thứ, cố gắng thu nhập cái hay của người, chế biến đi cho hợp... khẩu vị người mình. Trong tinh thần đó, chúng tôi bắt tay vào cuốn video kỷ niệm 50 năm của đời tôi.
Xin Trả Nợ Người đang được bắt đầu sau một năm dài chuẩn bị, bàn cãi, lấy ý kiến của nhiều người, nhiều giới khắp mọi nơi. Cái khó là tôi không muốn giống ai. Không giống thì không sợ có sự so sánh. Nó cũng như cái tóc của tôi 30 năm nay. Nó như thế, giản dị như nó là tôi. Thế thôi. Những cảnh đã quay, coi lại, thấy không “đạt” lắm. Bỏ. Bỏ ngay không thương tiếc dù biết rằng mình vừa đốt một ít tiền. Đốt thế chứ phải đốt thêm nữa, tôi cũng không ngần ngại. Tuổi đời và tuổi nghề đã không cho phép tôi làm việc một cách... bôi bác, giựt tiền của người ta.
Quanh mâm cơm, chúng tôi ngồi bàn bạc với nhau những điều nên làm, cái gì nên tránh. Sơn Tuyền là một người thông minh và rất thẳng tánh. Anh Dzu có mắt nhìn và kinh nghiệm sân khấu. Tô Quang nắm rõ thị trường và thị hiếu khán giả. Khánh Phương có tấm lòng yêu nghề. Thầy Thiêng kinh nghiệm chiến trường đầy mình. Cùng ngồi với nhau. Cùng muốn... trả nợ người một cách nghiêm chỉnh, đứng đắn, đầy thận trọng, sự thận trọng của người biết... yêu mình, yêu công việc của mình nhưng ít tiền.
Bây giờ mọi chuyện đã xong xuôi. Chỉ còn chờ lúc đèn sân khấu bật sáng và máy quay bắt đầu hoạt động. Thật không uổng công tôi sau những chuyến đi thập phần vất vả còn cong đuôi lên nấu nướng. Được cái bạn bè thương, lúc nào cũng sẵn sàng cho tôi những ý kiến đúng và tốt. Cho đến bây giờ thì tôi rõ một điều là tôi không chơi với người xấu mặc dù tôi thừa biết cái gì đúng, cái gì sai, cái gì xấu, cái gì tốt. Nhưng gặp được bạn tốt vẫn là điều đáng quý vì người tốt vốn hiếm hoi, người tốt mà lại tốt với cả người khác. Ôi thắp đuốc giữa ban ngày cũng khỏi thấy nữa mà.
Từ băng nhạc, mix xong cũng cho bạn nghe. Xin ý kiến. Bài nào nên để đầu băng. Ông Thành Hiện Đại, Kathy Huệ, Sơn Tuyền, ông Thiêng luôn luôn là những người nghe và xem băng của tôi đầu tiên. “Bài này dở hả? Bỏ luôn. Xách cổ nó bỏ qua một bên.” Cứ như thế mà hiện giờ tôi có 20 bài... nằm chơi xơi nước, chưa biết đến bao giờ mới đụng tới. Đó cũng là lỗi của tôi, thấy bài hay, thấy người ta hát hay, tôi tưởng mình cũng có thể hát được, bèn nhắm mắt thâu. Hát xong, khi nghe lại mới thấy mình... hố. Mình đâu phải người ta. Đồng ý là ca sĩ có thể hát được tất cả các bài hát mình thích và nhạc sĩ làm ra một bài hát để mọi người ai hát cũng được, nhưng có người “đạt” có người không. Rủi mà mình rớt nhầm cái “không được” ấy thì coi như mình ngu và mất tiền toi.
Bác Lê Nguyễn cười bảo tôi: “Con mẹ này kỹ quá, sao mà khó quá vậy.” Bác Lâu bảo: “Tôi thấy được đấy chứ, sao bà lại chê. Bỏ uổng quá.”... Khánh Phương khen hay. Đoan bảo “OK được lắm rồi, anh thấy được”... “Anh thấy là một chuyện”. Ai thấy cũng không quan trọng bằng chính mình. Bao giờ cũng vậy. Tôi nghĩ... mình có thể khá hơn. Và dù cho băng có mix rồi, tôi vẫn lấy phòng, chịu tốn tiền thêm để hát lại. Có thể dở hơn nhưng cứ thử, may ra khá hơn chăng. Vả lại cái lần trước còn giữ đó, có xóa đi đâu. Nếu hát lần sau dở và biết chắc mình không thể hay hơn được, rằng sức mình chỉ ngang đó, thì lại xài lại cái đã hát. Có sao đâu. Nhưng ít nhất là tôi cảm thấy yên ổn khi đã cố gắng hết sức mình.
Nhiều người đã hỏi khi nào có Xin Trả Nợ Người? Tôi không biết chắc. Khi nào xong sẽ có. Chúng tôi có thì giờ và cũng đã ngày hai bữa từ bao nhiêu năm nay nên không bao giờ vội vã. Gạo mình chưa nấu thì cũng còn đó. Cũng là của mình. Ai muốn làm gì cứ tự nhiên. Đi vội, đi nhanh, dễ vướng dây, dễ vấp té. Cứ từ từ mà chắc. Người ta khi yêu, 30 năm còn chờ được cơ mà. Miễn là khi gặp, người mình yêu đừng bèo nhèo quá, mà muốn không bèo nhèo thì phải trau chuốt cho gọn gàng. Ấy thế mới biết ở đời chẳng có gì là dễ cả. Nếu được yêu, chín sẽ bỏ làm mười. Ngược lại dù có hay mười mươi đi chăng nữa cũng chỉ vứt thùng rác mà thôi. Tóm lại, ở đâu cũng thế, bên Tàu bên Tây cũng như bên Ta, cái tiền chẳng có nghĩa lý gì. Cái Tâm, phải, chỉ có cái Tâm mới đáng quý mà thôi. Cái Tâm với chính mình, với đời sống và trong công việc, kể cả việc nấu ăn trả nợ bạn bè.
24. Châu Âu... lạnh
Ở Mỹ gần 20 năm, tôi biết tiểu bang tôi đang ở chỉ có 2 mùa. Mùa nóng đến chín cả người, sắp tới và mùa lạnh, đủ lạnh đến xuýt xoa, sắp qua. Chẳng cần giở lịch coi ngày tháng. Chỉ thấy ong bắt đầu trở về làm tổ, cây lá xanh mởn những nụ mầm mới và đóa hoa đào nở muộn màng, phớt hồng, mỏng manh bên những bông hồng rực rỡ, tôi biết bây giờ mùa Đông chỉ còn lại những thoáng lạnh khi màn đêm buông xuống.
Với một người không bao giờ cần biết đến ngày tháng, giờ giấc như tôi, biết như thế là quá nhiều. Mà sở dĩ tôi biết được là bởi tôi đang chuẩn bị lên đường. Sẽ lênh đênh, không phải bên sông Hương mà là vùng trời Âu châu quen thuộc. Cảnh vật nơi đó quen thuộc đến độ tôi thích trùm mền nằm nhà đọc truyện kiếm hiệp hay coi cải lương hơn đi ra ngoài. Âu châu cũng là một vùng thường có những cơn lạnh, cơn mưa bất chợt nên tôi phải nhắc chừng Đoan theo dõi tin thời tiết ở báo hằng ngày. Áo để hát là điều không thể thiếu và áo ấm. Vừa đủ ấm cho tháng này.
Nếu nói về lạnh, Đức và Pháp không lạnh bằng một vài tiểu bang của Mỹ và Canada. Nhưng cái gió của Âu châu dễ làm mình bị cảm, nhất là ở những nhà ga xe lửa, một nơi trống trải, thiếu tiện nghi. Bốn bề là gió, không có một chỗ cho mình ngồi nghỉ chân chờ tàu và tránh gió. Nếu Chúa còn thương, cho hát thêm vài ba năm nữa hay mươi, mười lăm năm, tôi cũng không bao giờ quên chuyến đi từ Đức qua Pháp của tôi và Tuyết Nhung hồi tháng 1 vừa qua.
Đó là một đêm mưa. Mưa không lớn lắm nhưng lạnh. Cái lạnh kỳ cục buốt xương cắt thịt như mùa Đông ở Huế. Lạnh và gió. Xứ Âu châu tiếng là văn minh nhưng lại có nhiều điều rất phiền nhiễu, nhiêu khê, chậm tiêu. Muốn đi xe lửa, phải mua vé trước tại ga. Thực lòng tôi không muốn đi, nhưng đã hứa giao băng nhạc cho Ngọc Hoàng, lại là CD mới. Có bán cái mới, mới có tiền làm cái tiếp theo. Thu tiền CD này đem về lấy CD kia bán. Phần Tuyết Nhung cũng muốn trở qua Pháp để mua một... cái quần mà cô nàng không kịp mua tuần trước.
Hai chị em được linh mục sở tại cho ăn cơm tối, rồi hối hả nhờ ông Sỹ và ông Sâm chở tới ga Duisburg. Tụi tôi không biết đích xác giờ nào tàu đến, chỉ đoán chừng khoảng 11 giờ 50 tối. Bà bầu Chi cũng xác nhận như vậy. Nhưng vì không chắc ăn nên tụi tôi đến quá sớm. Cả bốn người đi vòng vòng mãi không tìm ra chỗ bán vé. Cái va-li nặng như một cái cùm, bốn bánh xe gãy một còn ba. Quặt quẹo đẩy không được. Đi nữa thì đi không nổi, muốn ngồi nghỉ thì không lấy nửa cái ghế. Gió cứ lồng lộng thổi luồn tứ tung. Chận dân Đức lại hỏi thăm chỗ bán vé. Mình nói tiếng Đức được nhưng tụi nó dù có hiểu cũng chơi cái tình lờ lắc đầu không chỉ. Sau cùng, tôi hối hai ông Sỹ, Sâm hỏi thăm hai anh chàng mặc đồ có vẻ là công nhân làm việc ở nhà ga thì được biết vé sẽ bán trên xe lửa chứ giờ này, các quầy bán vé đã đóng cửa từ khuya.
“Thôi rồi, cái điệu này thể nào cũng bị phạt...” Ông Sỹ nhảy dù nhất định cãi... “Làm gì có chuyện ấy, tôi biết mà. Cứ lên xe lửa mua cũng được vậy. Luật ở đây như vậy mà. Tôi biết rõ...” “Nhưng anh đã đi xe lửa lần nào chưa?” Cả hai ông nhìn nhau rồi nhìn tôi và lắc đầu. 11 giờ 45 tàu sẽ ghé và chỉ ghé 2 phút. Thấy trời lạnh quá, tụi tôi cũng ái ngại cho lòng tốt của hai ông cựu sĩ quan của mình. “Thôi, cảm ơn hai anh, cứ để tụi tôi chờ một mình cũng được, chứ trời lạnh thế này, hai anh mặc phong phanh quá, thế nào cũng ốm mà thôi...”. Ông Sỹ và ông Sâm cùng cười rất hăng hái... “Ôi, có gì đâu, tụi này ở đây quen rồi. Vả lại ở trong có mặc đồ người nhái, hai cô đừng lo...”
Tuy miệng giục các ông ấy về, lòng lại cầu mong các ông ấy đừng về vội. Của đáng tội, thấy và biết mấy ổng lạnh lắm rồi nhưng cái va-li của tôi dù không lạnh nhưng nó nặng quá sức. Nếu không có hai ông thần này, Tuyết Nhung và tôi làm sao xách nổi lên mấy bậc cầu thang kia. Nhất là trưa hôm đó, tôi đã nhắc chừng ông Sỹ rằng nhớ ghé ga mua giùm vé xe lửa nhưng ông cứ nhất định bảo rằng không cần thiết. Có lẽ vì thế, mấy ông ấy không nỡ bỏ hai chị em tôi một mình trơ trọi ngoài ga giữa nửa đêm.
Vần được cái va-li lên trên chỗ đợi tàu. Lạy Chúa, Đức Mẹ, gió ở đâu mà hung dữ đến thế. Lạnh đến nỗi tôi chảy cả nước mắt mà phải đứng chịu trên 15 phút chờ tàu. Ôi, 15 phút chờ dài như bao nhiêu thế kỷ và nếu không có ông Sỹ, ông Sâm, hai đứa tôi cũng không biết cách nào để mang cho được cái va-li lên tàu vì tay chân cóng cả lại rồi...
Được cái tàu hôm nay vắng quá. Có lẽ vì lạnh và vì kinh tế Âu châu cũng... thất thu như Mỹ nên ít người nghĩ đến chuyện đi chơi. Mà ngay cả tụi tôi đây, nếu chẳng vì miếng cơm manh áo, ai dại gì nửa đêm, nửa hôm đội mưa gió ra đi, dù là đi Paris. Chẳng mất công tìm couchette, hai đứa tấp vào một toa trống cho hút thuốc. Kéo tay ghế lên là có thể ngả lưng làm một giấc thẳng cò tới Paris. Tuyết Nhung thì ngủ ngay. Tôi hoàn toàn không. Không ngủ được và không dám uống thuốc ngủ. Không dám ngủ. Ngồi hút thuốc lá vặt chờ anh chàng bán vé.
Y chang những gì tôi nói... “Tao bán cho tụi bay vé này chỉ tới biên giới thôi nhé (biên giới giữa Đức và Bỉ là thành phố Aachen, đọc là A-khan) và vì tụi mày không giữ chỗ trước nên tụi mày phải trả thêm tiền...” Thôi, dại rồi mới biết khôn làm sao đây. Tàu chạy qua Essen, qua Kohln rồi tới Aachen... “Tụi mày phải mua vé từ đây tới Paris...” Tôi trả tiền, cất vé kỹ càng rồi ngả lưng, nhắm mắt... để đấy chứ nào dám ngủ. Mà quả đúng như vậy, chỉ lát sau là có mấy ông Tây nhào vào hỏi giấy tờ. Rồi tàu lại chạy. Rồi lại ngừng, lại có vài người lên, lại có vài thằng khùng kéo cửa thò mặt vào ngó một cái rồi rầm rập kéo đi. Chả có một tiếng... sorry êm ái như ở xứ mình.
Mọi việc xong xuôi, tôi chán Tây quá rồi bèn nhờ vợ chồng Phương chở ra ga sớm vì đường đất Paris từ 4 giờ là kẹt xe khủng khiếp. Ai vô phúc bị bệnh, bị tai nạn thì cứ gọi là cầm chắc cái chết trên xe cứu thương, vì có hú còi đến vỡ tung cái thành phố đẹp nhất Âu châu là Paris này cũng chẳng có cái xe nào tránh chỗ cho đi. Tôi chưa tìm ra, chưa biết đánh vần chữ “lịch sự” ở Tây. Hoài của.
25. Hội Cầu kho
Mỗi con người, khi đến cái tuổi mắt không còn xanh, tóc không còn đen, môi không còn hồng, dấu vết để lại của thời gian là những nỗi héo hắt tiêu điều trên nét mặt, trong dáng ngồi chịu đựng, trong dáng đi rã rời mệt mỏi, cố giữ cái thân mình trên đôi chân lê từng bước một. Người đã già. Người đã quá chán chường, ngán ngẩm cái cuộc sống đầy ưu phiền. Người buông tay. Người sắp buông xuôi. Đây là lúc người ta tìm lại cho mình tuổi thơ. Người trở lại, một mình, tìm về căn nhà quá khứ. Thắp lên ngọn nến nhỏ. Rất nhỏ. Đủ soi thấy một chút đời đã qua. Người sẽ buồn hơn. Người sẽ thấy lòng ấm áp hơn. Người sẽ thấy cơn đau dịu lại. Cuộc đời. Đời sống. Vẫn còn đáng sống. Trái tim vẫn đập, tuy rất nhẹ, những nhịp yêu thương. Người còn có nơi chốn để nghĩ về. Còn cả một khoảng trời cao xanh bao la để ngóng vời. Còn thấp thoáng đó đây, xa gần, khuôn mặt bằng hữu còn hiếm hoi nơi này, nơi đó, để nhắc nhở: Cánh cửa mở ra, cái ta nhìn thấy đầu tiên và rõ ràng nhất... là chính mình.
Nhưng cứ nhốt mình trong căn phòng kỷ niệm, cứ trói buộc mình với cái quá khứ đã tan tành như khói thuốc. Ngẫm cũng không ích gì. Đồng ý quá khứ cho ta một chút hãnh diện. Nếu có. Kỷ niệm cho ta chút ấm áp dịu dàng. Nếu có. Tuy vậy... để sống còn thì hãy thả trôi đi tất cả. Quá khứ, kỷ niệm tô điểm cho đời sống ta, thì được. Nô lệ vào nó thì... không xong. Ngày xưa... Ngày xưa là... ngày xưa. Dường như là điều... không có thật nữa. Bất cứ điều gì bắt đầu bằng hai chữ... Ngày xưa. Đã là thần thoại. Đã là huyền thoại. Cười. Huyền thoại là điều... không có thật.
Trải qua thời gian dài lêu bêu, trôi nổi xứ lạ, nhiều người đã quá khổ sở với cái quá khứ của mình. Không thoát ra được. Làm như nếu tách ra, mình sẽ không còn... là mình nữa. “Đời tôi ngốc dại. Tự làm khô héo tôi thôi” (Trịnh Công Sơn). Lại cười. Phải nhìn tới, đi tới dù đôi chân đã mệt, dù cái thân này đã mỏi. Nhưng đường trường xa, còn xa. Còn phải đi. Tôi không muốn... vấp ngã nữa. “Thôi xếp lại, mơ non cùng ước thề. Bờ bến xa xin hẹn lại một ngày” (Phạm Nhuận) và dù không sát nhập cuộc đời. Tôi đứng bên lề, vui cái vui của người khác.
Một trong những cái vui là... lập hội. Ai có hội nấy. 2 người cũng hội. 3 người cũng hội. 100 người cũng hội. Vui chứ. Đây là hội La San, hội Gia Long, hội Trưng Vương, hội Cu-văng, hội Chu Văn An, hội những người yêu... mạt chược, hội những người yêu... súc vật, hội... tứ sắc, hội những người... mất đồ chơi, hội những... mẹ góa con côi, hội những người yêu âm thầm. Thôi thì đủ mọi thứ. Mỗi hội một vẻ. Ăn uống chí chạp, cười đùa bốn mùa, nhảy nhót tưng bừng hoa lá cho bõ những lúc giới nghiêm, thiết quân luật.
Thú thật với bà con cô bác, thấy người ta lập hội, vào hội, họp hội, chơi hội. Tôi cũng thèm lắm. Nhưng hồi nào tới giờ, từ thuở biết cắp sách đến trường, tôi chỉ thích... hát và thơ. Thế cho nên cái bằng tiểu học cũng không có. Năm đó tôi đi thi tiểu học. Đề bài luận văn là các em cho biết về mùa Hè năm nay. Chả là mùa Hè năm đó, trời nắng quá, Sài Gòn bệnh tật tùm lum, mọi người thở ra khói, song với tôi, dù Sài Gòn có trôi ra khỏi đất liền tôi cũng không để ý. Trong đầu óc một con nhỏ 12 tuổi sớm thích ca hát, văn thơ, tôi tả cái nắng Sài Gòn đầy những mộng mơ. Nào là trời xanh, mây trắng. Nào là những cuốn lưu bút xanh trao tay nhau dưới hàng phượng vĩ. Ôi toàn những chuyện trên trời dưới nước không hà. Chỉ nội nhiêu đó cũng đủ... trượt vỏ chuối rồi. Tôi giỏi nhất môn... học thuộc lòng. Cũng còn may là để sau này thuộc bài hát mà làm ca sĩ.
Đọc báo thấy quảng cáo hội họp, ăn uống, nhảy đầm ở Ritz, ở Diamond, ở Majestic, ở tùm lum nơi. Nghe bà con gọi nhau ơi ới như hò đò sông Cái. Hẹn nhau đi sắm đồ. Hẹn nhau đi làm tóc, làm móng tay, móng chân. Mà sốt cả ruột. Cali bốn mùa hội họp. Cái này vừa qua, đến mục khác. Nghĩ lại mình, thấy... tủi. Xuất thân trường... tiểu học... Cầu Kho. Tìm cả 10 năm mới ra được... một người. Ở Oakland. “Ồ chị, thấy chị viết ngày xưa chị học Cầu Kho, tôi cũng học ở đó.” Mừng như được tàu Mỹ vứt ngoài khơi Vũng Tàu, song chưa kịp mở miệng rủ rê lập hội, lập hè, người Cầu Kho đã biến mất. Song ít ra cũng biết được là ở Mỹ có một người biết hồi nhỏ tôi có... đi học.
Có một hội vui lắm là hội các... bô lão. Số là thỉnh thoảng tôi cũng có hát giúp vui cho các cụ trong những buổi họp mặt. Bố mẹ tôi ở San José cũng vào hội... người già. Đến đó tôi thấy các cụ đủ hết, nào Mỹ trắng, Mỹ đen, Phi, Lào, Miên, Mễ, Mít. Các cụ vẫn hùng dũng nhảy Bebop, quay Valse, lả lướt bước Tango. Có cụ run rẩy dìu người bạn đường của mình, cũng run rẩy không kém, theo điệu Slow, Boston... buồn. Các cụ bà quần áo phấn son rực rỡ, vòng vàng chuỗi ngọc giả sáng ngời. Các cụ ông cà vạt, com-lê, giày láng coóng, tay trong tay, mắt trao mắt.
Một hôm Đoan đưa tôi đi ăn trưa ở tiệm Viễn Đông của ngài Lâm Quang. Không biết hôm đó là ngày gì mà trong tiệm chỉ có hai vợ chồng chúng tôi là trẻ nhất. Toàn là các cụ ở tuổi bố mẹ tôi hoặc hơn. Các cụ... nói cười rân trời đất. Nào là con thằng này... hỏng rồi. Nào là con bà kia bỏ chồng lấy con ông nọ. Nào là bà đó mới hốt hụi rồi... dong luôn. Bà kia mới vừa mua một chiếc cẩm thạch cả... chục ngàn. Ông bà nọ vừa đi Tây chơi. Ông bà kia sướng thật, con cái người bác sĩ, người kỹ sư, cứ là ngồi mát ăn bát vàng, nhà nọ có... mả học. Ôi chuyện trò của các cụ nổ ra đôm đốp, văng qua chéo lại chiu chíu. Vui không chịu được. Tôi và Đoan ngồi nghe mà cảm thấy thức ăn hôm đó... ngon hơn.
Có một hội đáng lẽ phải được tổ chức sớm nhất, xôm tụ nhất là hội nghệ sĩ thì lại chìm lỉm nhất. Lạnh lẽo hương khói nhất. Ngày xưa, các cụ rủa sả là cái đồ xướng ca vô loài. Nhưng thử hỏi từ ngày xưa cho đến nay, hội nào lại không có cái thứ... xướng ca vô loài. Cũng phải có gì khác chứ. Từ chính trị, đến tôn giáo, vân vân và vân vân, ở đâu cũng lai rai dăm ba ca sĩ. Từ Mỹ đến Âu châu sang Úc châu. Đã hát thì mọi người gọi là ca sĩ cho tiện việc sổ sách. Không thể nói là tôi hát nhạc tranh đấu nên tôi không phải là... ca sĩ. Không thể nói là tôi chỉ hát nhạc Thánh ca, hát Phật ca nên không được... ghép tôi vào loại... ca sĩ. Ấy nói thế là sai, là... thiệt cho mình mà thôi. Bởi ca hát là một nghiệp dĩ không phải ai muốn cũng được. Và dù ở bất cứ thời đại nào, dưới bất cứ cái nhìn nào. Người ca sĩ với nghiệp dĩ của mình vẫn có một chỗ ngồi. Trong huy hoàng hay tăm tối là do mình không do ai đặt để.
Thế thì ca sĩ ở đây nhiều lắm. Có khi không bao giờ gặp lại nhau. Chỉ nghe tiếng mà thôi. Đông thế sao không lập hội hè gì cho vui. Để cái câu “hai cô ca sĩ có ưa nhau bao giờ”... chưa bao giờ đúng. Lập hội theo thiển ý của một người ngu dốt như tôi không có nghĩa là để ăn uống, nhảy nhót, vui chơi. Bởi không hội thì tụi tôi vẫn phải ăn, vẫn có những niềm vui dù nhỏ. Nhưng nghĩ đến câu “Một cây làm chẳng được gì”... và lại thấy ca sĩ Mỹ, Tây luôn luôn có mặt bên nhau trong mọi hoàn cảnh, nhất là trong hoạn nạn lúc nào cũng có người đưa cho bạn mình bám vào để đứng lên. Bèn lấy làm suy nghĩ. Suy nghĩ thôi chứ nhận thấy mình nhỏ bé, nghèo hèn, chẳng dám lêm tiếng. Từ bấy lâu nay, mạnh ai nấy sống. Đường ai nấy đi. Khổ ai nấy chịu. Chẳng ai chia với ai. Chẳng ai đưa... tay với ai. Sợ bị chém sao? Sợ bị kéo cho... ngã theo sao? Thành ra ba cây chụm lại vẫn là ba cây.
Trong giới ca sĩ, có người may mắn, có người bất hạnh. Có người giàu, có người nghèo. Chẳng ai để ý đến ai. Nếu có thì toàn là những chuyện riêng tư để bàn ra, tán vào, thêm thắt cho tăng phần ly kỳ rùng rợn. Giới ca sĩ đông nhất, được yêu thương nhiều nhất (tổng thống cũng không bằng). Lại chẳng bao giờ ngồi lại nói chuyện với nhau. Chỉ tay bắt mặt mừng lúc đó thôi. Quay lưng đi. Mọi chuyện lại khác. Dù ở đâu, ca sĩ cũng được kêu gọi góp mặt, nhưng tai tôi đã nghe rất nhiều, rất nhiều người, kể cả bầu show gọi ca sĩ là thằng này, con kia. Ấy là vì vẫn có người cho ca sĩ là hạng vô loài. Vậy thì khi mình ngã, ai nâng. Khi mình về già, liệu mình có thể vào hội những người già như một người bình thường không.
Nhạc sĩ to nhất, lớn nhất - Phạm Duy - ở đâu, sao không thấy làm gì để dìu dắt anh em, con cháu. Ông Hoàng Thi Thơ, ông Lam Phương, ông Văn Phụng ở đâu sao không ai nhúc nhích. Sao các ông không đưa ra những khuôn vàng, thước ngọc cho đám hậu sinh này... khả úy hơn. Có lúc tôi trộm nghĩ rằng chắc các ông này không muốn... chia chác chút... mặt trời cho ai chăng. Tôi mong các ông trở thành... Đinh Bộ Lĩnh phất cờ lau, Lê Lợi áo vải đất Lam Sơn vùng lên... dẫn dắt đám... lâu la này, sát cánh nhau dưới... trướng của mấy ổng. Giúp đỡ nhau ở đây và nghĩ đến những bằng hữu không có ở đây. Một mình ông Trầm Tử Thiêng mình hạc, xương mai è cổ ra gánh cả... Coi bộ vất vả lắm chứ chẳng chơi. Biết giành ăn, giành mặc, giành đẹp, giành sang. Sao cái này không ai... giành.
Các chị Trưng Vương, Gia Long - Convert vừa đẹp vừa giàu, vừa có học lại hát hay - đang giành sân lấn đất ca sĩ chuyên nghiệp đó. Liệu mà lo kẻo lại mất hết cả show. Lại còn hội nhớ Huế nữa. Các o, các mệ đất thần kinh véo von như chim, cũng đáng ngại lắm. Bà con ta chớ ngủ quên trên chiến thắng cá nhân để lúc thức dậy thấy người về tới mức ăn thua không phải là... phe ta thì... vỡ nợ.
Không nghĩ tới chuyện hội hè thì thôi. Nghĩ đến lại... ứa gan. Bà con... Cầu Kho đâu hết rồi. Đứng lên lập hội đi chứ...
Đó là điều tôi mong muốn. Một ngôi trường tiểu học nhỏ bé. Một mảnh vườn xinh xắn. Một góc phố của Huế xưa. Một khoảng đất nhỏ của đồi thông ngút ngàn Đà Lạt. Chúng tôi sẽ trở lại đó. Bao nhiêu lá me trên đường Duy Tân gom lại hết, thả đều trên những con đường tôi sẽ đi qua. Lá sẽ reo mừng đón bước chân tôi. Ngày đó tôi sẽ mở hội. Mở hội trên cả ba miền. Tôi sẽ... tôi sẽ... khóc rất nhiều.
26. Nơi chốn bình yên
Tết Nguyên Đán năm nay, chúng tôi không cảm thấy vui nhiều dù cũng sắm sửa đủ mọi thứ cho ba ngày Tết. Đêm Giao thừa, chúng tôi dặn các con phải có mặt ở nhà. Sự sum họp đầu năm. Và đây cũng là một trong ba cái Tết, chúng tôi cùng nhau đón Giao thừa trong 20 năm ở đây. Bàn thờ Đức Mẹ thì bao giờ cũng có hoa tươi đèn nến 24 trên 24. Một bình hoa tươi. Một chậu mai vàng bằng lụa Kathy tặng. Một mâm trái cây gồm năm loại và bó nhang thơm thắp lên cúng lễ Tổ Tiên Trời Đất. Qua 12 giờ, tôi một mình đi hướng Nam tìm hái lộc. Một cành Ngọc Thạch, một cụm cúc nhỏ bông trắng nhụy vàng và một nụ hồng nhỏ xíu. Trở vào nhà tự xông đất lấy, lì xì cho hai con, vợ chồng chúc Tết nhau xong là vừa cảm thấy... hết Tết.
Tôi nghe người ta nói cái loại cây có tên gọi là Ngọc Thạch vì lá nó xanh mầu ngọc và là loại cây chẳng cần phải tưới bón nâng niu, tự nó đâm chồi rễ con và sống dễ như cỏ dại. Ngày tôi mới dọn về đây, Đoan lượm được một cành nhỏ bị bỏ lại vì gẫy, nằm lăn lóc ngay lối vào nhà. Anh mang nó trồng trong chậu một cách rất vô tình, không hề chăm lo hay ngó tới, vậy mà mười mấy năm qua, cây Ngọc Thạch cứ sởn sơ lớn mạnh, xanh mơn mởn và đã cho hoa mấy mùa. Từ đó Đoan gọi nó là cây... Lệ Mai, ý là cây cũng như người không cần... tưới bón chăm sóc mà vẫn lớn. Đoan cũng đặt thêm tên cho cây là Lệ Mát vì nó... điên giống tôi, người điên không cần ăn cũng sống, mưa gió bão bùng hay nắng cháy da nung xương vẫn thản nhiên sống. Tôi không hề than vãn và cây không bao giờ lên tiếng. Tôi và cây rất gần gũi với nhau.
Nụ hồng bé tí tôi cắt đại trong đêm. Nó còn bé quá, bác Lê Nguyễn phán ngày mồng 1 Tết, không biết nó có nở được không. Tuy không bao giờ tin dị đoan xong thường người cắt hoa dâng bàn thờ Đức Mẹ là Đoan bởi nếu là tôi, hoa ít khi nở trọn vẹn. Vậy mà nụ hồng từ từ lớn cùng với cây mai vàng, tôi xin được của ông Nguyễn Đức Lập. Trong 5 ngày đầu năm, tất cả hoa trong nhà tôi nở thật đẹp, cho đến hôm nay chưa thấy dấu hiệu... sắp tàn. Bên cạnh là hai chậu đại đóa màu vàng của chị Lâu cho như mọi năm, cặp bánh chưng của Hoan Vân. Chúng tôi có một cái Tết không huy hoàng ầm ĩ mà giản dị gói ghém thân mật.
Tôi không cảm thấy vui trong những ngày Xuân là bởi sức khỏe không khá lắm và một nỗi buồn không biết bao giờ tôi có thể nói ra được, tôi đã chợt bắt gặp trong mùa Giáng sinh vừa qua. Nỗi buồn này cũng sẽ có thể đè nặng mãi trong tôi cho tới ngày tôi nhắm mắt. Thêm vào đó là nỗi lo, những âu lo thoạt nghe qua, ai cũng cho là quá đáng. Lo cho cái Đêm Sinh Nhật 50 của mình. Chỉ có người thực sự ở trong bóng tối mới biết cái mênh mông sâu thẳm, cái buồn bã bất tận, cái lạnh lùng, cô lẻ, cái ngậm ngùi trăn trở của đêm dài, của bóng tối. Mấy ai có thể thực sự hiểu được, nhìn thấu được nỗi bi thương luôn luôn được giấu kín đằng sau nụ cười.
Bây giờ, chúng ta đang ở vào những ngày tháng rất mới của một năm mới vừa bước tới. Có thể nào cùng nhau tâm sự được chăng? Dĩ nhiên cái tâm sự, tự nó đã không hứa hẹn những niềm vui. Người đời thường giấu kín hạnh phúc của mình nhưng lại luôn luôn mong được sự chia sớt của mọi người về một nỗi buồn, về một niềm đau. Có nên như thế ở những ngày đầu năm không? Ngày tháng của Ðất Trời nên ngày nào cũng thế, cũng giống nhau. Mới hay cũ là do ta mà thôi. Thế thì xin cho tôi được giãi bày tâm sự riêng của mình hôm nay. Chẳng lẽ không còn có thể có được một người hiểu mình, trong những trái tim còn đập quanh đây.
Tôi 50 tuổi. Ðiều này cũng không có gì là lạ lắm nếu chỉ nói suông như thế. Nhưng 50 năm với tôi còn có nghĩa là... nửa thế kỷ. Chúa ơi, nửa thế kỷ đối với một người đàn bà nào cũng có nghĩa là đã bắt đầu đi vào bóng tối của cuộc đời. Cũng có nghĩa là... thôi nhé, những mơ ước kể từ nay chỉ là ước mơ. Buồn chứ. Nếu nói rằng mình không buồn là không đúng, có chứ, nhiều, ít tùy theo hoàn cảnh của mỗi người. Trên nguyên tắc, tôi cũng chỉ là một người bình thường như bao người. Khổ một nỗi là chẳng hiểu may mắn hay bất hạnh, tôi lại được hưởng một khoảng thời gian tuyệt vời. Nó đến với tôi như Trời xuống và nó đã trở thành máu xương tôi, hơi thở tôi, đời sống tôi. “Nó” là gia tài của tôi. Một thứ gia tài mang theo cả hạnh phúc lẫn bi thương.
“Phải làm một cái gì trong ngày sinh nhật 50 đi chứ”. Các bạn bảo thế. Làm gì bây giờ? Thì chắc cũng lại một nồi mắm, một nồi giả cầy, gỏi tôm thịt hay cá nướng như mọi năm thôi chứ còn làm gì khác... Ðâu được, nếu sinh nhật 50 của bạn mà chỉ làm như thế, chúng tôi e rằng bạn hơi có vẻ tự... bạc đãi mình đấy. Thế tôi phải làm cái gì bây giờ, chả lẽ xuống Bolsa đứng giữa đường mà la lên rằng: “Này bà con ơi, hôm nay sinh nhật tôi đấy nhé, hôm nay tôi 50 đấy nhé”... Em nhà quê quá, trong suốt 35 năm dài tận tụy với nghiệp dĩ, chẳng lẽ không còn gì trong em để nói lên cùng những người đã thương yêu mình trong bấy nhiêu năm và có thể là cả về sau nữa sao? Nhất là ở cái thời điểm 50 cùng với ý định tạm biệt của em, sao không thử một lần cuối làm sống lại từ đầu những điều em đã có và đã cùng một số khán thính giả chia sẻ với nhau từ cái thời sân cỏ cho đến bây giờ... Các bạn muốn thì tôi sẽ làm. Ðoan đã chọn địa điểm ở ngay Cerrtitos là thành phố mình đang ở... Nhưng sân khấu này có vẻ... xì tin quá đối với em, với một ngày sinh nhật. Sân khấu này chỉ dành cho những người lắm bạc nhiều tiền, cổ cồn, ca vát. Nó không thích hợp với loại người bình dân như em. Nó có vẻ xa cách, lạnh lẽo quá. Nó không cho em cái cảm giác ấm áp khi đứng trên sân khấu nhìn xuống. Nếu muốn, hãy tìm cho em một chỗ nào nho nhỏ vừa phải nhưng ấm cúng, gần gũi với người nghe. Ðó mới thích hợp với bản chất của một người như em từ bao nhiêu năm nay. Hát dưới mưa, hát trên thảm cỏ, đứng trên xe G.M.C. Ðặt em vào những nơi sang trọng quá em sẽ đánh rơi mất con người thật của em bởi ở những nơi đó, người ta phải... biểu diễn nhiều hơn cái người ta có. Ðiều đó em không làm được.
Ðịa điểm được thay đổi. Chương trình phải sắp xếp lại. Ðừng hình thức quá để trở thành nặng nề. Rườm rà màu mè quá dễ làm người nghe mệt mà người hát thì bị... phân tâm... học. Càng giản dị bao nhiêu tốt bấy nhiêu, nếu em phải bắt đầu lại cái thuở chân đất hát Diễm Xưa, Tuổi Ðá Buồn, Còn Tuổi Nào Cho Em... với Xin Cho Tôi, với Huế Sài Gòn Hà Nội,... thì rõ ràng là chia sẻ với nhau những nhỏ nhoi nhưng sâu kín nhất trong trái tim mình... “Lại gần, ngồi lại với nhau. Ðừng bỏ tôi đi, 20 năm rồi còn gì đâu anh, còn gì đâu em. Thôi đừng buồn. Thôi đừng hờn, tủi lòng núi sông...” (Trịnh Công Sơn)
Tôi không muốn đứng từ xa, từ trên cao trong ánh đèn rực rỡ muôn màu. Tôi muốn được cất tiếng hát từ giữa những người yêu thương tôi. Ðể sống còn, tôi biết lúc nào mình cần phải “chết”. Nhưng trong đêm 5 tháng 3 sắp tới đây, khi đồng hồ điểm 12 giờ, đó là lúc tôi chính thức bước chân vào tuổi 50, thì tôi lại rất muốn “Sống”. Sống rất thật với những gì mình có, những bài hát, những điều cần được cùng nhau chia sẻ. Tôi yêu thích sự đơn giản nên tôi đã chọn sân khấu Majestic. Nơi đó, đêm đó, tôi có thể đi chân không mà hát, có thể ngồi xuống bục gỗ mà tâm sự, có thể đến với từng người để nhìn nhau cho rõ hơn, để chứng thực thêm một lần nữa là tôi không phải là một người cô đơn. Ðể nắm giữ thêm một chút hạnh phúc trước khi Tạm Biệt.
Ðịnh dừng lại thật sao? Thật chứ. Từ từ. Xa từ từ ánh đèn. Xa từ từ sân khấu. Có một lúc nào trở lại không? Có thể. Thỉnh thoảng vui chơi với bạn bè, gặp lại mọi người. Tu hay sao? Tu lâu rồi đó chứ, tại mọi người không chú ý đấy thôi. Tu và Tù cùng một nghĩa như nhau. Ðúng. Chính vì mình muốn như vậy. Bí mật, xin được giấu kín, xin được giấu một mình, cũng thú vị lắm lắm.
Những đòi hỏi, quyết định của tôi làm mọi người nhức đầu. Tôi quay chồng tôi như chong chóng. Làm lại. Làm lại tất cả theo ý tôi bởi đây là sinh nhật tôi, bởi vì đây là... lần đầu tiên... 50 tuổi. Và tôi tự cho tôi cái quyền đòi hỏi. Ðòi hỏi sự giản dị, gói ghém tối đa cho thoải mái cái đầu và đôi chân. Thế nhưng sự thoải mái đó lại làm tôi lo âu suốt mấy tháng nay. 35 năm trên sân khấu, sự âu lo trước khi cất tiếng hát vẫn là một thói quen, một cố tật. Tôi không thể thản nhiên, dửng dưng trước khi bước ra sân khấu. Một đêm hát như muôn ngàn đêm đã hát vẫn làm tôi xao xuyến, xúc động đến không ngủ được. Tôi giữ nỗi lo âu cho riêng mình đến hôm nay mới dám tâm sự.
Tôi thường hay làm dấu cầu nguyện trước khi bước ra sân khấu nhưng trong đêm sinh nhật 50 sắp tới đây, tôi sẽ cầu nguyện lâu hơn, xin Chúa Mẹ giúp sức cho tôi để cho dù sau đêm nay, tôi không bao giờ đứng dưới ánh đèn nữa, mọi người cũng sẽ không nỡ quên tôi. Nếu biết chắc đi có nghĩa là ở lại, tôi sẽ sẵn sàng. Các bạn quý của tôi, kể cả những người tri kỷ tuy chưa bao giờ có một lần gặp gỡ, chắc cũng không nỡ từ chối góp lời cầu nguyện cho tôi làm được công việc tốt đẹp bằng hết sức mình. Tôi cũng hy vọng là ngọn nến trước khi tắt thường bùng sáng hơn. Hy vọng bao giờ cũng hơn tuyệt vọng.
Có vẻ buồn đấy nhỉ? Không, tôi không có gì buồn cả, chỉ lo lắng thôi... “Em không lo mới lạ. Hát bao nhiêu năm rồi mà cái tật không bỏ”... Ờ há, tôi lo đến nỗi không dám nhận show, tôi lo đến nỗi... bệnh luôn, thế thì càng lo, càng tự hại tôi. Phải bình tĩnh lại. Bây giờ tôi trở lại bình thường chỉ vì trong cơn lo âu chợt tôi nghĩ đến cái lúc có thể tháo chiếc giày ra, có thể ngồi xuống bất cứ chỗ nào trên cái bục gỗ Majestic mà hát... “Trong những tiếng kêu gào ai oán đó, người ta có chỗ nào để yêu nhau...” (N.Ð.T) đã viết như thế. Trong đêm 5 tháng 3 tới đây, trong những bản tình ca kỷ niệm, những người ngày xưa... đã không còn có chỗ nào để yêu nhau, sẽ tìm lại được chính mình và từ sự tìm lại được đó, chúng ta sẽ biết rằng trên cõi đời này, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào chúng ta vẫn còn những nơi chốn để yêu thương nhau.
Trong suốt quãng đường dài tôi vừa đi qua, tôi đi bên cạnh những cuộc vui. Nhưng tôi được ở trong lòng mọi người. Tôi may mắn hơn rất nhiều người. Nhưng tôi cũng rất một mình như số mệnh đã định sẵn cho mình, và chính vì lúc nào cũng đơn lẻ một mình, tôi không đánh rơi mất chính tôi. Ngày xưa tôi vào đời như thế nào, bây giờ tôi vẫn thế, bởi cái quan trọng nhất của một con người, tôi vẫn còn giữ được, và trong đó, có trái tim của tôi, trái tim luôn khát khao một nơi chốn bình yên riêng cho mình. Tôi nhỏ nhoi giữa cuộc sống. Khát vọng hồn nhiên từ một trái tim ở lứa tuổi 50, thật lắm ngậm ngùi, có phải thế không?
27. Một đôi chân một trái tim
Đầu tuần, bạn bè kêu đến hỏi thăm. “Sao, đi show về có khỏe không?”... “Cô có khỏe không cô, nghe nói vui lắm phải không cô, nghe bảo cô bán hết băng phải không cô?”... Đại để là những câu thăm hỏi thân tình. Tất cả vừa vượt qua đoạn đường chiến binh, thở ra khói, chân đi hai hàng, tay kéo va-li rã rời, khiêng những thùng băng thiếu điều hộc máu mồm, máu mũi, làm sao khỏe cho nổi. Trẻ tuổi còn ngắc ngơ huống chi tôi. Ngáp như cá mắc cạn. Bởi vậy, những lời thăm hỏi là những lời an ủi, sớt chia cần thiết. Vui đến không còn biết rằng ngoài kia trời đêm đã rất lạnh. Buồn cho những ai một đời chờ đợi những lời thăm hỏi. Điều giản dị, nhỏ nhoi đủ cho lòng ấm lại mà không có.
Đói lắm, sau những tuần quay video, sau những dãy show, tôi thèm ăn như một người sắp chết đói. Cả bọn ngồi với nhau cười nói râm ran, đồ ăn thức uống phải nói là không thiếu gì nhưng được tán gẫu với bạn bè cộng với sự thành công chung của một chương trình do sự thương mến, biết điều, nhường nhịn giữa chúng tôi. Do đó, tôi chẳng còn lòng dạ nào để thưởng thức. Nhai cứ như nhai giấy miễn sao cho đầy cái bao tử trống rỗng cả tuần của tôi. Ăn uống xong thì đã 3 giờ sáng, về phòng tắm gội, sắp xếp quần áo các thứ rồi chong mắt chờ sáng để rồi cả bọn lại kéo nhau ra phi trường, mỗi đứa đi một ngã. Đi nữa, như ông Trịnh Công Sơn đã viết... “Người ta sinh ra có đôi chân để đi...”
Những tuần lễ lớn, bà con được nghỉ bắc cầu ngày thứ Hai, chúng tôi thường có 3 show qua 3 tiểu bang. Va-li băng nhạc, đồ đạc linh tinh như máy sấy tóc, bàn ủi cứ phóng sinh cho máy bay nó chở. Quần áo cùng các đồ phụ tùng để leo lên sân khấu thì anh nào cũng kè kè bên mình bởi những chuyến bay phải đổi tàu, hành lý dễ thất lạc. Đàn ông dễ hơn là có thể xin lỗi bà con - có lý do chính đáng - để mặc quần jean, áo thun lên hát hoặc có thể mượn bất cứ ai, nhưng đàn bà con gái chúng tôi thì... thua. Tìm đâu ra một người có cùng size với mình từ giầy đến áo, đến quần, lại còn những của nợ để bó, để cột. Chẳng lẽ lại bụi đời quần jean, áo thun mang bốt lên hát...
Vì vậy, các bố già, bố trẻ khỏe re như con bò kéo xe, trong lúc chúng tôi thập phần cực khổ, tay xách, tay mang. Tôi được cái may mắn là nhiều người thương - vì cái mồm lúc nào cũng toe toét cười - nên có lúc được Johny Dũng phụ cho cái túi, Quốc Việt kéo giúp cái va-li băng, Hoàng Tâm nhắc chừng cái bóp còn mắc trên ghế, Đức Phương chia cho nửa ly café nóng hổi giữa đêm lạnh lẽo. Có lần một mình Tommy Ngô tự động xách giùm va-li cho tất cả mọi người qua mấy tầng cầu thang - ở Âu châu phòng make-up của ca sĩ thường ở dưới hầm, không có máy sưởi nên lắm hôm chúng tôi lạnh cóng người, tưởng như đang ngồi trong nhà xác - Tuấn Anh thường góp ý với tôi, lúc thì mầu mắt này không đẹp hay môi hơi khô. Tuấn Anh thoa lên cho tôi lớp son bóng. Hương Lan sửa lại mắt tôi cho lớn hơn. Mai Linh cài giúp cho bác mấy cái khuy áo. Thanh Tuyền sửa lại cái vòng đeo cổ cho ngay ngắn. Tôi vốn rất dở trong công việc làm đẹp cho mình, phần tôi nghĩ là mình vốn... xấu sẵn, có tô có trét cách nào cũng không thể đẹp. Hai bàn tay 10 ngón của tôi, chỉ có một cái hoa tay. May nhờ các bạn thương.
Có những buổi hát ngoài trời giữa mùa Đông tháng giá, tôi trân mình thách đố với thời tiết khắc nghiệt, phong phanh một chiếc áo dài - tôi rất thích mặc áo dài, đặc biệt áo lụa Việt Nam. Mọi người sẽ không thích nếu tôi thay đổi... cho nên ở tuổi này, tôi vẫn để tóc thề như một cô học trò... già - rồi còn đi xin tiền cứu lụt, gây quỹ cho Nhà Thờ, cho Chùa. Nhà Thờ, Nhà Chùa xây dựng chưa xong. Tiền quyên góp chưa về đến tay bà con mình giữa làn nước mênh mông, tôi lăn đùng ra ốm. Ngày xưa tôi chạy xuống bác sĩ Nguyễn Xuân Quang, bây giờ tôi cầu cứu ông bác sĩ Nguyễn Văn Thế gốc Thủy quân lục chiến mà hiền như Bụt, hoặc ông bác sĩ chuyên ăn cơm nhà vác chuyện xã hội Nguyễn Ngọc Kỳ. Đến riết tôi phải xấu hổ vì gần như ngày nào cũng xin được chích thứ thuốc mạnh nhất, mà cứ thế liên tiếp cả mấy tháng trời. Xấu hổ vì không ông nào chịu lấy tiền. Tôi phải gởi biếu băng nhạc và... cà pháo cho nhẹ bớt nợ. Gì chứ nợ ân tình khó trả lắm.
Trước đó tôi không kể cái màn cảm cúm của tôi bởi vì tôi cảm cúm triền miên, hết đợt này đến đợt khác, đến nỗi bác sĩ thấy mặt tôi lấp ló là biết ngay - tôi cũng chỉ xuống Bolsa để xin chích thuốc, có nghĩa là nếu thấy tôi thì xin hiểu cho rằng tôi đang bịnh, chứ không phải đi chơi ăn uống gì - mà ngộ cái là dù đang cảm cúm, khi leo lên sân khấu, tôi vẫn cứ hát được, không ai biết là tôi vừa hát vừa cầu nguyện, cũng như trước khi ra sân khấu, bao giờ tôi cũng đọc kinh, trước khi rời nhà đến phi trường, Đoan cũng nhắc tôi đọc kinh trước đài Đức Mẹ. Ai chỉ thuốc gì tôi cũng uống, trụ sinh dường như không thèm để ý đến tôi nữa. Cái gì đã giúp tôi còn có được ngày hôm nay nếu không phải Chúa Mẹ đã che chở giữ gìn tôi. Sức người không làm nổi nhất là người như tôi, trong máu không hề có một ly thuốc bổ, chỉ có trụ sinh, thuốc diet và thuốc ngủ.
Tôi không chấm gót cô Thái Thanh. Không có kỹ thuật như Lệ Thu, Khánh Hà. Không biết diễn tả dịu dàng say đắm như Ý Lan. Không có một thân hình, một đôi chân của Linda Trang Đài, không có làn hơi phong phú ngọt ngào của Hương Lan. Không có tuổi trẻ và nhan sắc của Như Quỳnh. Thế thì tôi có cái gì? Tôi chỉ có một nỗi niềm mà mỗi khi cất tiếng, tôi tìm được sự chia sẻ trong những ánh mắt. Tôi chỉ có cảm giác mình còn sống khi được hát dù cho mấy ngàn người hay cho một người. Tôi lại biết rằng rồi đây có lúc tôi sẽ không hát được nữa. Tôi không thể chịu đựng được ý nghĩ này... “Em cây non mới đến, tôi đứng đó trầm ngâm... Cây non là em đó, còn tôi như cây già... Tuổi thơ xanh mãi với trái tim vui. Rừng ơi! xanh hoài mái tóc giùm tôi...” (Trịnh Công Sơn). Tuổi thơ của tôi không có, dẫu có cũng đã qua. Rừng thì bao giờ cũng mênh mông thăm thẳm và thản nhiên trước mọi biến cố của Đất Trời. Rừng không bao giờ lên tiếng.
Tháng 5-1975 đặt chân đến trại tạm cư Forl Chaffee, tôi cảm nhận một sự hãi hùng mới. Không còn cơ hội cho mình hát. Tôi không thể so sánh được nỗi buồn rời xa xứ sở và không được hát. Cả hai đều khiến tôi đau lòng đến muốn chết. Ở đảo Wake, ở Forl Chaffee tôi hát mỗi đêm cho mọi người với tiếng đàn ghi-ta của bác sĩ Ngô Thanh Trung, với nỗi buồn đau chung có xen lẫn nỗi sợ hãi không còn dịp nào để hát nữa... không thể gặp lại nhau nữa. Mọi người rất thương nhau. Nghĩ đến những ngày cũ, lòng tôi ấm lại như khi nghe một câu thăm hỏi sau một chuyến đi dẫu không dài nhưng vất vả, vẫn tràn ngập trong lòng tôi những niềm vui.
Nằm dài trên cái giường nhỏ của mình. Cơn mệt mỏi ập đến. Một nửa vai và cánh tay phải của tôi vẫn tiếp tục hành hạ bất kể ngày đêm. Phải nghỉ ngơi... tôi không có thì giờ. Tôi không muốn, cứ để vậy, lâu ngày chầy tháng tự nhiên nó sẽ hết. Tôi nghĩ thế bởi mỗi ngày qua, vẫn là những khoảng thời gian còn lại không nhiều, đủ để cho tôi đi đến tận cùng của hạnh phúc. Người ta có đôi chân để đi... Tôi chỉ kể cho các con tôi những chuyện vui. Bao giờ cũng vui. Tôi sung sướng khi chúng lắng nghe mẹ kể, rồi gật gù cười mãn nguyện. Mới hôm nào... “Mẹ bồng, mẹ bồng”... Mới hôm nào tôi còn ngắm nhìn những bước đi chập chững đầu tiên. Phải, mới hôm nào đây thôi, chứ có lâu gì. Vậy mà cái đứa... mẹ bồng nay đã rất tỉnh táo đưa mẹ ra phi trường lúc 5 giờ sáng, đón mẹ về dẫu đã nửa đêm. Cái đứa mới ngày nào còn chập chững, đã đi làm part-time ngoài giờ học, còn biết mua cho mẹ đôi giầy, bộ quần áo tập thể dục. Con trẻ dẫu có lớn mà không có khôn. Chúng vô tội. Những muộn phiền đời sống là của mình, do mình. Những cay đắng, gian nan vất vả là bổn phận của riêng mẹ. Phải giấu kín, phải nuốt sâu trong lòng, phải cười thật tươi ngay cả khi biết rằng đã đến lúc không thể không chết. Tôi chỉ muốn thấy các con tôi sống bình an hạnh phúc. Tôi muốn các con tôi mãi trong vòng tay dù vòng tay đã đến lúc mệt mỏi và tôi nhận ra rằng các con tôi đã lớn và chúng cũng có một đôi chân để đi, những bước đi vững vàng tới những nơi chúng muốn, cõi riêng của chúng. Dẫu cho có gắn bó với ánh đèn với ước muốn được hát lúc nào cũng rừng rực cháy, thúc đôi chân tôi đi tới, đi mãi. Nhưng đôi chân ấy cũng có lúc cảm thấy cần phải tìm đến một chỗ nào đó, để ngồi xuống nghỉ ngơi. Sẽ có một lúc tôi sẽ ngồi xuống hoặc nằm xuống và tôi yên tâm biết bao khi biết chắc rằng các con tôi có một đời sống tử tế, tốt lành.
Kể ra thì bây giờ hay bất cứ lúc nào, tôi cũng có thể yên tâm được rồi, thanh thản bước vào cái cõi đi về của mỗi con người. Chưa, thì đợi vậy và trong khi chờ đợi, lòng tôi vẫn rộn ràng khi nghe tiếng đàn trỗi lên, ánh đèn rực rỡ bừng sáng. Tôi lại như một con thiêu thân lao vào ánh sáng, không phải để huỷ diệt mà để van xin... “Áo xưa dù nhầu, cũng xin bạc đầu gọi mãi tên nhau...” Điều chúng ta phải nhớ là ngoài một đôi chân để đi, chúng ta còn một trái tim.
28. Mùa xuân khóc cười
Năm nay trời rét lạ. Thời tiết thay đổi ở các tiểu bang xa. Cái rét và tuyết lạnh như những người khách lạ không mời mà tới. Lá sớm vàng rụng đầy sân. Tóc rụng theo tóc. Răng rụng theo răng và người quen cứ mỗi ngày một vắng như mình cũng có lúc sẽ rụng xuống. Những chiếc lá, những sợi tóc còn lại chờ ngày rụng xuống.
Cái vỏ xe xem ra còn dùng được. Cỗ máy thì... coi như xong sau rất nhiều lần tune-up. Thế đấy, ai có thể mặc cả với thời gian, ai có thể nói chuyện... phải quấy với cái chết. Ai? Buổi sáng dù trời còn rất sớm, lại lạnh nữa, tôi cũng tung chăn lấy hết can đảm ra khỏi phòng thật nhanh và hùng dũng. Chắc chắn hơi ấm sau giấc ngủ còn nguyên dưới lớp chăn mềm mại đầy quyến rũ.
Lòng se lại, tôi nghĩ ngày không còn bao nhiêu, không còn dài lắm. Bao nhiêu điều chưa nói. Bao nhiêu việc chưa làm. Không phải cho mình. Cho các con. Gia tài lớn nhất, đẹp nhất và thiêng liêng của một người đàn bà. Bổn phận với chồng đã coi như xong. Với bạn bè có thể không hoàn toàn đầy nhưng cũng chưa hề vơi. Người xa, người gần, người còn, người vắng.
Ngồi một mình. Căn nhà vốn nhỏ bỗng trở thành quá rộng và lạnh. Cái giá lạnh không bởi mưa gió bão bùng. Ngoài kia, trời tràn ngập nắng rực rỡ. Gió rét không bởi trời. Lòng tôi lạnh buốt bởi chính tiếng hát của mình... “Từ lúc đưa em về. Là biết xa nghìn trùng...” (Trịnh Công Sơn)
Mùa Xuân đến, vạn vật muôn loài thay áo mới, hồi sinh một kiếp sống mới. Kỷ niệm tại sao không nhạt nhòa đối với lứa tuổi của tôi, của những người đã ra đi 30 năm, giờ tóc đã đổi màu, nhìn thấy nhau là thấy cả một Việt Nam êm ấm.
Anh chị em chúng tôi được sinh ra với đôi chân không bao giờ biết mỏi, chẳng bao giờ muốn ngừng nghỉ - từ những ngày đã rất xa - bởi vậy có đôi lúc muốn quên hết để được bình yên mà nào có được như ý.
Do những nơi chúng tôi đến, những người chúng tôi gặp rồi thời tiết, cảnh trí. Tất cả để lại trong lòng chúng tôi lắm nỗi vui buồn.
Tôi thường nghĩ chẳng thà có để buồn còn hơn là chẳng có gì.
Một đời người cứ sống trơn tuồn tuột thì sống cho cái gì. Sống để làm gì. Tiền ư? Danh vọng ư? Có đó rồi mất đó. Đến cũng nhanh mà đi còn nhanh hơn. Đó là tôi nghĩ vậy. Có người bảo tôi ngu. Có người bảo tôi điên. Có người bảo tôi xạo. Nói sao cũng được. Tôi là như thế. Tôi là tôi. Muôn đời.
Đời sống ngó vậy mà ngắn. Thời gian qua vèo như lá rơi. Qua đêm 31 tháng 12, bầu show đã dặn năm tới nhé. Qua đêm Giao thừa, bầu show lại cười hẹn Tết năm sau nhé.
Qua ngày hôm sau, mọi người lại lao đầu vào công việc, cửa nhà, con cái. Thế là hết. Thế là xong một năm. Xong. Hết luôn cả những niềm vui.
Nỗi lo âu chờ ngay trước mặt, lại hằn sâu trên từng khuôn mặt mới đêm qua còn rạng rỡ niềm vui. Xuân ở đâu. Xuân đi bao giờ, đi nhanh quá so với những ngày chờ đợi. Mà ai, đâu phải ai cũng mong Xuân tới, nhất là khi tuổi xuân đã qua.
Qua từ lâu rồi. Đêm Giao thừa chỉ còn là phút giây thiêng liêng ngắn ngủi. Thắp lên những cây nhang thơm ngát trong đêm khuya giá lạnh, ngửng nhìn khấn nguyện vọng tưởng về một nơi rất xa.
Ngậm ngùi lắm. Gió ơi! Trăng ơi! Lòng tôi ơi!
Thật rất ít khi chúng tôi được hưởng Giáng sinh hay đón Giao thừa cùng với gia đình. Chúng tôi thường gặp nhau ở phi trường, chúc mừng năm mới xong là tỏa đi vào những gate khác nhau. Đi để vui ké cái vui của mọi người.
Các con tôi vì công ăn việc làm. Nhà vắng vẻ quạnh hiu mình chồng tôi ra vào. Cúng Giao thừa một mình, chờ tôi gọi điện về chúc sức khỏe.
Nhà cũng bánh chưng, hoa và cây trái, chồng tôi ngồi một mình. Đi hái lộc một mình rồi chờ ngày đón tôi về ăn Tết muộn. 30 năm như thế đã thành một thói quen.
Chúng tôi cũng đi như một thói quen. Không thể biết được sau những nụ cười, những câu chúc Tết, có ai trong chúng tôi cố giấu đi một nỗi buồn.
Mà thôi, Tết nhất đừng nói chuyện không vui. Đừng nhắc nhớ lại kỷ niệm buồn đã ăn sâu vào máu thịt. Dẫu đã... khâu môi cười... đã thành... vết cháy trên da thịt. Chúng tôi không thiếu gì chuyện vui, cười ra nước mắt.
Thí dụ, một bầu show nào đó rất tươi cười khi đón các ca sĩ ở phi trường. Chẳng may show hôm đó không được thành công như ý muốn, bầu bèn chơi cái lơ, chơi cái tình vờ sau khi chương trình kết thúc. Bầu không nói năng với ai, không nhìn ai, thản nhiên ra về... vô tư.
Ca sĩ nhạc sĩ nhìn nhau - không vô tư. Tiền thù lao không có, mà cũng không biết mình sẽ ở đâu, ăn cái gì... đêm nay ai đưa em về. Nhìn quanh chẳng thấy ai thuộc... phe tổ chức. Cái này thì... hoàn cảnh thật. Cứ như chuyện cổ tích vậy. Thua.
Cứu trợ nạn nhân bão lụt hay động đất... hình như là bổn phận của chúng tôi. “Thế nào chị cũng phải lên giúp chúng em một tay.” “Chúng em đã mời 40 ca sĩ rồi...” “Ối giời ơi! Đã có 40 ca sĩ rồi thì còn kêu chị làm cái thổ tả gì...” “Ấy, chúng em cần một người có... khả năng đi xin tiền mà điều này chỉ có chị mới làm được...” “Lạy Chúa Đức Mẹ, thôi các em để chị yên. Xin tha cho chị phen này...” Mũi tôi thính hơn chú cẩu. Quả thật “nó” chẳng ra làm sao cả. Hú hồn. Nhưng tôi cũng chỉ thoát được vài lần, còn thì... dính búa hết. Nhà tôi bảo chẳng sao, ai làm bậy, ai ăn chặn tiền trên xương máu của người khác, họ sẽ phải trả...
Ôi! Thời buổi này người cũng lắm mà ma cũng nhiều nhưng sao nhìn ai mình cũng thấy họ hiền lành cả. Ấy, vì vậy mà cứ lỡ dại hoài. Lỡ dại cái này chỉ buồn buồn, chứ ai đó cứ lỡ dại hoài cái khác là nuôi con mệt nghỉ.
Nghe kể lại rằng có một đoàn đi hát phương xa, xa lắm. Khách khứa ra sao, ai có biết nhưng tất cả ca sĩ bị bầu cho diet tập thể. Khi đưa ra sân bay quy cố hương, bầu nhẹ nhàng hỏi thế sao bảo các anh chị là siêu sao. Siêu sao, sao không có khách. Đau cái là trước khi đó, bầu mở cái cạc-táp cho mọi người thấy là khá nhiều tiền nhưng không trả.
Mọi người đành... ngậm một nỗi căm hờn trong cũi sắt.
Mới đây chính tôi bị một quả. Khi mời thì rất trân trọng lại tỏ vẻ có văn hóa, yêu nhạc hơn tiền. Con bé bay một chiều ngang nước Mỹ gân cổ lên hát thiếu điều hộc máu mồm dồn máu mũi. Xong, chẳng thấy người mời mình đâu. Cả một huyện người có mặt trừ người mời mình - không biết mặt - cái này thì đau quá, chơi nhau kiểu này còn hơn Hoạn Thư chơi Kiều mấy trăm năm trước. Bỗng nhiên một cô bé xinh xắn bước đến nơi. “Chị thông cảm, chẳng ai trả tiền cả, chúng em chỉ có chừng này gởi chị...” Ấy chết, sao lại như thế. Thế “lầy nà thế lào”. Tôi cứ như Từ Hải chết đứng muốn nói mà chẳng nên nhời. “Im nặng nà vàng”. Xong cô bé có vẻ quý mến tôi, thấy tôi đứng như trời trồng miệng ngậm hột thị bèn chạy vèo đi, lát sau nàng trở lại đưa tôi một phong bì. “Em gởi chị đủ”. Tôi thì quá mệt chỉ mong được về phòng ngủ để 4 giờ sáng ra phi trường kịp chuyến bay qua tiểu bang khác, bèn cám ơn cô và quên luôn không hỏi cái người điện thoại mời tôi là ai. Mặt ngang mũi dọc như thế nào.
Cụ Phạm Duy viết: “Ai bảo chăn trâu là khổ. Chăn trâu sướng lắm chứ...” Ôi! Cụ chưa hề chăn trâu sao cụ biết chăn trâu là sướng. Nhiều người bảo ca sĩ sướng lắm. Tôi xin mời ngay người nói câu đó. Cứ chăn trâu thử vài ngày - vài ngày thôi - là biết đời nhau ngay. Cứ làm ca sĩ vài năm là biết sướng khổ ra sao, là biết đời nhau ngay. Có của nào trên đời này cho không, mà khi phải trả thì thường lại rất đắt. Nợ nào cũng phải trả tiền lời. Phải tính đến tiền lời trước khi vay. Mấy ai tính được.
Thời buổi con người đã mua sẵn đất trên sao Hỏa mà vẫn còn có những chuyện dị kỳ xảy ra. Vẫn còn có những ông bầu - ngọt ngào hứa hẹn - nhưng lại luôn luôn biến mất, để sáng hôm sau, các ca nhạc sĩ tự động tìm xe ra phi trường. Vẫn có những ông bà bầu đưa phong bì, ca sĩ lịch sự có văn hóa - không thể đếm xoèn xoẹt ngay trước mặt mọi người, tới chừng về phòng, thậm chí về đến nhà mới mở ra thì hỡi ơi, tiền nó... bốc hơi các cụ ạ. Mất tới vài trăm. Lại vẫn lịch sự không gọi hỏi, lần sau cũng gống như lần trước. Hoàn cảnh thật
Ối giời ơi là giời! Chuyện hát hò đây đó, người nọ người kia có nói đến đời sau cũng không hết, nhưng tóm lại thì chúng tôi cứ vui khi gặp nhau. Vô tư mà.
Rồi sau đó cửa ai người nấy đóng, đời ai người ấy sống. Làm gì có thì giờ ngó lén hay chui xuống gầm giường nhà ai mà rình rập. Chuyện nhà mình lo đến bạc cả tóc còn chưa xong, hóng hớt để mà nghe chửi à. Chuyện thật còn chưa rõ nó ra làm sao, cứ vẽ ra rồi thêm chút hành tiêu, tỏi ớt có khác nào cái người ngồi trong bóng tối lâu quá - bị bỏ quên - nên lâu lâu lại quẹt một cây diêm cho mọi người thấy mặt.
Ồ, thì ra còn có một trự nữa, vậy mà mình lại quên béng đi. Tội.
“Mai ơi! Ra mà bầy biện lại cái tủ của em đi. Tết nhất đến nơi rồi mà cứ ôm mãi mấy cuốn truyện. Còn giầy dép của em nữa, có ngày anh cũng đến vấp ngã chết vì giày của em thôi. ”
“Ấy, từ từ, có gì đâu mà vội, đâu phải lỗi của em, tại con đấy chứ.” Số là cô con thứ ba của tôi bỗng lên cơn yêu bố mẹ. Thứ Ba cô gọi về. “Ngày mai 8 giờ có người đến đo nhà, đưa mẫu thảm cho bố mẹ lựa”. Tôi hốt hoảng, “Thay thảm à, mắc lắm, sao con không hỏi, mẹ làm gì có tiền”. Thay thảm là sơn nhà luôn. Không động đất mà tôi muốn té nhào. Con ơi, tốn tiền lắm, lại Tết đến nơi rồi, bố mẹ lớn tuổi, ai dọn dẹp đây. Nói với cô Ba này thì cũng như không. Thứ Ba kêu, thứ Tư vừa 8 giờ sáng đã nghe chuông cửa reo. Cô Ba vào trước, ông Mỹ già khệ nệ ôm một đống thảm bước theo. Thảm màu gì, loại gì, cô ta đã chọn sẵn. Vợ chồng già chỉ có nước ngồi trơ, giữ cho chân tay đừng run, đưa mắt ếch ngó theo. Thứ Năm, tụi tôi đi quay video về, thảm mới đã thay xong, đồ đạc ngổn ngang như vừa qua cơn động đất. Cô Ba ra lệnh tiếp. “Bố kêu người lại sơn nhà, màu này, màu này.”
Ôi! Đứa con gái lúc nào cũng đeo cứng lấy mẹ, bây giờ nó đứng đó, dáng đứng thẳng như cây tre, miệng nói tay chỉ như một tướng lãnh chỉ huy trước hàng quân.
“Vứt hết, vứt hết, càng ít đồ đạc càng tốt. Sao mẹ cứ thích giữ mãi những cái này, cái kia.” Tôi im lặng muốn ứa nước mắt. Con ơi! Mẹ là người Việt Nam mà. Con đừng vứt cái khăn tắm màu vàng của mẹ bởi nó là cái duy nhất mẹ có và còn giữ được tới ngày nay kể từ ngày rời đảo Wake 30 năm trước. Cô Ba có vẻ hài lòng, nguýt yêu tôi. “Mẹ này.”
Mùi thảm mới thơm tho. Mùi sơn mới cũng thơm như tấm lòng đứa con thương mẹ. Nhưng cũng như mọi năm - 30 năm - đón Tết năm nay vẫn chỉ có mình nhà tôi, tóc đã bạc sắm sửa mâm quả cúng Giao thừa và chờ nghe tiếng tôi gọi về từ một nơi đầy tuyết phủ.
Tôi vẫn đi và vẫn thường tự hỏi cái giá lạnh ngoài trời đầy tuyết, cái giá lạnh trong lòng tôi khi nghĩ đến chồng ra vào quạnh hiu và những người đã đi xa. Cái nào lạnh hơn. Tôi chưa nói đến những đứa con và cháu ở xa và lý do nào Anh đổi câu thơ của tôi: Trần gian nặng nợ muôn vàn Mai sau giọt lệ một hàng chẻ đôi... (Trịnh Công Sơn)
29. Nỗi khó khăn của nghệ sĩ
Hàng năm cứ mỗi lần cây khế nở hoa, tôi biết là mùa Thu sắp đến mặc cho những ngày nóng, nắng như đổ lửa thiêu rụi con người, cây cỏ, thiêu rụi luôn cả những mơ ước trong sáng, những kỷ niệm đẹp đẽ thiêng liêng. Đá cũng chảy mồ hôi, cây lá nửa đêm còn cúi đầu im lặng như vẫn cầu may chút gió Hè hiếm hoi.
Thời tiết thay đổi không chừng theo những cơn mưa lũ bất ngờ. Con người thay đổi, giòn cười tươi khóc, buồn vui, yêu thương hờn giận, thù hận chẳng hiểu vì sao. Các cụ ngày xưa nói... “Chó dại có mùa. Người dại quanh năm...” (xin lỗi các cụ bình thường), giờ ngẫm thấy thấm thía. Những điều các cụ xưa phán, mười thì trúng đến chín chứ chẳng đùa, còn những điều các cụ nói... hơi quá hoặc không hợp thời nữa thì chúng ta cứ... vờ đi, coi như không hề có.
Thế nào mà chúng tôi lại rơi cái mục... người dại quanh năm... dù không cắn ai, nhưng mà mưa dầm, bão tuyết cũng khăn gói lên đường. Nắng nóng nung người như đang địa ngục, cũng cứ cuối tuần không gặp người này cũng người khác ở phi trường. Dại khôn gì. Cũng là vừa đi tìm kiếm niềm vui cho mình, mang lại niềm vui cho người khác.
Nói trắng ra nữa thì là đi... kiếm cơm, kiếm tiền về nuôi con ăn học. Đó là chưa kể những công việc của một sến nương lành nghề... Trăm điều hãy cứ trông vào tay ta.
Ngày xưa, anh Sơn thường khen tay chân tôi... đẹp. 30 năm nay làm như trâu cày ngựa kéo, tất cả những người đẹp hoặc có những nét đẹp ngày xưa, nay hiếm hoi biết mấy.
Tôi nhìn lòng bàn tay chai đi vì kéo va-li. Đôi chân không còn thon thả như ngày xưa. 30 năm trước (mừng thầm... may mà anh ấy không thấy)... Anh nói... “Khánh Ly không thay đổi mấy, có hơi luống tuổi một chút.”
Thật may, 30 năm qua, không phải chỉ mình tôi luống tuổi nhưng nhờ lời dặn dò của anh, tôi không đổi kiểu tóc và bịt mũi, nhắm mắt, khâu miệng lại trước sự quyến rũ của những món ăn béo ngậy tôi ưa thích.
Gần một tuần làm việc ở San Jose, trừ ban make-up, chúng tôi là những bộ xương lại lượn lờ quanh nhau. Có lẽ tôi là người có da có thịt nhất vì nếu tôi còn cố quá để được mảnh mai tha thướt như các người đẹp của Thúy Nga thì chắc chắn tôi đã thành... quá cố, không cần phúng điếu. Con “chó dại” này cũng còn yêu đời lắm đấy chứ... Số là năm nay, tôi phải chích và uống thuốc chữa cái chứng bệnh hơi khó chịu là viêm gan C. Nếu bà bác sĩ của tôi là người có lương tâm, bà đã cho tôi hay để chữa trị 6 tháng trước đó. Tôi bèn ôm hồ sơ bệnh lý qua Trung tâm Y tế của Michael Đào. Ở đây, tôi được bác sĩ Long chuyên về gan và bác sĩ Đào tận tâm săn sóc.
Nhưng muốn lành bệnh hay nói đúng nếu muốn hết bệnh, tôi phải có sức khỏe. Phải quên đi cái vụ diet. Vèo một cái tôi lên 127 lbs, cùng lúc đó tôi vẫn phải đi show như thường lệ. Vẫn phải hoàn thành đêm hát “Rừng xưa đã khép”, vẫn phải là một sến nương như đã từng.
Một mũi thuốc giá 4.000 đô, ngày uống thêm 5 viên thuốc bệnh cùng với thuốc bổ, loại dành cho các... bà bầu. Leo lên cái cân ở phòng mạch, tôi hãi quá. 127 lbs. Chết con rồi nhưng tôi không chết vì còn ham sống để hát. Cứ để nó 127 lbs đó đi, tôi sẽ trị “nó” trắng máu luôn.
Cái thuốc thổ tả mà mắc như quỷ, nó còn gây ra lắm phiền não. Lấy máu hoài rồi bạch cầu xuống, hồng cầu xuống. Lại lấy máu, lại thuốc. Tôi đến phòng mạch chăm và đều như lịch trình đi hát dưới sự thúc dục của ông Đoan Hố Nai. Bác sĩ Long và bác sĩ Đào đều quan tâm đến bệnh nhân một cách khác thường vì cả hai đều không thấy triệu chứng gì tỏ ra tôi bị thuốc hành. Cứ hơn hớn như người đi hội, cứ béo tròn vì ăn cái giống gì cũng ngon. Gặp ai cũng quở... “Sao lúc này có da có thịt hơn lúc trước đây”...
Nghe mà muốn cự nhưng không dám. Người ta khen mình béo khoẻ, phải cám ơn chứ sao lại không hài lòng. Ôi!... Người dại không có mùa...
Dù bệnh, tôi vẫn cứ uống thuốc diet để quay cuốn Xuân cho Thúy Nga... Xong lại mập tiếp để chống cự với cái loại thuốc thổ tả đã làm điêu đứng bao đấng đàn ông.
Chồng tôi vì lo cho vợ quá, bèn chơi cái tông vào xe người ta. Mướn xe đi tạm chờ sửa xe, ngày mai thì lấy, chàng lại chơi một quả nữa vào xe người khác và đấm ngực trước cảnh sát... “Là lỗi tại tao”. Nào đã hết, cha vừa xong, tới con mất xe, mất cái túi đựng đồ đánh golf và hơn 100 cái CD. Vài ngày sau tìm được xe, rồi vài ngày lại mất nữa. Lần này thì cái xe không còn là cái xe nữa. Con chờ đúng lúc này đòi làm đám hỏi. Có bao nhiêu tiền, mua xe rồi vậy thì đây, nhẫn của mẹ đây, con lấy mà đưa cho người yêu (quên không dặn, nếu nó bỏ thì nhớ đòi nhẫn lại cho mẹ).
Thôi thì hai vợ chồng tự an ủi nhau... của đi thay người. Mà rồi đùng một cái, tôi hết bệnh. Thử máu cả 2 lần, chẳng còn thấy một con vi trùng nào. Há, tôi nghĩ chắc chúng còn phục kích đâu đó, chờ cơ hội để quay lại phải không. Tôi bèn chơi cái tình lờ nhưng cũng nhủ bệnh rằng... “Này chúng mày coi chừng ông đấy nhé, đừng có nơ vơ, nờ vờ, ông chích thuốc là chúng mày chết. Mà nếu chúng mày không chết thì ông chết. Ông chết rồi, chúng mày còn hành hạ được ai nữa đây?”
Tôi vẫn cứ hớn hở với các bạn trẻ của tôi. Khách sạn ngay trước cửa rạp, chẳng cần ai đưa đón. Chương trình đã ghi sẵn giờ giấc của mỗi chàng, mỗi nàng, cứ theo thế mà làm. Chỉ khổ ban make-up. Mỗi trự phải lo cho 6 người. Mặt mũi tóc tai, cứ chốc là phải chậm phấn lại, mà đó là ngay tại sân khấu đã có hai người đứng sẵn để lo cho ca sĩ và ban nhạc. Các ông cũng phải có tí phấn chứ, nếu cứ nguyên con như thế bà con lại tưởng người chết trôi. Nhưng các ông chỉ sương sương thôi vì các ông không cần lông nheo, eyes shadow hoặc son môi.
Trong phòng make-up không hề có một người lạ hay không phận sự nào bước vào. Chỉ có thấy Nguyễn Ngọc Ngạn thỉnh thoảng qua lại nhìn chúng tôi tủm tỉm, khi thấy cả bọn đứng ngồi cười nghiêng ngửa với vở hài kịch và tài nghệ của Hoài Linh. Thỉnh thoảng Trần Thái Hòa nháy tôi ra ngoài cửa sau. Tôi gật đầu cười. Ừ thì ra... liều một đám, rồi lại vài người nữa theo ra, không bao giờ thiếu Kiều Linh và Bằng Kiều. Toàn là những đứa lúc nào cũng sẵn sàng “liều một đám” “làm một điếu”. Sau đó lại kéo nhau vào phòng ăn làm tí café, cà pháo, cà chua, cà chớn cho nó tỉnh người.
Thủy Tô ngồi với đạo diễn. Tú, Kiệt, Kim mỗi người một máy liên lạc với Thủy, Kiệt đỡ tay đưa từng người đứng sẵn sàng cạnh sân khấu bởi giây nhợ chằng chịt khắp nơi, lại tối như đêm 30, loạng quạng là không còn cái răng ăn... cháo.
Trước khi bước ra sân khấu, ai Phật giáo thì đã thắp nhang khấn dưới phòng. Ai Công giáo thì làm dấu đọc kinh. Hát 40 năm hay hát 4 năm, nỗi lo sợ như nhau trước khi bước ra sân khấu. Vậy nếu bảo rằng hát đối với tôi cũng là một tôn giáo, ít ra cũng đúng với tôi. Đúng và bất biến. Bất khả tư nghi.
Nhìn việc làm của Trung tâm Thúy Nga và các trung tâm khác, tôi tự hỏi... họ có coi âm nhạc là một tôn giáo như tôi không. Họ là những người có tiền. Họ không điên. Họ không dại. Vậy mà họ bỏ ra cả triệu đô, hoàn thành một chương trình dài 26 mục. Khán thính giả coi xong, khen mục này, không thích người kia, ít ai chịu tò mò lật trái tấm huy chương xem nó ra sao. Nó có giống như cái mặt phải đẹp đẽ rực rỡ kia không.
Nói thật, nếu tôi có số tiền đó, ngàn đời không bao giờ tôi bỏ tiền ra làm công việc đó bởi ở trong nghề quá lâu, tôi biết, tôi hiểu, tôi nhìn rõ bộ mặt trái của tấm huy chương kia. Một triệu đô Mỹ lớn lắm chứ đâu phải tiền Âm Phủ để phải móc hầu bao bỏ tiền ra làm nghệ thuật giúp cho người và cho đời bớt đi những muộn phiền lo âu.
Nhiều người khuyến khích ủng hộ bởi số tiền bỏ ra mua một cuốn DVD không có là bao mà một năm, ai cũng chỉ đủ sức làm từ 2 đến 3 cuốn.
Bên cạnh đó toàn là những phiền muộn người sản xuất phải chịu đựng. Đau lòng mà chịu đựng. Họ mất toàn bộ thời gian cho những suy tính về chủ đề, bài bản, ca sĩ, áo quần cho ca sĩ và vũ công, phông cảnh cho mỗi màn, các chuyên viên, vé máy bay, khách sạn, cơm nước ngày ba bữa, rồi người đưa kẻ đón...
Bắt đầu quay vẫn còn nhiều vấn đề. Thủy Tô từ phòng máy hét... “Làm ơn chải lại tóc cho... Làm ơn sửa lại son cho... Bóng quá... Làm ơn chấm mồ hôi cho... Xin ca sĩ chú ý, show 1 đứng đâu, show 2 đứng đúng chỗ vì ánh sáng đã đặt sẵn cho mỗi người... Ai show 1 không đeo nhẫn, đeo vòng thì nhớ bỏ ra.” Một màn vừa chấm dứt, màn buông xuống.
Ông Ngạn và Kỳ Duyên trổ tài làm mọi người lúc cười, lúc khóc, trong lúc đó ở sau bức màn, chuyên viên Mỹ xúm lại đổi cảnh, nhiều khi có cảnh khó khăn nhiêu khê cần nhiều thời gian thì người chịu khổ nạn là ông Nguyễn Ngọc Ngạn.
Một chương trình hơn 20 tiết mục mà cảnh nào cũng khó khăn như thế, ông Ngạn có lúc muốn xỉu, có lúc tự nhiên cự nự Kỳ Duyên. Trong suốt thời gian làm việc, ít ai thấy ông Ngạn cười hay để ý nói chuyện với bất cứ ai.
Ngày quay, chúng tôi tất cả phải có mặt từ lúc mặt trời chưa mọc cho đến lúc mặt trời... lại sắp mọc.
Anh quay đầu hay quay cuối đều phải có mặt để tất cả đều ra chào từ giã khán thính giả. Chúng tôi dẫu có mệt cũng không dám nằm, sợ hỏng tóc, sợ nhăn áo, sợ ngủ quên hay dụi mắt sút lông nheo thì thêm việc. Mệt, mệt lắm và lắm lắm nhưng không có một lời than mà ngược lại, mọi người lại có vẻ vui. Vui vì được gặp lại nhau dẫu chẳng nói với nhau được bao nhiêu. Chúng tôi ở trong cái tâm trạng... xin bạn bè xích lại. Nhìn cho rõ mặt mày xem mất còn những ai... nghĩa là chúng tôi, nhóm ca nhạc sĩ trong chương trình không hề đố kỵ ghen ghét nhau và rất mong được gặp nhau đầy đủ trong chương trình sau. Tất cả cho khán thính giả.
Nỗi khổ cực của nhà sản xuất, của người điều khiển chương trình, của các ca nhạc sĩ thật khó nói nên lời, giới thưởng ngoạn không rõ lắm.
Họ yêu chúng tôi, mua vé ủng hộ chật rạp cả 2 xuất. Họ mua DVD ngay khi vừa phát hành nhưng còn rất nhiều người chờ DVD hay CD in giả ngay sau đó để mua. Các trung tâm, các ca sĩ sau bao nỗi lo âu, hoàn thành được tác phẩm, dĩ nhiên họ phải đau lòng. Mà nào phải mỗi tháng ra một cuốn mà bảo là người xem tiếc tiền chờ mua đồ giả.
Một năm nhiều lắm là 3 cuốn, giá một cuốn chỉ bằng tiền ăn sáng của hai vợ chồng. Cá nhân tôi thực sự đau lòng khi một khán giả đưa cuốn CD giả của tôi nhờ ký tên. Nếu tôi chết trong cơn bệnh vừa qua, may ra những người làm băng giả, mua băng giả mới chép miệng... Tội nghiệp.
Sao không thương nhau, giúp đỡ nhau, nghĩ đến nhau khi còn sống. Người Việt Nam vốn chất phác, thật thà và đầy lòng yêu thương con người. Mễ bị thiên tai. Họp nhau lại giúp đỡ. Sóng thần Tsunami vừa xảy ra, bà con ào ạt góp tiền gửi sang, Katrina tàn phá New Orleans, các hội đoàn kêu tôi hát ủng hộ.
Thế chúng tôi những người chuyên đi ủng hộ các thiên tai, những người bệnh tật không may ở các nơi nhất là Việt Nam, những người dám bỏ bạc triệu phục vụ, mang lại niềm vui cho bà con ta khắp thế giới, chẳng lẽ lại bị những người sang băng giả, mua băng giả... dìm xuống nước cho chết hết chăng.
Tôi không nghĩ như vậy và mong rằng không phải vậy. Đa tạ.
30. Phận mỏng như mây
Có nhiều lúc, tôi nói mà chẳng hiểu mình nói gì. Nhiều lúc viết mà cũng không biết mình viết gì. Bởi tôi nghĩ gì nói đó, ghi xuống đó. Rồi thôi. Rồi gió cuốn đi. Chẳng phải tôi là kẻ vô tình. Chỉ vì lúc đó tôi nghĩ thế và... như thế.
Buồn, vui như trời nắng, trời mưa. Như lúc nóng, lúc lạnh. Con người sống phải như thế. Lúc lên voi, lúc xuống chó. Lúc buồn tủi. Lúc hân hoan hạnh phúc. Vì nếu không đau khổ, nếu không nghèo, ai biết được cái cảm giác “không tả được” khi ra khỏi cảnh huống đó.
Nói là buồn. Buồn thật đấy. Nhưng nỗi buồn không ở lại trong tôi lâu dài. Đi là một niềm vui. Đi mang lại niềm vui. Đi sẽ thấy niềm vui. Và đồng thời thấy rằng, nỗi buồn của mình thật ra chẳng đáng gì, so với bất hạnh của người khác.
Điều oái oăm là chính những người thiếu may mắn hơn tôi lại là người mang cho tôi hạnh phúc. 500 người, 700 người đến nghe tôi hát, đâu phải tất cả đều sung sướng hạnh phúc. Họ cũng như tôi, có những nỗi khổ tâm không nói được. Cả hai tìm đến nhau. Cả hai đều mong được chia sẻ, cách này cách khác. Cả hai đều mong được vay mượn của nhau chút hạnh phúc mong manh ngắn ngủi.
Nhiều người mới rời quê nhà đến đây. Lòng hoang mang ngán ngẩm. Chân đã muốn tìm đường về. Họ mất 17 năm. Họ đã gặp những tảng băng dày kết lại từ 17 năm. 17 năm trước họ đã mất, 17 năm sau họ lại mất thêm lần nữa. Mà đời người có được bao nhiêu ngày để sống, để phải mất mát nhiều như vậy. Tôi biết nói sao bây giờ bởi nỗi buồn của những người đi sau lớn quá. Nỗi khổ và sự chịu đựng của họ vĩ đại quá. Bỗng nhiên tôi cảm thấy mình nhỏ bé thấp hèn trước những khuôn mặt ngơ ngác, những cái nhìn buồn bã câm lặng.
Ngược lại cũng có những người dù đã ở đây một thời gian khá dài, mà càng ở lâu thì lại càng buồn (trong đó có tôi chăng?). Bởi không cách chi họ có thể hội nhập vào đời sống này, mà có nói ra điều đó, cũng không mấy ai tin. “Có mà điên à. Ở đây sướng như thiên đường còn đòi hỏi gì nữa.
Đời sống đáng thương lắm chứ. Tôi đang ở đâu đây? Tôi đang sống cuộc sống của... ai vậy? Tôi đang ăn hay ai ăn? Tôi đang nói hay ai nói? Tôi đang đi hay ai đi? Tôi đang thở hay ai thở? Đêm của ai? Ngày của ai? Chẳng phải của tôi. Một đời sống vay mượn. Những mái tóc cứ bạc đi cùng nỗi nhọc nhằn, khắc khoải. Nhìn lại mình trong gương bỗng ôm mặt khóc. Ai đó không phải là tôi. Không còn là tôi.
Tôi buồn cho tôi, cho cái nỗi buồn của người khác. Tôi không có thói quen đổ lỗi hay trách móc bất cứ ai. Lỗi tại tôi. Lỗi tại tôi mọi đàng. Có được bao nhiêu vui, buồn tôi trút tất cả vào bài hát, bài viết. Đến gần mọi người, cố gắng kéo mọi người đến gần mình. Chỉ cần hai người thôi là không còn lẻ loi nữa. Anh cứ nói. Chị cứ nói. Em cứ nói. Bác cứ nói. Tôi nghe và tôi hát.
Dĩ nhiên mỗi người ôm một nỗi niềm riêng, nhưng tất cả được gọi chung là Buồn. Chỉ có khác là nói ra hay không nói ra. Im lặng chịu đựng là một hành động can đảm nhưng đó cũng là cách tự tử chậm. Điều này không nên. “Đời của tôi, tôi muốn làm gì... kệ cha tôi, kể cả hủy diệt nó”. Cái này thì sai, bởi mình đâu có phải từ “lỗ nẻ” chui lên. Mình đâu có từ đá nứt ra. Và khi được sinh ra, ai cho phép mình muốn làm gì đời mình thì làm.
Ngay đến Tề Thiên Đại Thánh kia, nứt từ đá nứt ra, tấm thân đó cũng giúp cho thầy Tam Tạng đường xa vạn dặm tìm kinh, dù tấm thân đó chẳng đẹp đẽ gì. Cứ thử hỏi ta đã giúp đỡ được gì, cho những ai. Nếu mọi người, cứ hễ buồn, nghèo hay tự tử thì thế gian này còn ai, còn có bao nhiêu người nữa.
Nhiều ít gì, thì ai cũng có bạn. Mà bạn để làm gì? Không phải để đàn đúm giỡn hớt, nói chuyện người này, người kia hay xúi giục, che chở cho bạn mình làm những điều không phải. Bạn đúng nghĩa là luôn luôn có mặt bên nhau trong cơn hoạn nạn. Bạn tốt là người biết lắng nghe, biết chia sẻ, biết phân biệt phải trái, biết khuyên nhủ bạn mình những điều nên làm, biết thẳng thắn ngăn bạn mình những điều bậy, biết vun xới, xây đắp hạnh phúc gia đình cho bạn.
Đôi khi, trong những chuyến đi hát xa, tôi gặp những người hoàn toàn xa lạ, thế nhưng chỉ qua vài ba câu chuyện, chúng tôi đột nhiên trở thành thân thiết. Cùng chia sẻ với nhau những khó khăn của đời sống, những trắc trở của hạnh phúc gia đình, chồng con. Sở dĩ, tôi hay tạo được sự thông cảm mau lẹ với những người ngoài giới dù chưa bao giờ quen biết, là bởi trong câu chuyện, tôi không bao giờ tỏ ra mình là người hạnh phúc, may mắn hơn. Lúc đó tôi không phải là một ca sĩ, chỉ như một người bạn đồng cảnh ngộ. Chị khổ. Tôi cũng không sướng gì. Cảnh của chị cũng giống như tôi. Hai người không may gặp nhau, dễ có sự thông cảm. Bởi đó tôi có nhiều bạn. Bạn ở cùng khắp. Mới đầu là bạn, sau gần như người nhà.
Thật ra, chẳng phải vì cuộc đổi đời mà đời đổi, mà những nghịch cảnh mới xảy ra. Đừng đổ lỗi cho bất cứ điều gì, bất cứ ai. Ở đâu thì khi chuyện phải đến, cũng đến, cách này, cách khác. Tại mình mà thôi. Tại cái lòng mình khi yêu, khi ghét. Tại lòng mình quá nhỏ không dung chứa nổi nghịch cảnh mà chỉ muốn nhìn lên. Nhìn lên không bằng ai. Thế cho nên buồn.
Ở lứa tuổi như tôi, nếu nói là hưởng thì quả thật chúng tôi hưởng đã quá nhiều, quá đủ. Giờ ở xứ người, kéo cày trả nợ đâu có phải cho mình, mà cho các con có được một đời sống tử tế, an lành. Cực khổ mấy tôi cũng bằng lòng. Đôi khi “nhõng nhẽo” than thở chút đỉnh về nỗi cực nhọc của những chuyến đi, chỉ là chút tâm sự của một ca sĩ với khán thính giả. Nghề nào lại không cực khổ, không phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt mới có miếng cơm. Ngồi trên tiền còn khổ huống gì phải chạy tiền từng tháng.
Đa số những chuyện khổ tâm, thường không do ngoại cảnh đưa tới. Nó phát xuất từ ngay trong chính gia đình mọi người. Từ cha mẹ, anh chị em, vợ chồng, con cái, họ hàng làng nước quanh mình. Ôi, làm sao ở cho vừa lòng tất cả mọi người? Biết thế nào là rộng, thế nào là hẹp. Bao nhiêu là đủ, bao nhiêu là thiếu. Cứ nói ngay tôi đây. Chẳng bao giờ ai vừa lòng. Từ gia đình đến bạn bè trong giới. Ai cũng sẵn sàng chỉ trích. Không làm gì. Làm thinh. Cũng bị chửi.
Riết rồi tôi cũng chẳng muốn đi đâu. Chẳng muốn làm gì. Chẳng muốn gặp ai. Chỉ còn vài người bạn gan ruột. Những người bạn tôi quý hơn vàng bạc châu báu. Những người bạn sẵn sàng chia sẻ với tôi mọi điều, kể cả bữa cơm đạm bạc nhà nghèo đông con. Thanh Tuyền - Phật giáo, tôi - Công giáo. Lần nào gặp nhau, hai đứa đều nói về đạo của mình, cũng an ủi nhau, khuyên nhau, chia sẻ nhau những khó khăn đời sống. Đó là gặp người và nói ra những u uẩn của lòng mình. Như khi mình tìm đến khán thính giả, người nghe, người hát, chẳng biết nhau mà thật ấm lòng biết bao nhiêu.
Đời có lúc buồn, có khi vui như sông lúc êm ả, lúc qua ghềnh qua núi. Nhưng đời đáng sống nếu ta cứ nghĩ rằng trong cuộc đời - dù là một vật thừa thãi dưới cái nhìn của gia đình - chúng ta vẫn còn có thể mang lại niềm vui dù nhỏ nhoi đến cho người khác, những người không may mắn. Khi nào Chúa, Phật gọi lúc đó sẽ hay. Cứ biết rằng ta đang sống và hãy tạ ơn Trời Đất, tạ ơn Thượng Đế.
Cứ nói thẳng ra những điều mình nghĩ. Chẳng ai chê trách. Cứ khóc khi cần khóc, cứ cười lúc muốn cười. Đêm Lễ Tạ ơn, nhìn mọi người chung quanh mình cười nói xôn xao, quấn quít nhau trên sàn nhảy, nước mắt tôi bỗng ứa ra. Phương Anh đưa cho tôi ly rượu. “Em nhớ lấy thêm một ly cho Jenny Mai.” Tôi đốt một điếu thuốc gác ngang ly rượu. “Mai ơi, về mà vui với chị em, chỗ này là chỗ của em, chưa ai quên em đâu...” Chúng tôi im lặng cạnh nhau. Hà Cẩm Tú, Mỹ Hoàng, Phương Anh, Quốc Bảo ai cùng có điều gì thầm kín muốn nhắn gửi người đã đi. Đã đi nhưng sống mãi trong lòng mọi người. Nhờ mọi người thương, tôi mới còn có ngày hôm nay. Điều đó chắc chắn là như thế. Tình thương của mọi tầng lớp khán thính giả đã thay thế tình yêu gia đình và an ủi tôi rất nhiều. Hơn 30 năm qua, tôi sống như thế. Và tôi biết ơn những người đã cho tôi tình thương, điều tôi mơ ước hơn bất cứ mọi thứ của đời sống. Và khi tôi được đến gần mọi người, bao nhiêu nỗi buồn phiền cũng tan biến.
Lời ca, tiếng nhạc nuôi tôi sống - cứ hiểu theo hai nghĩa - lựa chọn đúng nhất và duy nhất của tôi. Nói như thế không có nghĩa những lựa chọn khác là lỗi lầm. Tôi không bao giờ hối tiếc những việc mình đã làm, cho dù cái giá tôi đã trả không phải là nhỏ. Hối tiếc là việc vô ích và càng làm ta khổ tâm hơn. Chuyện gì đã xảy ra, đã qua. Thuộc về dĩ vãng. Gia đình, bạn bè có thương hay không? No big deal anymore.
Đó là lời nói thật lòng tôi. Bao nhiêu năm nay, tôi đã sống bằng tình thương của nhiều người. Có những người không bao giờ giáp mặt hay nói với tôi nửa lời. Nhưng tôi biết người ta thương tôi... Có hai người là không còn lẻ loi. Vậy thì tôi không có quyền tự ý sử dụng cái đời của tôi theo những ý định rồ dại. Ở khắp các nơi đã đi qua, tôi nợ mọi người một ân tình quá lớn. Tôi muốn được trả lại bằng tất cả hơi sức còn lại của tôi. Dù không còn được bao lâu nữa.
Tôi nói với các con của tôi. Ngày nào, đối với mẹ cũng là ngày Lễ Tạ ơn. Tôi nói cho các con tôi nghe về cuộc đời của tôi, về những món nợ tôi đã mang, các con tôi cũng mang... “Mẹ cố gắng cho các con một đời sống tốt đẹp. Hãy vì thế mà làm những điều tốt đẹp. Nhưng trước hết, các con phải làm cho đời mình bởi nếu cuộc đời con có tốt đẹp, con mới có thể làm được cho người khác. Các con không hề nợ mẹ đời sống nhưng các con nợ cuộc đời, hãy sử dụng đời mình cho xứng đáng. Đó là các con nhớ và yêu mẹ...”
Chỉ còn vài tuần nữa, năm cũ sẽ qua. Mùa Đông đã đến nhưng rồi mùa Đông cũng sẽ qua. Và mặc dù giữa những ngày Đông tháng giá, tôi vẫn mở lòng sẵn sàng đón mùa Xuân. Mà cũng có thể, đời tôi vốn đã là mùa Xuân. Buồn nhiều quá rồi. Bây giờ dù bất cứ chuyện gì xảy ra, cũng coi như không dính líu gì đến tôi. Một chút tâm sự gói ghém trong mấy câu thơ tầm thường, tôi làm bên cạnh Sơn trong một ngày tuyết rơi trắng cả tâm hồn. Đọc rồi, ai muốn hiểu sao cũng được. Dĩ nhiên là thơ rất dở, nhưng tôi quan niệm, cái gì thật vẫn hơn. Thì đây là những gì thật thà nhất:
Bờ vai bạc mệnh một miền cưu mang
Xót thân lệ chảy hai hàng
Tà dương kia cũng bàng hoàng phút giây
Thương sao phận mỏng như mây
Phận hèn như cỏ, phận gầy như lau
Phận buồn như hạt mưa mau
Gọi thêm tóc trắng nỗi sầu trăm năm
Ngủ đi thôi. Một giấc đằm
Thiên thu rồi sẽ về nằm cùng ta
Nhớ nhau một giọt lệ sa
Có thương thì cũng đã là... là thôi.
Sơn đọc xong. Anh không chê dở. Chỉ nói... Sao buồn vậy. Vì sao? 31. Xin trả nợ người
Ở đời, riêng đời tôi, có nhiều món nợ tôi không hề muốn vay nhưng gặp và phải nhớ mãi, phải luôn luôn nhủ với lòng mình rằng sẽ có một ngày nào đó, mình phải làm một cái gì đó cho người mình mang ơn, dù ngay chính người đó, khi đưa tay cho mình nắm lúc ngã, cũng không hề nghĩ rằng họ đang làm ơn, và sẽ có ngày... bị trả ơn. Chưa bao giờ tôi cho tôi là một người tốt, đẹp, hoàn toàn, trái lại, tôi có rất nhiều tật xấu. Chỉ được một điều, đã tự cho là mình nợ ai một món nợ, dù ly nước, tấm bánh, một lời hỏi han an ủi, thì ngàn đời không quên. Và tôi thấy mình nợ tất cả mọi người bởi trên đường đời, quả thật tôi đã may mắn gặp nhiều người tốt. Chưa ai từ chối mở lòng ra, khi tôi tìm đến.
Nếu một đời người mang quá nhiều “nợ đời” trên vai, cuộc sống cũng thật tội nghiệp. Nợ có nhiều loại khác nhau. Nợ ân. Nợ oán. Nợ tình. Nợ tiền. Nợ nhân. Nợ nghĩa. Nợ nào tôi cũng mang, trừ... oán thù. Không bao giờ tôi để lòng thù oán ai. Buồn thì có. Mà chắc cũng chẳng có ai để tâm thù oán tôi. Có thể không thích, không chơi nhưng thù thì không. Thế thì cuối cùng tôi là người mang nợ nhiều. Nợ đời và nợ người. Nợ đời, lúc nào hết biết ngay. Nợ người không nên để đến kiếp sau. Bởi ai cũng cầu mong cho mình một kiếp sau nhẹ nhàng hơn. Thế cho nên lỡ có nợ ai ráng mà trả cho xong, cho nhẹ. Tốt hơn hết là đừng nợ, nhưng (chữ này không khá được)... ai không nợ, không phải là người.
Chả bao giờ tôi nghĩ mình có duyên hay nợ với chữ nghĩa. Cái bằng tiểu học tôi còn không có thì làm sao có thể nói đến chữ nghĩa với ai. Ấy thế mà... Đầu tiên là gặp Đoan rồi trở thành cái xương sườn của Đoan, phụ giúp việc vặt cho Đoan và Du Miên bằng cách đánh dấu bài cho 80 trang báo Hồn Việt. Đoan là người đầu tiên khuyến khích tôi viết về đời tôi với số tiền 300 đô cho một bài. Lúc đó đầu năm 1976, 300 đô là một số tiền đáng kể vì show đầu tiên của tôi ở Mỹ chỉ có 80 đô. Tôi khởi đầu viết về cuộc tình... nửa đường gãy gánh của mình với cái tựa “Gửi người suối bạc”. Bài viết được ba, bốn kỳ gì đó, mới lãnh được vài kỳ lương, tôi đã bị Đoan xin bàn tay để... đánh dấu bài, rửa chén, nấu cơm, giặt quần áo, chùi nhà tắm và rửa đít cho con.
Quả là cái số, chữ nghĩa chưa kịp gần đã xa, dù sau đó một đôi lần tôi được góp mặt trên báo Hồn Việt. Tôi thật sự không ham muốn hay chú ý đến cái vụ viết bài chạy nhật trình vì đây không phải là sở trường, là tham vọng của tôi. Trong đời tôi, nếu có làm được một việc gì ra hồn thì đó là... hát. Và tôi đã làm. Chấm hết. Nhưng (sẽ có rất nhiều chữ “nhưng” và “nếu” trong đời tôi) rồi một phần thì giờ của tôi đã dành cho những mục tâm sự với độc giả khắp nơi. Người khuyến khích tôi lần này không phải là Đoan mà là ông em Du Miên. Không hẳn là khuyến khích nhưng là một cái gì tôi không cắt nghĩa được... “Chị Mai, cho bài nhé”. Thế thôi. Tôi gọi cái này là một hành động... “bóp cổ, không cho la”. Cái lạ là không bao giờ tôi nói “không” với Du Miên.
Mới bán Hồn Việt, chưa kịp mừng thì người mua lại báo là ông Đỗ Ngọc Tùng chơi cái... tình chạy 16 ngàn đô. Mới qua Mỹ có vài năm, tụi tôi mất tiền đã vài lần, mà mất nhiều hơn nhiều, lần nào cũng cháy túi, cạn láng nên đã có phần quen quen. Buồn làm quái gì. Tiền đôi khi, có thể, luôn luôn là cục xương khó nuốt. Đời còn dài mà, đã hết đâu. Mình có dư thì giờ để xem đời nó sẽ đưa mình, đưa người đến đâu. Đã bảo là tôi ghét báo, ghét luôn người làm báo. Bắt được Đoan bỏ nghề, tôi cảm thấy nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng ghê gớm của các ông các bà làm báo đã đè lên vai tôi mấy năm. Phải thành thật mà nói, thời gian Đoan làm báo là một thời gian kinh hoàng đối với tôi, làm cho tôi đã sợ, lại càng sợ hơn những người làm báo. Giờ nói ra điều này, ai muốn chửi, tôi cũng sẵn sàng nghe, kể cả Du Miên.
Chính vì điều này mà Đoan và tôi hục hặc nhau hoài. Đoan bênh vực nghề nghiệp bạn bè, đàn anh, đàn chị của Đoan và để cân bằng, thỉnh thoảng anh... để nhẹ vài quả về nghề nghiệp của tôi. Chiến tranh giữa hai đứa là điều không thể tránh. Không đến nỗi như Desert Storm nhưng cũng rất căng thẳng như tình hình Cuba. Ông anh Ngọc Hoài Phương và ông em Du Miên đã từng chứng kiến những trận thư hùng giữa hai môn phái, một nhu một cương. Không có bom rơi súng nổ. Không đao, kiếm bay vù vù trong nhà, chỉ có bàn đổ, chén bát rơi vỡ tan tành. Tuy nhiên, đó là chuyện của 13 năm về trước. Tụi tui dễ gây, dễ nóng mà cũng dễ hòa, dễ nguội. Nghề nghiệp không phải là tai họa cho đời sống chung hòa bình của hai đứa.
Nhưng cái oái oăm ở đây là sau khi bứt Đoan ra khỏi cái nghề nghiệp tôi ít ưa, kéo anh vào nghiệp dĩ của mình thì chính tôi lại là người quay trở lại chỉ sau một cú phone của Du Miên, lúc đó làm tờ Trường Sơn. Cũng dịp này, tôi bắt đầu biết Thị Hà Khánh Hội là biệt danh của Ngọc Hà. Tôi viết cái mục “Đời còn dễ thương” cũng khá lâu, viết về vui buồn, trôi nổi của nghề nghiệp, bạn bè. Độc giả cũng chấp nhận cái vụ tôi lảm nhảm, dù cũng có người chỉ trích rằng sao cứ nói về... mình. Rồi Du Miên, cũng lại Du Miên, và chúng tôi đứt dây liên lạc. Cho tới bây giờ, khi ngồi ghi lại kỷ niệm giữa chúng tôi, tôi cũng không hiểu, không biết vì lý do gì. Cứ tự nhiên nhàn nhạt rồi dứt hẳn, dễ cũng có đến mấy năm. Tuyệt không có lấy nửa lời to tiếng.
Tôi chẳng bao giờ quên cái tình thân giữa hai gia đình, song đời sống cuốn xô ở đây không cho tôi thì giờ tìm hiểu. Tôi lại là người không bao giờ muốn tìm hỏi lý do và cũng không bao giờ cải chính bất cứ điều gì. Cái gì rồi cũng qua. Tôi nghĩ vậy, và viết bài cho anh Dzu, cho báo Mai, cho Trần Quốc Bảo. Trong lúc đó tất cả công việc dính líu đến băng nhạc, một mình Đoan gánh vác. Nếu tôi, một ca sĩ, được độc giả chấp nhận cho góp bài trên báo thì Đoan, một người làm báo cũng dễ hội nhập vào ngành sản xuất băng nhạc. Khán thính giả cũng chấp nhận những băng nhạc với tiếng hát của tôi do Đoan thực hiện... “Sông có khúc. Người có lúc”...
Trịnh Công Sơn đã viết: “Sông vẫn chảy đời sông. Suối vẫn trôi đi đời suối. Đời người cũng dễ sống và hãy thả trôi đi những niềm đau”. Mà tất cả trôi đi thật dù tôi không biết cái “tất cả” đó là những cái gì nhưng nó đã trôi đi, đã qua thật rồi, hầu như không để lại dấu vết nào, hầu như giữa chúng tôi không hề có khoảng thời gian xa cách, không nhìn thấy nhau, không nói với nhau... “Chị Mai viết bài nhé, cho Thời Báo”. Không có cái vụ Pạc-sơ-cờ lẩm cẩm đàn bà. Còn nghĩ đến nhau như vậy là okay rồi. Thời gian và sự im lặng quả là người “giao liên” tốt. Cũng may, tôi không hề nói hay làm điều gì không nên, không phải trong suốt thời gian... im lặng thở dài, để đến phải ngại ngùng khi gặp lại nhau. Và dù tôi không dám bao giờ gọi đây là trò chơi chữ nghĩa, nhưng tôi quả thật rất vui khi gật đầu hứa giao bài cho Du Miên. Thật ra, tờ Thời Báo nếu không có ba cái bài lẩm cẩm của tôi, nó vẫn có mặt, vẫn là Thời Báo. Người có lợi là tôi. Tôi có cơ hội nói lên cái nỗi lòng của một người ca sĩ, người luôn luôn đi bên cạnh cuộc vui của người khác.
Đến đây, các bạn sẽ hỏi tôi nợ Du Miên cái gì. Không. Chúng tôi không hề nợ nhau một điều gì, nhưng nếu có điều gì đó ràng buộc hai gia đình chúng tôi mà bảo là nợ nhau, thì đó là tình nghĩa. Thế thôi. Có thật không? Với tôi thì có. Còn ai nợ ai thì tôi không biết. Đã một lần là chị em. Mãi mãi sẽ như thế. Chú Mai Thảo đã chẳng thường nhắc nhở chúng ta “Đã đến là ở lại mãi mãi” đó sao? Một giây phút ngắn ngủi cho nhau điều tốt đẹp thì chỉ nên nghĩ đến điều đó tốt hơn. Không ai làm ơn cho ai cả, nên chắc nợ chỉ là nợ. Chỉ vì “Đã đến là ở lại mãi mãi” phải không, thưa chú Mai Thảo?
Tuy vậy, nếu tin vào số mạng thì chị em chúng tôi quả có nợ nhau. Nợ từ kiếp trước kia. Tôi lo cái lo của người làm báo như đó là nghiệp dĩ của chính mình vậy. Nhiều lần đi hát về, tôi thức đến sáng để đánh bài cho kịp lúc Du Miên đưa báo đi in. Có đêm Miên và Thị Hà lên ngồi chơi với Đoan, chờ tôi gõ lóc cóc ở một góc nhà. Gặp lúc tôi vui, bài toàn tin vui. Đụng khi tôi nổi cơn điên, thế nào sau khi báo ra, cũng có người kêu hỏi lý do. Thường thì tôi ghi lại những điều xảy ra cho chúng tôi trong tuần. Kể cả những lời nói không mấy êm ái nếu lọt vào tai mắt những nhà đạo đức. Song đó là sự thật mà công việc của tôi là ghi lại giây phút sống thật thà nhất của ca sĩ, nhạc sĩ.
Tôi làm công việc này, một phần ghi lại kỷ niệm giữa chúng tôi, những người đã được cho là “hai cô ca sĩ có ưa nhau bao giờ”. Có ai nghĩ ra đấy cũng là sự trả nợ khán thính giả không? Ít ra là đối với tôi. Bởi tôi quan niệm không có khán thính giả thì không có ca sĩ. Tôi nợ nhiều lắm. Bố mẹ tôi sinh ra tôi, nuôi tôi 16 năm, và sau đó, từ đó đến nay nuôi tôi cả tinh thần lẫn vật chất là những người hoàn toàn xa lạ, đến từ bốn phương trời. Chả có bầu show nào trả tiền cho ca sĩ cả. Bầu chỉ là trung gian. Tôi lấy cái gì trả món nợ này ngoài những tâm sự vui buồn thật thà nhất. Ít ra chúng tôi cũng không hoàn toàn vô ơn, bạc nghĩa đối với những người đã chia sẻ cho chúng tôi đời sống. Đồng tiền của khán thính giả và hơi sức của người ca sĩ bằng nhau. Có điều nếu không đi nghe nhạc, không mua băng nhạc, chẳng ai rụng một sợi lông. Nhưng ca sĩ buồn là một lẽ, còn nhăn răng ra cả đám chứ đừng tưởng. Thế thì tuy được coi như bằng nhau, thí dụ như... người mua, người bán vậy, song rạch ròi ra cho cùng thì tôi tự thấy mình là người chịu ơn.
Trong đêm hát “Bên đời hiu quạnh”, dù bạn bè chị em đã từ chối khi tôi mời đi ăn để... thanh toán. Thế là mọi người để cho tôi mang một món nợ lớn. Tôi rất mong được trả. Chỉ cần kêu một tiếng, xin có mặt ngay. Tôi sẽ trả gấp đôi. Mà dù có trả tiền, tôi vẫn cứ nợ cái tình “đã nghĩ đến nhau”. Trong đời sống, có lúc, có nhiều điều tôi cũng lạng quạng lắm. Nhưng đã là ơn thì phải đền. Tôi không áp dụng sự sòng phẳng trong lãnh vực tình cảm. Nó trắng trợn và bạc bẽo quá. Do đó mà... Sông cứ chảy. Thời gian cứ qua. Tình nghĩa vẫn còn. Đây là một chút tâm sự vụn của tôi, cắt nghĩa với độc giả khắp năm châu là cái sự nhảy chồm vào báo của tôi. Có điều gì không nên không phải xin cứ cho tôi ý kiến xây dựng thẳng thắn. Tôi không phải một nhà văn, chỉ là người ghi chép lại những điều có thật, đã xảy ra. Và sự thật dù có rất vui nhưng không hẳn lúc nào cũng lịch sự, cũng chưa hẳn chúng tôi là những người bất nhã hay kém văn minh.
Đến đây thì tôi đã bắt đầu rắc rối rồi đấy, chỉ vì con người của tôi, nếu được phép chọn chỗ ngồi giữa một phòng khách lộng lẫy và cái sàn nhà thì tôi sẽ chọn cái sàn nhà. Nó không xấu thêm nữa vì sự có mặt của tôi và nó lại thoải mái hơn nhiều. Tha hồ duỗi tay, duỗi chân, tha hồ mang giày, vung tàn thuốc lá và cũng rất là mát mẻ, thẳng thớm nếu được ngả lưng xuống, như ngày xưa lúc còn nhỏ, tôi khoái nằm trên cái giường lát bằng đá hoa. Cái này chỉ có Bắc kỳ thứ thiệt mới biết thôi. Trưa hè mà nằm như thế, còn sướng nào hơn.
Kiều Nga và tôi vừa cùng hát ở Ohio. Hai chị em được vợ chồng Tấn, người tổ chức nhường phòng. Kiều Nga bảo: “Tối nay chị Mai ngủ với em.” Tôi ừ hử rồi cũng chỉ nằm được một chút là lò mò tự động đi tìm mền gối trải xuống thảm nằm. Cho chắc ăn. Hát xong... “Ăn gì chị Mai?...” “Có gì ăn đó, mì gói cũng xong.” Kiều Nga OK cái rụp. Tụi tôi sà vào bàn ăn còn nguyên đồ ăn buổi chiều. Tô canh bí nấu tôm khô, chén mắm ruốc và đĩa cà pháo sống. Tụi tôi tự biên tự diễn, tự ăn một mình. Không hề làm phiền đến ai. Trên tàu, tụi tôi từ chối đồ ăn Mỹ. Về đến nhà nhiều khi mệt quá, ăn không vô. Đoan hỏi. “Em muốn ăn gì để anh cho mua? Hay ra tiệm Tàu gần nhà ăn tỉm sấm.” Lắc đầu. Nằm cái đã, nằm ngay trên thảm cho cái lưng thẳng lại sau gần cả chục tiếng ngồi trên tàu bay, cho đến khi cảm thấy cần phải ăn một cái gì đó vì... hình như mình chưa ăn gì, thì lục cơm, làm vài cái trứng, hoặc lại... mì gói làm lẽ sống. Ôi, nuôi... chó còn khó hơn... nuôi tôi.
Đang từ cái vụ “ơn, nghĩa” sao bỗng dưng lại có mục ăn uống ở đây? Chả là vì đã 3 giờ chiều rồi mà tôi chưa có chút gì vào bụng, Thị Hà lại kêu lên hỏi “Chị ăn gì chưa?...” Thế là tự nhiên cảm thấy đói bụng. Bèn đi rửa nồi, vo gạo thổi cơm, mà phải chờ cơm chín đã chứ. Thì chờ. Lục tủ lạnh, còn miếng chả... của ai mua không biết, lăn lóc trong đó, lấy ra nhai đỡ buồn trong lúc chờ cơm. Đói rồi, tạm quên cái vụ ơn iếc qua một bên. Ăn cái đã. Phải ăn mới sống được. Có sống được mới có ngày trả ơn chứ. Thật. Tưởng chỉ có cái... lưỡi không xương, nhiều điều lắt léo, ai ngờ ngón tay cũng có thể gõ ra cái sự lẻo lự. Cho con ăn cái đã. Đừng ai kêu réo lúc này. Trời đánh còn tránh bữa ăn cơ mà. Phỏng?.
32. Đằng sau những nụ cười
Đến đây thì tôi đã bắt đầu rắc rối rồi đấy, chỉ vì con người của tôi, nếu được phép chọn chỗ ngồi giữa một phòng khách lộng lẫy và cái sàn nhà thì tôi sẽ chọn cái sàn nhà. Nó không xấu thêm nữa vì sự có mặt của tôi và nó lại thoải mái hơn nhiều. Tha hồ duỗi tay, duỗi chân, tha hồ mang giày, vung tàn thuốc lá và cũng rất là mát mẻ, thẳng thớm nếu được ngả lưng xuống, như ngày xưa lúc còn nhỏ, tôi khoái nằm trên cái giường lát bằng đá hoa. Cái này chỉ có Bắc kỳ thứ thiệt mới biết thôi. Trưa hè mà nằm như thế, còn sướng nào hơn.
Kiều Nga và tôi vừa cùng hát ở Ohio. Hai chị em được vợ chồng Tấn, người tổ chức nhường phòng. Kiều Nga bảo: “Tối nay chị Mai ngủ với em.” Tôi ừ hử rồi cũng chỉ nằm được một chút là lò mò tự động đi tìm mền gối trải xuống thảm nằm. Cho chắc ăn. Hát xong... “Ăn gì chị Mai?...” “Có gì ăn đó, mì gói cũng xong.” Kiều Nga OK cái rụp. Tụi tôi sà vào bàn ăn còn nguyên đồ ăn buổi chiều. Tô canh bí nấu tôm khô, chén mắm ruốc và đĩa cà pháo sống. Tụi tôi tự biên tự diễn, tự ăn một mình. Không hề làm phiền đến ai. Trên tàu, tụi tôi từ chối đồ ăn Mỹ. Về đến nhà nhiều khi mệt quá, ăn không vô. Đoan hỏi. “Em muốn ăn gì để anh cho mua? Hay ra tiệm Tàu gần nhà ăn tỉm sấm.” Lắc đầu. Nằm cái đã, nằm ngay trên thảm cho cái lưng thẳng lại sau gần cả chục tiếng ngồi trên tàu bay, cho đến khi cảm thấy cần phải ăn một cái gì đó vì... hình như mình chưa ăn gì, thì lục cơm, làm vài cái trứng, hoặc lại... mì gói làm lẽ sống. Ôi, nuôi... chó còn khó hơn... nuôi tôi.
Đang từ cái vụ “ơn, nghĩa” sao bỗng dưng lại có mục ăn uống ở đây? Chả là vì đã 3 giờ chiều rồi mà tôi chưa có chút gì vào bụng, Thị Hà lại kêu lên hỏi “Chị ăn gì chưa?...” Thế là tự nhiên cảm thấy đói bụng. Bèn đi rửa nồi, vo gạo thổi cơm, mà phải chờ cơm chín đã chứ. Thì chờ. Lục tủ lạnh, còn miếng chả... của ai mua không biết, lăn lóc trong đó, lấy ra nhai đỡ buồn trong lúc chờ cơm. Đói rồi, tạm quên cái vụ ơn iếc qua một bên. Ăn cái đã. Phải ăn mới sống được. Có sống được mới có ngày trả ơn chứ. Thật. Tưởng chỉ có cái... lưỡi không xương, nhiều điều lắt léo, ai ngờ ngón tay cũng có thể gõ ra cái sự lẻo lự. Cho con ăn cái đã. Đừng ai kêu réo lúc này. Trời đánh còn tránh bữa ăn cơ mà. Phỏng?.
32. Đằng sau những nụ cười
Những người đi máy bay nhiều, không ai còn lạ gì cái cảm giác nôn nao khó tả, hụt hẫng, chao đảo, khi tầu lọt vào một cái mà tiếng nhà nghề gọi là... lỗ không khí. Tất cả mọi người trên tàu được yêu cầu cài giây lưng an toàn.
Trên đường bộ, khi chiếc xe mình đang đi ngon trớn trên đường, bỗng sụp hố cũng lắc lư, chao đảo, trồi lên sụp xuống. Đi tàu gặp sóng cỡ cấp 5, cấp 7 thì lúc đó, chả riêng mình, mà cả trời đất cũng quay cuồng, lộn ngược. Đi bộ dạo chơi, đang êm ái, bỗng khuỵu xuống vì một hố đất nhỏ.
Trong đời sống, có bao giờ chúng ta đang bước trong hoan lạc bỗng rùng mình một cái đã bước qua một cảnh giới khác, hoàn toàn trái ngược. Chắc chắn là có. Ai trong chúng ta cũng không thể tránh khỏi một lần trong đời cái cảnh huống ấy.
Đó là một cõi mênh mông, sâu thẳm, vô tận. Một cõi hoang vu lạnh lẽo mịt mùng. Một cõi chết. Cõi lòng trống không. Trái tim trống không... Ta chẳng biết nơi ta đang đứng là nơi nào. Không phương hướng nào cho ta lần tới. Tất cả đều là... không.
Những lúc như thế. Chúng ta làm gì, làm được gì? Chẳng làm được gì cả. Đó là lúc chúng ta cần một bàn tay. Một bàn tay để ôm lấy mặt... “Nghe bao nỗi đau trên một bàn tay...” (Trịnh Công Sơn). Hỡi ơi, nỗi đau thì vô cùng. Bàn tay thì quá nhỏ. Làm sao che hết. Cơn sầu dằng dặc. Chẳng biết có ai đưa một bàn tay cho ta.
Người ca sĩ, ngay khi cất tiếng hát bài đầu tiên, định mệnh đã nằm sẵn ở đó, trong tiếng hát đó. Tiếng hát vui. Cuộc sống tràn trề hoan lạc. Tiếng hát buồn. Dù cho cố cười cũng không ngăn được tiếng thở dài không chờ đợi.
Đời một người ca sĩ, ông trời sinh ngộ lắm. Nhìn vậy mà không phải vậy. Nghe vậy mà không phải vậy. Cũng cùng một khối óc đó, trái tim đó không giống như mọi ai. Nếu nói rằng nó không bình thường cũng được.
“Nó” không bình thường bởi “nó” phải như thế mới có thể đi vào nghiệp dĩ này. Khối óc, trái tim khác người thì tình yêu lại càng không thể giống.
Phân tích tình yêu của một ca sĩ như mấy ông viết tiểu thuyết là trật bậy. Trật ngay trên căn bản bởi các ông ấy có phải là ca sĩ đâu. Đến ngay như những người có vợ là ca sĩ, còn không hiểu được, thì làm sao những người đứng khơi khơi bên ngoài lại có thể cho rằng nhiều điều họ viết về ca sĩ là đúng.
Tôi vẫn thường thán phục những khuôn vàng, thước ngọc của người xưa để lại. Duy có điều tôi không đồng ý lắm khi các cụ xưa đề án tử... cho là xướng ca vô loài. Không riêng gì ca sĩ mà ngay cả những người có tâm hồn và đời sống nghệ sĩ, cũng bị xã hội xem thường. Tuy cũng hiểu được một vài nhưng tôi vẫn có ý nghĩ là trong muôn vàn cái đúng của người xưa, ắt cũng có cái sai.
Xin đừng cho là tôi tự bênh vực cho nghiệp dĩ của chúng tôi vì há các cụ lại không biết rằng... chẳng có nghề nào xấu, chỉ có người xấu mà thôi. Tôi cũng không phủ nhận là mình cũng cảm thấy khó chịu khi thấy nghề nghiệp của mình bị chỉ trích. Song tôi cảm thấy mình đúng. Và cái đúng của chúng tôi là đã được đa số yêu thích. Chẳng còn câu trả lời nào đúng hơn.
Do đâu và bằng vào cái gì mà cho đến giờ này vẫn còn có những người khinh thường ca sĩ? Họ lãng mạn quá ư? Họ nhiều chồng quá chăng? Họ sống phóng khoáng ngoài những câu thúc cũ kỹ cả ngàn năm? Họ giang hồ, lang bạt, bất chấp lề lối xã hội? Tất cả đều đúng và đều sai.
Nghệ sĩ khác. Ca sĩ khác. Nghệ sĩ lớn hơn nhiều. Ca sĩ chỉ đơn thuần dâng hiến tiếng hát. Và có khi chỉ có thế. Người có tâm nghệ sĩ không nhất thiết phải biết hát, biết vẽ, biết làm thơ, làm nhạc. Chúng tôi chỉ mới đến bên cạnh hai chữ “nghệ sĩ” mà thôi. Bên cạnh là đủ cho trái tim của chúng tôi đập cùng một nhịp trong tình yêu. Yêu người và yêu mình. Chúng tôi sống với mộng nhiều hơn thực. Mơ tưởng những điều đẹp đẽ. Thần tượng hóa tình yêu và người yêu.
Chúng tôi yêu là cho. Cho hết. Không giữ lại. Không nghi ngờ. Không tính toán. Chỉ biết sống chết cho người mình yêu. Vì như thế, sự đòi hỏi của chúng tôi phải mạnh mẽ khác thường. Đòi hỏi được trả lại tình yêu như đã cho. Không gì ngoài tình yêu. Phải được trả lại nếu không hơn thì cũng phải bằng. Tình cho đi và nhận lại phải bằng nhau.
Nhưng khổ nỗi, người tình trong mộng, trên sách vở. Chúng tôi tìm ở đâu? Chúng tôi phải đi đâu để tìm cho đúng mẫu người mình mơ ước. Chân trời góc bể, chúng tôi biết tìm ở đâu. Thật ra chẳng phải chỉ có ca sĩ mới biết mộng mơ, sống lãng mạn. Mà hình như trong trái tim của tất cả những người đàn bà, đều gặp nhau ở điểm đó. Tuy vậy, tình yêu vẫn đến với đời sống chúng tôi trong sự tương đối. Rồi từ đó, tùy theo khả năng và lý trí của mỗi người, cuộc tình lâu bền, đẹp đẽ hay tàn phai mau chóng. Với cuộc sống nội tâm sôi nổi, đầy nhiệt tình, thử hỏi mấy người có thể đáp ứng nổi. Cái khó, càng thêm khó. Cái thiếu lại mỗi ngày mỗi rõ ràng nhận ra.
Dĩ nhiên cuộc tình nào, khởi đầu cũng bằng tình yêu. Thứ tình của chúng tôi là loại tình nóng, mạnh mẽ như cuồng phong, như mưa sa bão táp. Phải có trong tay. Phải chiếm giữ cho được dù bất cứ giá nào. Chính vì yêu là yêu, yêu không tính toán, so đo hơn thiệt, nên có khi chúng tôi ôm hận. Thường là như thế.
Chẳng phải vì cũng là ca sĩ mà tôi nói hay, nhưng thật tình mà nói, tôi chưa bao giờ thấy ai yêu chồng... hơn ca sĩ. Người đàn ông nào có vợ là ca sĩ đều không thể phủ nhận được điều đó. Họ là những ông vua nhỏ. Muốn gì được nấy, nếu nói rằng... Sang nhờ vợ... điều này cũng không có gì quá đáng. Và không ai ngờ được rằng chính vì thế mà có những cuộc tình tưởng đời đời kiếp kiếp lại đổ vỡ, nhanh hơn và tàn nhẫn hơn.
Người đàn ông “may mắn” đến bất ngờ quá thường hay sơ sót. Họ ỷ lại, họ cho rằng khi người ca sĩ chịu ép mình trong vai trò làm vợ thì cũng có nghĩa là họ... mất quyền công dân. Có ông cho rằng như thế mình là nhất rồi... the one and only... Muốn vo tròn, bóp méo vợ mình cỡ nào cũng được. Lâu ngày, người chồng nhận thấy vợ mình cũng chỉ là một người đàn bà như những người khác. Cái tình yêu thuở ban đầu không còn đằm thắm nữa. Một cuộc sống bình thường như trăm ngàn cuộc sống khác. Họ mặc sức tung hoành, tìm đến những nguồn vui mới, cờ bạc, rượu chè, ăn chơi thỏa thích và gần như quên mất vợ mình là ai.
Cái gì thì chúng tôi cũng chịu được nhưng đến cái “quên” mất chúng tôi là ai thì hơi kẹt. Bởi như đã nói, chúng tôi là những người suốt đời đi tìm kiếm một tình yêu. Chúng tôi không cần tiền, không cần đẹp trai, không cần chồng vì chăn gối. Chúng tôi chỉ cần tình yêu với những điều nhỏ nhoi, dễ thương của nó. Một cái hôn nhẹ của chồng trước khi ra khỏi nhà hay khi chồng về. Một cái nắm tay cũng rất nhẹ nhưng nói lên nhiều chia sẻ. Một lời thăm hỏi cũng rất nhẹ cho thấy sự lưu tâm của người mình yêu.
Cái gì chúng tôi muốn ở người chồng cũng rất nhẹ nhàng thơ mộng. Thuở ban đầu ra sao. Bây giờ và mãi mãi như vậy. Trong mái ấm gia đình, chúng tôi là một người vợ. Ra đường, chúng tôi không làm xấu hổ chồng. Thế thì tại sao, bởi vì đâu mà sanh chuyện. Có phải vì chúng tôi, sau khi cởi bỏ lớp phấn son sân khấu, đã chỉ sống trọn vẹn cho gia đình như mọi người đàn bà khác.
Ôi, tôi không hiểu tại sao ngang trái luôn luôn xảy đến với những người lúc nào cũng chỉ muốn an phận sống với cái ước mơ của mình. Vậy mà chúng tôi vẫn sẵn sàng chờ nỗi tuyệt vọng đến với mình, sẵn sàng rơi vào khoảng trống cô đơn mênh mông, bất tận. Tình yêu là một điều hoàn toàn mới lạ, không phải là sự tiếp nối. Cái đau của lần vấp ngã trước không làm cho chúng tôi trở thành gỗ đá, trái lại, sau mỗi thảm kịch, chúng tôi dường như có thêm nhiều chất liệu cho tiếng hát của mình, cho trái tim của mình.
Chúng tôi gửi niềm ai oán vào bài hát. Chúng tôi không biểu diễn nỗi đau. Bởi chúng tôi yêu thật thà nhưng lại gặp người không chung thủy. Thế cho nên suốt một đời, chúng tôi mãi mãi đi tìm cho mình một tình yêu. Thêm một lần yêu, chẳng phải là điều làm cho chúng tôi hãnh diện. Song vì bờ vai, vòng tay của người yêu bao giờ cũng là nơi chốn bình an chúng tôi muốn tìm đến.
Mỗi đứa một cảnh đời. Một tâm sự. Gặp nhau cười đó rồi khóc đó. Cười được lúc nào cứ cười vì không thể nào biết trước được cái gì chờ mình ở đằng trước. Khóc được với nhau lúc nào cứ khóc vì không phải lúc nào nước mắt cũng có thể chảy ra được.
Chúng tôi sống tự nhiên như thế, nhiều người cho là tụi tôi bừa bãi, phóng đãng. Phải nói là phóng khoáng mới đúng. Phàm những người làm các công việc có liên quan xa gần với nghệ thuật, thường có cuộc sống phóng khoáng. Không câu nệ, khắt khe. Không tủn mủn, bần tiện. Họ sống cởi mở, thích gần với thiên nhiên và thành thật.
Người ca sĩ có thể khóc ngay trên sân khấu vì bài hát đã chạm đúng mối thương tâm của họ. Người ca sĩ có thể gặm một khúc bánh mì Bưu Điện, có thể ngồi xuống lề đường ăn tô cháo trắng hột vịt muối hoặc dưa mắm, có thể lần mò tới chợ Đa Kao ăn dĩa cơm tấm, có thể ngừng xe đường Duy Tân uống một trái dừa, ghé xe nước mía làm một ly hoặc bò vào Nguyễn Tri Phương ngồi trên những chiếc ghế lè tè sát mặt đất, ăn nghêu, sò, ốc, hến.
Ca sĩ chúng tôi là những người sống không mặc cảm tự ti hay tự tôn. Họ cũng không thích làm những điều khuất lấp trong bóng tối. Thích gần thiên nhiên cho nên họ yêu ánh sáng. Mà những người yêu ánh sáng đa số là ngay thẳng. Mặc dầu ca sĩ sống về đêm, nhưng ai cấm họ ghét bóng tối. Bóng tối đồng nghĩa với tội lỗi. Dĩ nhiên trong chúng tôi, không phải ai cũng hoàn toàn trong sạch, bởi đã là con người, mấy ai tránh được những giây phút yếu lòng, để từ đó sanh ra lỗi lầm.
Người ta cho là tội lỗi. Người trong cuộc lại rất vô tư, cho đó như là một điều tự nhiên, thánh thiện. Trái tim có cái lý của nó. Ca sĩ sống bằng trái tim nhiều hơn lý trí. Phải chăng vì vậy mà chúng tôi hay vấp ngã, chúng tôi hay thất vọng, chúng tôi hay buồn khổ. Chúng tôi cũng không cảm thấy cái điều chúng tôi làm là tội lỗi. Yêu đâu phải là một cái tội, dù có yêu người yêu của người khác, chúng tôi cũng nghĩ là mình vô tội.
Thoạt nghe, sẽ có người cười và bảo... “Vô lý, nhè ngay vợ, chồng người ta mà yêu, lại còn tự cho là đúng, là vô tội. Đúng là cái bọn lắm mồm.” Xin đừng để lòng thù hận hoặc cho chúng tôi cái nhìn thiếu thiện cảm, rẻ khinh. Cũng đừng xem chúng tôi là những người vừa đánh trống vừa ăn cướp. Già hàm. Thật lòng mà nói, khi yêu, chúng tôi nghe theo tiếng nói của trái tim. Chỉ biết là mình đang yêu, chứ không hề có ý chiếm đoạt của người khác làm của mình...
Số mệnh run rủi. Nghiệt oan kiếp nào khiến trái tim chúng tôi đập những nhịp đập sai lệch.
Đời ca sĩ thường là những mảnh đời trôi nổi, đáng thương. Rất ít người gặp may mắn, vuông tròn một chồng, một vợ tới cuối đời. Mà chắp vá thì đôi khi được, đôi khi không. Cái cảnh rổ, rá cạp lại đắng cay lắm chứ không huy hoàng gì. Nhưng có người chấp nhận sống cho qua, sống bằng tất cả cố gắng lý trí. Nhắm mắt, bịt tai, bịt miệng lại mà sống... Lâu rồi đời mình cũng qua. Đã qua quá nhiều chuyến đò. Đã quá trễ để làm lại từ đầu. Đã quá già để yêu lại từ đầu.
Vậy mà cũng chưa chắc đã yên. Ca nhạc sĩ chúng tôi luôn luôn mơ ước một tình yêu chân thật, một cuộc sống an lành. Và họ cũng luôn luôn tự nhủ... Lần này nữa thôi nhé. Cuộc tình sẽ yên. Cuộc đời sẽ yên... Nhưng mà không phải vậy. Không được như vậy. Lỗi tại chúng tôi chăng, những người mang nghiệp dĩ cầm ca? Chưa hẳn thế. Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng, thì làm sao bây giờ?
Có ai thức khuya mới biết đêm dài. Có đẻ mới biết đau. Có nuôi con mới biết cực. Có thương mới đau đớn lúc bỏ đi. Có yêu mới tự tử lên tự tử xuống. Có đoạn trường mới thương kẻ đoạn trường. Nếu quả đích thực, ca nhạc sĩ sống phóng đãng thì đã không có những tình huống ấy xảy ra. Tình yêu vốn tự nó đẹp đẽ và thiêng liêng vô cùng. Chỉ bởi yêu không đúng chỗ, không đúng người nên cả hai ôm hận. Nhưng cứ thử hỏi, mấy người trong chúng ta, từ ca nhạc sĩ đến người ngoài giới thoát được cảnh này. Đừng vội nói hay, nói giỏi. Ca nhạc sĩ tuy bị lên án nhưng họ lại chính là những người chung tình hơn ai hết. Và để đổi lấy những điều mơ ước, họ đã trả một giá rất đắt. Kể như họ là những người khá sòng phẳng, ngay cả trong lãnh vực tình cảm.
Chúng tôi thường chia sẻ với nhau, từng khóc với nhau, an ủi nhau bởi là đồng nghiệp, đồng cảnh ngộ. Nếu chúng tôi không thương nhau, chẳng lẽ người vợ, người chồng bạc bẽo kia lại thương chúng tôi sao? Tôi đã từng hơn một lần trải qua nên tôi hiểu và thông cảm nỗi đau của người khác. Tôi hiểu các bạn tôi như hiểu chính tôi vậy. Nói ra đây là cảnh ngộ chung của chúng tôi, những người cùng một lứa tuổi, cùng một thời với nhau. Giờ đếm lại không có bao nhiêu. Những khuôn mặt tên tuổi ở đây, tôi chỉ biết dành cho họ sự quý mến sẵn có.
Đời sống mới ra sao, tôi không biết. Chứ như chúng tôi, yêu nhiều, hận nhiều mà tha thứ cũng nhiều. Người nghệ sĩ không nên để lòng thù hận - nhất là hận tình. Không còn yêu được nữa, không còn yêu nhau nữa, mỗi đứa đi một ngã, vẫn giữ lại cho nhau cái nhìn thiện cảm để không ngỡ ngàng khi bất chợt gặp lại. Điều này có được từ nếp sống phóng khoáng giản dị.
Nhiều người thắc mắc, cho là chúng tôi quá dễ dàng trong chuyện tình cảm. Không phải vậy đâu. Khi đã nhận thức được rằng không yêu nữa hoặc không được yêu nữa, chúng tôi chấp nhận giơ tay đầu hàng liền. Để bạn mình tự do ra đi. Vì không muốn bị làm phiền nên chúng tôi cũng không làm phiền ai cả. Vả lại, khi người ta không còn yêu mình nữa thì thôi. Có giết chết lại ăn thua gì. Thêm tội tình. Mà cứ sống thẳng thừng như chúng tôi, coi bộ lại khỏe. Chẳng có gì khuất lấp, mờ ám. Yêu nhau, cùng xây dựng hạnh phúc gia đình. Không còn yêu nữa... Xin cho nhau... Chứng minh thư rồi đường ai nấy đi “Bận lòng chi nữa lúc chia tay”. Tất cả mọi chuyện đều diễn ra dưới ánh mặt trời.
Nói như vậy không có nghĩa là khuyến khích người ta yêu loạn lên, rồi bỏ nhau tùm lum hết, bất kể đạo đức con người. Ở đây tôi chỉ muốn nói lên khía cạnh đặc biệt tình cảm trong con người một ca, nhạc sĩ. Thẳng thắn, không gian dối. Có làm, có chịu. Một ăn, hai thua nhưng tràn đầy tình nghĩa. Để người phụ, chứ không bao giờ phụ người. Và lúc nào cũng mong mỏi tránh được cho mình cái cảnh: Yêu nhau rồi lại bằng mười phụ nhau.
Ừ, mà tại sao tôi lại để cập đến cuộc sống tình cảm của tôi và bạn trên mặt báo làm gì? Chả là mấy hôm nay, trời bỗng trở lạnh. Cái lạnh cuối Đông buốt từng thớ thịt, từng chân tóc. Một mình bó gối nhìn ra ngoài. Mặc dù cây đào kiểng nhỏ xíu trong chậu đang nở những bông hoa năm cánh xinh đẹp màu hồng, điểm chút nhụy vàng, tôi vẫn thấy trời đất, sao có vẻ ảm đạm thê lương quá. Giờ này ở Sài Gòn ngày xưa, vẫn còn đang là Tết. Lòng bỗng sinh nỗi nhớ nhà. Nhớ nhà thì hay buồn. Buồn thì hay kiếm chuyện. Nhìn quanh chẳng có ai để kiếm chuyện, bèn quay sang gõ máy...
33. Hạnh phúc giản đơn
Chị Ký Điệu gặp tôi, chửi toáng lên. “Tiên sư mày, tao chỉ định là sẽ đi Hongkong chơi. Chỉ định thôi chứ đã đi đâu mà mày la om xòm. Mẹ, cái mồm như mồm...” “Mồm gì thì nói đại ra đi, mồm tao cũng giống mồm mày thôi. Thì tao cũng nói là mày định đi chứ tao có nói thêm đâu mà mày làm ào ào...” “Ừ thì tao cũng muốn đi chơi một chuyến cho khuây khỏa. Mẹ, cày bừa hoài, mệt quá rồi.”
Giọng Minh dịu hẳn lại. Tôi hơi ngạc nhiên vì bà cô xứ Thái này ít khi tỏ ra... sầu đời, ít khi thở ra hơi chán nản. Cái gì xảy ra đây? Chị than thở tiếp... “Đời sống ngắn ngủi quá, sống nay, chết mai, ai biết được, có làm lắm cũng đến thế, tay buông xuôi, có mang được gì theo đâu...” “Bộ bây giờ mày mới biết à? Tao nói thì mày chửi. Nào là tao không lo, không biết. Nào là tao ngu, tao điên. Riết rồi chồng tao cũng nhập tâm là tao... ngu. Tao điên thật. Nói xin lỗi mày chứ. Cứ bán cái ngu của tao đi, nuôi được 100 thằng khôn. Bán cái điên tao đi, nuôi được ngàn thằng tỉnh.”
Minh buồn hơn tất cả những lần tâm sự. Từ trước tới giờ tôi cứ nghĩ Minh là con người sống bằng lý nhiều hơn tình. Điểm trái ngược thứ nhất giữa hai đứa tôi. Minh sống căn cơ, vén khéo, bạn ít, luôn luôn có giới hạn. Minh tự giới hạn, tự đóng khung đời sống của mình, ngay cả đến tôi, người bạn gần như duy nhất của nó cũng không thể vượt qua. Tuy vậy cũng có lúc chị tâm sự với tôi... tất cả. Đó là những giây phút Minh sống thật với chính mình và phá vỡ tất cả mọi giới hạn. Những giây phút ấy không nhiều nhưng đã rất đủ cho tôi hiểu điều nó thường giấu kín.
Điều trái ngược thứ hai. Tôi đã nói với Minh nhiều lần. Cái điều người ta thường muốn giấu kín, thật ra không có gì ghê gớm lắm đâu, nó chỉ là một điều... giấu kín mà thôi. Và chính điều đó làm ta nặng lòng hơn cả. Có cái gì quan trọng đâu? Không, trên đời này, ngó vậy mà chẳng có gì quan trọng cả. Chỉ vì mình cho nó là quan trọng mà thôi. Minh nói... “Tao không thể như mày được.” “Tại sao không thể và như tao là như thế nào? Tao nhởn nhơ quá chăng? Tao dễ sống quá chăng? Tao hời hợt quá chăng? Không đúng... vậy mà... hơn vậy nữa.”
“Nói như mày chướng bỏ mẹ đi, bố ai mà hiểu mày nói gì.” “Mày thông minh lắm Minh à, mày hiểu hết dù tao không nói. Cuộc sống tao, đôi khi làm mày khó chịu nhưng tao cảm thấy rất thoải mái. Cái gì cũng vậy, khi thấy không thể nắm giữ được thì tao buông. Bất cứ cái gì. Không hề hối tiếc. Mày đã biết đời sống ngắn ngủi - biết hơi trễ đó Minh - thì tại sao không tìm kiếm, không tạo dựng cho mình, cái ngắn ngủi ấy, trở thành đẹp đẽ. Một ngày đẹp một ngày, một giờ đẹp một giờ.”
“Mày làm như dễ lắm, muốn là được à.” “Được chứ có khó khăn gì. Đừng muốn gì quá tầm tay. Hạnh phúc là gì? Mấy ai hiểu được đúng nghĩa hai chữ đó. Hạnh phúc chẳng là... mẹ gì. Nó rất tầm thường song nếu mình bằng lòng thì nó trở thành một điều tuyệt vời. Thế thôi. Đừng suy diễn nhiều quá, dễ trở thành rắc rối và rồi chính mình bị vướng vào, không gỡ ra nổi. Ngày xưa, khi còn trẻ, tao luôn mơ những điều mà cho đến một lúc, tao nhận thức ra, đó là những điều chỉ có trong... tiểu thuyết. May mà tao sớm biết, nếu không đời tao còn gọi là... ăn mày chán.”
Minh nhìn tôi có vẻ nghi ngờ. Nhiều người cũng nghi ngờ, cũng tự cho là tôi không có hạnh phúc. Ôi cái hạnh phúc chẳng phải là một cái áo, một đôi giày. Nó lại càng không phải là một cục hột xoàn để có thể đem theo khoe cho mọi người thấy. Hạnh phúc không nằm giữa đường Bolsa. Hạnh phúc không có mặt trong các vũ trường, sòng bạc hay ở trong những ly rượu đầy. Hạnh phúc đơn giản hơn nhiều. Đôi khi là một gói đậu phộng luộc. Một miếng đậu hũ còn nóng. Đôi khi là một con cá chiên giòn, nóng hổi bên cạnh chén nước mắm tỏi và đĩa rau lang luộc. Hạnh phúc ở trong lời thăm hỏi bình thưòng, trong cái nắm tay nhè nhẹ, trong cả những phút im lặng bên nhau.
Hạnh phúc của tôi là như thế. Hạnh phúc ở trong trái tim mình. Hạnh phúc chính là... mình. Tiền bạc và danh vọng đều... không ăn gì cả, đều vứt đi hết. Hột xoàn dù sáng cũng không che được cái lấp lánh của giọt nước mắt. Cái áo có đẹp, có đắt tiền, cũng không gói kín, làm ấm lại một trái tim lạnh lẽo, tan vỡ. Có thể cho đây là cách suy diễn tự an ủi mình để mà sống, tuy nhiên có đủ sáng suốt để suy diễn như vậy, không có mấy người.
“Minh à, mày một mẹ, một con, lại chồng lúc nào cũng ở bên cạnh yêu chiều, có gì để mày phải lo nghĩ, buồn phiền. Con đã lớn, nó có đời sống của nó nhưng bất luận thế nào, nó cũng là con mình...” “Ừ, lẽ ra tao không đi, tao muốn ở lại với mẹ nhưng thằng bé cứ khóc, đòi theo mẹ Mai để được đi học, nên tao cắn răng ôm con sang đây. Bây giờ, mẹ không còn, con đã lớn thế là mình đã mất mẹ lại sắp sửa mất luôn con...” “Mày vớ vẩn bỏ mẹ đi. Trai lớn có vợ, gái lớn có chồng. Đời cua cua máy, đời cáy cáy đào. Bổn phận của tụi mình là nuôi con cho khôn lớn, tiền bạc không có để lại cho con - mà tụi nó cũng chẳng cần tiền của mình - thì mình đã để lại cho nó, đã tạo dựng cho nó cái vốn chữ nghĩa cho tương lai. Tao nghĩ thế là đủ rồi.” “Thì tao cũng như mày, thế cho nên bây giờ, sau bao nhiêu năm cực nhọc tao mới có thời giờ nghĩ... đến tao. Tao định mỗi năm đi một nước chơi cho thoải mái cái đầu.” “Thì cứ đi, tao đi với, rủ Hà cùng đi nhưng mà đừng đi Hongkong, có mẹ gì ở đó mà đi. Tao muốn tới coi cái Vạn Lý Trường Thành nó ra sao, coi cái Di Hòa Viên của Từ Hi đẹp cỡ nào.” “Chừng nào đi, nói để tao lấy ngày nghỉ.” “Ấy, từ từ, để đợi tao dư dư chút đã, giờ chưa đủ sức đi chơi, mẹ kiếp. Bill tới tấp như lá mùa Thu. Khoan nói chuyện đi chơi đã.” “Mày, chán bỏ mẹ, cứ hẹn hoài, biết bao giờ mày mới... đủ”.
Cuộc tâm sự của chúng tôi ngang đó thôi. Không phải là lần đầu. Tôi lại nghệch mặt ra nghe Minh chửi. Đi thì đã đi quá nhiều rồi nên không còn là một nhu cầu nữa. Song nhất định lần này tụi tôi sẽ kéo nhau đi coi Vạn Lý Trường Thành. Nhất định rồi, mọi chuyện đã chuẩn bị xong xuôi, chỉ còn chờ... tiền. Thế nào bà cô trên ngàn xứ Thái cũng rít lên... “Mẹ, đúng là cái con... ăn cứt không biết thối”. Sorry chị, tại em nghèo, em cũng ham chơi lắm nhưng hao phí nặng quá, chờ em với nhé.
Ngưng cuộc đấu láo với chị Minh, tôi quay qua nồi cá kho đã bén lửa. Tí nữa thì mất ăn. Trên bàn cả chục chai nước mắm chị Hà mang lên nhờ pha giùm. Con dâu tôi cũng, “mẹ pha hộ con nước mắm ăn bún”. Kể ra, nghề “sến nương” của tôi cũng không đến nỗi vô dụng lắm. Cứ được bạn nhờ là vui rồi. Thích nấu mắm là nấu, thảm nhung gì tôi cũng không care. Cái thảm thì cũng chỉ là cái thảm thôi, có gì mà phải dữ vậy.
“Này, khi nào mày không hát nữa, đi rửa chén cũng sống đấy con ạ.” “Rửa chén thì đã sao, bộ rửa chén xấu lắm à, ngày xưa lúc tao mới qua, tao chùi cầu tiêu vẫn thấy... thơm. Vẫn sống phẻ”. Minh cười khằng khặc. “Nói với mày tao nói với... đầu gối sướng hơn”. “Ấy, mày đừng tưởng nói với đầu gối mà dễ nghe con. Đầu gối tao quý lắm à. Phải là chuyện gì hay ho lắm, quan trọng lắm tao mới dám vạch đầu gối ra nói.” “Sư mày, đụng chút là mỉa mai, là nói móc.” “Đâu có, tại tao thấy đầu gối tao nó biết nghe, biết điều phải trái nên tao chọu nó chứ đâu dám mỉa mai móc mỏ gì mày.”
“Minh này tao sẽ tự làm cho tao một buổi hát, mày có mặt nhé.” “Ra mắt băng à?” “Không, mày biết tao mà, có bao giờ tao dám đâu, làm một buổi hát với nhau cho đời thêm vui thôi...” “Khi nào mày làm?” “Sẽ.” “Sẽ là bao giờ.” “Sắp.” “Cái con này, mày không thể nói chuyện tử tế được sao mà lúc nào cũng đùa nghịch.” “À, khi nào tao nói chuyện tử tế thì mày nên coi chừng, cứt tao ấy.” “Có làm thật thì cho tao hay.” “Dĩ nhiên, nhưng tao còn đang chờ.” “Chờ gì?” “Chờ... tiền!”.
Vậy mà cũng chưa chắc đã yên. Ca nhạc sĩ chúng tôi luôn luôn mơ ước một tình yêu chân thật, một cuộc sống an lành. Và họ cũng luôn luôn tự nhủ... Lần này nữa thôi nhé. Cuộc tình sẽ yên. Cuộc đời sẽ yên... Nhưng mà không phải vậy. Không được như vậy. Lỗi tại chúng tôi chăng, những người mang nghiệp dĩ cầm ca? Chưa hẳn thế. Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng, thì làm sao bây giờ?
Có ai thức khuya mới biết đêm dài. Có đẻ mới biết đau. Có nuôi con mới biết cực. Có thương mới đau đớn lúc bỏ đi. Có yêu mới tự tử lên tự tử xuống. Có đoạn trường mới thương kẻ đoạn trường. Nếu quả đích thực, ca nhạc sĩ sống phóng đãng thì đã không có những tình huống ấy xảy ra. Tình yêu vốn tự nó đẹp đẽ và thiêng liêng vô cùng. Chỉ bởi yêu không đúng chỗ, không đúng người nên cả hai ôm hận. Nhưng cứ thử hỏi, mấy người trong chúng ta, từ ca nhạc sĩ đến người ngoài giới thoát được cảnh này. Đừng vội nói hay, nói giỏi. Ca nhạc sĩ tuy bị lên án nhưng họ lại chính là những người chung tình hơn ai hết. Và để đổi lấy những điều mơ ước, họ đã trả một giá rất đắt. Kể như họ là những người khá sòng phẳng, ngay cả trong lãnh vực tình cảm.
Chúng tôi thường chia sẻ với nhau, từng khóc với nhau, an ủi nhau bởi là đồng nghiệp, đồng cảnh ngộ. Nếu chúng tôi không thương nhau, chẳng lẽ người vợ, người chồng bạc bẽo kia lại thương chúng tôi sao? Tôi đã từng hơn một lần trải qua nên tôi hiểu và thông cảm nỗi đau của người khác. Tôi hiểu các bạn tôi như hiểu chính tôi vậy. Nói ra đây là cảnh ngộ chung của chúng tôi, những người cùng một lứa tuổi, cùng một thời với nhau. Giờ đếm lại không có bao nhiêu. Những khuôn mặt tên tuổi ở đây, tôi chỉ biết dành cho họ sự quý mến sẵn có.
Đời sống mới ra sao, tôi không biết. Chứ như chúng tôi, yêu nhiều, hận nhiều mà tha thứ cũng nhiều. Người nghệ sĩ không nên để lòng thù hận - nhất là hận tình. Không còn yêu được nữa, không còn yêu nhau nữa, mỗi đứa đi một ngã, vẫn giữ lại cho nhau cái nhìn thiện cảm để không ngỡ ngàng khi bất chợt gặp lại. Điều này có được từ nếp sống phóng khoáng giản dị.
Nhiều người thắc mắc, cho là chúng tôi quá dễ dàng trong chuyện tình cảm. Không phải vậy đâu. Khi đã nhận thức được rằng không yêu nữa hoặc không được yêu nữa, chúng tôi chấp nhận giơ tay đầu hàng liền. Để bạn mình tự do ra đi. Vì không muốn bị làm phiền nên chúng tôi cũng không làm phiền ai cả. Vả lại, khi người ta không còn yêu mình nữa thì thôi. Có giết chết lại ăn thua gì. Thêm tội tình. Mà cứ sống thẳng thừng như chúng tôi, coi bộ lại khỏe. Chẳng có gì khuất lấp, mờ ám. Yêu nhau, cùng xây dựng hạnh phúc gia đình. Không còn yêu nữa... Xin cho nhau... Chứng minh thư rồi đường ai nấy đi “Bận lòng chi nữa lúc chia tay”. Tất cả mọi chuyện đều diễn ra dưới ánh mặt trời.
Ừ, mà tại sao tôi lại để cập đến cuộc sống tình cảm của tôi và bạn trên mặt báo làm gì? Chả là mấy hôm nay, trời bỗng trở lạnh. Cái lạnh cuối Đông buốt từng thớ thịt, từng chân tóc. Một mình bó gối nhìn ra ngoài. Mặc dù cây đào kiểng nhỏ xíu trong chậu đang nở những bông hoa năm cánh xinh đẹp màu hồng, điểm chút nhụy vàng, tôi vẫn thấy trời đất, sao có vẻ ảm đạm thê lương quá. Giờ này ở Sài Gòn ngày xưa, vẫn còn đang là Tết. Lòng bỗng sinh nỗi nhớ nhà. Nhớ nhà thì hay buồn. Buồn thì hay kiếm chuyện. Nhìn quanh chẳng có ai để kiếm chuyện, bèn quay sang gõ máy...
33. Hạnh phúc giản đơn
Chị Ký Điệu gặp tôi, chửi toáng lên. “Tiên sư mày, tao chỉ định là sẽ đi Hongkong chơi. Chỉ định thôi chứ đã đi đâu mà mày la om xòm. Mẹ, cái mồm như mồm...” “Mồm gì thì nói đại ra đi, mồm tao cũng giống mồm mày thôi. Thì tao cũng nói là mày định đi chứ tao có nói thêm đâu mà mày làm ào ào...” “Ừ thì tao cũng muốn đi chơi một chuyến cho khuây khỏa. Mẹ, cày bừa hoài, mệt quá rồi.”
Giọng Minh dịu hẳn lại. Tôi hơi ngạc nhiên vì bà cô xứ Thái này ít khi tỏ ra... sầu đời, ít khi thở ra hơi chán nản. Cái gì xảy ra đây? Chị than thở tiếp... “Đời sống ngắn ngủi quá, sống nay, chết mai, ai biết được, có làm lắm cũng đến thế, tay buông xuôi, có mang được gì theo đâu...” “Bộ bây giờ mày mới biết à? Tao nói thì mày chửi. Nào là tao không lo, không biết. Nào là tao ngu, tao điên. Riết rồi chồng tao cũng nhập tâm là tao... ngu. Tao điên thật. Nói xin lỗi mày chứ. Cứ bán cái ngu của tao đi, nuôi được 100 thằng khôn. Bán cái điên tao đi, nuôi được ngàn thằng tỉnh.”
Minh buồn hơn tất cả những lần tâm sự. Từ trước tới giờ tôi cứ nghĩ Minh là con người sống bằng lý nhiều hơn tình. Điểm trái ngược thứ nhất giữa hai đứa tôi. Minh sống căn cơ, vén khéo, bạn ít, luôn luôn có giới hạn. Minh tự giới hạn, tự đóng khung đời sống của mình, ngay cả đến tôi, người bạn gần như duy nhất của nó cũng không thể vượt qua. Tuy vậy cũng có lúc chị tâm sự với tôi... tất cả. Đó là những giây phút Minh sống thật với chính mình và phá vỡ tất cả mọi giới hạn. Những giây phút ấy không nhiều nhưng đã rất đủ cho tôi hiểu điều nó thường giấu kín.
Điều trái ngược thứ hai. Tôi đã nói với Minh nhiều lần. Cái điều người ta thường muốn giấu kín, thật ra không có gì ghê gớm lắm đâu, nó chỉ là một điều... giấu kín mà thôi. Và chính điều đó làm ta nặng lòng hơn cả. Có cái gì quan trọng đâu? Không, trên đời này, ngó vậy mà chẳng có gì quan trọng cả. Chỉ vì mình cho nó là quan trọng mà thôi. Minh nói... “Tao không thể như mày được.” “Tại sao không thể và như tao là như thế nào? Tao nhởn nhơ quá chăng? Tao dễ sống quá chăng? Tao hời hợt quá chăng? Không đúng... vậy mà... hơn vậy nữa.”
“Nói như mày chướng bỏ mẹ đi, bố ai mà hiểu mày nói gì.” “Mày thông minh lắm Minh à, mày hiểu hết dù tao không nói. Cuộc sống tao, đôi khi làm mày khó chịu nhưng tao cảm thấy rất thoải mái. Cái gì cũng vậy, khi thấy không thể nắm giữ được thì tao buông. Bất cứ cái gì. Không hề hối tiếc. Mày đã biết đời sống ngắn ngủi - biết hơi trễ đó Minh - thì tại sao không tìm kiếm, không tạo dựng cho mình, cái ngắn ngủi ấy, trở thành đẹp đẽ. Một ngày đẹp một ngày, một giờ đẹp một giờ.”
“Mày làm như dễ lắm, muốn là được à.” “Được chứ có khó khăn gì. Đừng muốn gì quá tầm tay. Hạnh phúc là gì? Mấy ai hiểu được đúng nghĩa hai chữ đó. Hạnh phúc chẳng là... mẹ gì. Nó rất tầm thường song nếu mình bằng lòng thì nó trở thành một điều tuyệt vời. Thế thôi. Đừng suy diễn nhiều quá, dễ trở thành rắc rối và rồi chính mình bị vướng vào, không gỡ ra nổi. Ngày xưa, khi còn trẻ, tao luôn mơ những điều mà cho đến một lúc, tao nhận thức ra, đó là những điều chỉ có trong... tiểu thuyết. May mà tao sớm biết, nếu không đời tao còn gọi là... ăn mày chán.”
Minh nhìn tôi có vẻ nghi ngờ. Nhiều người cũng nghi ngờ, cũng tự cho là tôi không có hạnh phúc. Ôi cái hạnh phúc chẳng phải là một cái áo, một đôi giày. Nó lại càng không phải là một cục hột xoàn để có thể đem theo khoe cho mọi người thấy. Hạnh phúc không nằm giữa đường Bolsa. Hạnh phúc không có mặt trong các vũ trường, sòng bạc hay ở trong những ly rượu đầy. Hạnh phúc đơn giản hơn nhiều. Đôi khi là một gói đậu phộng luộc. Một miếng đậu hũ còn nóng. Đôi khi là một con cá chiên giòn, nóng hổi bên cạnh chén nước mắm tỏi và đĩa rau lang luộc. Hạnh phúc ở trong lời thăm hỏi bình thưòng, trong cái nắm tay nhè nhẹ, trong cả những phút im lặng bên nhau.
Hạnh phúc của tôi là như thế. Hạnh phúc ở trong trái tim mình. Hạnh phúc chính là... mình. Tiền bạc và danh vọng đều... không ăn gì cả, đều vứt đi hết. Hột xoàn dù sáng cũng không che được cái lấp lánh của giọt nước mắt. Cái áo có đẹp, có đắt tiền, cũng không gói kín, làm ấm lại một trái tim lạnh lẽo, tan vỡ. Có thể cho đây là cách suy diễn tự an ủi mình để mà sống, tuy nhiên có đủ sáng suốt để suy diễn như vậy, không có mấy người.
Cuộc tâm sự của chúng tôi ngang đó thôi. Không phải là lần đầu. Tôi lại nghệch mặt ra nghe Minh chửi. Đi thì đã đi quá nhiều rồi nên không còn là một nhu cầu nữa. Song nhất định lần này tụi tôi sẽ kéo nhau đi coi Vạn Lý Trường Thành. Nhất định rồi, mọi chuyện đã chuẩn bị xong xuôi, chỉ còn chờ... tiền. Thế nào bà cô trên ngàn xứ Thái cũng rít lên... “Mẹ, đúng là cái con... ăn cứt không biết thối”. Sorry chị, tại em nghèo, em cũng ham chơi lắm nhưng hao phí nặng quá, chờ em với nhé.
Ngưng cuộc đấu láo với chị Minh, tôi quay qua nồi cá kho đã bén lửa. Tí nữa thì mất ăn. Trên bàn cả chục chai nước mắm chị Hà mang lên nhờ pha giùm. Con dâu tôi cũng, “mẹ pha hộ con nước mắm ăn bún”. Kể ra, nghề “sến nương” của tôi cũng không đến nỗi vô dụng lắm. Cứ được bạn nhờ là vui rồi. Thích nấu mắm là nấu, thảm nhung gì tôi cũng không care. Cái thảm thì cũng chỉ là cái thảm thôi, có gì mà phải dữ vậy.
“Này, khi nào mày không hát nữa, đi rửa chén cũng sống đấy con ạ.” “Rửa chén thì đã sao, bộ rửa chén xấu lắm à, ngày xưa lúc tao mới qua, tao chùi cầu tiêu vẫn thấy... thơm. Vẫn sống phẻ”. Minh cười khằng khặc. “Nói với mày tao nói với... đầu gối sướng hơn”. “Ấy, mày đừng tưởng nói với đầu gối mà dễ nghe con. Đầu gối tao quý lắm à. Phải là chuyện gì hay ho lắm, quan trọng lắm tao mới dám vạch đầu gối ra nói.” “Sư mày, đụng chút là mỉa mai, là nói móc.” “Đâu có, tại tao thấy đầu gối tao nó biết nghe, biết điều phải trái nên tao chọu nó chứ đâu dám mỉa mai móc mỏ gì mày.”
“Minh này tao sẽ tự làm cho tao một buổi hát, mày có mặt nhé.” “Ra mắt băng à?” “Không, mày biết tao mà, có bao giờ tao dám đâu, làm một buổi hát với nhau cho đời thêm vui thôi...” “Khi nào mày làm?” “Sẽ.” “Sẽ là bao giờ.” “Sắp.” “Cái con này, mày không thể nói chuyện tử tế được sao mà lúc nào cũng đùa nghịch.” “À, khi nào tao nói chuyện tử tế thì mày nên coi chừng, cứt tao ấy.” “Có làm thật thì cho tao hay.” “Dĩ nhiên, nhưng tao còn đang chờ.” “Chờ gì?” “Chờ... tiền!”.
Khánh Ly
Theo https://sachvui.com/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét