Ái ân thâu ngắn cho dài tiếc thương 3

Ái ân thâu ngắn cho dài tiếc thương 3

– Má ơi, sao má đi lâu quá, má bỏ Lan-Chi ở nhà buồn quá.
Thu hối hận đã đi hơi thật lâu. Nàng hôn con, trao kẹo cho nó và nói :
– Để má bắt đền cưng ; chiều nay má cho con đi hóng mát.
– Sướng a !
– Đi xe hay đi bộ má ?
– Đi xe.
– Đi xe chạy cái vù, Lan-Chi ưa lắm nghen má.
– Ừ, giỏi đi rồi chiều dạo mát với má.
Thu đi thay đổi y phục. Hôm nay nàng không hoảng sợ, không băn khoăn như bao lần gặp Quí vừa qua, vì Quí như là đã nguôi được mối sầu cũ, chỉ còn giữ lại một kỷ niệm nhè nhẹ thôi.
Vì thế mà nàng không thấy đi chơi thuyền chiều nay với chàng là cái tội đối với người vắng mặt. Trái lại, nàng còn hơi thoáng buồn vì cái chỗ nguôi ngoai của Quí.
Không muốn phản bội chồng, nàng vẫn nghe sung sướng mà được Quí yêu nàng tới mức đó. Mối tình suông và thầm lặng của nàng đối với Quí là một an ủi lớn cho cuộc đời phẳng lặng đều đều của nàng. Nàng sẽ nuôi nấng nó mãi trong đáy lòng nàng và mong người kia cũng ấp yêu mãi mối tình đó.
Nhưng mà hình như là hắn quên được ! Trời ơi, sao lòng người lại cạn đến thế ?
Nếu hôm nay mà Quí lại có thái độ khó chịu như trước, chắc nàng đã sợ hãi, đã nổi giận, nhưng khi về nhà nàng sung sướng biết bao mà thấy rằng người con trai ấy cứ đau khổ vì nàng, bất chấp năm tháng trôi đi.
Sự hờ hững của hắn, càng nghĩ đến, nàng càng căm giận vô cùng. Vậy mà hắn dám thề rằng đó là mối tình to lớn nhứt đời hắn, hắn sẽ yêu đơn phương như vậy cho đến lúc bạc đầu !
Hừ, sao mà phù du quá, cái mối tình mà hắn bảo là sâu đậm lắm đó !
Thu chỉ mới được yêu thật sự, yêu rất nhiều một lần đó thôi, nên nàng gắn bó với vinh diệu ấy như là keo sơn và tự ái của nàng bị một vố đánh thật đau trước thờ ơ của kẻ si tình.
Nàng không bồn chồn lắm vì cuộc phiếm du chiều nay. Bởi tiếng gọi của tình yêu không còn réo rắt nữa, nhưng lại rất bồn chồn gặp mặt Quí để khéo léo dò xét hắn xem mức lãng quên của hắn đến đâu.
Lần đầu tiên tim nàng bị tình yêu dày vò. Nàng không cầm trong tay ưu thế được kẻ khác si mê nữa, mà đã bị hạ xuống cấp bực của người đàn bà gần như bị phụ rẫy : Quí chỉ còn xem nàng như một bạn gái thường và vì yêu trẻ nên hắn mới đề nghị đưa Lan-Chi đi hóng mát. Nàng đau xót không biết bao nhiêu cho sự chết non của mối tình mà nàng cố tránh, cố tránh việc cụ thể hóa, nhưng vẫn cứ muốn cho nó trường cửu mãi trong lòng của hai người.
Tâm trạng của nàng hôm nay y hệt như tâm trạng của Quí, vào cái đêm mà chàng bắt gặp Thu đi với chồng bên hông trà thất Tứ-Sơn trong Đa-Kao, và ngỡ nàng đã quên chàng để đi lấy chồng.
Cuộc đời bây giờ mới thật là vô vị một trăm phần trăm, chớ trước đây, mặc dầu Hòa lạnh nhạt với nàng, nàng cũng còn được niềm an ủi tinh-thần nhờ mối tình suông với Quí.
Giờ thì không còn gì nữa cả ! Nàng nghe trống rỗng trong lòng, nghe trống không quanh mình.
Bất giác, nàng dừng chân trước tấm gương tủ kê giữa phòng ngủ để xem lại dung nhan của nàng coi nó có kém trước hay không. Nàng đã hoài nghi về sắc đẹp của nàng, bởi vì ba tuần lễ trước đây, chính hắn đã can thiệp cho Hòa đi thì không thể bảo là hắn chán nản vì sự vô vọng.
Không, nàng vẫn đẹp như năm nào, như ngày nào, có phần còn đẹp hơn nữa. Lời tục thường nói « Nhứt gái một con ...» kia mà ! Nàng đẹp và sự u buồn trên gương mặt của nàng càng làm cho sắc đẹp của nàng dễ chiếm lòng hơn.
Có lẽ đây là thời kỳ mà dung nhan của nàng đã lên đến tuyệt đỉnh trong đời thiếu phụ của nàng. Và một khi leo lên đến đó, sắc đẹp ấy sẽ xuống, không làm sao tránh được. Và vĩnh biệt tình yêu nhé, khi mà nhan sắc bắt đầu xuống !
Trong giây phút, Thu hoảng sợ vô cùng vì sự mong manh của hạnh phúc đời người, và bỗng nghe mình là kẻ sắp chết đuối, cần bám níu vào tấm ván đang trôi linh đinh là anh chàng Quí kia.
Nếu trong đời người, phải được ít lắm là một lần yêu thì cái lần ấy là lần này, lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng.
Phụ nữ luôn luôn trễ hẹn, ai cũng bảo là vì họ trang điểm lâu lắc, nhưng không phải thế đâu. Họ mà có bỏ ra bốn mươi phút để đánh phấn, hai mươi phút để dọn tóc, mười lăm phút để mặc áo cũng không thể trễ được bởi họ cứ trang điểm sớm thì ăn khớp với ta.
Họ trễ vì họ cố ý trễ. Mà họ cố ý trễ không phải để làm cao cho ta quý họ đâu.
Những kẻ đứng đợi ai trên vỉa hè, trông bộ tịch là ta biết ngay. Vì thế mà phụ nữ họ tránh phải làm cái người chờ đợi ấy, và luôn luôn họ bắt ta chờ.
Không phải là họ bất công đâu, nhưng ta chờ ít bị dị nghị hơn là họ, hay không bị dị nghị gì cả, còn họ thì không sao trốn được bao nhiêu là con mắt tò mò mai mỉa của người qua đường.
Thành thử chiều hôm nay, kẻ đến sau cố nhiên là Thu chớ không phải Quí như họ đã dự liệu. Thu đã cố ý đến thật trễ, mà đến nơi, nàng không lại ngay chỗ hẹn hò, còn đi rảo khắp nơi xem địa thế coi có gặp người quen hay không, khiến Quí đứng xem trẻ con tuột đài mãi rồi đâm chán.
Chàng muốn rời nơi đó để sang bên kia xem người Âu đi giầy chuồi nước, nhưng lại sợ Thu đến phải trông đợi chàng. Đi giầy chuồi nước thì không lạ, nhưng chàng chưa thấy họ bắt đầu lần nào, và không tưởng tượng nổi những phút bắt đầu ấy ra thế nào, làm sao mà nổi trên mặt nước được khi mà xuồng máy chưa có trớn mạnh.
Chàng cố nhón lên để dòm xuống bến Câu-lạc-bộ thủy-hí, nhưng chịu là không thấy gì được, và đang nhón gót ngóng cổ như vậy, chàng nghe bạn hỏi sau lưng chàng:
– Anh tìm ai đằng ấy ?
Mặc dầu bằng vào giọng nói của Thu, chàng biết chắc rằng nàng đã vững dạ vì không gặp người quen, chàng vẫn tỏ ra dè dặt, không vội day lại lắm, làm như là không nghe thấy gì.
Sau đó, chàng làm bộ như tự ý muốn đi nơi khác và đã chán chỗ đó rồi, và xây lưng lại chẫm rãi. Thình lình thấy người quen là Thu khi vừa day lại, chàng nghiêng mình thi lễ rất nghiêm trang. Nếu có người quen với Thu đứng xa mà nhìn vào cảnh nầy, vì tình cờ hay vì cố ý rình rập, kẻ ấy cũng không sao biết được rằng họ có hẹn với nhau và chính Thu đã mở lời trước.
Quí kín đáo một cách khéo léo như thế để tránh phiền cho Thu nhưng nhứt là để cho Thu thấy rằng có thể tín nhiệm nơi chàng được, khỏi phải dè dặt như trước nữa, sự tín nhiệm mà nàng đã đánh mất sau mấy lần chàng làm xằng, và chàng quyết từ đây gây lại nơi Thu.
Thu mỉm cười chào đáp lễ rồi đẩy con tới giới thiệu :
– Bé Lan-Chi đây anh ; chào cậu đi con !
Lan-Chi còn nhớ mài mại gương mặt của Quí nên không do dự bước tới cúi đầu chào :
– Thưa cậu.
– Trời, cháu mau lớn quá, thưa chị... Lan-Chi lại đây với cậu coi nào.
Chàng đưa tay ra để nhận bàn tay nhỏ xíu của Lan Chi rồi hỏi :
– Lan-Chi có ưa xích-đu hôn ?
– Dạ, Lan-Chi ưa lắm.
– Vậy vào đây xích đu chơi.
Nói rồi chàng thò tay dưới nách Lan-Chi mà bưng bé lên rồi rinh nó mà leo vào bồn cỏ, bỏ nó lên một chiếc đu trống không.
Đu nầy thuộc vào loại đu đứng, nên Quí xích giùm bé vài cái, rồi dạy nó tự xích lấy để nuôi dưỡng mãi sự chuyển động. Đoạn chàng bước xuống khỏi bồn, cùng đứng với Thu để xem trẻ con vui đùa.
Lan-Chi thích quá, ngó mẹ mà cười, Thu cũng cười với con và Quí bắt gặp một cô Thu xinh tươi hơn bao giờ cả, cô Thu mà từ bao lâu nay chàng chỉ được thưởng thức vẻ mặt u buồn thôi.
Tươi vui, nhưng Thu lại than :
– Nếu chiều nào Lan-Chi cũng được tươi vui như thế nầy!
– Được hay không chỉ tùy em, ít lắm là trong những lúc nầy. Mà cho dẫu có anh Hòa ở nhà đi nữa, không lẽ anh ấy lại ngăn em đưa cháu đi hóng mát.
– Ảnh không hề ngăn, trái lại ảnh còn nài nỉ cho em đi, đưa con đi chơi, hay em tự đi giải trí. Nhưng anh tính, đi cu-ky một mình, còn thú vị gì nữa !
Chắc Lan-Chi nó chán xích-đu hay sao, mà nó để cho đu chuyển động chậm lại. Thấy đu gần ngừng hẳn, Quí nhảy lên bồn, rồi chạy lại trước mặt Lan-Chi và hỏi :
– Bé không chơi nữa à ?
– Lan-Chi muốn chơi cái kia.
Bé chỉ cái đài cao mà trẻ con khác từ trên đó tuột xuống đống cát dưới chơn cái máng xối gỗ khá đứng. Quí lại rinh nó đến chiếc thang dùng để leo lên đầu đài.
Nhưng Lan-Chi bé quá và từ thuở giờ chưa có dịp leo trèo lần nào nên nó cứ đứng nhìn thang mà không dám bước lên.
– Leo lên chơi đi con !
– Cậu leo với Lan-Chi hè !
– Người lớn không được leo lên trên ấy.
Lan-Chi đứng nhìn những trẻ con khác leo thang bằng đôi mắt thèm thuồng nhưng vẫn không dám bước lên nấc thang thứ nhứt.
Quí cúi xuống nói với nó :
– Hay là Lan-Chi đi tàu với má, với cậu nhé!
– Dạ Lan-Chi ưa đi tàu lắm cậu ơi!
Quí hiểu rằng nó muốn nói «muốn đi tàu lắm» chớ ưa làm sao được vì nó chưa biết đi tàu là thế nào.
Chàng lại rinh nó xuống vỉa hè và chưa được đặt lên mặt đất nó đã đòi:
– Má ơi, cho Lan-Chi đi tàu với nha má?
– Ai bày cái vụ đi tàu cho con đó? – Thu hỏi con mà nhìn Quí mà cười!
– Cậu bày.
– Thì xin cậu đưa đi.
Đôi bạn đi song song với nhau, mỗi người nắm một tay Lan-Chi mà chẫm rãi bước. Khách nhàn du không ai là không nghĩ đó là hai vợ chồng, nhờ thế mà Thu không nghe ngượng trong buổi đi chơi mát đầu tiên trong đời nàng với một người đàn ông không phải là chồng nàng vì như khách qua đường, nàng cũng có cảm giác như vậy.
Cảm giác này vuốt ve lòng nàng một cách êm dịu, nhưng sự dễ chịu ấy tức thì bị sự mắc cỡ thầm át đi ngay. Thu xấu hổ đã nghĩ xằng.
– Má ơi, tàu đâu má ?
– Hỏi cậu.
– Tàu đâu cậu ?
– Đằng kia.
– Tàu ra làm sao cậu ?
– Tàu là một cái thùng, nổi trên mặt nước. Có thứ tàu lớn, có thứ tàu nhỏ. Ta đi tàu nhỏ. Con tàu lớn thì đậu xa lắm, ngoài xa kia, Lan-Chi có thấy không ?
Quí chỉ tay về hướng dãy kho, Lan-Chi nhìn theo nhưng không nhận ra cái gì mà chàng gọi là chiếc tàu.
– Lan-Chi không thấy cậu ơi !
– Ừ, lát nữa Lan-Chi sẽ thấy.
Một lần nữa Thu cỏ cảm giác rằng Quí đã nguôi ngoai được.
– « Cũng hay, nàng tự nhủ thầm ! Thế là hơn ! »
Nhưng kể từ giây phút đó, sự vui vẻ đã đào ngũ mất trên mặt nàng. Chỉ bấy giờ nàng mới thấy rằng Quí rất có lý mà không chịu nhận đề nghị của nàng khi trước là tình bạn.
Không thể chỉ có tình bạn giữa chàng và nàng được. Chàng đã lầm tưởng nàng rảnh rang mà yêu nàng ngay từ buổi đầu gặp gỡ : nàng thì chưa bao giờ thỏa giấc mơ tình ái trong hôn nhơn nên cũng đã bị xúc động trước mối tình chơn thật của chàng.
Như vậy, hoặc là xa nhau, hoặc là nhắm mắt lao đầu vào cuộc yêu đương tội lỗi ấy, chớ không thể dừng chơn nơi tình bạn được.
Lòng Thu nao nao buồn cái nỗi buồn của những kẻ chơi đồ sứ cổ, có một chiếc lọ Giang-tây, cất trong tủ, không nhìn đến bao giờ, mà rủi ro mất cắp hay đánh vỡ thì lại xót xa cho sự mất mát món đồ mà họ không hưởng gì được ấy.
Nàng cất kỹ mối tình ấy trong lòng nàng, nghe sung sướng đã có nó, chỉ có thế thôi, như tay chơi đồ cổ nghe sung sướng mỗi lần sực nhớ đến chiếc độc-bình da rạn trong tủ của mình.
Nay mối tình mất, đời vật chất nàng không thay đổi một chút xíu nào, không như đánh mất một chiếc xuyến vàng hay một đôi bông kim cương, nhưng sự đổ vỡ của lâu đài tình cảm nguy nga, tráng lệ, ẩn núp trong khu rừng sâu thẳm của lòng nàng, tuyệt vọng biết bao nhiêu!
Một chiều phiếm du, lạc bước vào rừng sâu, nàng đã tìm thấy ngôi đền bí mật và huy-hoàng ấy ; tuy không dám đi hết con đường phiêu lưu mà bước vào ngôi đền có thể chứa chấp hung thần đó, nhưng nàng vẫn xem lâu đài là một của quí, giấu nhẹm không cho người đời hay biết, để dành riêng cho nàng và sung sướng riêng với mình về sự khám phá đó.
Đền đài bí mật trong rừng sâu đã sụp đổ rồi ! Cuộc đời buồn tẻ phẳng lì của nàng không còn được lấy một chút xíu an ủi tinh thần nào nữa cả !
Quí nhận thấy ngay sự thay đổi khí sắc của bạn, toan hỏi điều gì nhưng chợt thấy du thuyền sắp nhổ neo, chàng vội cúi xuống ẵm Lan-Chi lên và giục Thu :
– Mau lên em, kẻo trễ tàu.
Cả hai cùng chạy mau trên chiếc cầu tàu xi-măng thò ra ngoài sông. Ngang qua người bán vé, Quí bảo xé hai tấm, nhưng vẫn tiếp tục chạy rồi vừa đẩy Thu bước vào tàu chàng vừa đặt Lan-Chi xuống, đoạn chạy bay trở vào lấy vé. Khi chàng trở ra thì người ta đã đóng lan can rồi, chàng phải nhảy vào, qua lan can ấy.
Nơi mà họ vừa vào, bằng mặt với cầu tàu, nhưng khi tàu dang ra khỏi bờ cách đất liền đến năm, sáu thước thì Thu bỗng cảm giác rằng chỗ đó thấp quá, vì chợt nhận ra rằng nơi đó là khoang hầm của chiếc du thuyền nầy và trên đầu họ là cái boong mà bao nhiêu khách hóng gió khác đều chen chúc trên ấy.
Nàng toan tiến về chiếc thang đưa lên boong thì Quí ngăn :
– Ta nên ở dưới nầy là hơn em à. Dầu sao ở đây vẫn mát hơn trên bờ nhiều lắm, lại được yên thân không ai quấy rầy.
Lan-Chi không nói nhiều như hồi còn ở trên đất liền. Những điều mới lạ ở đây, đối với nó mới lạ quá sức, nên nó say với những thay đổi bất ngờ nầy hơn là tò mò, vì thế mà nó lặng thinh, không hỏi lăng xăng, nhìn mọi thứ từ nhà cao lầu rộng trên bờ, đến mặt sông dợn sóng, đến những chiếc thuyền buồm đang lướt gió đàng xa.
Những kẻ bị chó cắn một lần, rất sợ chó. Thu thì bao giờ trận chìm đò năm xưa cũng ám ảnh nàng, nên câu hỏi đầu tiên của nàng là :
– Tàu nầy có thể chìm được không anh ?
– Tàu nào cũng có thể chìm hết, và riêng tàu nầy thì đã chìm một lần rồi.
Thu hoảng sợ trông thấy và bất giác nàng hành động theo bản năng của các bà mẹ trước một mối nguy là kéo con, ôm nó vào lòng.
– Trời ơi, Lan-Chi ! Có Lan-Chi, rồi làm thế nào ?
Quí cười ngất và nói :
– Đã chìm đâu mà em lo giữ vậy. Nếu rủi ro mà chìm thì đã có anh. Sông nầy hẹp hơn sông Cửu-Long nhiều, lại không mưa gió ; anh, thì anh cứ mong cho nó chìm...
Thu vững dạ lại và cười nói :
– Lần nầy không có hoang đảo đâu mà anh mong. Và lại, anh đã biết sự thật về đời em thì không thể mơ yêu như năm xưa nữa.
– Em nè, anh đã nghĩ nhiều về sự ngộ nhận của anh năm xưa. Em vẫn cứ là em, một thiếu phụ có chồng có con, nhưng năm xưa em đối với anh thơ mộng biết bao nhiêu và anh đã sung sướng không biết ngần nào với mối tình mù quảng của anh. Anh đã yêu thật, tình yêu của anh có thật và sung sướng của anh cũng có thật.
Tất cả những cái thật ấy lại xây cất trên một mớ ảo ảnh. Nếu ảo ảnh không tan vỡ thì anh cứ sung sướng như thường. Thì ra ảo ảnh cũng tạo hạnh phúc thật được, miễn nó không tan vỡ. Vì thế mà anh nuôi nấng mãi ảo ảnh trong lòng anh để hưởng hạnh phúc ấy, giờ thì nó không còn thật nữa rồi, nhưng đôi khi trong những phút mơ màng anh vẫn nghe như là thật vậy.
Ác một nỗi là hễ nuôi nó thì không làm sao giết chết được mối tình không phải lẽ của anh. Anh có muốn như thế đâu, mà tự nhiên phải như vậy. Cũng như năm xưa, cả hai ta đều có muốn như thế đâu.
– Phải, em cũng nào có muốn như vậy đâu.
– Thành ra hai người lương thiện trên đời, lại bị biến thành hai kẻ không tốt: em, em đã cố giữ trọn đạo với chồng em, thật là đáng khen, nhưng có những phút giây mà em đã quên mình thì thật là đáng tiếc, nhưng... Vậy chắc em tha thứ anh được vì anh vô trách nhiệm trong vụ nầy.
-Nếu năm xưa mà em đưa Lan-Chi theo như hôm nay, thì cả hai ta đều khỏi đau khổ từ ấy những nay. Hay nếu em có can đảm nói sự thật ra... Cũng chỉ tại em thôi...
– Không, tại sự tình-cờ. Nói theo người khác thì tại trời xui đất khiến. Lắm khi anh cũng tin như họ và nghĩ rằng khi mà trời xui đất khiến thì ta không thể cưỡng lại được. Vì vậy mà anh đã nhiều lần liều mạng, làm cho em phải sợ hãi. Nhưng anh đã soát lại tác phong không đẹp của anh, hối hận lắm, và nguyện không dám làm em khó chịu nữa.
Quí đã xác nhận rằng chàng đã nguôi ngoai. Nếu những lần đầu mà chàng cư xử một cách biết điều như thế này thì mọi việc đều tốt đẹp. Nhưng Thu đã bị đeo đuổi dai dẳng quá rồi, và vì bản chất của người đờn bà chậm hơn của người đờn ông về mọi mặt, nàng vừa bước vào tình yêu thì chàng lại vừa từ đó mà bước ra, khiến nàng có cảm giác ngơ ngác của một cầu thủ đang bị thổi việt vị.
Chiến lược của thanh-niên si tình này thật là sâu sắc. Hắn không phải là một kẻ nhiều thủ đoạn, nhưng vì nghiền ngẫm lâu ngày có mỗi một mưu kế thôi, nên hắn hóa ra tav thầy trong trò chơi cút bắt nầy.
Từ cái phút mà hắn làm như là chỉ tha thiết đến Lan-Chi thôi thì Thu đã bại trận trong cuộc chống xâm lăng tình ái.
Người thiếu phụ đức hạnh này không hề có khuynh hướng phản bội chồng, và khi sự tình cờ đưa đẩy nàng vào một cuộc phiêu lưu, nàng vẫn cố chiến đấu quyết liệt.
Tuy nhiên, nàng không thể dửng dưng được trước tình yêu tha thiết của một thanh niên dễ mến và đã khôn khéo giải quyết bài toán tình cảm của nàng bằng một mối tình suông mà nàng nuôi nấng âm thầm trong lòng nàng để tự an-ủi cho phận cô đơn của nàng.
Nay bỗng dưng đối tượng của mối tình suông ấy là Quí lại chạy trốn, thì mối tình không thể tồn tại nữa rồi, mối tình mà nàng muốn nó cứ sống mãi với tháng năm để mỗi lần nghĩ đến ai kia nàng nghe sung sướng đã được yêu đương y như trong giấc mơ con gái của nàng.
Lòng háo hức khi sáng trong viễn ảnh được dạo mát buổi chiều với Quí bỗng biến thành một sự chán nản vô biên. Nàng nghe tất cả quanh nàng đều sụp đổ, y như Quí đã cảm thấy vào cái đêm tái ngộ gặp nàng đi với chồng với con nàng.
Mối tình suông nơi nàng chính là mớ ảo ảnh nơi Quí mà chàng đã nói đến khi nãy. Cả hai đều thất vọng, một đàng vì ảo ảnh bể tan như bong bóng xà- bông, một đàng vì mối tình suông chết yểu trong sự nguôi ngoai của người bạn tình.
Quí suy được rằng tâm trạng của nàng sẽ biến chuyển đi như vậy nếu chàng làm bộ nguôi ngoai. Biến chuyển ấy sẽ dọn đất cho chàng tái tấn công.
Gã si tình nầy không hề nguôi sầu mà nhứt là không hề bỏ cuộc. Có những cuộc triệt thối chiến lược mà sành sỏi lắm trong tình trường mới thấy được và nhứt là mới nghĩ ra được, áp dụng được.
Quí thấy Lan-Chi nhón gót chồm lên mui sợ nó mỏi nên chàng ẵm nó lên để nó đứng trên lan can rồi ôm ngang bụng nó. Lan-Chi đứng dựa vào ngực chàng mà nhìn trời nước, những hình ảnh lạ đầu tiên trong đời nó, nhìn mê say không hỏi một lời.
Tàu đã qua khỏi ngã ba Kinh-Đôi và nhà cửa phía bên bờ Thủ-Thiêm thưa thớt lần lần cho đến một khi kia họ chỉ còn trông thấy những cây bần mọc dựa bờ nước và sau đó lau sậy gợi nhớ hình ảnh hoang vu của đảo Tân-Vinh mà Thu đã nhìn thấy từ chiếc xuồng con đưa nàng vào bờ thành phố Định-Tường năm nào.
Thu mơ màng thấy Quí vịn thân một cây bần, tay thọc vào túi quần, đứng yên mà nhìn chiếc xuồng chở nàng từ từ tách bến.
Rồi thuyền tách bến,
Xa biệt ngàn năm !
Thời-gian âm thầm,
Đàn xưa bằn-bặt,
Thế-sự thăng-trầm
(thơ Hà Liên Tử)
Những câu thơ trên đây từ lâu nay nàng đã đọc nhiều lần mà không cảm thấy gì cả. Chỉ có chiều hôm nay hồn của những tiếng « Xa biệt ngàn năm... Thời-gian âm thầm... Thế-sự thăng trầm... » mới xuất hiện và sống mãnh liệt trong sức gợi ý phù du của những mối tình bắt gặp trên đường đời, những mối tình một giờ, chết đi khi người ta đi qua khỏi nơi kỳ ngộ để không bao giờ trở lại nữa.
Trong giây phút ngậm ngùi, Thu xít lại gần sát Quí như kẻ sắp chia ly làm một cử chỉ thân mật với người yêu mà nàng phải vĩnh-biệt.
Cử chỉ thân mật đó chính nàng đã cố tránh trừ cái lần mà nàng quên mình trong chớp mắt, hôn trên tóc Quí lúc chàng quì gối trước mặt nàng, cố tránh không làm và cố tránh khi mà bạn chàng sắp làm.
Vai trò giữa hai người đã bị lật ngược và kẻ đưa tay ra trước không phải là người con trai nữa.
Quí làm như không hay biết có nàng bên cạnh, cứ xoa tóc của Lan-Chi bằng cằm của chàng, khiến nó nghe nhồn nhột, cười giòn lên.
Thu tủi thân đến rưng rưng nước mắt, thì ra con người của nàng chỉ gây được một mối tình chớp nhoáng thôi chớ không nuôi nổi lâu bền ngọn lửa thiêng trong lòng của kẻ đã yêu nàng.
Khổ sở quá nàng không nín được nữa, day qua hỏi bạn :
– Anh nè, anh đang nghĩ gì ?
– Anh đang nghĩ về nhiều việc, nhứt là về em.
Mắt Thu chớp lia lịa làm rơi vài giọt lệ rịn ra và đọng nơi đó từ nãy đến giờ.
– Anh nghĩ làm sao về em ?
– Anh nghĩ rằng em đã đi xa, xa thật là xa. Nhưng có lúc nhìn những cây bần trong bờ, nhìn cảnh hoang vu sau hàng bần mé nước đằng kia, anh thấy như là ta đang nằm trong đó, em thì run cầm cập trong bộ y phục ướt của em, rồi cái lạnh nhiều giờ làm cho em bị vọp bẻ.. rồi thì anh cảm thấy em vẫn cứ ở gần anh như trong đêm đó... trời ơi, sao ta lại xa nhau ?
– Không, em vẫn ở gần anh, em đang đứng gần anh đây.
– Nhưng ý nghĩ của em lại ở nơi khác.
– Anh cứ tưởng thế thôi.
– Em đã cố tránh anh.
– Vì em có bổn phận.
– Thu à, có bao giờ anh xui dại em bỏ bổn phận hay không ?
– Phải, nhưng em phải tròn tiết hạnh với chồng em.
– Sự trinh tiết của tâm hồn em kia mới đáng kể, còn thân xác là cái vặt, khỏi phải băn khoăn vì nó. Trinh tiết của tâm hồn ấy, em đã không giữ được. Nhưng em chỉ cho anh có nửa chừng rồi lấy lại ngay. Anh chỉ cần cái ấy thôi mà cũng chẳng được, chớ thật ra chưa bao giờ anh đòi hỏi gì hơn.
– Em lấy lại bao giờ ?
– Em chỉ cho cái lần mà em nói là quên mình trong giây phút, rồi từ đó em chối đã yêu anh.
– Không, em không chối, chỉ tại anh cứ đòi hỏi.
– Anh không đòi hỏi gì hơn. Anh chỉ muốn nghe chính miệng em nói rõ to ra là em yêu anh và thỉnh thoảng nói lại điều đó là đủ cho anh lắm rồi.
– Nói to, hơn là âm thầm nghĩ trong lòng à ? Sao anh nông cạn như vậy ?
– Không hơn, nhưng anh là kẻ không được. Ít lắm cũng phải có một bằng chứng cụ thể của tình yêu nơi em nó mới xóa được hoài nghi trong lòng anh. Bằng chứng cụ thể ấy là lời nói to lên rằng em yêu anh.
– Khi em nói to lên điều ấy, em nghe như tình yêu dồn ứ nơi em bị xì hơi bớt đi, không còn tràn ngập như bây giờ.
– Thế mới gọi là cho. Cho nghĩa là chia bớt cái gì mình có nhiều quá sang qua kẻ không có và rất cần.
Bấy giờ chính Quí xít lại gần bạn. Hai người đứng khít nhau, chỉ cách nhau một lần vải thôi.
Thu sợ hãi đến cực độ, nhưng không hiểu sao, nàng không có phản ứng gì cả. Nàng sợ phải ngã, nhưng lại càng sợ mất Quí hơn. Quí đã nguội, nếu để chàng thất vọng nữa, chàng sẽ nguội luôn.
Thu bắt chợt nàng đang thở mạnh quá vì nhiều xúc động. Nàng càng thở mạnh hơn và tim nàng đập thình thình khi Quí đưa tay qua đặt nhẹ lên vai nàng. Chàng kéo vai nàng về phía chàng và mặc dầu hai người đã đứng sát nhau, sức kéo như xô họ lại gần nhau hơn.
– Thu à, em yêu anh chớ ?
– Dạ, Thu yêu anh.
– Và những lần Thu trốn tránh, không phải vì hết yêu ?
– Trái lại nữa, vì càng ngày Thu càng yêu nhiều hơn nên Thu sợ hãi phải lánh đi.
– Thu yêu anh có nhiều lắm hay không ?
– Đây là lần đầu trong đời Thu mà Thu yêu thì khỏi nói chắc anh cũng đo lường được tình yêu nơi Thu.
– Nhưng tại sao Thu lại sợ. Sợ tức là không yêu nhiều rồi. Khi người ta yêu nhiều, người ta điên dại, mù quáng, người ta không nghe lý trí nữa.
– Anh muốn em mù quáng à ?
– Ừ, nhưng tới mức nào đó thôi.
Thu thở dài :
– Em có bổn phận rất nhiều.
– Anh không hề xin em bỏ bổn phận. Thu ơi, trong hai năm ta cách mặt nhau, em có quên anh hay không ?
– Em không bao giờ quên anh.
– Còn anh thì anh cố quên em trong cuộc trác táng. Anh tính như mối tình của anh, anh đã thanh toán. Nhưng rồi đâu trở lại đấy cả, nhứt là về đêm. Anh tự bảo rằng đó chẳng qua là một dư âm, rồi dư âm ấy sẽ chết mòn đi. Nhưng không, anh cứ thấy em trên bến đò Rạch-Miễu, trên đảo hoang, trong hiệu tơ lụa. Anh thấy em xuống bếp đun nước cho anh uống. Anh nghe mùi thơm của em và nhớ lại cái hôm mà...
– Anh.
Quí đã hạ cánh tay xuống tới lưng của Thu hồi nào chàng không hay mà Thu cũng không hay nốt. Chừng chàng kéo Thu xít lại gần chàng lần thứ nhì, chàng mới chợt nhận thấy điều ấy mà Thu cũng mới chợt nghe một cảm giác khác lạ hơn khi nãy nhiều.
Đây không phải là sự rung động đầu mùa rất dữ dội của cuộc đụng chạm xác thịt giữa trai gái mà là một mơn trớn dịu nhẹ nó không làm cho Thu sợ hãi mà trái lại đưa nàng từ từ vào một giấc cảm thông toàn diện với người bạn có một đời sống tình cảm tương tợ như đời sống tình cảm của nàng.
– Thu!
– Anh!
Quí gọi bạn nhưng không nói gì cả. Chàng chỉ ngả đầu qua một bên và tự nhiên Thu cũng làm thế, và đôi bạn giống như một đôi vợ chồng nhà quê mới cưới, chụp ảnh kỷ niệm trong một dáng điệu mà họ muốn cho mùi hết sức mùi.
Tàu Hắc-Thán bây giờ không ra tận Nhà-Bè như mấy năm trước nữa. Chưa chi mà nó đã quay mũi trở lại bến khởi hành. Một vài hành khách xuống hầm tàu và đôi bạn phải dang ra.
Thân mật giữa hai người dừng lại nơi đó vì sự có mặt của đệ tam nhơn. Nhưng Thu không thấy lý do đó, hoặc nàng không muốn thấy thế, tiềm-thức nàng ngăn nàng thấy như vậy. Hễ thấy như vậy là phải sợ sẽ đi xa hơn. Không thấy lý do đó tức là tin mình đủ sức chiến đấu, nàng sẽ tiếp tục tới lui với Quí mà lương tâm nàng không trách mắng nàng được.
Ừ, thì tới đó rồi thôi là tự nhiên lắm mà! Quí đã biết điều không đòi hỏi gì cho nhiều lắm. Cỡ hắn mà hạ tay xuống thêm một mức nàng đã không kịp phản đối mà chắc nàng cũng chẳng phản đối. Nhưng hắn tương đối đứng đắn được.
Tàu cập bến hồi bẩy giờ kém mười phút và đôi bạn chia tay nhau, không quên hẹn ngày tái ngộ. Họ không nói gì với nhau những phút trước lúc chia tay ấy và Quí chỉ bận nựng Lan-Chi thôi, nhưng cả hai đều nghe như lòng họ là hai dòng nước chảy ngược chiều và giao lưu lại với nhau, pha trộn với nhau những phân tử, cả đến những nguyên tử vi tế nữa.
Bữa chiều đổi gió này giúp cho cả hai mẹ con đều vui tươi lên. Bé Lan-Chi như một cây cảnh trang trí sa-lông, được mang ra hứng sương, hứng nắng một ngày một đêm. Sống tù túng quá, một buổi đổi gió đủ đưa thêm sinh lực vào người nó rồi, và hiệu quả của cuộc gia tăng sinh lực nầy, trông thấy ngay.
Nó mong về cho mau tới nhà để khoe với chị ở những kỳ quan mà nó đã xem. Nhưng nó ngạc nhiên lắm mà nghe mẹ nó căn dặn năm ba phen về nhà đừng có nói gì về vụ hóng mát nầy cả.
– Sao vậy má ?
– Nói rồi nó ham nó đòi đi, bỏ công bỏ việc nhà hết.
– Hổng cho chỉ đi má !
– Hổng cho hổng được, nó sẽ trốn nó đi.
Cảm thấy Lan-Chi không tin lắm, nàng hăm dọa :
– Lan-Chi mà nói thì má không cho Lan-Chi đi nữa nghe chưa.
Bé Chi hoảng, vội năn nỉ :
– Không, con không nói đâu, má cho Lan-Chi đi nữa nha má ?
– Ừ, dễ dạy như vậy má sẽ cho đi nữa.
Về gần tới nhà, Thu căn dặn con thêm một lần, và từ ngoài đường vào nhà, nàng lại căn dặn lần chót.
Con nhỏ ở không ngạc nhiên mà thấy chủ nó hôm nay vui vẻ quá sức. Lan-Chi vui thì chủ của nó vui, nó thấy như vậy là sự thường. Nó không thể tế nhận được những biến đổi trong người của Thu.
Đành rằng khi một cô gái biến thành đờn bà thì đời sống sinh lý mới nơi cô gái ấy biến đổi cả thể chất của cô ta. Nhưng tình yêu cũng có cái khả năng biến đổi mạnh mẽ ấy. Một cô gái bị gả ép lấy chồng, không biến đổi toàn diện như một cô gái lấy một người chồng mà cô ta yêu. Trái lại một trinh nữ bắt đầu yêu nhưng còn trong trắng, lại được biến đổi một phần.
Những kẻ thông minh, hay quan sát và gần gũi những kẻ đã yêu, thấy ngay sự biến đổi nơi những kẻ ấy. Không phải tánh tình họ vui vẻ hơn đâu, mà cho cả những lúc họ bình thản ngồi làm việc, cả gương mặt trang nghiêm của họ, cả thân thể không linh hồn của họ đều cười lên một cách câm lặng.
Thu bắt gặp mình trong tâm trạng đó và lúc đi ngang qua chiếc gương tủ, nàng soi bóng nàng vào gương thì thấy nàng nhanh nhẹn hơn cả hồi còn con gái nữa, hơn cả hồi còn là một nữ sinh tinh nghịch của trường Marie-Curie nữa.
Tâm trạng nầy nàng đã có khi đi thăm Quí mấy lần đầu. Nhưng rồi sự sợ hãi khiến cho màu hồng ấy biến ra màu tím ngậm ngùi của buổi chiều. Nhưng giờ, màu hồng lại tái hiện.
Thu không dám rời Lan-Chi lấy một phút. Nàng đi rửa tay, rửa mặt cho con trong nhà tắm rồi rửa luôn cho nàng cùng một lúc ấy.
Xong đâu đấy nàng lấy đồ chơi của Lan-Chi ra để hai mẹ con chơi chung với nhau, cốt làm mờ ký ức của con. Nó mà đá động đến buổi đi dạo thì thế nào cũng nói đến người đàn ông lạ mà nó kêu bằng cậu, rồi cái miệng bép xép của con nhỏ ở sẽ loan truyền tin nầy ra và thiên hạ sẽ đặt nghi vấn lôi thôi.
Trong bữa ăn, mấy lần Lan-Chi quên lời mẹ dặn, toan khoe chuyện đi du thuyền, nhưng dưới bàn, Thu đưa chơn lên đá nhẹ vào chơn nó, ban đầu nó không hiểu, tưởng mẹ giỡn nên cười ngất, nhưng sau bị mẹ véo một lần bằng ngón chơn cái và ngón chân kế cái của bà, nó giựt mình sực nhớ lại lời dặn nên nín khe.
Thu biết chắc rằng giữ như vậy độ hai hôm là bé Lan-Chi sẽ quên mất hết. Trí nó còn non nớt quá, không ghi nổi một câu chuyện xảy ra cách một thời gian ngắn.
Chiều hôm sau nàng ở nhà vì sợ Quí xem rẻ nàng, và cũng vì đợi cho thời gian xóa phai cái dĩ vãng gần của con nơi trí nó.
Như thường lệ, nàng dẫn Lan-Chi ra trước cửa như mỗi chiều Hòa còn ở nhà để con mừng cha nó đi dạy học về. Trong suốt thời gian Hòa vắng mặt nàng vẫn làm thế vì thói quen mà cũng để mẹ con cùng tưởng nhớ người xa.
Nhưng chiều hôm nay Thu lại bước thêm ra đường rồi lững thững đi bách bộ trên đó.
Con đường trở nên sầm uất vì tan sở đã hơn nửa tiếng đồng hồ rồi.
Những kẻ quen sống trầm lặng, hơi sợ cảnh ồn ào, náo nhiệt, nhưng lại rất dễ bị cuộc náo nhiệt thu hút. Thu nghe mình ham mê hoạt động, ham mê dấn thân vào cảnh ngựa xe, ham mê thích cảnh trong đám đông.
Cuộc đi dạo với Quí chiều hôm qua đã cho nàng nếm tiền vị ấy, và ham muốn nầy lại còn bắt nguồn trong niềm tưởng nhớ cá nhân đã đưa nàng vào một buổi phiếm du trong cảnh náo nhiệt ở bến tàu.
Gió chiều gợi nhớ cảnh sông nước và làm cho nàng bùi ngùi nghĩ đến buổi dạo mát trên sông. Lòng bùi ngùi khiến nàng rạo rực và đẩy nàng ra đường, ra tới đường cuộc chộn rộn lại càng gợi nhớ cảnh hôm qua hơn.
Nỗi buồn vô căn cứ, nỗi nhớ không đối tượng của thời gái thơ giờ đây đã có cái gì vật chất cụ thể làm đích cho.
Lần đầu tiên nàng nhớ người con trai gặp gỡ trên đường Cổ-Chiêm – Rạch-Miễu. Trước đây, từ khi sau tai nạn, và mãi cho đến tuần rồi, nghĩa là trước sau hai năm trời, nàng có nghĩ đến hắn, nhiều khi nghĩ rất thường, gần như là mỗi ngày, nhưng không hề nhớ nhung như hôm nay bao giờ.
Nỗi buồn ngày nay cũng khác hẳn cái bâng khuâng của thời còn thiếu nữ. Thu tưởng tượng giờ nầy bạn của nàng đang đi dạo mát ngoài ấy, hay ở một nơi khác với một người con gái và hai người vui vẻ nói cười, chàng thì đã quên mất Thu rồi.
Trong giây phút, nàng có ý muốn nhảy lên tắc-xi chạy thẳng ra ngoài ấy xem sao. Quí không chắc có ở nhà, nhưng nếu như thế, nàng sẽ biết chắc là chàng đi dạo – có thể với người khác – Thất vọng sẽ dễ chịu hơn là hồ nghi.
Thu lại nảy ra ác ý sẽ ném qua lá sách cửa một tấm thiếp cho biết rằng nàng có đến, cho Quí sợ chơi, nếu chàng đi với người khác, cho chàng hối hận chơi, nếu chàng chỉ đi dạo một mình, không ở nhà mà mong bạn.
Những gì đã dày vò Quí trước đây, giờ lại hành hạ tim nàng. Bởi vì nàng bắt đầu yêu. Phải nàng yêu, yêu thật sự chớ không phải như ngày trước. Ngày trước, cả cái lúc bị Quí làm khổ quá, và lần mà chàng đóng cửa lại trong một cơn tức giận, toan nhốt nàng, nàng đã tuyên bố rằng yêu Quí, nhưng lần ấy không thật là yêu đâu. Đó là thứ cảm tình đặc biệt rất gần với tình yêu, nhưng chưa hẳn là tình yêu, hay nếu phải là tình yêu đi nữa thì cũng bất quá là một thứ tình hời hợt không sâu đậm lắm, yêu với ý định trước là không bao giờ gần nhau, yêu một phút để thố lộ cảm tình đặc biệt ấy trước khi vĩnh biệt xa nhau.
Riêng Quí, chàng đã qua khỏi thời kỳ bắt đầu yêu một cái bóng, qua khỏi thời xót xa đau đớn của sự khôn thỏa và đã quen với cảnh hẩm hiu của chàng rồi.
Chiến lược thờ ơ bình thản của chàng ngày nay chỉ thực hiện được khi qua khỏi thời kỳ ấy thôi.
Mà hễ thực-hiện được thì Thu không thế không cắn câu.
Thu muốn ghê lắm, muốn nhảy lên một chiếc tắc-xi...
Nhưng nàng kịp nhớ chương trình của nàng. Phải để cho Lan-Chi đủ thì giờ quên người mà nó gọi bằng cậu ấy cái đã. Suốt ngày hôm nay nó chỉ nhắc đến người ấy có hai lần. Ngày mai nó sẽ nhắc hắn một lần và ngày mốt, chắc nó chỉ còn nhớ lờ mờ hắn thôi. Bữa kia là hình ảnh người ấy đã bị xóa hẳn trong trí nó rồi.
Đi thuyền là điều mà nó sẽ nhớ dai hơn, nhưng kỷ niệm du hồ sẽ được nàng thay thế bằng một thú vui khác, hoặc đưa vào vườn Tao-Đàn, tập cho nó tuột đài là nó quên luôn tất cả.
Đi được một thôi đường, Thu mới chợt nhận thấy là nàng đi về hướng Saigon trái hẳn với những lần hiếm hoi đi dạo mát với Hòa mà hai vợ chồng tiến về hướng Cầu-Mới.
Thu bỗng thấy rõ lòng nàng hơn, và không muốn tự chối với mình nữa. Nàng đã quen từ lâu với hướng Cầu-Mới, hơn thế chính nàng cũng thích hướng đó. Từ nhà ra đường rồi đi lên hướng Cầu-Mới lại quẹo tay mặt, tức là khỏi phải băng qua đường, rất khó khăn trong giờ tan sở. Đi về hướng Cầu-Mới lại tức là phần nào đi hành hương đến một nơi đã giữ ít nhiều kỷ niệm của đôi vợ chồng.
Thế mà nàng đã mạo hiểm, bất kể xe cộ, băng qua đường, để quẹo tay trái tiến xuống phía Saigon.
« Không thể tự chối với mình được nữa là mình đã yêu... ! »
Thu bỗng phát sợ lên. Nàng hết sợ vì Quí không nài ép như xưa, nhưng hắn mà cứ nài ép lại không nguy bằng chính nàng đã lao đầu vào cuộc mạo hiểm đó nó đáng ghê rợn nhiều hơn là băng qua đường trong giờ lắm xe.
Hình như là mối tình đầu cuồng bạo lắm hay sao mà nàng chỉ sợ có một thời gian ngắn ngủi thôi, từ lúc bắt chợt lòng mình cho đến khi trở về tới nhà, trở về cái nơi mà sự cô đơn vây lấy nàng và dìm nàng vào một sự buồn chán, một nỗi trống không minh mông.
Phải, đây là mối tình đầu, và Thu vừa vỡ lòng yêu thật sự. Người thanh niên đã bắt chợt nàng giữa giấc mơ vị hoàng tử đẹp trai của bất kỳ người con gái đẹp nào, người thanh niên ấy, nàng chỉ yêu hắn vì bổn phận thôi, và vì hắn là một người tốt hết sức tốt, không tìm được chỗ chê.
Ái tình có khác hơn sự mến thương đó. Nó khác thế nào, thật là khó lòng nói ra, nhưng quả không phải như vậy đâu.
Sau hôn nhơn, tình yêu cũng không nẩy ra được như nàng mong muốn vì người ấy cứ rút vào trong cái vỏ của hắn mà sống một mình hắn với sách vở.
Đây là mối tình đầu, đây là thứ tình cảm nó giúp cho Thu được làm một người trọn vẹn, không sứt mẻ chỗ nào cả, một người mà đến lúc xế chiều, sẽ khỏi phải giựt mình ân hận mà than rằng : « Trời, đời ta hết rồi, nhưng ta chưa bao giờ yêu. »
Thu vẫn ăn cơm ngon ở buổi tối hôm đó, như trong những ngày bình thường, mặc dầu vừa xảy ra một biến cố lớn trong đời nàng : nàng vừa ý thức rõ ràng về lòng nàng và chánh thức nhìn nhận mối tình tiềm tàng nơi đáy lòng nàng từ bấy lâu nay.
Nàng không sợ hãi vì con thú dữ đã xổng chuồng. Chỉ phải sợ khi nó còn ở trong ấy, lo âu chuồng yếu mà sự tung hoành của nó thì mãnh liệt vô cùng, chớ nó đã phá ngục được mà thoát ra ngoài thì chỉ còn nước nhắm mắt để khỏi phải khủng khiếp mà nhìn nó tác quái.
Vả lại không chắc gì nó tác quái được. Nàng đã thắng nó nhiều lần thì lần này vẫn hy vọng thắng nữa. Nàng giống như một cô dạy cọp, dạy sư-tử của một đoàn xiệc, trông mảnh mai, ẻo lả, nhưng tánh dịu dàng lại có uy lực dỗ thuần được các con mãnh thú hung bạo.
Đêm nay, Thu vẫn trằn trọc, nhưng rồi ngủ yên được trong giấc mơ hoa, y hệt như một nữ sinh nội trú ngày chúa nhựt ra thành phố, gặp gỡ một người con trai giống hình ảnh ông hoàng tử trong mộng và tim non vừa bập bẹ được mấy tiếng yêu đương.
Nếu trong một cuộc ngoại tình của một người đàn bà có chồng, một người đàn bà nết hạnh – cố nhiên – người đàn ông thủ vai động về mặt ngoài thì trái lại cô vợ nết hạnh ấy lại thủ vai động một cách âm thầm.
Một vai động và một vai tịnh không làm sao mà đưa hai người đến mối tình bất chánh được. Phải có sự hợp tác, bề ngoài không thấy, nhưng rất chặt chẽ bên trong. Phải có sự thỏa thuận âm thầm, rồi sẵn sàng chung lo gây dựng mối tình ấy nó mới thành hình.
Vì thế mà những ông chồng bị mọc sừng không chịu tha thứ vợ, không phải họ ích kỷ mà vì những bà vợ ngoại tình không phải vô trách nhiệm.
Không đính chánh sự ngộ nhận của Quí ngay trong buổi đầu là đã khởi sự hợp tác với Quí rồi, hợp tác tiêu cực bằng cách nói láo ngầm... Đó là một cuộc hợp tác ý thức, then chốt, nó tẩm bổ cho mối tình của hắn chỉ mới manh nha thôi.
Cuộc hợp tác vô-ý-thức là trận đau ốm kỳ lạ mà không bác sĩ nào tìm được nguyên nhơn, trận đau ốm thật sự nhưng thật ra chỉ là âm mưu của vô thức thôi.
Đi du thuyền với Quí cũng là cuộc hợp tác vô-ý-thức, cũng là âm mưu của vô thức.
Cuộc hợp tác thật sự và tích cực tiếp liền theo những giai đoạn âm thầm trên kia.
Sự hèn hạ của người đàn bà ngoại tình xuất hiện vào giai đoạn cuối cùng này : nàng không muốn chiến đấu nữa, mà trái lại còn hành động một cách ám muội để đi tới đích. Bao nhiêu giả dối của con người bộc lộ ra vào lúc nầy, và nếu con người ấy có thiện căn, có giáo dục thì y mắc cỡ với y không biết bao nhiêu.
Thu đã xấu hổ với nàng khi chiều hôm sau đó nàng đưa Lan-Chi ra vườn Tao-Đàn để tập cho nó tuột đài.
Đây là cuộc thực hiện chương trình « tẩy não » dự tính mấy hôm trước. Chiếc đài tuột ở bến tàu sẽ lẫn lộn với chiếc đài nầy trong khối óc non nớt của Lan-Chi, rồi Lan-Chi sẽ chỉ còn giữ hình ảnh cuối cùng nầy thôi nó in chồng lên hình ảnh cũ và xóa mất hình ảnh cũ đó.
Tuy sự xóa bỏ nầy không quan trọng gì trong tâm hồn của con, Thu cũng nghe ghê tởm quá bởi nó động chạm đến chính tâm hồn của con nàng.
Che mắt con, hay bắt nó vào buồng, hoặc bắt nó đi ngủ để nó khỏi thấy một cảnh tố cáo nào đó, ít rùng rợn hơn là sự tẩy não hình ảnh không công phạt vì như vậy có thể còn lôi kéo theo nhiều cuộc tẩy não đau đớn hơn nhiều.
Ngày thứ nhứt đi vườn Tao-Đàn, Lan-Chi chỉ mới dám leo lên vài nấc thang thôi. Qua ngày thứ nhì nó đã leo tới đỉnh và ham quá, nó tuột mãi không muốn về.
Hôm ấy, nàng để cho con khoe khoang tự-do cuộc giải trí của nó, khiến nó không còn cái gì trong lòng nữa mà ấm ách muốn tuôn ra.
Thu vừa toan gõ cửa thì chết điếng cả người. Nàng nghe tiếng một người đàn ông, không phải là Quí đang nói chuyện.
Lạ quá, rõ ràng là ghét của nào trời trao của nấy. Từ thuở giờ đến đây nhiều lần, nhưng không lần nào nàng sợ gặp khách và không bao giờ gặp cả.
Từ đây nàng bắt đầu sợ chạm trán với người quen thì chưa chi đã đụng đầu với một người.
Thu sợ bị người quen biết bắt gặp nơi đây bởi vì nàng không tới đây với một ý chí thanh khiết nữa. Tư tưởng thầm kín của nàng, nàng nghe như ai cũng biết cả, cũng đọc được cả trên mặt nàng, nên thấy cần phải trốn tránh mọi người.
Từ đằng chợ lại đây, lỡ gặp bạn, họ cũng chẳng biết nàng đi đâu. Thế mà dọc đường nàng đã dáo dác nhìn trước xem sau, như là một kẻ cắp vừa làm xong một vố, và lo người ta nom theo cho biết sào huyệt của mình.
Trong giây phút nàng muốn quay bước đi trở ra vỉa hè, nhưng nghĩ đã trễ quá rồi, người ta đã nghe tiếng giày của nàng, nếu người ta ngạc nhiên tò mò bước theo mà dòm và nhìn được nàng đằng sau lưng thì nguy.
Giờ cứ vào, rồi rủi ro khách là một người quen biết, nàng sẽ giả đò lầm nhà. Tuy nhiên vẫn lo Quí vụng về, hoặc chậm trí, hoặc vì tánh khoe khoang không chịu hội ý làm ngơ cứ nhận nàng thì khổ.
Nàng quyết định gõ cửa nhưng chưa kịp làm cái cử chỉ ấy thì Quí đã nói to :
– Chị Tư về đó hả.
«Nguy quá, không biết có phải là chàng lầm tưởng chị Tư nào đó, hay chàng lanh trí mà làm bộ như vậy. Không nhận thì hư rơ của chàng hết nếu đó là mẹo của chàng, mà nhận thì hư rơ cho mình, nếu quả thật chàng đang trông đợi một chị Tư nào»
Thu quyết liều, bụng bảo dạ rằng liều mà qua lọt được là điềm lành.
– Ừ – Nàng vừa đáp lớn, vừa đường hoàng bước vào nhà.
Không nhìn Quí, nàng lo nhận diện khách và mừng quá mà thấy đó là một người lạ hoắc. Trong khi nàng cúi đầu chào khách thì Quí nói :
– Chiều nay tôi không ăn cơm ở nhà, chị nấu ít lại.
– Vậy à ? Cậu ăn ở đâu ?
– Tôi đi ăn đám thôi nôi con người bạn dưới Long An, tôi sắp đi đây.
Khách chắc không phải là bạn của Quí nên chàng mới nói dối được về gia đạo chàng mà người bạn nào chắc cũng biết rõ.
Thu đi tuốt vô buồng. Nếu không gặp trở ngại khách khứa, nàng đã phải ngồi ở ngoài, vì không có lý do vào đây. Trước kia nàng vào đây thường lắm, vì có cớ để mà vào : nàng săn sóc một người trai thân – đun nước, vá áo.
Giờ tình bạn đã hết rồi, đã chết rồi, mà một thứ tình khác lại ngượng ngùng, lấp ló thì nàng ở ngoài là phải hơn.
Ngồi trên mép giường, Thu đưa mắt nhìn qua gian phòng một lượt. Không có gì thay đổi cả nơi đây, y như ngoài trước, duy chỉ thiếu một bức màn mà Quí bảo đã rách ; bức thứ nhì và diềm của bức màn ấy đã ngã màu, không còn trắng tinh khiết nữa.
Thời gian như không lướt qua nhà nầy, nhưng không biết nó có lướt qua lòng của chủ nhà hay chăng ? Thu đã sợ gã si tình liều mạng năm đó nhưng lại rất buồn mà thấy rằng gã ta không liều mạng nữa. Hết liều mạng là hết si rồi vậy.
Nàng nghe ở ngoài khách nói :
– Nếu anh sắp đi thì tôi xin phép về, để khi khác hãy bàn bạc tiếp.
Quí tài quá, chàng đã bịa ra chuyện không ăn cơm và cần đi Long-An ngay chẳng những giúp nàng vào nhà tự nhiên, mà cũng để tống cổ khách đi nữa.
Khôn khéo của chàng giúp cho Thu vững dạ lên, vì người bạn thông minh này sẽ gỡ rối cho nàng được và tránh được cho nàng những phiền phức hiểm nguy.
Thu chưa kịp trở ra ngoài thì Quí đã vào đến nơi.
– Mấy năm rồi nàng tiên trong tranh mới lại xuất hiện một lần – chàng cười nói. Sau Rạch-Miễu-kỳ-ngộ, nàng tiên đã ra khỏi chỗ ẩn để đem nước cho anh, nhưng sau Đa-kao-kỳ-tái-ngộ, nàng tiên không thèm tra nút áo như trước nữa đó nhe.
Chàng vừa nói vừa ngồi xuống gạch ngay dưới chân Thu. Thu bối rối quá, muốn nói cái gì, muốn làm cái gì, nhưng chỉ biết mân mê trôn áo thôi.
Ngày xưa nàng không hề bối rối như vậy lần nào, cả cái lần Quí cầm lấy tay nàng lần đầu trong một lúc nàng xúc cảm cực độ.
– Em !
– Dạ.
– Anh ước muốn được em đặt bàn tay lên đầu anh như lần ấy mà anh cũng đã quì dưới chơn em như bây giờ.
Thu lặng thinh, làm y theo lời bạn yêu cầu.
– Em cứ để như vậy mãi, anh nghe xem ra sao, anh sống lại ngày ấy xem ra sao. Thật là huyền diệu, anh như thình lình được đẩy lùi trong thời gian trở về giây phút ấy của năm ấy. Không, anh không nên nói gì hết, mà em cũng đừng nói gì hết, ta cứ lắng nghe lòng ta.
Cả hai im lặng trong nhiều phút. Họ nhìn nhau, nhưng không thấy nhau, mà chỉ thấy những bóng hình cũ kế tiếp nhau trôi qua trước mắt họ như bao nhiêu hình đen của chiếc đèn kéo quân : một chiếc xe nhà sơn màu đỏ từ xa chạy tới, một thiếu nữ áo đen dưới gốc dừa vẫy tay gọi xe, bến đò Rạch-Miễu, buổi bơi lội hãi hùng trong sóng gió, đêm mờ trên đảo...
Trong khi Thu còn thấy thêm nhiều hình nữa, thì Quí cố hết sức bám níu vào cảnh cuối cùng diễn ra lúc chiếc xuồng con từ từ tách bến đưa nàng vào bờ, sau một đêm lạnh tay đôi trên đảo.
Giấc mộng của chàng chỉ sống được với mớ hình ảnh đầu tiên ấy thôi. Những cảnh sau, chẳng hạn như cảnh bên hông trà thất Tứ-Sơn sẽ đập tan giấc mơ kỳ ảo kéo dài suốt hai năm trời.
Riêng Thu, nàng tiếp tục xem trên bức màn đen của ký ức những cảnh bướng bỉnh của chàng thanh niên, những lời kêu gọi gián tiếp nhưng thiết tha, quyết liệt trên mặt báo, cảnh anh ta bướng bỉnh có ý muốn bắt cóc nàng, cảnh anh ta rình suốt ngày đêm trước hiệu buôn tơ lụa, nàng thấy được nhưng giả đò không hay.
– Em!
– Dạ!
– Em đã nói: «Ngày sau dầu có thế nào...». Cái ngày sau ấy là bây giờ đây. Và không có cuộc tang thương nào đi qua trên đời hai ta cả, hay dẫu có chăng nữa thì lòng ta, lòng anh vẫn nguyên vẹn như xưa. Anh muốn biết em có còn để dành cho anh một chỗ ngồi nhỏ mọn nào hay không nơi lòng em?
Bấy giờ họ mải trông thấy nhau. Dưới mắt Thu là một thanh niên thuộc vào loại người mà dân Pháp gọi là hạng «đánh ngã đờn bà» (Tombeur de femme).
Họ không đẹp hơn ai, không có duyên hơn ai, nhưng có một sức quyến rũ kỳ lạ mà cho đến những bà mẹ hiền vợ thảo cũng phải xúc động, nảy ra những ý nghĩ không hay trong giây phút.
Sức quyến rũ ấy tiềm tàng ở mắt, ở vầng trán hay ở đâu, thật khó mà nói ra, nó bàng bạc khắp người của họ thì phải hơn. Vì thế mà mặc dầu đã ra khỏi giấc mơ, trở về thực tại, Thu không lẩn trốn sự gần gũi của anh con trai nầy.
Quí đã đứng dậy, ngồi lên giường bên cạnh bạn, nắm lấy vai bạn mà kéo người nàng vào ngực chàng. Chàng dừng lại nơi đó, lắng nghe hơi thở dồn dập của Thu mà chàng tránh làm sợ hãi bằng một hành động quá táo bạo nào.
Thu thuộc vào hạng người chỉ có thể dẫn dắt từ từ xuống dốc mà thôi. Xô nàng mạnh tay quá, nàng sẽ sực tỉnh ngay và có phản ứng ngay.
Lâu lắm chàng mới dám hôn lên tóc bạn, rồi kéo bàn tay của Thu lên môi chàng.
Trước đây hơn hai năm, chàng đã làm như vậy và chính vì cử chỉ ấy mà Thu hoảng sợ rồi tuyệt giao với chàng. Nên chi chàng hồi hộp không biết bao nhiêu trước cái giây phút nguy hiểm ấy, nó định đoạt số phận chàng lát nữa đây.
Thu sẽ xô chàng ra như năm ấy hay không, để đẩy chàng trở về thế giới tương tư của chàng ? Chàng nhắm mắt lại, làm như hễ không trông thấy cơn nguy thì cơn nguy không xảy đến. Và chàng kinh ngạc hết sức mà không nghe Thu phản ứng khi chàng đè mô bàn tay của nàng lên môi chàng.
Đâm bạo trước sự ưng thuận thầm lặng, Quí nâng lấy mặt nàng bằng cả hai tay của chàng rồi khi mặt chàng chạm phải làn da mát của mặt nàng, chàng mê mẫn trong một thế giới thần tiên, nghe như toàn thân chàng biến thành khói và đang tan biến vào hư không.
Thu vịn vai bạn, dang mặt ra và nói:
– Như thế nầy thôi anh nhá !
Nhưng Quí lại áp má chàng vào má bạn, và lắng nghe cái mát rượi của nó, vừa đáp :
– Như thế nầy thôi làm sao được Thu ơi, ta đã bước cái bước kế chót, thì không thể không bước cái bước cuối cùng.
– Như thế nầy thôi cũng đủ lắm rồi Quí à. Tình yêu là thế nầy, là bấy nhiêu đây thôi. Ta đã yêu nhau thật sự rồi, tột độ rồi, không nên có hành động không hay nào nữa cả.
Quí ơi, trải qua lịch sử ngoại tình của nhơn loại, cuộc phạm tội nào cũng kết thúc bằng một cái tang, khi thì tang bên nam, khi thi tang bên nữ. Đó cũng vì họ đã đi quá cái mức mà ta vừa bước tới.
– Em nè ! Chỉ có trinh tiết nơi tâm hồn mới là quan trọng. Mà em đã dám yêu anh thì...
– Không, em đã thất tiết về mặt tinh thần với chồng em, như vậy đã hư hèn lắm rồi và ít ra nghĩa vợ chồng, phép lịch sự đối với người vắng mặt cũng như lương tâm em khiến em phải giữ cho chàng một phần tinh khiết nào. Không còn tấm lòng băng để hiến dâng chàng nữa, em phải giữ mình cho trong sạch. Chữ trinh còn một chút này...
Vả lại, như em vừa nói khi nãy, cuộc ngoại tình nào của người đờn bà cũng kết thúc bằng một cái tang, chỉ vì những kẻ yêu nhau không chịu tự mãn với tình yêu thanh cao của họ mà bước đến chuyện gần gũi xác thịt.
– Em sợ phải lao đầu vào xe lửa như Anna Karénine vậy à ?
– Một phần nào thôi. Em chỉ sợ cho chàng. Nếu chàng mà ăn sà-lách thì em sẽ ôm hận suốt đời vì cái chết câm lặng của chàng sẽ đè nặng mãi lên lương tâm của em.
– Anh không hiểu rõ em muốn nói gì về cái vụ ăn sà-lách ấy ?
– Em ám chỉ đến quyển truyện ngoại tình danh tiếng thứ nhì sau truyện Anna Karénine mà trong đó...
– À, truyện của Maugham.
– .... mà trong đó anh chồng không may, đã ăn sà-lách sống giữa mùa ôn dịch để bị dịch tả mà chết .
– Ối, hơi đâu mà kể đến chuyện tiểu thuyết.
– Em phải kể đến, vì em thấy anh Hòa có tác phong giống hệt nhà vi-trùng-học trong tiểu thuyết đó. Các nhà khoa học xem thế mà họ thâm và ác lắm anh à. Họ trả thù cũng kinh khiếp lắm như nhà vi-trùng-học ấy.
– Trả thù thì giết vợ, chớ sao lại tự tử trá hình như vậy ?
– Anh không tế nhận được tất cả cái hiểm ác của vị bác sĩ ấy khi ông ta làm cho ông ta chết vì dịch tả à ?
– Không.
– Ông ta đã chết vì đau khổ với một người đờn bà. Người đờn bà ấy sẽ hãnh diện ghê lắm mà được người ta chết vì nàng, hãnh diện không bao giờ dám khoe khoang ra, nhưng vẫn có trong lòng nàng.
Cái ông bác sĩ mọc sừng ấy ông quyết không cho người vợ bạc nghĩa của ông một chút xíu sung sướng âm-thầm ấy ! « À, mầy đừng tưởng tao đau khổ vì mầy mà chết đâu. Không, tao chết vì rủi ro mắc dịch ấy mà, thì cái giá trị của mầy không nặng bao nhiêu cân đâu ! »
– Vậy em sợ anh ấy trả thù rồi tự tử.
– Trái lại. Nếu anh ấy trả thù tức là em bị trừng phạt và ảnh được thỏa hờn. Em chỉ thương ảnh phải ôm hờn xuống mồ thôi. Tuy nói vậy nhưng ảnh không ác được.
Quí không dám nài nỉ xin xỏ thêm gì. Thu đã cho chàng nhiều lắm rồi, cho thật đầy đủ tình yêu của nàng, tình yêu tinh thần mà trước đây nàng không dám thú, chỉ gọi nó là tình bạn thôi.
Nàng là người thực tế hết sức. Những kẻ lãng mạn, nhiễm tiểu thuyết thì luôn luôn nêu ra luận-điệu : « Chỉ có tâm hồn mới đáng kể còn xác thịt là chuyện phụ thuộc ». Thế rồi họ buông trôi về xác thịt mà không biết có giữ sạch tâm hồn được hay không.
Thu suy luận trái hẳn tất cả những người ấy, trao hồn mà không chịu trao thân. Nàng chỉ ngoại tình trong tinh thần, như hằng triệu người đàn bà có chồng đã ngoại tình, nhưng quyết không cho đổ vỡ nền móng gia đình đang kiên cố.
Giềng mối và kỷ cương trong xã hội được giữ vững là nhờ tính thực tế của hằng triệu người đàn bà như vậy, họ biết chắc rằng xác thịt và tâm hồn liên quan mật thiết với nhau và khi một người đàn bà giao trọn thân xác của họ cho một người đàn ông không phải là chồng họ thì sớm muộn gì họ cũng sẽ giao luôn linh hồn cho người đó.
Cho thân thể mà không cho linh hồn chỉ là thái độ của những nhân vật tiểu thuyết ly kỳ mà các ông tác giả muốn trình bày ra dưới một khía cạnh siêu phàm, nghe cho hay vậy thôi.
Còn Thu chỉ cho hồn không mà thôi thì sẽ dừng bước được trong cái chỗ hạn chế đó.
Sách vở nói gì thì nói, con người vẫn quí trọng vật chất, và có những người đàn bà viết hồi ký, làm thơ, phơi bày cả dĩ vãng, cả tâm tư thầm kín của họ mà nhứt định không dám mặc áo ngắn tay, làm như cánh tay đáng che giấu hơn là tấm lòng.
Có ai còn nhớ hay không lần gần gũi đầu tiên với vợ mình hay với nhơn tình của mình ? Nàng đã không ngớt miệng bảo rằng yêu mình như thế từ năm bảy tháng, một năm trời rồi ; họ không hề ngượng miệng mà bộc lộ tâm hồn họ ; thế mà động hễ giở vạt áo họ lên là họ vội vàng giựt lại, cả thẹn một cách khó hiểu với người mà họ đã ký gởi cả phần hồn của họ.
– Vậy cứ như thế nầy thôi anh nhá !
Quí nhận điều kiện, ít lắm là lần này. Nhưng chàng cứ làm bộ nài nỉ, nài nỉ thầm lặng bằng cử chỉ chớ không bằng lời.
Chàng kinh nghiệm về đờn bà nhiều lắm. Nếu chàng nhận ngay một cách dễ dàng thì Thu sẽ mích lòng, sẽ buồn tủi vì cảm nghe rằng mình không đủ đẹp cho người tình tinh thần nầy thèm muốn. Đờn bà họ như thế: Họ không cho nhưng vẫn sung sướng hãnh diện mà rằng ta muốn. Ta mà tỏ ra không thích, không cần gì lắm, ta sẽ bị họ hờn.
Chàng đã tẩm bổ tình yêu của Thu bằng sự giả vờ lạnh lạt của chàng, nhưng về tình dục, chàng phải lật ngược chiến thuật lại, làm như chàng là một người con trai thiếu thốn đủ mọi mặt ; có thế Thu mới tin tưởng vào sự bền vững của tình yêu nơi chàng, vì chàng có vẻ là một người chỉ được thỏa mãn nửa chừng và như thế sẽ bám níu chặt vào mối tình không trọn nầy.
– Vậy cứ như vầy thôi anh nhá !
– Như vầy là như thế nào ?
– Nghĩa là ta yêu nhau một cách...
Quí kéo bạn vào người chàng, vừa hôn nàng, vừa nói :
– Đồng ý, hoàn toàn đồng ý, nghĩa là chai lạt, nhưng vẫn uống sữa bò, ăn trứng gà, phải không Thu ?
– Hông.
Từ nãy đến giờ, chàng chỉ hôn lên tóc lên tay, lên má bạn thôi, vì chàng thấy Thu cố tránh bị hôn nơi miệng nên không nài nỉ. Đờn bà nghĩ cũng kỳ lạ, họ quyết giữ được phần nào hay phần nấy, và câu Kiều : « Chữ trinh còn có chút nầy... » được họ dùng làm khuôn vàng thước ngọc trong việc đãi hôn.
Cái miệng là « một chút nầy » mà họ để dành cho chồng họ để được nói với lương tâm họ rằng : « không, tôi đã giữ cho chàng cái gì quí nhứt nơi tôi ».
Để cà rỡn chơi, mà cũng để thực hiện chiến thuật làm bộ cần, Quí lừa thế nào mà thình lình hôn được lên miệng của Thu một cái, khiến nàng phải chịu thua và cười ngất vì sự bướng bỉnh của bạn.
Họ đã đi đến giai đoạn cười đùa giỡn hớt với nhau thì Thu không còn sợ hãi nữa, nhứt là sau trận cười chung ấy, Quí lập nghiêm trở lại.
Chàng đỡ bạn nằm xuống với chàng, chìa tay cho nàng làm gối, và hỏi :
– Thu ơi, Thu có hối hận chăng ?
– Nếu chỉ như thế nầy thôi thì tốt đẹp lắm và Thu không ăn năn đã lỗi đạo.
– Nhận là lỗi đạo sao lại không ăn năn ?
– Bởi vì Thu yêu Quí mà vẫn giữ mình được cho chồng.
– Nhưng tại sao sau cái lần hôn năm ấy đó, Thu lại khóc dữ vậy ?
– Năm đó, Thu chỉ yêu Quí ít thôi, lại chưa tin Quí, Quí cũng vụng lắm đã làm cho Thu sợ hãi quá sức...
– Không, Quí muốn biết tại sao Thu khóc.
– Thì để Thu nói hết coi nào. Thu chỉ yêu Quí ít thôi và trong cuộc chiến đấu, bổn phận đã thắng. Thu khóc chính vì sự thắng trận của bổn phận nó làm cho Thu hụt yêu. Thu khóc vì tiếc.
Đôi bạn lại cười xòa với nhau và Quí pha trò :
– Sợ mà thích !
– Còn bây giờ ?
– Bây giờ thì tình yêu thắng, nhưng nó chỉ thắng trong đường tơ kẽ tóc thôi.
– Có thể rồi sẽ toàn thắng hay không ?
– Không, vì Thu quyết không cho nó toàn thắng. Thu đã nói rằng như vầy là tốt đẹp lắm rồi. Nếu ta tiến thêm một bước, ngày kia ta sẽ lùi xa. Quí ơi, ta không được cột liền với nhau bằng cái nghĩa nào hết, thì sự thỏa mãn chỉ có thể đưa đến sự chán nhau thôi. Chán nhau là chuyện ghê gớm quá mà Thu không dám nghĩ đến, nhứt là không dám cho nó xảy ra.
– Anh thì anh không bao giờ chán cả.
– Thôi đi anh, em lại há không biết bản chất của người đờn ông sao ? Em nói «ta chán nhau» là chỉ vì lịch sự đó thôi, chớ đáng lý gì em nói «anh chán em» mới đúng sự thật.
-Thu không tin nơi sự muôn thuở của một mối tình ?
– Tình yêu chỉ muôn thuở khi nào không thỏa mãn thôi.
– Nhưng sao Thu lại yêu. Nếu nó không muôn thuở thì có cần gì Thu phải đau khổ, phải chiến đấu cho một thứ tình cảm phù du ?
– Nó mạnh hơn em, mạnh quá, em không chống lại nổi. Con người yếu đuối quá anh à. Tuy nhiên, em vẫn gắng gượng hạn chế nó trong phạm vi nầy để cho nó được trường cửu phần nào.
– Có chắc lắm rằng Thu không hối hận hay không?
– Chắc chắn như vậy. Trước, em quan-niệm rằng một người đờn bà có chồng mà có nết hạnh thì không thể yêu một người đờn ông nào khác hơn chồng mình.
«Nhưng rồi em đã thầm yêu anh, mặc dầu em không hề tìm đi phiêu lưu trên đường tình cảm. Thì ra trên đời nầy, không phải chỉ có một người là đáng cho ta yêu. Bao nhiêu đàn bà có chồng khác chắc cũng đã trải qua tâm trạng của em : nói ra, chắc không ai nhận hết và có lẽ họ sẽ mắng mình yêu ngôn, nhưng em tin là thế.
«Nếu lòng người là như vậy, thì em còn hối hận làm gì. Hơn nữa, khi thầm yêu một người đờn ông nào đó, người đờn bà có chồng mà nết hạnh, còn phải gặp biết bao nhiêu là dung rủi của tình cờ nữa, không biết bao nhiêu là trùng phùng cơ hội thuận tiện nữa, họ mới ngã chớ không phải hễ yêu là họ ngã ngay đâu. Mà hễ gặp bao nhiêu thứ ấy thì họ hoàn toàn bất lực đối với những cái đó, họ không có trách nhiệm nữa, nên không phải hối hận.
«Đó là rủi ro cho số phận của một số rất hiếm hoi đờn bà, người nào mà đụng đầu liên tiếp với dung rủi nầy, cơ hội nọ là người ấy như đã trúng số độc đắc (về nghĩa xấu, nghĩa là không may mắn), và người ấy đành phải chịu số phận.»
– Em đành phải chịu số phận, sao em lại cứ dè dặt với anh ?
– Thì như em đã nói, em quyết chỉ thất tiết với chồng em trên phương diện tinh thần thôi. Tội lỗi loại đó không làm cho em hối hận lắm vì nếu thầm yêu một người đờn ông nào khác hơn chồng mình, hay yêu mà nói ra đi nữa – như trường hợp của em – là một tội lỗi thì trong một trăm người đờn bà có chín mươi bảy người phạm tội rồi – ba người còn lại, trong sạch tâm hồn được là vì không gặp rủi đó thôi. Như vậy trinh tiết thật, hay trinh tiết còn có thể cứu vãn được là trinh tiết về xác thịt. Ít ra em phải giữ một chút đó chớ, để khỏi hư hèn hơn chín mươi bảy người phạm tội trên.
Quí cắn nhẹ cổ tay Thu như đã cắn cổ tay Lan-Chi hôm nọ và nói :
– Giữ gìn của em làm anh cứ thèm và muốn ăn tươi nuốt sống em như thế nầy. Thu ơi, chừng nào ta gặp lại nhau nữa và tại đâu ? Anh thấy rằng ta nên nhứt định những ngày nào đó, trong một tuần.
– Hông, hổng chịu định trước.Thu sẽ đến bất thình lình.
– Rủi không gặp anh, có phải cả hai đứa đều sẽ phải tiếc lắm hay không ?
– Anh phải ở nhà hoài mà đợi Thu.
– Ở nhà hoài cũng khổ.
– Đi ra để gặp người khác hả. Thu hông chịu anh gặp người khác.
– Bắt đầu từ nay, anh tuyệt giao với tất cả bạn gái.
– Thu nói gặp là gặp gỡ tình cờ kia. Chính những cuộc gặp gỡ tình cờ ấy mới là nguy hiểm, như ta đã gặp nhau chẳng hạn. Còn bạn gái thì không sao cả, bởi họ chỉ là bạn thôi, nghĩa là anh không yêu họ.
«Những cuộc gặp gỡ bất ngờ trên đường đời nguy lắm anh à. Nếu như em mà cứ lui cui ngoài sau bếp thì ắt hẳn em sẽ đi suông sẻ trọn đường trần. Em nghĩ mà phục cho người xưa, họ chủ trương đờn bà phải khuê môn bất xuất, thật khôn ngoan không biết bao nhiêu. »
– Còn ngày nay thì em chủ trương đờn ông phải khuê môn bất xuất ?
– Chỉ có hạng đờn ông như anh là phải chịu vậy thôi.
– Như anh là như làm sao ?
– Hạng đa tình.
– Anh đâu có đa tình. Cô ca sĩ Joséphine Baker có hai tình, còn anh, anh chỉ có độc một tình thôi.
– Hông biết, anh phải nằm nhà. Anh nằm nhà, em còn chưa an lòng, phải đến bất thình lình cho anh sợ, không tiếp gái ở đây.
– Anh có tiếp gái ở đây đâu.
– Hổng biết, ở đây chỉ một mình em là có quyền đến thôi.
– Cưng lắm.
Quí cưng bạn bằng lời và bằng cử chỉ rồi ôm đầu bạn mà thì thầm :
– Thu ơi, nếu lát nữa Thu về, anh sẽ trơ trọi không biết bao nhiêu. Anh cứ muốn Thu nằm đây mãi, trên tay anh.
Nghe nhắc đến về, Thu xem lại đồng hồ tay rồi hốt hoảng nói :
– Ý chết, gần sáu giờ rồi. Em phải về ngay kẻo Lan-Chi nó buồn.
– Không, anh quyết bắt cóc Thu luôn.
Quí co tay lại và kẹp cứng đầu Thu. Thu úp mặt vào ngực chàng, tay xoa tóc Quí và nói :
– Đừng có trẻ con, rồi em sẽ đến nữa kia mà.
– Đến để chỉ như thế nầy thì anh không ham.
– Như vầy là nhiều lắm rồi đó Quí ơi.Thôi để Thu đi.
Nàng ngóc đầu lên, Quí đè đầu nàng xuống, y như một em nhỏ trưa bị mẹ ép ngủ mà nó cứ muốn chạy chơi, hai mẹ con phải vật lộn với nhau hằng buổi.
Em nhỏ vì dại dột nên thua trận, Thu đã khôn ngoan làm bộ ngoan ngoãn nằm lại với bạn giây lát, rồi vụt thình lình, nàng thoát ra khỏi tay Quí, lăn đi một vòng rồi lồm cồm ngồi dậy thật lẹ.
Quí cũng ngồi dậy tức thì và toan níu kéo Thu.
– Không, anh không được ăn gian.Trò chơi nào cũng có luật và phải theo đúng luật của nó. Em đã thoát được thì kể như anh thua rồi keo này, anh có mạnh hơn cũng phải chịu thua.
Quí ngẩn ngơ trước luận điệu không thể cãi được của Thu. Chàng nghĩ ngay đến trò chơi tình ái giữa chàng và Thu. Thu đã đặt luật cho cái trò chơi không theo luật ấy và chàng sẽ quyết phá luật của nàng.
Bỗng chàng kêu lên :
– Trời, áo quần Thu nhăn nhíu hết !
Thu nhìn lại y phục mình rồi cũng hoảng lắm, ngẩn ngơ tự hỏi lớn lên :
– Trời, rồi làm sao đây !
– Không lo, nhà có bàn ủi điện, Thu cứ thay ra đi, anh ủi cho.
Thu lắc đầu, cắn răng giây lát rồi nói :
– Thây kệ. Ở đây không ai biết em, còn về thì con nhỏ ở nó lui cui sau bếp, không thấy được. Nhưng anh đừng đưa em ra cửa.
Quí nghĩ ra được một kế mà chàng định thi hành lần sau, khi Thu đến đây. Kế ấy làm cho chàng mừng rỡ hết sức, nên quên mất bận bịu lúc Thu chào chàng mà đi.
Nghe tay mỏi rụng, Thu dừng quạt lại. Hòa đã căn dặn nàng đừng cho quạt máy chạy khi nằm, vì nếu ngủ quên thì nguy, người ngủ không hoạt động được nữa, không chống lại được với cái mát của gió quạt nó biến thành cái lạnh, mà chịu lạnh của ngọn gió quạt một đêm, hại còn hơn là nằm ngoài trời sương. Vì thế mà nàng phải quạt tay cho Lan-Chi ngủ.
Thu day lại nhìn trân trối gương mặt ngây thơ và bình thản của con trong giấc ngủ không tư lự của nó. Nó giống hệt Hòa, và chưa bao giờ nàng nghĩ đến chồng bằng giây phút nhìn con nầy.
Hòa đã đi hơn một tháng rưỡi rồi mà không có thơ từ gì cả, trừ hai tấm bưu-thiếp viết vắn tắt vài hàng sau lưng hai bức hình mà nàng nhận được khi chàng tới Ba-Ri và Bạc-xơ-Lôn.
Thu đã trông đứng trông ngồi những bức thư không bao giờ đến ấy, vì dĩ nhiên là nàng mong tin chồng, nhớ chồng, mà cũng vì nàng cần được bảo vệ.
Những bức thư ấy có giá trị gần như là sự có mặt của chàng ở nhà, nó sẽ khiến nàng suy nghĩ trước khi dẫn bước vào một cuộc phiêu lưu, nó sưởi ấm phần nào cảnh lạnh lẽo cô đơn gần tuyệt vọng của nàng.
Nếu vài cánh thư như vậy đã vượt trùng dương bay về tận đây với những lời han-hỏi những tiếng yêu đương thì có lẽ nàng đã không tủi thân lắm, không cần sự an ủi của Quí.
Tuy nhiên, dầu sao ván cũng chưa đóng thuyền và giờ đây, nàng vẫn mong đợi những cảnh thư hộ mạng đó. Nàng đang ở vào một tình thế nguy kịch hơn bao giờ cả, trước chỉ đứng bên bờ vực thẳm thôi, giờ thì tuy chưa rơi hẳn xuống đáy sâu, chớ cũng đã để chơn lên những mỏm đất cheo leo của thành vực.
Con người yếu đuối quá, tinh thần yếu đuối mà xác thịt lại càng yếu đuối hơn. Người thiếu phụ tràn đầy sinh-lực nầy vắng chồng đã hơn một tháng rưỡi rồi. Bâng khuâng của nàng trong gió sớm mây chiều, ngậm ngùi của nàng mỗi khi nhớ lại đêm lạc bước ở bến đò Rạch-Miễu, nhu cầu được tình bạn an ủi tinh thần, tất cả những thứ ấy toàn là trò gian dối của tiềm thức nàng nó bị xác thịt nàng chi phối, tùng đảng với xác thịt để toa rập mà gạt gẫm nàng đó thôi.
Trước kia, chỉ thiếu thốn về tình cảm, mối tình của nàng đối với Quí chỉ manh nha rồi ẩn hiện, thoáng qua. Nó trong sạch được như những giấc mơ yêu vô tội của các trinh nữ.
Hai tháng vắng chồng ! Những người đờn bà còn trẻ và sức khỏe dồi dào, cùng tình trạng với Thu, chắc không bao giờ tự thú với họ rằng họ trải qua những cơn khủng hoảng như nàng. Giáo dục đã dạy họ rằng đòi hỏi của xác thịt là xấu xa lắm, và lắng nghe tiếng kêu gào của xác thịt là đê tiện lắm. Vì vậy mà họ xấu hổ chính ngay với họ, không nhận với họ rằng thân thể của họ đã muốn nổi loạn và họ đã để tâm đến những cuộc toan nổi loạn ấy.
Thu không dè mà xác thịt lại tệ đến thế. Nó tệ không phải vì đã có nhu cầu, đã đòi hỏi mà vì nó có ý muốn được thỏa mãn bất cứ với giá nào.
Sức mạnh vô biên và mù quáng của lửa dục thật là hãi hùng, đã đưa con người đến tội lỗi, đến những hành động điên cuồng mà sau đó, khi cơn giông tố đã dịu lại, chính kẻ phạm tội cũng kinh ngạc sao mình lại trải qua một cơn loạn trí, loạn tâm như vậy được, trong khi giờ đây thần thể của mình bình thản như mặt hồ buổi sáng.
Từ khi Hòa viễn du đến nay, Thu chỉ nghe rạo rực vậy thôi. Tuy cái rạo rực ấy cứ tăng mãi, nhưng nó tăng từ từ và còn ở vào độ đè nén được.
Đêm nay nàng muốn đạp tung tất cả và mỗi tế bào nàng là một con thú nổi điên. Trong đời nàng, nàng chưa bao giờ qua một cơn kinh khủng như vậy. Vừa đến tuổi dậy thì, mới bắt đầu bâng khuâng là nàng may mắn gặp hôn nhơn. Mặc dầu không thỏa mãn trong tình yêu, Thu vẫn được sống đầy đủ ở địa hạt xác thịt.
Chỉ có lần này...
Nhưng Hòa mới chỉ có đi vắng có non hai tháng thôi. Nói làm sao về những kẻ xa chồng năm ba năm, về những góa phụ giữ mình được hằng chục năm liền ?
Thì ra, ái tình là một trò chơi rất nguy hiểm. Sở dĩ Thu bị khủng hoảng dữ dội đến thế chỉ vì đã quá thân mật, quá gần gũi với Quí vừa rồi.
Trẻ con thường chơi dại, rắn mắt chọc cho chó, cho trâu rượt. Chúng ngỡ trâu, chó rượt chúng một đổi đường rồi thôi, và khi chạy trốn, chúng hưởng được sự sợ hãi thú vị biết bao ? Ừ, sợ hãi là một tình cảm dễ chịu, bằng cớ là ai cũng thích nghe chuyện ma, thích xem phim rùng rợn. Không dè rất lắm đứa bị chó cắn và trâu bang.
Thu đã ghẹo con quỷ và ngỡ dừng chơn được khi tới gần mức nguy. Không, khó lòng mà dừng chơn được, khó lòng mà lùi được.
Một nhà trào phúng Pháp đã nói đùa một câu đáng ghét : « Đờn bà giống như cái hũ đựng đầy nhóc kẹo. Lấy viên kẹo đầu tiên ra, khó không biết bao nhiêu, nhưng hễ lấy được một viên ấy rồi thì các viên sau tự nhiên trút ra rất dễ dàng ».
Cái nắm tay đầu khó khăn không biết bao nhiêu, mà hễ nắm tay rồi thì....
Thu hoảng hốt nhìn trừng trừng vào khoảng không, làm như trông thấy cái nguy đang lù lù tiến đến, nàng tránh không được, mà lùi cũng chẳng xong.
Làm sao tránh được khi nàng cứ như nghe rõ cơn ớn lạnh, nghe rõ sự rung chuyển sâu xa của những thớ thịt của nàng khi mà Quí đặt cái hôn đầu tiên lên má, lên môi nàng.
– Cứ như vầy thôi anh nhá !
Thật là một không tưởng buồn cười dại dột của các tay lý thuyết gia chủ trương ái tình thuần khiết, của những kẻ bất lực về sinh lý không biết tí gì về phản ứng xác thịt cả.
– Cứ như vầy thôi anh nhá ?
Ừ, nhưng đó chỉ là thỏa-hiệp-án ngưng chiến tạm thời mà sự bừng dậy cuối cùng của lương tri đã cố gắng vận động. Lương tri sẽ hấp hối sẽ ngã gục và cuộc xô xát sẽ tái diễn cho đến khi nào xác thịt đầu hàng, hoặc toàn thắng.
Thu tốc mùng ra, đi mở quạt máy. Nàng biết không thể ngủ quên để phải sợ luồng gió lạnh làm tê liệt cơ thể trong lúc nó kém tự vệ.
Gió quạt máy sẽ không sao thổi dịu được sự nóng bức của nàng vì nhiệt độ không phải từ không khí thấm vào người nàng mà do lửa bên trong đốt lên.
Nói lửa không phải là nói bóng bẩy, nói quá đâu. Những ngọn lửa thật sự đã từng chập từ thân dưới nàng phừng phừng bùng lên tới mặt nàng ; đó là hiện tượng mà đông y gọi là hỏa vọng và tây y gọi là bouffée de chaleur.
Thần kinh của Thu căng thẳng như dây đờn kìm của giàn nhạc cải lương thời chưa biết dùng máy vi âm, và nàng cứ muốn hét lên, hay đập phá một cái gì.
Thu nhớ lại phong trào phản đối mấy năm trước bên Âu-Châu, nổi lên chống lại cái dự định dùng vài thứ thuốc mê nhẹ để lũng đoạn tinh thần các tội nhơn không chịu khai sự thật.
Phong trào này do nhiều nhà tư tưởng cừ khôi, nhiều vị bác học danh tiếng lãnh đạo. Họ cho rằng không có gì vô-nhân-đạo bằng làm mất bản ngã của con người, làm mất sự tự chủ của họ, bắt họ phải lột trần tâm tư thầm kín của họ ra. Đó là cuộc xâm phạm bất-hợp-pháp một địa hạt quí báu nhứt của con người, địa hạt sâu kín của trí, của lòng họ.
Các nhà tư tưởng, các nhà bác học ấy rất có lý mà phản đối như vậy, bởi vì cái địa hạt sâu kín ấy chẳng những là của riêng mỗi cá nhân mà thôi, nó lại còn là cái chỗ nhầy nhụa ghê tởm mà sự phơi bày ra sẽ làm lung lay tinh thần của cái phần nhân loại lành mạnh trên quả địa cầu.
Phần nhân loại ấy, sở dĩ còn vững tinh thần được là nhờ còn tin nơi sự cao quí của tâm trí con người. Khi họ thấy rõ đống bùn nhơ trong nhiều tâm trí của nhiều cá nhơn rất có tư cách bề ngoài thì họ sẽ nổi điên lên vì kinh sợ.
Nhân loại sẽ loạn vì buông trôi và giềng mối kỷ cương sẽ đổ nát.
Lạ lùng nhứt là tâm trí con người không phải tự nhiên mà nhơ nhớp một cách vĩnh viễn. Ba hôm trước, lòng ta có thể thanh cao, trong như nước lọc, rồi ba hôm sau, dường như có cả bầy trâu đến quậy đục bến nước trong veo của hồn ta. Rồi qua cơn xáo trộn đó, nó lại thanh sạch trở lại như thường, vì bùn nhơ đã lắng xuống, sau khi cuộc nổi loạn của thân xác lắng lại bởi được thỏa mãn.
Thu lại mở đèn sáng choang. Ánh sáng đuổi bóng tối được thì có lẽ cũng đuổi được những ý nghĩ hắc ám. Nàng lấy chỉ len để đan, vì kinh nghiệm đã dạy rằng khi đan len, vì bận đếm mũi, ta khó lòng mà nghĩ vẩn vơ, y như những kẻ tu hành phải nhờ đến xâu chuỗi mà họ lần hột trong tay.
Tuy nhiên đan được độ nửa tiếng đồng hồ thì mũi kim đã loạn. Người đan len chăm chú đếm mũi, nhưng khi họ nghĩ lung tung thì không còn đếm được nữa, y như làm bất kỳ công việc nào khác,
«Con người chỉ là một cây sậy, nhưng đó là một cây sậy biết nghĩ », Thu đã học thuở bé như vậy. Nàng bắt chước bài học, sáng tác ra một câu tương tợ để làm phương châm : Con người là một con thú nhưng đó là con thú biết chế ngự dục vọng.
Vậy nàng phải làm thế nào để còn xứng đáng là con người. Thu nhớ đến những bài phổ thông y học về tiết dục trong đó nhiều vị bác sĩ đã khuyên tập thể dục và tắm nước lạnh. Nàng đi tắm vậy.
Nước lạnh nửa đêm, tạm thời làm dịu được sự rạo rực trong người Thu. Nàng tắt quạt máy, chun trở vào mùng và ngỡ mình thắng trận, nàng thề với mình là sẽ chặt đứt cây cầu với Quí.
Sự bình thản của thân thể và của tâm trí dễ chịu quá. Con người chỉ nghĩ được những điều hay trong sự bình thản như vậy thôi.
Cái điều hay mà nàng nghĩ là soát lại quan niệm sai lầm của nàng về tương lai Lan-Chi. Những lúc bực mình vì chồng, nàng thề sẽ luyện Lan-Chi cho giỏi tháo vát để sống độc thân được, khỏi cần một người chồng. Nàng cứ tưởng trời sanh ra nam, nữ để họ sống biệt lập được, bằng cớ là có lắm người đờn bà mưu sinh cho cả đức phu quân của họ nữa, và lắm người đàn ông giỏi nội trợ không kém người vợ đảm nào cả.
Đêm nay nàng đã nghĩ khác. Chỉ có lấy vợ, lấy chồng, thể xác và tâm trí ta mới bình thản được, mà lo bao nhiêu công việc khác. Những kẻ sống độc thân, nếu không bịnh hoạn, sẽ bị xác thịt ám ảnh không thôi.
Chỉ đêm nay nàng mới biết thương những người bạn gái luống tuổi, muộn chồng.
Họ đang sống yên lành, nết na đằm thắm. Bỗng đùng một cái cả nhà suýt ngã ngửa vì vừa khám phá được rằng họ đã thọ thai với một người anh họ hay với một kẻ tôi tớ trong nhà. Thế rồi họ bị đẩy ra khỏi gia đình, bị xem như là một người mắc bịnh truyền nhiễm, không phương chạy chữa và dễ lây bịnh cho những người còn lành mạnh trong họ, cần phải cho họ biệt lập ra một nơi.
Cả đến những kẻ xử tội những kẻ đã làm tội nữa, cũng thật đáng thương lắm. Họ thiếu sống, nghĩa là không được cái may, – hay cái rủi – sống qua mọi tình thế, mọi hoàn cảnh, nên họ nhìn đời phiến diện. Họ suy luận như là người no xét hành động của kẻ đói.
Nếu những kẻ làm tội không hoàn toàn vô trách nhiệm, thì họ cũng chẳng cố ý làm tội mà trái lại, họ bị đưa đẩy vào vực thẳm sau nhiều cuộc chiến đấu âm thầm, sau nhiều kháng cự đau đớn.
Đành rằng trên đời cũng lắm cô gái, lắm đàn bà buông trôi, sống theo bản năng thú vật, nhưng họ chỉ là thiểu số.
Lan-Chi nằm sải lai trong một dáng điệu thoải mái rất là ngơi nghỉ. Nó thì bình thản thật sự từ thể chất lẫn tinh thần. Thu nhớ có lần Hòa đã ngồi nhìn nàng ngủ như nàng nhìn con hôm nay. Lúc ấy, vào thời mới cưới, và Hòa đã yêu nàng đầy đủ về cả hai phương diện vật chất lẫn tình cảm. Hòa hôn nhẹ lên má nàng làm nàng giựt mình thức giấc. Chàng nói :
– Em ngủ, trông ngây thơ như một đứa trẻ, anh nhìn em nãy giờ mà yêu em hết sức.
Hòa đã nói đúng. Lòng nàng thuở ấy thật không bợn một mảy may ý nghĩ vẩn đục nào cả như Lan-Chi bây giờ.
Đáng buồn cười là bây giờ, thiên hạ cứ tin là nàng vẫn trong sạch tâm trí như bao giờ và hằng muôn hằng triệu người đàn bà khác cũng vẫn được xem là những bà vợ gương mẫu, trong khi lòng họ bị rất nhiều đợt sóng ngầm giao động mà ngoài nào ai biết dâu.
Hiệu lực của nước lạnh thật là phù du. Thu cố nhìn con để cho vẻ ngây thơ của nó gợi lên những tư tưởng trong sạch, để nhớ hình bóng Hòa qua gương mặt của nó hầu khỏi nghĩ vẩn vơ. Nhưng tà ý cứ như là ruồi muỗi, đập mãi chúng vẫn ùa tới...
Thu có cảm giác rằng đang bị giam trong một buồng kín, một cái lỗ trổ ra trên vách buồng này, và ăn thông đi đâu không biết. Kẻ giam nàng bỗng xuống tay hạ sát nàng một cách nham hiểm là cho nước chảy vào buồng bằng cái lỗ nói trên. Đó là hình ảnh ghê rợn mà nàng đã thấy trong một phim toát mồ hôi lạnh, và như nạn nhơn trong phim, nàng cố hết sức bít cái lỗ ấy lại, không thôi thì sẽ chết ngộp mất vì mực nước đổ ra buồng này, cứ càng phút càng lên cao.
Tà ý như là nước tràn vào buồng, nạn nhân bít lỗ bằng áo quần của y, nhưng nước cứ tiếp tục rịn vào, để chờ lúc nạn nhơn mỏi tay không chống giữ được nữa lỗ bắn tung cái nùi giẻ rồi tuôn xối xả ra.
Tà ý cứ rịn vào lần lần. Nó len lỏi một cách đáng sợ, sơ hở một phút là nó lọt vào bên trong, y như là trò chơi nhảy cháng chậu của trẻ con ở thôn quê. Những đứa trẻ thủ vai rào ngõ, nắm tay nhau ngăn những đứa trẻ khác vào cấm địa. Những đứa này đứng đó mà rình hễ lũ kia mà lo ra trong nháy mắt thì a-lê, đã có đứa phóng được vào bên trong, lẹ như chớp.
Lũ tà ý giống như là một đám người đói đi giựt giàn chay ở thôn quê, thầy cúng chưa phóng nhang ra lịnh xô giàn mà họ đã tả xông hữu đột xô ngã tuần đinh canh gác để cướp giàn.
Thu bước xuống giường, lấy sách ra đọc. Nàng nhắm mắt mà rút từ trên kệ xuống một quyển mà nàng biết chắc là sẽ có lợi cho tâm trí nàng. Hòa không đọc, không mua tiểu thuyết bao giờ. Sách của anh ấy toàn là sách buồn ngủ. Có lẽ nàng sẽ ngủ được sau khi cố nuốt những tư tưởng khó tiêu trong bất cứ cuốn nào.
Đó là quyển « Hồi ký về chiến tranh của Đại-tướng De Gaulle ».
Là kẻ hay nghĩ lung tung, Thu không lật sách ra. Nội tên sách đã gợi không biết bao nhiêu là hình ảnh nơi trí nàng : Chiến tranh, chết chóc, quân sĩ, biên khu.
Bỗng một câu nói của một quân nhân văn sĩ trong một quyển hồi ký chiến tranh khác mà nàng đã được đọc cách đây mấy năm, vụt hiện về thình lình, do sự liên tưởng, ông tác giả ấy đã nói : « Thương yêu của nước nhà đến với chúng tôi dưới hình thức chất bô-rô-muya ». (Nguyên văn : la tendresse nationale nous arrivait sous forme de bromure).
Người Âu-Châu có một đời sống sinh lý rất mạnh. Vì thế mà các bộ tham mưu đã phải nghĩ đến nguy cơ có thể có, do sự đè nén dục tình của binh sĩ ngoài mặt trận.
Ông tác giả này đã ám chỉ đến một phương pháp làm dịu ngọn lửa nguy hiểm của quân nhân ngoài biên khu bằng chất bơ-rô-muya có dược tánh an thần.
Nàng hơi ngạc nhiên về sự tiết lộ nầy mà ngoài quyển sách đó ra, không thấy sách nào khác nói cả.
Tuy nhiên đó là một sự gợi ý mà nàng chụp ngay. Nhớ lại rằng năm trước, Lan-Chi còn bé lắm, nàng đã mua si-rô Teyssèdre cho nó uống vào những đêm nó thao thức khóc la. Thứ si-rô đó mang chất căn bản là bơ-rô-muya nói trên.
Mặc dầu thuốc ấy rất yếu đối với người lớn, nàng cũng đi lại mở tủ thuốc tìm chai si-rô mà nàng nhớ còn được phân nửa.
Thu uống một liều bảy tám lần nhiều hơn liều của trẻ con, rồi đi nằm để lắng nghe hiệu quả của thuốc.
Trong lúc ấy thì nước cứ rịn vào cái phòng kín mít mà nàng bị giam, và mực nước cứ mỗi phút mỗi lên cao.
Như kẻ bị giam, Thu nhìn mực nước dâng bằng đôi mắt khủng khiếp. Phim xem đã lâu lắm rồi, nàng không nhớ nạn nhơn rồi sẽ được cứu thoát hay chăng. Điều chắc chắn là hắn đã kinh hoảng như nàng bây giờ.
Nhưng kìa, vòi nước đã nhỏ lần, sức tuôn đã nhẹ bớt. Thuốc thấm rồi chăng ?
Trái với thường lệ, Thu mở toang cửa ra. Nếu cửa đóng, người phát thơ vẫn biết gọi, hoặc hắn cứ nhét thơ qua lá sách cửa thì được.
Nhưng nàng lại không cưỡng được với ý muốn sắp xếp cho sẵn sàng để rước tin, làm như cửa mở thì thơ dễ đến hơn, làm như sợ anh phát thư quên, làm như sợ hắn ném bây bạ đâu đó rồi thơ sẽ lạc mất.
Nàng ngồi đó mà rình hắn như là một anh con trai mới lớn lên, gởi cho gái bức thư đầu tiên rồi ngày nầy đến ngày khác mỏi mòn mong đợi một cánh thư màu xanh tím không bao giờ đến cả.
Mong thư chồng, nàng vẫn mong hằng bữa từ khi Hòa đi xa, nhưng mong như đàn bà chuyển bụng mong bà mụ, thì chỉ có mấy hôm nay đây thôi.
Mấy hôm nay, sau cái ngày lịch sử trong đời nàng, ngày mà nàng sẽ ghi nhớ trọn đời, Thu không muốn đi đâu cả. Nàng biết hễ ra đi là tự nhiên trước sau gì cũng tạt qua nhà Quí, nhà Quí tức là nhà quỷ vậy.
Nằm nhà lại không yên thân với ý muốn ra đi nó đã biến thành một sức mạnh vô hình xô đẩy nàng mãi không thôi.
Thơ của Hòa sẽ có hiệu lực một lời cảnh cáo gián tiếp phụ sức với cuộc chiến đấu riêng của nàng, một cuộc chiến đấu tuy hiện bất phân thắng bại nhưng nàng thấy rằng sẽ đuối sức nay mai.
Đoàn quân tiếp viện đợi mãi không thấy đâu. Mỏi mòn trông về chơn trời xa, không thấy bóng ngựa dấy bụi mù, nàng tuyệt vọng mỗi buổi sáng, nhưng sáng hôm sau, lại hi vọng trở lại như những ngày hôm trước.
Mỗi lần nghe anh phát thơ đứng trước nhà bên cạnh mà gọi : « Thơ đây cô ! » là nàng nhảy nhổm lên, chạy ra cửa đứng dòm.
Hắn ra khỏi sân nhà bên kia rồi đi luôn, Thu buồn như kẻ đắm tàu, trôi giạt trên một hoang đảo, vẫy tay gọi thuyền đi qua để cầu cứu, nhưng mà thuyền cứ xuôi buồm.
Nhiều hôm, nàng rất muốn gọi hắn mà hỏi : « Anh ơi, có thơ cho nhà nầy hay không? » nhưng chẳng bao giờ dám. Không dám rồi cứ tiếc, làm như hễ hỏi là hắn có thơ ấy được.
Phải thất vọng mãi, nàng đâm ra hờn Hòa. Nỗi hờn nầy cũng giống như là nỗi hờn trong thời chàng còn ở nhà, mê sách, mê học mà quên sống với vợ con. Viết thơ cũng là một hình thức sống, và như thế nầy, Hòa đã tỏ ra vẫn lạnh lạt như ngày nào.
Thu đã nhẫn nại chịu số phận, và trước sau, không hề qui tội cho chồng để cố tha thứ những bước đi sai nẻo của nàng trong lúc sau này, vì dẫu sao nàng cũng chỉ mới để chơn vào cuộc phiêu lưu, chưa tiến sâu vào đó, tức là chưa gặp hiểm nguy.
Nhưng giờ, cần tấm ván cứu tinh ấy quá, giữa cơn sóng gió sắp nhận chìm chiếc xuồng của nàng, nàng chợt thấy trách nhiệm lớn lao của Hòa trong sự lạc hướng của nàng.
Hờn dỗi nhè nhẹ khi trước, hôm nay biến thành căm tức, căm hận ; hôm nay là cái ngày mà sức mạnh vô hình kia đã trưởng thành và vươn lên tới tuyệt đỉnh , là cái ngày mà nỗi tuyệt vọng khi anh phát thơ đi qua, đau xót quá sức tưởng tượng của con người.
Tuy thế người trung thần trấn giữ ải xa này, trước cuộc đánh phá tới tấp của giặc biên cương và không còn mong được quân trào tiếp viện, vẫn không đầu giặc ngay vì căm hận quân vương, thái độ giận lẫy mà một tướng khác rất có thể có.
Lòng nát ngướu, y quyết chống giữ ải quan cho đến ngày thành trì bị hạ, ý thức rõ rệt rằng thế nào quan tái cũng lọt vào tay giặc nhưng lòng vẫn vọng về trào nội với quân vương.
Thu rùng mình nghĩ đến cuộc tử tiết của Phan-Thanh-Giản ngày xưa. Hai mươi tuổi ! Cuộc đời của nàng còn dài không biết bao nhiêu và người thiếu phụ khỏe mạnh nầy ham sống không biết bao nhiêu !
Nhưng mà nàng sẽ phải tử tiết một khi thành rơi vào tay quân địch. Hình ảnh người thiếu phụ quí phái Nga lao đầu vào xe lửa để tự trừng phạt nửa đời tội lỗi của nàng, làm cho Thu khiếp đảm quá.
Nàng càng khiếp đảm hơn mà chợt nhận ra rằng con bù nhìn rùng rợn Anna Karénine mà nàng hươi trước mắt nàng để tự hăm dọa, không đủ sức xua con ác quỷ nó chờ chực để ám nàng.
Thì ra « cái đó » mạnh quá, mạnh hơn ý chí phấn đấu của nàng nhiều quá, mà cũng mạnh hơn cả bùa phép nào nàng dán vào người để trị tà.
«Thương yêu của nước nhà, đến với chúng tôi dưới hình thức chất bơ-rô-muya», Thu đọc lại câu thần chú của vị pháp sư cao tay ấn này mỗi ngày, nhứt là mỗi đêm, rồi mỗi đêm nàng uống si-rô Tevssèdre, uống hết chai thuốc của con còn lại, lại mua thêm chai khác.
Thu nhớ một lần nàng đã hỏi một vị bác sĩ quen, sau khi nghe một chị nữ hộ sinh bạn than rằng phải thức đêm mãi, chị ấy bị nám phổi.
– Thưa chú, tại làm sao mà phần đông đờn bà chỉ lâm bồn về đêm thôi ?
– Bộ thần kinh làm việc ban đêm nhiều hơn ban ngày, mà nó có làm việc nhiều mới sinh nở được.
Quả thế, đêm là lúc nàng khổ sở nhứt và mỗi lần thấy chiều xuống, nàng hãi hùng như người tiền sử họ sợ đêm với những hiểm nguy tùng đảng của bóng tối.
Chất bơ-rô-muya rất độc, nên chi uống thuốc ấy liên tiếp năm ngày liền, Thu nghe ngầy ngật và trí tuệ u minh, không nghĩ được sáng suốt về điều gì cả. Thể xác có bị kềm cương phần nào nhưng tinh thần thì bải hoải, mệt nhọc, yếu đuối hơn lên. Và khi tinh thần yếu đuối, con người rất dễ buông xuôi, đánh liều nhắm mắt.
Sức đánh phá của giặc ngoài thành quả có giảm bớt, nhưng tinh thần chiến đấu của quân sĩ trong này cũng đồng thời bị lũng đoạn.
Nỗi nguy hiểm chính nhắm vào những ngày nàng dỗ ngủ sự kích thích của xác thịt nàng bằng chất bơ-rô-muya. Không bị kích thích nữa, Thu không còn sợ hãi Quí lắm và không còn rùng mình khi nghĩ đến việc đi thăm Quí. Trái lại nàng nghe rất cần đi thăm bạn. Vì chất bơ-rô-muya an thần đó đã đưa nàng vào tâm trạng buồn chán của lúc trước. Cô đơn dâng tràn lên và chỉ có tình bạn suông với Quí mới giúp nàng đỡ trơ trọi.
Lòng Thu biến chuyển một cách không lường trước được. Nàng đã thề quyết vớ lấy những chỗ bám tinh thần như là tình thương con, nỗi nhớ chồng, hạnh phúc lâu bền của gia đình, và trợ lực sự bám níu ấy bằng thuốc an thần cho khỏi bị dòng thác lũ cuốn phăng đi. Nàng tin chắc sóng gió sẽ qua và nàng sẽ thắng trận.
Nhưng chính thuốc an thần ấy đã xoay chiều gió, chính nó đã – lạ lùng thay – xô nàng trở vào tay của kẻ mà nàng muốn lánh.
Sáng hôm nay Thu đi thăm chị Thà. Chị Thà, chị ấy lớn hơn nàng hai tuổi, mặc dầu cả hai đều học một lớp ngày trước.
Thu rất ít bạn gái ở Saigon. Những kẻ đồng song với nàng, đi lấy chồng đâu mất hết, có lẽ họ cũng chỉ ở quanh quẩn Sàigòn đây thôi, làm những bà phu nhân của những nhà tai mắt nào đó mà nàng không hay biết vì ít giao thiệp, hoặc hay mà ngại tiếp tục tới lui. Lớp khác thì đã xuất ngoại tiếp tục học thêm. Một mớ có chức nghiệp, mặc dầu cũng đã lấy chồng. Chính cái lũ sau đó là bọn mà nàng tới lui vì họ đã sống tự lập độc thân một thời gian và thời gian ấy, họ buồn, đi tìm bạn cũ mới gặp nàng.
Không phải vô tình mà nàng đi thăm Thà như là đi thăm chị Hoa, chị Ánh, chị Yến hay bất kỳ chị nào khác. Thà là một nhơn vật đặc biệt.
Hình như là trời sanh chị Thà ra để mà hưởng cuộc đời hay sao không biết. Con người mát da mát thịt ấy thích ăn ngon, ngủ kỹ, không hề băn khoăn về gì cả và rất yêu đời bất cứ trong hoàn cảnh nào.
Nói « bất cứ trong hoàn cảnh nào » là nói thế để đề cao chị ấy thôi, chớ thật ra chị ấy chỉ gặp toàn may mắn trên đời và chưa hề trải qua nghịch cảnh.
Bạn hữu chị thường bảo chị Thà có số sung sướng mà dấu hiệu bộc lộ bên ngoài là tánh không lo nghĩ, tánh thích vui cười của chị. Họ muốn nói rằng chị bình thản yêu đời không vì được may mắn luôn, mà may mắn luôn chính nhờ bình thản yêu đời.
Thu muốn được lây tánh yêu đời hồn nhiên của chị Thà, hay ít ra cũng qua được với chị một tiếng đồng hồ quên sầu muộn.
Chị Thà ở Tân-Định, tức là rất trái ngả đường đưa đến nhà Quí, không làm sao mà Thu «tiện đường» ghé thăm bạn được cả.
Thu hơi lo chị này không có ở nhà, vì hôm nay là chúa nhựt, nhưng khi xe đậu trước cổng, thấy chồng của bạn đang rửa xe ngoài sân, nàng mừng hết sức.
Anh Hảo ấy cũng làm giáo sư Trung-Học như vợ anh và cũng vui tính y như là người bạn đời vui tính của anh.
Đang cởi trần và mặc quần đùi, thấy khách đến anh bối rối, toan chạy đi nhưng đành nhẫn nại đứng lại mà xin lỗi :
– Xin chị tha thứ cho, tôi bận tay dơ, lại không hay chị tới chơi.
– Anh cứ tự tiện. Chị Thà không có đi xem chiếu bóng chớ ?
– Khi sáng nó đòi đi, nhưng xe dơ quá mà nó không chịu dùng tắc-xi.
– Ơ, bà Thu !
Thà nghe tiếng ai ngoài sân, chạy ra thềm xem thử rồi reo mừng lên. Thu nói :
– Xin phép anh.
Rồi nàng đi tuốt vào trong. Đôi bạn gặp nhau tại tam cấp và Thà chụp lấy vai bạn mà hỏi, theo Tây :
– Ngọn gió nào đưa...
– Ngọn gió thu.
– Tại sao hằng thế kỷ mới thấy mặt chị ?
– Thì bận lo cơm nước, con cái. Tôi là chị bếp chị vú, chờ có phải bà giáo sư như chị đâu. Sáng phải đi chợ xong, mới thăm bạn được đây.
Họ đã vào tới buồng khách. Thà cao lớn và to xương như đầm. Hai cánh tay của chị ló ra ngoài tay áo ngắn cũng giống tay đầm lắm. Chị cười to nói lớn và tiếp tục câu chuyện :
– Thế nào, anh ấy đã chế tạo được trái bom nguyên tử nào chưa ?
– Có tôi chế thì có, và bom của tôi sẽ nổ ngày nào không biết chừng.
– Lại có thai nữa à ?
– Không. Nhưng chán nản quá, chắc có ngày tôi gây sự với anh ấy.
Thà vốn biết rõ Hòa, nói an ủi bạn :
– Chị có phước mà không biết hưởng đó thôi. Đờn ông mà lắm lời như ông của tôi đây cũng khổ.
– Tôi không đòi hỏi anh ấy lắm lời.
– Thì chị đòi hỏi ảnh sống, ông của tôi thì sống nhiều quá khiến tôi lại muốn chết thôi.
– Thôi dẹp, ta nói chuyện khác vui hơn.
– Đồng ý, sao ảnh không đến chơi ?
– Ảnh đi Bạc-Xơ-Lôn đã hơn tháng rồi.
– Vậy à ? Vợ chồng tôi nào có hay gì đâu. Trời, ở nhà một mình buồn, lại không đến.
– Thì hôm nay chẳng đến là gì ?
– Đợi tới hai tháng mới đến. Nhưng trễ còn hơn không. Nhưng phải chị đến chơi hôm chúa nhựt thì vui. Có vợ chồng con Ngà...
– Ngà nào ?
– Ngà Seconde với mình chớ Ngà nào.
– Có chồng rồi à ?
– Ừ, chúng nó đi hưởng tuần trăng mật rồi về ghé qua đây.

Rồi Thà bắt đầu kể về anh chồng kỳ dị của người bạn của họ. Thà kể chuyện có duyên như ngày nào, mà nhân vật bị chị ấy trình ra để « quay » cũng ngộ nghĩnh lắm. Nếu trước đây mà nghe được một câu chuyện như vậy, chắc Thu đã cười no.
Nhưng hôm nay nàng ngạc nhiên mà thấy mình chỉ lơ đãng để lời bạn lướt qua tai nàng thôi. Không phải là nàng bận lo ra. Không, nàng không nghĩ về gì cho lắm, nhưng chị bạn vui tính hôm nay sao lại nhạt quá, cả người chị ấy, cả câu chuyện của chị ấy, cả cái không khí ở đây đều nhạt.
Có một lần, lúc chưa lấy chồng, nàng đã nghe một người bạn trai nói như thế nầy :
« Khi mà người ta yêu, nhứt là khi mà đó là mối tình đầu, thì người ta không thấy gì nữa cả, chỉ trừ cái thế giới riêng biệt giữa hai người yêu với nhau, hay có thấy gì đi nữa, thì những cái ấy nhạt phèo ».
« Kẻ đang yêu trong mối tình đầu giống như khán giả đi xem vũ sân khấu, chỉ thấy có vũ viên vì đèn rọi chỉ soi sáng có người tài tử ấy thôi và bỏ bao nhiêu cái khác trong bóng tối ».
Trí nhớ của Thu dai lắm, chớ lời nói trên đây, lúc ấy, đối với nàng thật không có nghĩa gì. Giờ ký ức của nàng trả ra nhận xét cũ đó, nàng thấy nó đúng lạ kỳ.
Thu đã chọn đi thăm người bạn gái hấp dẫn nhứt và mến thương nàng nhứt trong khi cần tình bạn, để khỏi phải tìm người bạn mà nàng muốn tránh. Thế mà chị Thà này bỗng biến thành một người khác mà nàng không thích nữa.
Cây đèn rọi giấu trên nóc rạp cứ rượt theo một người độc nhứt. Lùi vào xó kẹt nào, hắn cũng được ánh sáng hằng ngàn nến soi tỏ ra. Vũ viên có hạng là Thà mà còn bị mờ đi trên sân khấu thì còn nói chi những người bạn khác, những mối quen biết thường của Thu, họ chỉ là những tay « chạy hiệu », có cũng được mà không có cũng xong.
Hảo đã săn sóc xe xong, đi vòng ra sau nhà tắm rửa và thay đổi y phục để tiếp khách muộn. Anh nầy tuy không phải là một cây cười như vợ anh ta, anh ta cũng là một tay nói chuyện dễ mê, chuyện đời, chuyện nghệ thuật, chuyện năm châu bốn bê mà anh ta rất sành vì đã nhiều lần du lịch.
Đó lại là một gã đẹp trai và trăng hoa mà đã nhiều đàn bà ngã vì gã.
Nhưng anh Hảo ấy hôm nay cũng phải chịu chung số phận với vợ anh là biến thành một kẻ bị bỏ quên trong bóng mờ sân khấu.
Thu đứng lên xin phép vợ chồng bạn để về, lòng kinh sợ hết sức sẽ phải đương đầu với nỗi trơ trọi của chiều nay, của những ngày sắp tới.
Đưa bạn ra tới cửa, Thà vỗ vai bạn và cười nói với chồng :
– Chị nầy trông làm sao ấy, anh hở ?
– Thì chỉ nhớ ảnh chớ có làm sao đâu !
Thật là hết, Thu không còn mong tìm được nguồn an ủi tạm bợ nào nữa cả!
Nếu chỉ buồn không mà thôi, chắc người thiếu phụ ấy đã nhẫn nại mà chịu, chớ còn biết sao nữa. Ngặt nàng ý thức rõ rệt rằng ở đâu đây trong thành phố, có cái nguồn an ủi cần thiết dó, mà nàng không dám tìm đến và sở dĩ nàng buồn quá mức độ như vậy cũng chỉ vì ý thức kia thôi.
«Nhưng tại sao mình lại sợ Quí đến thế? Thật ra mình chỉ sợ chính mình thôi, và cho cả cái lần rồi, gần gũi Quí gần như là vợ chồng, chàng cũng chẳng hề dám đòi hỏi gì. Quí không nguy hiểm như mình cứ qui tội cho chàng. Kẻ nguy hiểm là mình, là nội tâm của mình, không, là xác thịt của mình. Nhưng xác thịt nầy, nó nguy hiểm hồi nào ? »
Thu ngẩn ngơ như vừa ra khỏi giấc chiêm bao kỳ lạ. Rõ ràng là thân thể nàng đang bình thản như một người khỏe mạnh và sống một nếp sống điều độ; những trao đổi âm thầm của hóa chất trong hệ thống sinh lý của nàng thật là trơn tru.
«... nó nguy hiểm lúc nào đâu? Ừ, nỗi sợ mới vô căn cứ và vô lý chớ!».
Năm hôm liền, chất độc của bơ-rô-muya đã tác động trên bộ thần kinh giao cảm của Thu, khiến nàng cảm giác rằng những gì xảy ra trong năm hôm ấy, và trước đó, lờ mờ như không có thật, như là những ảo ảnh xa xôi, và nàng chưa bao giờ trải qua những đêm khủng hoảng ghê rợn cả.
Con thú nổi loạn chỉ làm cho nàng ngạc nhiên chính ngay trong lúc nó nổi loạn. Không sao nàng tin được rằng nó đã ẩn núp trong con người nết na của nàng, thì bây giờ, nó ẩn núp trở lại, thì làm sao nàng chịu nhận rằng đã mang con thú ấy trong lãnh vực sâu thẳm của lòng nàng, của thân thể nàng ?
«Không, những gì xảy ra chỉ là một cơn ác mộng, một ảo tưởng huyền hoặc, không thể nào có thật cả ».
Những người đờn bà nết hạnh không bao giờ ngờ rằng có con ác quỷ trong người họ. Đức trọng quỷ thần kinh mà ! Và ác quỷ chỉ được những hạng gái lẳng lơ chứa chấp thôi. Và mãi cho đến khi con ác quỷ ấy xuất hiện lên, làm cho họ kinh khiếp, họ cũng phủ nhận nó sau đó, một khi nó tạm lánh mặt.
Họ phủ nhận con quỷ không phải vì họ giả dối với họ, không can đảm nhận rằng có nó « trong ấy », nhưng vì họ đã nó láo mãi rằng không có nên thét rồi họ dám tin rằng quả không có. Họ nói láo với ai và nói láo hồi nào, bằng cách nào ? Với những người nết hạnh khác, nói mỗi ngày, và bằng cách gián tiếp. Chửi những kẻ lẳng lơ, khinh bỉ những kẻ hư thân mất nết là một hình thức trá hình để nói láo rằng chính những kẻ ấy đã nuôi quỷ, đã vuốt ve, đã đùa giỡn với quỷ, tức là ta đây không có như vậy, ta không có quỷ « trong nầy ».
Ta đây không có quỷ « trong nầy »... Ta đây không có quỷ... Ta đây không... Cuộc nói láo dài hạn nào, lặp đi lặp lại mãi cũng gieo mầm được nơi người khác và nơi chính mình.
Vậy Thu không còn phải sợ gì nữa cả và nàng đi thăm bạn mà không thấy lương tâm rầy rà lôi thôi.
Tuy nhiên trên đường ra Saigon nàng cứ nghe khó chịu trong lòng. Không thế nào phân tách được sự khó chịu ấy, để xem nó thuộc loại nào, chỉ biết rằng đó là một thứ tình cảm mãnh liệt nhưng lẩn lút.
Lúc xuống xe buýt tại trạm trung ương ở Saigon thì nàng bỗng cảm nghe kỳ lạ hết sức. Cái đó vụt xảy ra thình lình, khiến nàng rùng mình, nghĩ đến những chuyện thay hồn đổi xác ghê gớm mà thuở bé nàng thường nghe kể, hay thường đọc thấy trong các truyện quái đản. Một người đang đi, lành mạnh như thường, bỗng đùng một cái, ngã ra bất tỉnh. Khi hắn hoàn hồn trở lại thì hắn đã hóa ra một kẻ khác với một linh hồn khác.
Cái đó vụt xảy ra thình lình. Dường như một người thứ nhì vừa nhập vào nàng, thay thế cho nàng, hay nói cho đúng ra đi song song với nàng. Người thứ nhì không phải là người xa lạ, người khác, mà cũng là nàng, nhưng nàng của thuở trước, của thời con gái.
Đây là một hiện tượng kỳ lạ mà giới khoa học gọi là nhị-hóa nhân-cách.
Có những người đờn ông lấy vợ bé, nhưng giấu vợ nhà, mà cũng giấu luôn cô vợ bé ấy là hắn có vợ nhà. Hắn ở với vợ bé, như là không dính líu với nơi nào khác, tuy nhiên bên trong hắn vẫn tiếp tục lo cho vợ nhà. Hắn nằm nhà vợ cả, mà cứ tưởng đến cô vợ bé. Hắn nằm nhà vợ bé, lại cứ lo cho con cái của gia đình chánh của hắn đang ốm đau.
Người ấy nhị hóa nếp sống của hắn, nhưng vẫn giữ nguyên nhân-cách của hắn là một người có vợ, có con.
Nhị-hóa nhân-cách thì khác hẳn. Lắm khi người nhị-hóa nhân-cách chỉ sống một đời sống duy nhứt, không hề ra khỏi nhà, nhưng con người của họ, tâm trí của họ chia hai một cách rõ-rệt : khi thì họ là một công chức hiền lành, lúc họ lại ngỡ họ là một tay giang hồ hiệp khách.
Hiện tượng nhị-hóa nhân-cách phát-sinh ra do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như những hoài bão, những mơ ước thiết tha bị dồn ép, đè nén lâu ngày, chẳng hạn như nhân cách thứ nhứt cần phải lui bước vì đạo đức, vì lịch sự v.v...
Thu thuộc vào trường hợp thứ nhì nói trên. không thể nào mà một người vợ hiền, một bà mẹ, nguyên là người có giáo dục, có căn bản tốt, lại trắng trợn đi tư tình với trai, cho dẫu rủi may của số phận đã trót đặt nàng vào tình cảnh éo le nào đi nữa.
Phải, lần này chính là nàng đi tư tình với trai vậy. Bao nhiêu lần qua, từ hơn hai năm nay, mà cho cả cái lần cuối cùng trước đây mười hôm nữa, nàng chỉ đi thăm bạn thôi. Hai người chưa có gì với nhau, và Thu chưa hề có ý thực hiện tình trạng « có gì với nhau ».
Nhưng họ đã « có gì với nhau » vào cái lần sau cùng đó. Tuy Thu còn giữ mình được, nhưng họ đã chính thức, đã nói ra lời là họ yêu nhau, họ là một đôi nhơn tình với nhau rồi.
Vì lịch sự đối với kẻ vắng mặt, vì đạo đức mà nhân cách thật của Thu, nhân cách một bà mẹ tốt, một người vợ hiền, nhân cách ấy phải lùi bước cho khỏi xấu hổ trên đường tuột dốc không sao khác được. Sự lùi bước ấy, bên ngoài nàng không có muốn, nghĩa là ý thức của nàng hoàn toàn vô can trước ý muốn đó. Nhưng ý muốn mạnh mẽ ấy đã tác động trên lãnh vực tiềm thức và hiện tượng rốt cuộc xẩy ra.
Cái khó chịu lúc nàng đi xe chính là do cuộc giao động tâm thần, cuộc biến chuyển bên trong gây ra.
Thu, tức Hòa-phu-nhơn lùi bước trước một cô Thu nữ-sinh Marie Curie, hôm nay đến với vị hoàng tử đẹp trai của giấc mơ con gái.
Sở dĩ nàng đi xe buýt chớ không đi tắc-xi như mọi lần là do tiềm thức xui khiến cả. Xe buýt là lối xê dịch của bọn trẻ tuổi, của các nữ sinh. Đó là sự biểu lộ đầu tay của nhân-cách thứ nhì, đó là bước thứ nhứt của hiện tượng nhị-hóa nhân-cách.
Thu ra tới cửa xe thì bị ba thanh niên từ sau lưng nàng chen tới, vẹt nàng ra thật mạnh để tranh xuống trước, một cậu đạp lên chơn nàng mà không buồn xin lỗi.
Bước xuống bàn đạp, đầu vạt áo sau của nàng trải ra trên sàn xe và một thanh niên thứ tư lại đạp lên đó mà không hay. Nàng bước xuống đường thì nghe ai níu áo mình đàng sau. Day lại, nàng kêu lên, thanh niên vô ý kia mới chịu giở chơn lên, nhưng cũng không thèm xin lỗi như ba cậu vô phép trước đó. Năm sáu hành khách đờn ông lại xô lấn nàng để tranh lên xe giành chỗ ngồi chớ không đợi hành khách trên xe xuống cho hết.
Thế mà bà Hòa đài các chỉ bực mình vừa chừng thôi, bực theo lối học trò, chỉ tức giận giây lát vì biết không sao tránh khỏi những khó chịu khi phải chung đụng với đám đông ô-tạp.
Những khó chịu vật chất bên ngoài ấy thuộc vào cái khối lớn những vui buồn của tuổi học trò, khó chịu đó tạo được thật đúng nếp sống học trò, và nàng mới sống lại được đời học trò năm ấy.
Không bực mình lắm và trái lại nữa, Thu vui thích mà nghe mình trẻ ra, chen lấn, mệt nhọc, hửi bụi, hửi mồ hôi, hửi hơi thở của đám đông là những vất vả mà bà giảng-tập-viên Hòa khá giả đã cố lẩn tránh cho ra vẻ người lớn sang trọng, không hề sống qua từ lâu rồi. Giờ bà ưa sống lại những cái ấy, vì bà lùi lại đời sống học trò.
Từ trạm xe trung ương, cô nữ sinh Thu đi bộ lại nhà bạn, nhanh nhẹn như một cô học trò, chỉ thiếu có cái cặp trên tay thôi...
Cô học trò ấy, con bọ của hiện tượng nhị-hóa nhân-cách, không còn mặc cảm phạm tội nữa, nên hăm hở được trong cuộc đến nơi hò hẹn nầy. Phải, đó là một cuộc hò hẹn, bởi nàng đã bắt bạn nằm nhà mà đợi nàng đến bất cứ vào lúc nào : nơi chốn thì đã sẵn, còn thời gian gặp mặt cũng đã được quyết định, nghĩa là tất cả mọi ngày, mọi giờ.
Hôm nay trời đất mang màu kỳ dị: khói hỏa xa đen như khói đèn chai, mui xe lửa xám xịt một màu dơ dáy, bức tường lâu đời muốn đổ, lá bàng chết vàng khè, tất cả những thứ ấy đều như vừa được rửa bằng một thứ lạc thủy nào, trông xóm Lê-Lai cứ như là một khu phố đẹp nhứt và vui nhộn nhứt của đô thành.
Cô học trò ấy lại gặp ngay một nam sinh đang vừa nhảy dây trong nhà, thứ dây luyện hơi của những tay đánh võ Ăng-lê, vừa nhảy vừa huýt gió một bản nhạc vui.
Quí day mặt vào trong cho khỏi bị chói mắt nên không thấy Thu đứng nơi khung cửa mà nhìn chàng. Chàng cứ huýt gió và nhảy, đầu bàn chơn rơi nhẹ trên gạch, nhẹ quá đến nổi Thu có cảm giác như là bạn của nàng cứ bay bổng trên lưng chừng, chơn không hề chạm gạch.
Quí có lẽ xử dụng môn thể dục nầy lâu ngày rồi, nên Thu đếm đã hằng trăm tiếng mà chàng chưa ngừng nhảy. Nhưng mà rồi rốt cuộc chàng cũng ngừng.
Khi Quí vừa hạ gót xuống, sau mấy trăm lần chỉ cho đầu bàn chơn chở cả sức nặng của chàng thì cô học trò tinh nghịch hù lên một tiếng thật to.
Có lẽ Quí không giựt mình, nhưng chàng cũng làm bộ hết cả hồn vía, tay bợ lấy ngực bên trái mà nói :
– Hú ba hồn chín vía tôi!
– Anh là con gái à ?
– Gái hay trai gì cũng biết sợ hết chớ.
– Không phải vậv. Em nghe anh hú chín vía của anh, em đoán anh là gái vì nam chỉ có bảy vía thôi.
– Vậy à ? Nữ vía nhiều hơn à ? Sao anh gọi vía em mãi mà nó không nghe ? Mỗi vía có hai lỗ tai thì chín vía phải nghe rõ hơn bảy vía chớ.
– Không nghe mà đến dây.
– Hổm rày anh ở tù khổ quá !
– Tại sao phải ở tù ?
– Thì phải nằm nhà mãi mà đợi em, không như ở tù sao?
– Ngoan lắm, em sẽ...
– Ừ, dễ ăn dễ dạy như vậy, chắc phải được thưởng chớ ?
– Có quà đây.
Thu mở xắc lấy ra một gói trà ngon đã bị xắc kẹp lại méo mó hết.
Quí thất vọng nói :
– Quà cũng quí, nhưng anh trông đợi thứ khác kia.
Nói rồi chàng dìu bạn lại chiếc ghế dài rồi thỏ thẻ :
– Hôm nay em ở lại được lâu hay không ?
– Lâu hay không là tùy thái độ của anh cả. Nếu anh con khỉ thì em về ngay.
– Không dám con khỉ đâu. À, em lại quên đem đồ mát theo, để lát nữa lại khổ vì áo quần nát như hôm nọ.
– Không nát. Em chỉ ngồi đây thôi.
– Thu ơi, nhớ Thu muốn chết, mà Thu ở ác quá, cả tuần trăng mới đến một lần.
– Em bận lắm.
– Thu có nhớ anh hay không ?
– Không.
– Thật à ? Thu nói láo. Thu làm ơn làm phước nói cho anh nghe rằng Thu nhớ anh, thử xem sao.
Thu chỉ cười lặng lẽ, Quí lại nài :
– Đi Thu !
– Anh trẻ con lắm. Nói ra hay làm thinh, nào có chứng tỏ được gì. Như anh nói huyên thuyên, em cũng không chắc rằng anh yêu em.
– Không tin à ?
– Chỉ tin vừa vừa thôi.
– Nếu biết làm cách gì để Thu tin nhiều thì dầu cho cách ấy có hiểm nguy, có khó nhọc bao nhiêu anh cũng làm.
– Thề hay không ?
– Xin thề.
– Anh làm cách nầy : Anh buông tha Thu ra, cho Thu khỏi khổ, đó là bằng chứng anh yêu Thu tột bực đó.
– Thu khổ lắm sao Thu ‘?
– Anh khỏi phải hỏi. Chưa bao giờ anh tưởng tượng đến tình cảnh em sao ? Chưa bao giờ anh thử đặt mình vào vai tuồng của em sao ?
Quí giựt mình, vịn vai bạn nhưng chỉ nhìn vào khoảng không, trông vào cõi xa vời nào. Quả thật chưa bao giờ chàng thử đặt mình vào địa vị của Thu cả. Chàng yêu một cách điên dại, chỉ nhìn thấy có Thu thôi, mặc dầu đã biết sự thật là nàng không còn rảnh rang nữa.
Lâu lắm, chàng mới ra khỏi những nghĩ ngợi về tình thế khó xử của Thu, và nói :
– Thu ơi, lẽ phải khiến ta nên dứt khoát tình trạng không phân minh nầy, anh biết vậy lắm, nhưng anh không có gan đặt vấn đề như Thu vừa bàn. Anh không dám nhìn thẳng vào đó, không dám soi sáng nó bằng một cuộc xem xét nào cả vì anh biết hễ đưa vấn đề lên thảm là Thu sẽ chọn một trong hai con đường.
«Anh lại biết chắc rằng Thu không thể nào thôi anh ấy để ăn ở với anh; như thế thì con đường mà Thu đi, sẽ bỏ anh lại bơ vơ.
«Thu ơi, anh không dám dứt khoát và Thu nỡ nào lại đòi dứt khoát hở Thu?»
– Tại anh, anh cứ đòi hỏi. Em sợ rằng phải chìm sâu hơn nên cố mà ngoi lên, chớ nếu cứ như thế này thì tốt đẹp lắm rồi, như em đã nói.
– Anh thề với em là bằng lòng với tình trạng hiện hữu.
Thu vui lên, cười hỏi :
– Thề gì?
– Thề : đứa nào ăn gian sẽ bị ông hại, bà vật.
– Bà nào?
– Bà Thu.
Đôi bạn cười xòa và không khí vui vẻ trở lại như lúc Thu mới vào đây. Thu do dự rất lâu rồi đưa ra một đề nghị :
– Quí nè, phần Thu thì đành là như thế nầy mãi, nghĩa là vừa không xao lãng bổn phận vừa là bạn chí thân và bí mật của Quí. Nhưng không có lẽ Quí ở vậy trọn đời mà đợi người không bao giờ đến.
– Ừ, anh khổ lắm Thu ơi, nhưng anh không thể yêu người khác được, biết tính sao bây giờ ?
«Những năm xa Thu, anh đã thử tìm một người để yêu, anh đã gặp nhiều người mà vẫn không yêu ai hết, mặc dầu họ đều đẹp cả.»
– Là tại Quí chưa gặp người hạp nhãn. Người đẹp bây giờ đông như kiến cỏ, nhưng chỉ có một hoặc vài người là vừa mắt một ai đó thôi. Cốt là gặp cho thật nhiều người.
– Ừ.
– Thu suy nghĩ mãi không tìm được lý do vì sao mà Quí gắn bó với Thu như thế...
– Anh cũng không tìm được lý do bí ẩn đó.
– ... Vì vậy mà rốt cuộc Thu cố tìm một thiếu nữ giống Thu để giới thiệu với Quí, xem thử ra sao.
– Vậy là Thu ăn gian rồi.
– Ăn gian ở chỗ nào ?
– Quí không được đòi hỏi đi xa thêm, mà Thu cũng không được rút lui.
– Thu không rút lui. Nhưng Thu chỉ là người bạn không an ủi Quí được thường lắm, mà Thu không muốn để Quí cô đơn như vậy mãi.
Sự thật là thấy nguy hiểm càng ngày càng đến gần, Thu định thoát bằng lối ấy. Quí cười hỏi bạn :
– Ai đó ? Nếu quen thì không ăn nhậu gì hết, anh đã biết họ và đã không yêu họ rồi.
– Có lần, em đã hỏi anh về gia đình Long-Đức, anh còn nhớ không ?
– Ơ.. .hơ.. nhớ.
– Ấy, cô ấy là con cũng ông Long-Đức-Minh, em gái của Long-Đức-Mẫn.
– Hình như là anh có ảnh của cô ấy...
– Vậy à ? Sao lại có ảnh của người không quen ?
– Anh không nhớ do đâu mà anh có. Vả lại cũng không chắc là có, có lẽ một thằng bạn nào đã đưa anh để làm mai mối gì, hoặc để khoe khoang gì, rồi bỏ quên lại đây.
– Cho em xem.
– Anh để trong buồng.
Quí nói rồi chạy đi. Nhưng Thu ngồi đợi mãi mà không thấy bạn trở ra nên cũng đi vào trong. Nàng bắt gặp Quí đang bày la liệt trên giường hơn mười tập ảnh và đang lật một tập.
– Dán ảnh người lạ trong tập nữa sao ? – Nàng hỏi.
– Có lẽ người lạ ấy đẹp lắm, bỏ đi thì uổng, nhưng không nhớ dán ở đâu. Vả, anh đã dán vào các tập nầy ảnh của nhiều người lạ lắm nên giờ không còn biết ảnh nào của cô nào nữa hết. À, cô ấy tên gì anh cũng quên mất rồi ?
– Long Giáng-Hương.
Quí lật, lật và lật, Thu cũng lật, lật và lật. Họ bỏ hết quyển nầy đến quyển khác xuống mà người đẹp vẫn chưa thấy đâu.
– Hay là không có – Quí nói. Anh chỉ nhớ mang máng rằng có cầm ảnh của em Mẫn...
– A, đây nè ! – Thu reo lên rồi trao tập ảnh thứ tư cho bạn.
Đó là một trang dán toàn hình gái đẹp không quen, và Quí nhìn vào, không nhớ cô Hương là cô nào.
Bấy giờ Thu đã ngồi xuống cạnh bạn, chỉ vào thiếu nữ ở phía dưới hết và nói :
– Nó đây, đẹp chớ ‘?
– Cũng khá đẹp.
– Sét đánh hay chưa ?
– Chưa nghe gì cả.
– Có lẽ gặp người thật thì phản ứng của anh khác. Anh thấy nó có giống em hay không ?
– Không.
– Ai cũng nói nó giống em hết, chỉ trừ anh. Nhưng để hai người gặp nhau hẵng hay. Bữa kia chị Mẫn ăn thôi nôi cho đứa con trai thứ ba của chỉ. Họ mời bạn hữu đông lắm. Để trả nợ miệng vậy mà ! Em cũng được mời. Để em biểu anh Mẫn mời anh.
– Ý, sao lại biểu kỳ vậy. Người ta không mời anh, nghĩa là người ta không thích anh...
– Không phải đâu. Người ta chỉ mời bạn thân. Anh không thân lắm nên họ không mời là phải. Những hễ em nói ra là họ rất cần mời anh.
– Em nói ra cái gì ?
– Cô ấy đang gieo cầu. Em sẽ cho anh Mẫn biết rằng anh là một kẻ chuẩn bị lượm cầu. Ấy, họ chỉ tìm những kẻ ấy thôi, nhà nào có con em sắp gả chồng cũng thế hết.
Quí lật qua trang khác, để xem ảnh khác, Thu hỏi :
– Coi bộ anh không hoan nghinh lắm ?
Đầu họ gần kề nhau lúc xem ảnh... Quí chỉ day lại là hôn được lên tóc bạn. Chàng nói :
– Anh chỉ thấy có một người thôi. Người ấy đang ngồi sát anh. Bao nhiêu người đẹp khác đều không nghĩa đối với mắt anh.
– Anh chỉ nói thế thôi, lẽ nào...
– Giả dối với em anh có lợi gì đâu ? Nịnh em bây giờ ích gì vì anh đã chinh phục em được rồi và được em yêu rồi.
– Dẫu sao, đến đó cũng vui một bữa, vậy đi anh nhé?
– Ừ, anh đi, vì nơi đó anh lại gặp em.
Quí gạt các tập ảnh dồn đống lại, với tay mở cánh cửa tủ không có khóa và lấy một bộ đồ mát của chàng trao cho Thu mà rằng:
– Em nên thay kẻo nát áo em hết.
Thu nhìn bộ bi-da-ma của bạn rồi cười ngất.
– Em sẽ xúng xính như mặc áo rộng tế thần.
Quí vừa cười vừa kéo bạn lại nằm cạnh chàng trên giường và nói :
– Thu ở lại lâu một chút nhé ?
– Em đã bảo là tùy. Nhưng hôm nay em muốn ở lại thật lâu, vì có lẽ lần này là lần cuối cùng.
– Nữa, gì nữa đó ? Sao lại cuối cùng?
– Thu sẽ nhường chỗ cho Hương.
– Không, không ai thay thế Thu được cả.
Chàng nói rồi ôm đầu bạn thật chặt và hôn lên tóc của Thu rất dài.
– Giờ thì anh nói vậy, mà có lẽ anh cũng thành thật. Nhưng lòng người, lường trước sao được. Biết đâu ngày kia, chính em sẽ không có nghĩa gì đối với mắt anh...
Thu hơi nghẹn ngào khi thốt ra những lời đó. Trong giây phút nàng nghe tiếc Quí quá, tiếc mối tình độc nhứt trong đời nàng và hối hận đã đề nghị đưa Quí đến gia đình Long-Đức.
Đành rằng, nếu nàng không làm gì cả thì ngày kia có lẽ Quí cũng sẽ gặp một người vừa ý, nhưng chuyện ấy còn xa và kéo dài cuộc yêu đương này càng lâu càng hay.
Quí càng siết mạnh hơn cánh tay của chàng để lặng lẽ tỏ tất cả sức lớn lao của tình yêu của chàng.
Cả hai đều làm thinh lâu lắm để lắng nghe lòng mình, lắng nghe lòng bạn.
– Thu ơi – Quí gọi nho nhỏ sau một hồi câm nín – Thu !
– Dạ.
– Anh thích nghe Thu nói yêu anh, và anh đã được thỏa mãn. Anh lại thích được Thu hôn anh một cái.
– Cứ trẻ con !
Quí buông đầu bạn ra, kéo tay bạn để gối đầu chàng lên đó, rồi lấy cánh tay thứ nhì của bạn mà để lên đầu chàng. Thu không dám có sáng kiến ấy, nhưng đã bị đặt vào một thế chủ động thì nàng không còn ngượng ngùng nữa và lần nầy chính nàng ôm chặt đầu bạn và hôn lên tóc Quí.
– Thu ơi, Thu !
Quí gọi thì thầm bằng giọng sung sướng của một con chó con được chủ nhà vuốt ve bằng bàn chân, không cần ai trả lời, mà ai đó cũng không buồn trả lời.
Khi Thu nới từ từ cái siết của hai cánh tay nàng, Quí cũng tự dang đầu chàng ra. Cả hai nhìn nhau, mắt trong mắt và hồn của người này muốn len vào hồn người kia qua ngỏ mắt ấy.
Rồi Thu cố nhìn kỹ những nét trên gương mặt của bạn để ghi sâu vào trí và lòng nàng một bức ảnh thật trung thành của bạn. Cả hai đều không có ảnh của nhau, Thu từ chối không hề chịu tặng bạn ảnh của nàng, những lần Quí cầu xin. Và nàng không dám nhận ảnh của Quí mặc dầu chàng đã bao lần tặng bạn những bức ảnh ưng ý nhứt của chàng.
Có một khi kia, trong hai năm trời họ xa nhau, Thu bỗng quên gương mặt của Quí. Nàng bối rối lên, cố tìm mãi trong trí nhớ, nhưng chỉ thấy đen thui trong đó. Nàng khủng khiếp hết sức mà chợt nhận ra rằng đã mất hẳn bạn kể từ giây phút ấy. Còn nhớ, đó là một hôm nàng đang ngồi thái thịt sau bếp.
Ký ức con người thường có những lỗ hổng như vậy về sự việc, cảnh vật, hình ảnh, màu sắc, tiếng động. Đôi khi, một người con hiếu bỗng dưng trong giây phút không nhớ ra giọng ru con của mẹ mình ra sao nữa.
Có khi những cuộc đứt đoạn như vậy của trí nhớ được nối liền lại, như trường hợp Thu quên Quí rồi vài hôm sau bỗng lại tìm trở lại được hình ảnh chàng. Mà cũng có khi nó đứt luôn.
Thu cảm giác mơ màng rằng đây là lần gần gũi cuối cùng giữa hai người, nên cố chụp ảnh Quí bằng mắt, đề phòng một cuộc đứt đoạn như vậy trong đời nàng.
– Thu ơi, Thu đang nghĩ gì ?
– Có khi nào Quí bỗng dưng quên gương mặt của Thu không ?
Quí giựt mình nói :
– Ừ, có, trời ơi ghê gớm quá.
– Khi nào ?
– Một chiều kia, khi Quí đi chơi mát trên tàu Hắc-Thán, Quí nhìn xa qua bờ sông bên kia, qua hàng dừa nước, hàng bần rồi hình dung Thu nằm dưới cỏ. Bỗng thình lình gương mặt của Thu biến mất, gương mặt luôn luôn in sẵn trong ký ức của anh. Anh hoảng hốt, cố bươi trí mà tìm, nhưng không làm sao tìm được... Anh ôm đầu mà khóc ngỡ đã phải mất luôn cái gì rất mong manh còn sót lại của mối tình không may của anh. Ghê quá,em à! Chắc em cũng đã có lần...
– Ừ. Vậy ta nhìn nhau cho thật lâu, thật kỹ anh nhá.
Thế là họ lại lặng lẽ tiếp tục nhìn nhau. Lâu thật lâu, Quí nghẹn ngào nói:
– Thu à, anh không thể chịu được phải mất em. Trời ơi, Thu ơi, nói làm sao cho hết tình thương của anh.
Rồi chàng phá bỏ cuộc trường kỳ ngắm bạn và hôn lên tóc bạn, mắt, lên má của bạn. Cái hôn cuối cùng vào nơi mà Thu luôn luôn cố tránh, kéo dài không biết bao lâu vì lần nầy Thu để vậy mà không lẩn đi nữa.
Hai người nghe như họ đã hòa nhịp lẫn nhau, từ tâm hồn lẫn xác thịt, và cả hai đều thầm mong hão rằng sự sống trên quả địa cầu thình lình ngưng lại nơi giây phút nầy là giây phút vĩnh viễn, thời gian đọng lại, không trôi đi nữa để họ được sống muôn thuở cái khoảnh khắc ái ân tuyệt đỉnh nầy.
Xác thịt nơi người đờn ông luôn luôn khó kềm cương, mà đừng nói chi Quí, chính Thu, đã tự đầu độc mình nhiều hôm liền bằng thuốc an thần kia, mà các tế bào ủ rũ của nàng bỗng dưng còn bị đánh thức tỉnh dậy thình lình nữa thay !
Quí cố gắng hết sức kềm chế bản năng thú vật của chàng, sợ Thu hoảng mà đoạn tuyệt thì chết, nhưng không thể được. Cái đó, cái sức vô hình ấy nó mạnh hơn chàng nhiều quá, thắng sự cương quyết của chàng một cách rất dễ dàng.
Tay chàng đã bắt đầu phiêu lưu. Thu nghe như mình chết rồi, đê mê đến mấy phút trong một thứ hơi, một thứ khói huyền ảo.
Trong khi đó thì trong tiềm thức nàng, thiện căn bị đánh ngã cố hết sức để chồi dậy. Sự gắng gượng của căn bản tốt khó nhọc và đau đớn vô cùng, mấy lần chống taỵ muốn lồm cồm dậy là mấy lần quỵ xuống như một võ sĩ vừa bị nốc-ao trên khán đài.
Có người trọng tài vô hình nào đếm giây để quyết định sự thua trận của nàng chăng ? Tiềm thức Thu kinh hoảng như là nghe kẻ vô hình đang đếm...
Một... hai... ba...
Nó giục giã, nó nắm cổ người vợ hiền vừa bị bản năng thú vật xô ngã đã để đỡ bà ta lên.
Bốn... năm...
Tiềm thức đã quýnh quáng rồi, vì khán giả đang la ó dưới kia để mạt sát tay danh thủ không còn xứng đáng địa vị nữa.
Sáu... bảy...
Thiện căn đã ngoi đầu, chống tay...
– Ngàn năm danh tiết, chỉ một giây quyết định này đây thôi !
Khán giả quanh đài hồi hộp đợi chờ và la hét vang dậy một góc trời.
...Tám...
Linh hồn người vợ hiền quì gối chống tay rồi trong một giây phút cố gắng vô biên và đau đớn không cùng, nó lảo đảo chỗi dậy...
Cái tiếng thứ chín của người trọng tài không thốt ra, và sẽ không bao giờ thốt ra cả.
Thu sực tỉnh, ra khỏi giấc mơ tiên, nắm lấy tay bạn mà rằng :
– Đừng. Quí à, một văn nghệ sĩ phải thanh cao hơn thế nầy ! Khổ lắm Quí ơi! Thu chỉ tha thiết mong mỏi được tốt đẹp mãi và tình yêu giữa đôi ta biết dừng chơn lại trước thềm nguy hiểm. Nhưng qua mấy lần gần gũi nhau, Thu đã thấy rõ là không thể được. Xác thịt của con người yếu hèn vô cùng... Không, Thu không trách Quí đâu, chính Thu cũng chẳng ra gì.
Quí buông Thu ra, rồi ôm mặt mà khóc. Chàng cũng cảm giác như Thu khi nãy rằng đây là lần gần gũi cuối cùng của hai người. Nhưng trong khi chàng đang đau đớn, vì tiếc nuối, Thu đã thấy cái tiếc của nàng khi nãy là sai, và đề nghị của nàng phải lẽ không biết bao nhiêu.
Phải hướng tình yêu bồng bột của người con trai nầy qua nẻo khác, không thì nguy mất. Hôm nay thì còn được, nhưng ngày mai đã muộn rồi. Hôm nay là ngày mà cá thể nàng vừa bị đầu độc bằng chất bơ-rô-muya, còn ngái ngủ nên trí nàng mới tỉnh. Mai kia, khi mà xác thịt tỉnh hẳn thì tinh thần nàng sẽ bị nó đè bẹp dí xuống, không còn biết phản ứng nữa.
–Đã cúng rồi chớ, thưa chị ?
Quí tuy có quen biết từ lâu với Long-Đức-Mẫn, tức nhà văn Nam-Thinh, nhưng chàng chỉ mới tới chơi nhà nầy lần đầu đây thôi. Không thân với gia đình nầy, chàng chỉ được mời vì sự can thiệp của Thu, và vì hy vọng của một gia đình có con em sắp gả chồng, hoan nghinh ngay sự can thiệp ấy.
Không muốn ai biết chàng vào đây trong một trường hợp không hãnh diện cho chàng như vậy, chàng làm bộ như đã thân lắm với vợ của Mẫn mà chàng chỉ mới thấy mặt không đầy năm phút.
– Rồi, thưa anh. – Vợ Mẫn đáp.
– Thế, cháu bốc món gì chị ?
Bà mẹ này rất sung sướng nên cười nói :
– May quá anh à, cháu nó không bốc cây bút, thì tức là nó sẽ không làm cái nghề khổ là nghề văn sĩ như ba nó. Anh biết nó chọn món gì hay không ? Nó bươi đống đồ chơi và vật dụng để ngổn ngang trên giường rồi nó chụp ngay một viên gạch bằng chất lác-tích của bộ nhà tiền chế thu nhỏ. Chắc là nó sẽ làm thầu khoán đó anh.
Quí cười lớn rồi pha trò :
– Rất có thể nhưng...
– Chắc đứt đi rồi chớ còn có thể gì nữa. – Thu nói xen vào.
– Nhưng cũng có thể là cháu nó sẽ làm thợ nề.
Cả nhà cười lên một cái rần. Vợ Mẫn cười ngặt nghẽo mà rằng :
– Nhưng thợ nề vẫn hơn văn sĩ. Làm nghề gì cũng được, miễn đừng làm văn nghệ thì thôi.
Thu muốn biết ý nghĩ của Hương, người mà nàng định cột với Quí, day qua hỏi cô bạn trẻ :
– Thế nào, chị Hương có vui lòng cho cháu chị làm văn nghệ hay không ?
Từ lúc vào nhà đến giờ, Quí không có nhìn cô em gái của người bạn văn nghệ của chàng, trừ trong mấy giây họ được Thu giới thiệu với nhau. Cảm giác đầu tiên mà người nhơn tình tinh thần của Thu còn giữ được là cô ấy đẹp. Nhưng đó chẳng qua là một cảm giác mơ hồ sau cái nhìn thoáng qua. Một thiếu nữ còn trẻ, ăn mặc sang trọng, biết điểm trang, thoạt mới trông, ai lại không ngỡ là đẹp. Nhưng mà biết đâu...
Cả đám tân khách, gồm phần đồng thanh niên chưa vợ, đến đây vì vợ chồng Mẫn rù quến, vì tự họ thích đến bởi lẽ họ biết sẽ được gặp nhiều bất ngờ trong nhà nầy và những thiếu nữ mà vợ chồng Mẫn ưa mời để làm vệ tinh cho rôm thêm ngôi sao chánh là em của họ, cả đám tân khách nầy đều hướng mắt về người con gái thủ vai chánh trong đám ăn thôi nôi trá hình nầy.
Quí ngây người ra. Quả thật danh bất hư truyền, và riêng Thu nàng cũng chẳng nói quá : Hương đẹp hơn Thu nhiều lắm.
Nhưng chàng đủ thì giờ để nghe rõ lòng chàng : mặc dầu đã bối rối trước sắc đẹp ghê hồn ấy, chàng không bị một khích động tâm tư nó lung lay cả đến những tế bào sâu kín nhứt của chàng. Chàng không bị tiếng sét ái tình mà có lẽ Thu chờ đợi.
Nhưng trái hẳn lại, dường như người thiếu nữ chiêu phu ấy đã bị lung lay sâu sắc khi mắt nàng dạo qua một lượt trên đám tân khách và chợt gặp mắt của Quí. Nàng đang mỉm cười, bằng môi, bằng má, bằng mắt, bằng toàn thể gương mặt của nàng thì bỗng nhiên nụ cười ấy tắt hẳn thình lình lúc cái nhìn của nàng quét qua khắp phòng và dừng lại nơi Quí.
Bận lo ra, Quí không tế nhận được chi tiết đó, mà chỉ có Thu là thấy rõ thôi.
Nỗi mừng của Thu hôm nay thật trọn vẹn. Lý do thứ nhứt: người con gái họ Long có cảm tình ngay với anh cử-tử hôn nhơn bất-đắc-dĩ, thế là công việc sẽ dễ dàng phần nào ; lý do thứ nhì : Quí không bị lung lay. Lý trí đã xui nàng sắp đặt cuộc gặp gỡ này nhưng tận đáy lòng nàng, nàng ôm giữ một cách ích kỷ người bạn tình mà nàng không muốn rời. Không bị lung lay, tức là Quí còn nguyên vẹn cho nàng.
– Thế nào chị Hương ?
Nụ cười của Hương nở ra trở lại, nàng đáp :
– Văn nghệ là một hoạt động đẹp và cao quí, em rất mong cháu em được diễm phúc có khiếu văn nghệ.
– Hú hồn cho nghệ sĩ Quí ! reo lên – Té ra anh không đến đỗi bị toàn thể tẩy chay.
Vợ Mẫn gỡ gạc kẻo mích lòng khách :
– Tôi chỉ tẩy chay văn mà không tẩy chay nghệ.
– Bụt nhà không thiêng à ? – Đức hỏi.
Đức là anh con trai nịnh cô gái chiêu chồng giỏi nhứt đám từ nãy giờ. Vợ Mẫn lại phải cắt nghĩa :
– Nghệ ít ra cũng đàn cho vợ con nghe được một bản nhạc. Chí như văn thì họ viết mình có xem được đâu. Họ in tác phẩm ra hồi nào mình cũng chẳng hay, mà tiền kiếm được thì ôi chao là..!
Tấn, một thanh niên thích nhậu nhẹt, pha trò vì thấy Mẫn vừa châu mày :
– Tôi cũng ưa nghệ lắm, gừng, nghệ, ngũ vị hương, là những món gia vị cần thiết cho bộ môn của lũ tôi.
Cả bọn cười xoà. Hưng, anh chàng có vẻ si tình thiếu nữ nhà họ Long, và rất không ưa Huấn một thanh- niên đẹp trai, nên hỏi hắn :
– Cháu bé đã bốc một viên gạch, nó sẽ làm thầu khoán hay thợ nề, nghề nào cũng tốt cả, còn mầy chừng nào mầy mới bốc để tụi tao đoán nghề của mầy.
– Tao ấy à ? Tao bốc tập ngân phiếu.
Huấn rất giàu, không thèm làm gì hết và rất hãnh diện vì sự ở không ngày này đến ngày khác của hắn.
Trong khi tân khách vui vẻ nói cười với nhau thì Quí liếc trộm Thu. Thu bỗng dưng kém đẹp, kém hấp dẫn hơn trước, vì sự cách biệt của nhan sắc hai người rõ rệt quá.
Nhưng chính cái chi tiết ấy lại làm cho chàng càng tin chắc nơi mối tình của chàng. Chàng vẫn cứ yêu Thu không kém li nào cả, và không nghe lòng chàng xao xuyến trước bậc « thiên » Hương kia.
Tánh trung trực của một thanh niên có giáo dục, biết liêm sỉ, không dự phần vào sự yêu đương kiên cố này chút nào hết, vì Quí đã hỏi kỹ lòng chàng và lắng nghe nó thì thầm bày tỏ uẩn khúc của nó.
Tình chàng còn nguyên vẹn, không vì sợ vô liêm mà vì tự nhiên lòng chàng như vậy.
Vợ Mẫn dọn ăn theo lối mà nàng gọi là «dung hòa» và phải giải thích lôi thôi lu bù. Nàng nói rằng đã rút tất cả các cái hay của lối dọn ăn ta, Tàu, Tây và Hoa-kỳ.
Tây dọn từng món rất mắc công và tốn dĩa, người rửa dĩa cực nhọc không biết bao nhiêu ; ta thì dọn cả ra, chỉ tốn công một lần, nhưng lại mất vệ-sinh vì trăm người cùng thọc đũa vào một món ăn ; Tàu thì khá vệ-sinh hơn là vì họ sớt thức ăn ra bằng một cái muỗng riêng chớ không quậy đũa cá nhơn vào đĩa chung, nhưng vẫn còn tốn công bưng ra nhiều lượt. Hoa-Kỳ dọn như Tây cũng phiền phức lắm, nhưng trong những tiệc nhỏ thân mật, họ đơn giản hóa lối dọn, phát cho mỗi người một dĩa lớn rồi có bao nhiêu món, mang cả ra một lần cho thực khách sớt vào cái dĩa to của mỗi người.
Chị Mẫn sửa đổi lối của Hoa-kỳ lại một chút mà phát cho thực khách đến hai dĩa, vì – chị nói – ta ăn nhiều món quá, không thể một dĩa mà chứa đủ thứ được.
Lấy lẽ rằng mình còn non ngày, dễ mệt, chị Mẫn xin lỗi khách rồi nhờ em chồng đứng ra chiêu đãi.
– Cho tôi thêm một muỗng nữa, làm ơn làm phước mà cô Hương, nếu không, cô lại phải mất công đáo lại một vòng qua đây nữa.
Hương chỉ cười trừ, không thỏa mãn anh con trai con khỉ nhứt bàn là Tấn. Nhưng nàng bị Thanh trách móc ngay sau đó :
– Trời, sao cô lại lựa chọn? Cứ nhắm mắt mà phát, có công bình hơn không ?
– Em chọn những miếng thịt gà trắng cho anh đó.
Hương hóm hỉnh cắt nghĩa thái độ của nàng và Thanh rất sung sướng nói :
– Vậy thì cám ơn cô lắm.
Nhưng anh chàng Minh tinh quái cười ha hả rồi đâm thọc :
– Mầy ngu nhứt đời đa nghen, thịt gà trắng là những miếng thịt dở nhứt trong con gà, bằng cớ là thịt đùi không trắng.
– Nó nói có đúng không tụi bây? Thịt trắng ngon hay thịt đen ngon?
– Trắng ngon!
– Trắng ngon! ,
– Ừ, trắng ngon, để cái đen tao ăn cho.
Hương sớt thịt gà cho bốn tân khách nữa mà không bị thêm cuộc khiếu nại nào cả. Nhưng lúc nàng sắp sang đồ ăn qua dĩa của Huấn thì anh công tử nầy yêu cầu :
– Cô chọn cho tôi miếng phao câu đi cô Hương.
– Không có phao câu anh à.
– A, – Hưng reo lên – thằng Huấn nó nhắc phao câu, mình mới nhớ ra. Đứa nào được phao câu?
– Ừ, đứa nào được ?
– Phao câu đâu rồi ?
Cả bọn nhao nhao lên mà đòi hỏi món quà tiên chỉ ấy. Nhóm phụ nữ làm thinh nãy giờ, bỗng trỗi giọng. Người nói là Thu :
– Phao câu gà, trong dĩa anh Quí kìa !
– Không được, ê, phải bắt thăm mới công bình.
– Cô Hương ăn gian quá ! À mà phải, cô ủng hộ nghệ mà !
Thu không thích tham gia vào cuộc đùa nghịch của bọn thanh niên nhưng nàng quyết công khai hóa sự tỏ cảm tình thầm lặng của Hương mà nàng theo dõi từ nãy giờ không bỏ sót cử chỉ nhỏ nhặt nào cả.
Sự ghen tức bỗng dưng phát sanh ra nơi lòng một người nhiều thiện chí và đã quyết tâm từ bỏ mối tình của mình. Thu giống một đứa bé đi biếu bánh. Mẹ bảo ăn bánh nhiều đau bụng phải biếu bớt cho bạn hữu. Bé vâng lời, nhưng vừa chia bánh ra lại rụt tay vào, tiếc không muốn rời món quà mà nó thích.
Xong công việc, Hương ngồi lại ăn với khách. Tuy cùng bàn, nhưng nam nữ ngồi riêng ở hai xóm, và mỗi bên chỉ nói chuyện với người của xóm mình thôi.
Nhưng ông lưu linh Tấn không bằng lòng sự phân ly nầy nên nói :
– Khách bên nữ và khách bên nam giống như rượu với thịt gà, rượu uống riêng, hay thịt gà ăn riêng, nghe nó lạt không chỗ chê. Vậy xin mời phái đẹp tham gia... đấu lý với chúng tôi.,
Cây Huýt-Ky nầy mở màn cho cuộc sống chung hòa lời, thế là hai phái bắt đầu đối thoại. Quí thừa dịp ấy, nói lên một nhận xét nhỏ, không đâu :
– Cô Hương cũng cầm đũa tay trái!
Nghe tiếng « cũng », mọi người đều day lại nhìn Quí thì thấy chính chàng «cũng» cầm đũa tay trái.
Minh nói đùa :
– Nhà tôi có người nấc cục đã ba ngày rồi mà uống thuốc không hết. Các cụ bảo phải cướp đũa của kẻ cầm tay trái, mài mà uống thì khỏi.
Nói xong anh chàng rắn mắt này giựt phắt đôi đũa của anh khách được ăn phao câu.
Cả bàn cười rộ lên, rồi không còn ai nhớ đến cuộc quan sát xa xôi của Quí nữa. Riêng Thu, nàng châu mày và cắn môi rất lâu khi nghe biết bạn nàng chú ý đến cô gái mà chính nàng muốn đưa ra để đánh lạc hướng yêu của Quí.
Bấy giờ, người nhà bưng ra một cái liễn thật to đựng vịt tiềm.
– Súp, tụi bây ơi! – Đức reo lên. Chị Thu nè, có phải tục ngữ Việt-Nam đã dạy rằng: «Khôn ăn cái, dại uống nước» hay không chị?
Thu giựt minh rồi bối rối đáp bừa :
– Đúng như vậy.
– Vậy tụi bây khôn, cứ ăn thịt vịt. Còn tao ngu để tao uống hết nước vịt tiềm này cho.
Thấy thiên hạ đều cười, Thu cũng cười theo và cơn ghen của nàng dịu lại được đôi phần.
Đêm ấy, Thu bị một sự dày vò khác hành hạ nàng. Mất thì thương vương thì tội, Quí được nghĩ đến dưới một hình thức khác. Nàng không còn nhớ bạn như ngày nào, không còn thù bạn như vừa đây, mà chỉ lo sợ bạn sẽ mất trên tay nàng.
Mũi tên đã phóng theo rồi, không làm sao mà níu nó lại được cả. Quí vào gia đình ấy một lần và sẽ vào được hoài. Cảm tình của gia đình ấy, nhứt là của nữ đương sự sẽ cột chàng lại đó.
«Đau xót lắm là mình sẽ mất hẳn trong lòng chàng » !
Mỉa mai thay tiếng kêu than thầm lặng của Thu. Nếu nàng không tiêu tan mất trong lòng Quí thi Quí sẽ cứ đeo đuổi theo nàng, điều mà nàng sợ, sợ mà vẫn ham !
« Như thế này là tốt đẹp lắm rồi » ! Đối với sự ích kỷ của tấm lòng kẻ đã yêu thì « tốt đẹp » nghĩa là « người ấy » cứ còn yêu mình mãi mãi, cứ giữ mãi nơi trí và lòng hắn hình ảnh mình, kỷ niệm về mình cho đến ngày tận cùng của thế gian, trong khi mình cứ đi con đường riêng của mình !
Thu nghe lòng quặn đau khi nhớ lại lúc tiễn khách, vợ chồng Mẫn ân cần mời mọc Quí trở lại một ngày gần nào đó, còn Hương thì quyến luyến bịn rịn người nghệ sĩ đã làm nàng xúc động sâu xa.
Thu cũng được cảm tình đặc biệt của chủ nhà, nhưng đó là thứ cảm tình đối với một bà mối lái, đó là lòng mang ơn của họ trước sự giúp đỡ của nàng. Bà mối ! Vinh diệu chưa cho một thiếu phụ trẻ đẹp mà sự săn đón của người con trai đã rời bỏ để tiến đến cái đích khác !
Nếu sự quan sát của nàng không lầm thì Quí xem ra không bối rối trước mặt Hương như chàng đã bối rối trước mặt nàng lúc hai người mới gặp gỡ nhau, một sự bối rối rất khó nhận thấy nơi một thanh niên kinh nghiệm và giỏi trấn tĩnh.
Nhưng biết đâu có thể là tài trấn tĩnh của chàng đã tiến thêm đến chỗ tuyệt xảo, không ai tài nào bắt chợt được sự bộc lộ của tình cảm của chàng hết. Và biết đâu, trước thì như vậy, nhưng gần gũi Hương một lúc, lòng chàng lại phản ứng khác.
Không yêu nhưng chàng không thể dửng dưng được trước một sắc đẹp như vậy. Không dửng dưng, chàng sẽ làm thân cho khuây khỏa nỗi buồn mối tình trước, rồi rốt cuộc tình yêu cũng sẽ đến cho người sau.
« Mất Quí ! Trời ơi ! Mình đã giết chính mình » !
Thu không nôn nao đi thăm Quí như trước kia nữa. Tình yêu bị lòng ghen đánh bạt đi, và đám đất có chôn đá nam châm thu hút nàng là nhà họ Long, chớ không phải căn nhà hiu quạnh ở đường Lê-Lai nữa.
Nàng đợi bốn hôm, và trở lại thăm vợ chồng Mẫn vào giờ Mẫn không có nhà... Giờ ấy Quí cũng bận đi dạy và không thể nào hắn tới đây để phải đụng đầu với nàng.
Trước khi ra đi, Thu đã tập dượt rất nhiều lần trước tấm gương để lấy cho được bộ mặt bình thản, vui tươi càng hay để tình cảm không phản bội nàng, không nhảy vọt ra mặt nàng cho thiên hạ biết.
Mặc dầu thế, khi hỏi thăm vợ Mẫn về tin tức của Quí, nàng chợt đoán thấy là nụ cười của nàng héo hon lắm .
– Thế nào chị Mẫn, vụ ấy đã tiến triển đến đâu rồi và bằng cách nào ?
– Khả quan và theo đường lối cổ điển . Anh ấy trở lại đây hôm kia để thăm đáp lễ, rồi mời cả nhà đi ăn cơm tối, tối hôm qua.
– Vậy à ?
– Sao chị lại ngạc nhiên ?
Vợ Mẫn lấy làm lạ khi nghe giọng bất thường của Thu trong câu hỏi ngắn : « Vậy à ». Thu bối rối ấp úng đáp :
– Ơ.. hơ... Anh ấy... không có gia đình... thì ai nấu nướng ?
Vợ Mẫn cười rũ rượi:
– Chị thật thà chưa! Người ta mời ăn ở hiệu ăn mà.
– À, thì ra vậy. Thế nào, xem được hay không chị ?
– Anh Mẫn vừa lòng lắm ! Cô nó cố nhiên là thẹn không nói gì, nhưng tôi rình xem thì biết cô nó cũng vừa lòng.
Thu thừ người ra mà nghĩ lung tung. Thật là khả quan và cổ điển đúng y như vợ Mẫn vừa nói.
Phép lịch sự mới, dạy đi thăm đáp lễ một bữa ăn, nội trong tuần, nhưng luôn luôn kẻ đi thăm đợi ngày chót mới đi. Quí đã đến ngay sau ba ngày thì là khả quan lắm rồi.
Lại cổ điển nữa : mời đi ăn, rồi mời đi xi-nê, ban đầu mời cả nhà nhưng rồi sau lại thì chỉ mời một người thôi. Cái gì cổ điển thì nó cứ tuần tự nhi tiến, bước chậm nhưng bước vững, và người đi sẽ tới đích suông sẻ trơn tuột một cách chắc chắn !
– Chị nghĩ sao ?
Thu giựt mình và lại bối rối:
– Tôi nghĩ tôi mát tay lắm.
Nói xong nàng cười lên một chuỗi cười giả. Nhưng vợ Mẫn không tế nhị lắm nên không thấy được gì mà chỉ nói đùa để cười hùn với bạn :
– Rồi bà mối sẽ có đầu heo.
Thu đứng lên xin phép về. Bỗng nàng lảo đảo rồi té ngồi trở xuống ghế, hai tay ôm mặt lại.
Vợ Mẫn hoảng hốt hỏi :
– Làm sao ? Chị làm sao vậy chị ?
– Tôi chóng mặt. Chị làm ơn cho tôi miếng nước, nước lạnh thì tốt hơn.
Khi cô dâu cả của nhà họ Long trở ra với ly nước ướp lạnh trong tủ thì cô thấy cô bạn của cô mặt xanh như tàu lá, hai tay run rẩy, hơi thở dồn dập như một người vừa mới bị động kinh.
– Uống miếng nước chị. Chị mới như thế nầy lần đầu, hay là thường...
– Tôi thường chóng mặt như vầy. Bác sĩ bảo là yếu tim.
Uống xong vài ngụm nước, Thu nghe dễ chịu trở lại. Nàng trao trả ly cho bạn rồi nói:
– Cám ơn chị.
– Chị cứ ngồi lại đây cho thật đỡ rồi hãy đi.
– Tôi đã khỏi.
Nàng đứng lên, vợ Mẫn thấy bạn đi không vững lắm nên theo sát nàng, đưa bạn ra tới đường.
Thế là hết! Cái xác không hồn ấy về đến nhà với một ý nghĩ độc nhứt đó, một tiếng kêu than tuyệt vọng. Một chút xíu tình yêu không thể nào xin được nơi người khác, nhứt là nơi một người con trai. Hắn yêu trọn vẹn hay là không yêu chớ không thể bắt hắn hà tiện.
«Thế là hết! Mình sắp mất Quí, và sắp trở về cảnh trơ trọi của mình! Trời ơi, mình còn trẻ quá, đời mình còn dài quá ! Kéo những ba, bốn mươi năm nỗi cô đơn của mình để làm hạnh phúc cho người khác là một hy sinh to lớn quá ! Hy sinh ấy, người ta không biết cho mà hạnh phúc mà mình quên chính mình để gây cho người ta hưởng, người ta vẫn không biết hưởng đúng mức.
« Mình sống cho chồng, thật là cao quí. Đời sẽ khen mình như vầy, như họ đã khen chồng mình sống cho khoa học. Nhưng anh ấy còn được chỗ an ủi là khoa học làm say ảnh, tức là ảnh sống cho ảnh bởi những sung sướng lớn lao được khám phá. Ảnh sống cho ảnh, mà mình lại không sống cho mình ! »
Con người ích kỷ, chỉ bằng lòng sống cho người khác khi nào sự vị tha của họ được đền bù lại bằng một cuộc hỗ tương : mình sống cho người khác và được người khác cũng sống cho mình. Nhưng khi mà họ ngỡ rằng hy sinh của họ chỉ đi một chiều, không gặp tiếng vang nơi nào cả, thì bản năng cá nhân của thời ăn lông ở lỗ, vốn ngủ yên trong lãnh vực sâu thẳm của lòng họ bỗng thức tỉnh, sinh hoạt mạnh mẽ trong sự vô-tổ-chức, phá bỏ giềng mối mà tình thương lẫn nhau đã dày công gây dựng.
«Sống cho mình! Thiên hạ sẽ phỉ nhổ vào mình, những người được sống đầy đủ ấy họ tàn nhẫn một cách mù quáng lắm. Họ tàn nhẫn một cách mù quáng lắm! Tàn nhẫn lắm! Mù quáng lắm!»
Thu nghĩ tới đây thì căm hận của nàng sôi lên.
Nàng tức giận những kẻ ấy chăng ? Nhưng nàng cũng tức giận cho số phận mình, tức giận chồng, tức giận chính mình nữa đã chẳng có gan tạo hạnh phúc cho mình.
Trong giây phút sự nổi loạn của cá nhân đưa nàng đến một ý nghĩ cực đoan, phản ứng tự nhiên của những kẻ quá yếu, của những kẻ quá thiếu : bỏ chồng để sống hẳn đời sống cho nàng với người mà nàng yêu.
Tái chiếm Quí, bây giờ tuy thật khó khăn, nhưng không phải là một việc quá sức của nàng, và nàng sẽ...
Con Lan-Chi cựa mình, khóc ré lên vì một cơn ác mộng nào đó. Máy móc, Thu với tay lên đầu giường nắm lấy quạt, quạt cho con, và máy móc, nàng vừa xoa đầu nó vừa ru nho nhỏ.
Nhưng làm xong bao nhiêu cử động ấy, nàng mới chợt thấy con mà từ đầu hôm đến giờ, nàng xem như là không có bên cạnh nàng.
Quạt làm mát đứa bé, lòng nàng cũng nguội lần lần không phải nhờ gió quạt mà chính là nhờ những cái xoa đầu con. Thu nhớ lại hai năm trước, thuở Lan-Chi còn bú, nàng tức cái gì bao nhiêu, cũng nguôi được khi Lan-Chi ngậm vú của nàng mà núc và nàng xoa đầu nó như vậy.
Chính thật ra, tình thương con bừng tỉnh cùng với cảm giác đê mê nơi người mẹ cho con bú, và sự xoa đầu nó, bây giờ cũng làm bừng tỉnh được tình ấy là nhờ hiện tượng phản ứng – điều kiện, nói nôm na là nhờ cái nầy nhắc lại cái kia và tất cả những xúc động, những cảm giác về cái kia.
Sống cho mình ! Cho người khác, là khi nào được đền bù kia ! Ừ, nàng sẽ được Lan-Chi đền bù cho, bằng tình thương mẹ nơi nó, nếu nàng sống cho nó. Mà không làm sao không sống cho nó được, cho dẫu là không mong mỏi sự đền bù.
Tình thương con nơi nàng tất nhiên quá, nàng thương con như nàng thở, không thương không được. Tình thương ấy lại hoàn toàn vô điều kiện không mong đợi đền bù, mà nàng vẫn cứ thương.
Mà không làm sao dung hòa được cái sống cho mình và sống cho con cả, Lan-Chi thiếu mẹ hay thiếu cha, chỉ còn là phân nửa Lan-Chi thôi.
Nước liều trong giây phút của Thu chỉ là dự định hoảng hốt của một kẻ sắp mất sự nghiệp.
Hoảng hốt ấy lắng lại và kẻ muốn liều, lần lần kiểm soát phản ứng của mình, kềm cương con ngựa bất kham nó cứ chực lồng lên. Chỉ có những người bị đẩy vào thế bí mới nổi loạn, mà Thu thì chưa đến nỗi đang đứng trong tuyệt đạo. Nàng chỉ qua một cơn khủng hoảng tinh thần và xác thịt, mà cơn khủng hoảng nầy kẻ nào có một tâm hồn thanh cao đều qua được cả.
Thế là hết! Cái xác không hồn, đã thu hồn về được. Nhưng đây là một linh hồn bị thương, vết thương tuy được tình thương con xoa dịu, không đau thắt từng hồi nữa nhưng lại nhè nhẹ thấm lần vào tận tâm khảm của Thu.
Thế là hết! Giấc mơ ân ái nối tiếp cho giấc mộng yêu đương của thời con gái, thế là tiêu tan như một ảo ảnh.
Thu rưng rưng nước mắt và nghe như mình bị số phận đè bẹp dí xuống, đến ngộp thở trong cái thế giới tình cảm thu hẹp cửa mình từ đây.
Nàng vụt ngồi dậy, kêu con nhỏ ở giao cho nó coi chừng giấc ngủ của Lan-Chi và coi chừng nhà, còn nàng thì lấy áo mặc đi ra ngoài một vòng cho đỡ ngộp.
Bấy giờ tuy chưa chín giờ đêm nhưng con đường trước nhà đã vắng teo. Thu thích như vậy hơn, nàng chỉ muốn được yên thân để khóc thầm cho nỗi bơ vơ của nàng mà nàng vừa quyết định nhẫn nại chịu đựng.
Những kẻ buồn mà không muốn trốn nỗi buồn của họ, ham sống với nỗi buồn ấy, thường tìm cách tiến sâu vào đó mà cảnh vắng về đêm là một yếu tố giúp họ toại nguyện phần nào.
Thu thơ thẩn đi về phía Cầu-Mới. Đã đến chỗ «rẽ lòng» nên ý thức khiến nàng tránh hướng Saigon. Nàng chỉ nhìn sao trên trời hay nhìn mặt đường nhựa nên khi bị kêu tên, Thu giựt mình, không còn hồn vía nào nữa.
Ngước lên, nàng sững sờ nhìn qua bên kia đường, thấy mơ màng như trong chiêm bao Quí đang đứng bên ấy mà nhìn nàng. Chàng đi ngược chiều với nàng, mà cũng đi bộ, toan băng qua đường nhưng còn do dự. Chàng hỏi to :
– Anh muốn nói với em, có tiện Không?
Thu trố mắt mà nhìn bạn mãi, không đáp được. Lâu lắm Quí sốt ruột, không đợi được nữa, băng qua đường.
– Thu, anh đi như vầy từ chiều đến giờ!
Thu ấp úng:
– Anh... đi... đâu ?
– Không biết đi đâu, có lẽ là đi tìm em, anh nghe em nói nhà em ở vùng nầy, anh bất giác đi về đây, không mục đích rõ rệt, nhưng hy vọng âm thầm và mong manh rằng sẽ gặp em.
«Thu ơi, anh đã hỏi kỹ lòng anh. Người mà anh yêu là Thu, Không thể ai khác được. Anh đã cố tìm lý do của tình yêu của anh, nhưng chịu là không tìm ra.
«Thu à, chắc Thu đã hiểu! Anh không thể yêu người nào khác hơn Thu»
Mắt Thu sáng lên. Nàng lẩm bẩm:
– Thì ra, em không mất anh. Em tin chắc rằng không bao giờ mất anh.
Nơi miệng Thu nở ra một nụ cười, một nụ cười đắc thắng, hơn thế một nụ cười toàn thắng :
– Quí ơi! Thôi Quí đi về và vĩnh biệt!...
– Trời, sao Thu lại... Thu định giết anh à ?
– Quí ơi, ai cũng phải sống cho mình cả. Quí yêu Thu là sống cho Quí đó. Mà Thu quyết định xa Quí cũng chỉ để sống cho Thu thôi. Trước Thu ngỡ phải gần Quí mới là sống cho mình, nhưng Thu vừa chợt nghĩ khác.
«Quí ơi, thú thật với Quí rằng vì muốn giữ tiết với chồng nên Thu phải làm bà mối.
«Thành công trong công việc ấy rồi, Thu lại sợ mất Quí, mất Quí bằng cách bị Quí quên đi, nên toan chiếm lại Quí trên tay Hương.
«Giờ rõ lại là Quí không thể quên Thu, thì hẳn là Thu sẽ nắm vững Quí mãi mãi trong tinh thần.
«Thu ích kỷ lắm, quyết không cho Quí nguôi. Quí mà thỏa mãn là sẽ chán Thu sau một thời gian.
«Ta nên thâu ngắn mối tình giữa đôi ta để cho sự tiếc thương nhau kéo dài mãi tận đến muôn ngàn năm»
Thu đưa tay bắt một chiếc tắc-xi, mở cửa đẩy mạnh Quí lên đó, đóng cửa lại thật lẹ rồi nói: «Vĩnh biệt Quí yêu dấu!»
Quí chết điếng không biết phản ứng ra sao.
– Saigon –Thu hô to lên!
Tài xế bẻ cờ rồi đạp ga.

Bình Nguyên Lộc

Theo https://vietmessenger.com/