Chiều muộn
Từ mấy chục năm trước, tuy là vùng hẻo lánh, góc thành phố
này đã hội đủ các điều kiện thuận lợi cho một khu buôn bán sầm uất: bến xe, ga
tàu, chợ và một con sông nhỏ có cây cầu bê tông nối hai bờ. Chính vì thế, vừa
chớm bước vào thời kinh tế thị trường, con người như chợt bừng tỉnh sau một giấc
ngủ dài. Thị dân đủ loại xoay như chong chóng với các thương vụ lỗ lãi, ít ai để
ý đến một người đàn bà điên chẳng biết từ đâu mới đến chợ được dăm tháng. Cũng
không ai hỏi rõ tên tuổi, quê quán, chỉ áng chừng chị ta chưa đến ba mươi, có
khuôn mặt dễ ưa, da trắng, tóc dài, phải cái bàn tay bàn chân thô tháp, gân guốc
như đàn ông. Dân chợ gọi là Con Điên. Con Điên ban ngày đi lang thang. Tối, tá
túc ở một chiếc lều nào đó trong chợ. Gã quét chợ nhiều lần đuổi, có lúc đã phải
dùng đến gậy. Con Điên túm đầu gậy trừng mắt ( đôi mắt bồ câu rất đẹp) bảo :
- Đừng cậy thế đàn ông bắt chẹt kẻ yếu nhá ! Đây mà thỉnh
Quan Âm Bồ Tát thì cả nhà anh phải sa xuống chín tầng địa ngục.
Buổi chiều, khi chợ đã vãn người, Con Điên tha thẩn lượm lá
bánh, nhặt những hạt gạo còn sót lại, vừa ăn vừa nghêu ngao một bài hát cổ mà
giọng điệu nghe buồn nẫu ruột:
Ly khách…chén rượu đắng nước mắt
Trăm năm, cuộc bể dâu, hồn phiêu diêu…
Khiếp nhất là lúc Con Điên lên cơn. Khi ấy tựa như có ma quỷ
nhập vào bắt mất hồn, mắt nó long sòng sọc giống như con nhang bị đồng ốp, phút
chốc lại thảng thốt, bí hiểm như người mắc bệnh hoang tưởng. Sau cơn vật vã khoảng
nửa giờ, Con Điên bắt đầu xé quần áo, và rồi, trong tình trạng rã rời cả thể
xác lẫn tinh thần như thế, nó lang thang trên đường phố. Trước cảnh ấy, những
người đứng đắn cúi đầu nhìn đi nơi khác. Mấy mụ nạ dòng chanh chua chuyên ngồi
lê đôi mách đầu đường xó chợ nguýt dài, tỏ ý ghê tởm. Còn lũ choai choai vô học,
vô giáo dục không biết xấu hổ là gì nhưng nhiều đứa lại là đoàn viên thanh niên
cộng sản, nhìn chòng chọc vào những chỗ đáng lẽ không nên phô ra trước
bàn dân thiên hạ của Con Điên, cười hô hố.
Khi tỉnh, Con Điên không khác gì một phụ nữ bình thường. Cái
vẻ dịu dàng đầy nữ tính trong cách ứng xử của nó làm người ta động lòng trắc ẩn.
Đôi lúc các bà các cô còn nhờ Con Điên gánh hàng từ sân ga vào chợ. Thù lao cho
nó là cặp bánh mỳ, chiếc bánh chưng hoặc một hai nghìn.
Bẵng đi mấy tháng không thấy Con Điên, dân chúng
ai cũng nghĩ có thể nó đã được đưa vào bệnh viện tâm thần hoặc lang thang đến
khu khác của thành phố. Ai ngờ, một hôm Con Điên trở về chiếc lều
quen thuộc với cái bụng to kềnh. Con Điên có chửa. Cả phố đồn ầm lên. Các bà
các cô ngạc nhiên thì ít mà tò mò muốn biết gã đàn ông nào là tác giả của cái bụng
ấy thì nhiều. Từ tò mò đến miệt thị, khinh bỉ. Trong thâm tâm các bà, ai cũng
nghĩ, rằng Con Điên là thứ công dân loại hai, tuy được xếp trước mấy ông
tù tại gia theo Nghị đinh 31 CP nhưng là đối tượng mất trí khôn, không có quyền
làm mẹ. Họ nhìn nó bằng cặp mắt ghẻ lạnh. Mà kể cũng đúng thật. Một con điên có
chửa, thật ngược đời(!?).
Vậy mà Con Điên, mỗi khi vào chợ, nó ưỡn cái bụng thúng ra, mặt
vênh vênh, hai tay vung vẩy, mắt luôn nhìn thẳng, phớt tất, coi như thiên hạ
không có ai. Từ khi có chửa, hình như Con Điên khỏi bệnh. Nó không hát nghêu
ngao hoặc xé quần áo, vừa chạy vừa cười sằng sặc trên đường phố nữa. Những biểu
hiện của giới tính, một thứ ân huệ mà Tạo Hoá ban cho người đàn bà đa trở lại
thấp thoáng trên gương mặt. Có điều, những biểu hiện ấy không hẳn chỉ là nièm
vui mà còn là dấu hiệu mơ hồ, dự cảm trước số phận Con Điên, một
khi, có lúc nào đó, nó biết được mình cũng là một con người.
Vào một tối mùa đông mưa phùn gió bấc, Con Điên trở dạ. Những
cơn đau bụng dữ dội quặn lên khiến nó gần như phải bò vào trú tạm trong chiếc lều
của bà Bún Ốc. Chợ chiều đã tan từ lúc mặt trời xế bóng. Người đàn bà khốn khổ
vừa thở dốc vừa gào đến nghẹn giọng. Gió lạnh hun hút. Mưa xiên. Những hạt nước
nhỏ li ti buốt như kim châm. Tiếng rên rỉ đứt quãng của sản phụ lẫn trong tiếng
gió rít… Đúng vào thời khắc thập tử nhất sinh như thế, chẳng hiểu có phải do số
phận đem đến hay không, một người đàn bà cầm đèn từ trong chợ đi ra. Đó là bà Dần,
bán hàng nước ở cuối phố Thợ Rèn, gần cầu Bê Tông. Nghe tiếng rên, bà hàng nước
xách đèn chai lại gần. Khi nhìn thấy con Điên lăn lộn, miệng hớp hớp như cá mắc
cạn, bà giật mình kêu lên :
- Con Điên… Trời phật ! Nó sắp đẻ…
Phải đến gần một khắc bà Dần mới đưa được Con Điên về nhà.
Cũng may, trước đây đã có mấy năm làm nghề nữ hộ sinh nên bà biết phải làm gì
trong tình trạng sản phụ đã vỡ ối và gần như kiệt sức thế này. Thật ra, ca đẻ
cũng không đến nỗi khó vì thằng bé ra thuận chiều. Suốt đêm ấy, bà Dần phải cắt
tấm chăn cũ rồi khâu lại làm tã lót cho thằng bé. Bà lấy bộ quần áo cánh của
mình đưa cho Con Điên :
- Chị mặc vào rồi cho con bú. Nó khát sữa rồi đấy.
- Con cám ơn bà…Không có bà cứu mẹ con con chết mất.
- Dào ôi ! ơn với huệ gì. - Bà Dần vừa nhai trầu vừa thủng thẳng
bảo - Tên nhà chị là gì ? Liệu có còn nhớ được không ?
- Dạ… Tên con là Nhài.
- Còn quê ở đâu ?
- Con không biết quê ở đâu bà ạ. - Nhài nhíu mày ngẫm nghĩ một
lúc khá lâu rồi nói tiếp - Hình như ở làng… Rồng.
- Nhưng làng Rồng ở huyện nào, tỉnh nào?
- Bà để con nghĩ đã. Thật tình…lâu ngày rồi con quên mất.
Bà Dần thở dài nìn người thiếu phụ :
- Thôi, thế này, tôi chỉ có một mình. Nhà có hai gian, một
gian bán quán, kể ra thì chật nhưng ăn hết nhiều chứ ở hết mấy. Mẹ con chị tạm
thời cứ ở lại đây, khi nào cháu nó cứng cáp rồi sẽ tính sau chứ chị mà tha lôi
nó đi khắp nơi thì gay lắm.
Nghe vậy, người đàn bà điên bật khóc, nước mắt chảy tràn xuống
hai gò má xanh xao.
- Nào ! Có bằng lòng không thì nói. Đừng khóc nữa.
- Con thật muôn ngàn đội ơn bà…
- Thôi được rồi. - Bà Dần nhẹ nhàng bảo - Chị không biết tôi
nhưng tôi biết chị từ lâu rồi, nhất là những lúc chị lang thang ở chợ hát những
bài không đầu không cuối ấy. Này, tôi hỏi thật, dạo này thỉnh thoảng còn lên
cơn không ?
Nhài nhìn bà hàng nước chớp chớp mắt :
- Từ khi có mang đến giờ con chưa lên cơn lần nào…
- Vậy thì…may ra…- Bà Dần khẽ gật đầu - Cầu mong Đức Phật phù
hộ độ trì cho hai mẹ con tai qua nạn khỏi.
Nói điều ấy, trong thâm tâm bà Dần thấp thỏm niềm hy vọng. Có
thể bệnh của chị ta chỉ là điên tình, bây giờ kiếm được mụn con, tức là trạng
thái tâm lý vốn bị ức chế phần nào đã được giải toả, may ra khỏi được chăng…
Khi đưa Nhài về, thực tình, bà Dần cũng phân vân lắm. Nhìn cảnh
người sản phụ vượt cạn một mình, không cứu không đành nhưng khi mẹ tròn con
vuông rồi thì ai biết được chuyện gì sẽ xẩy ra. Bởi vì , dù sao chị ta cũng là
một con điên. Lòng nhân ái của con người thì rộng vô cùng mà khả năng lại chỉ
có hạn. Ở đời, chính vì cái hữu hạn ấy làm người ta nhẫn tâm trước đồng loại.
Nhìn cảnh ngộ của mẹ con Nhài, bà Dần bất giác nghĩ đến thân phận mình…
Chuyện xảy ra từ mấy chục năm trước. Dịp ấy vào tháng bảy năm
Mậu Tý, nước lên to, đêTrung Hà vỡ. Cả mấy tổng vùng Yên, Giáp bên hữu ngạn
sông Yên ngập trắng nước. Dân trong hạt đói to phải kéo nhau đi tha hương kiếm
việc làm. Bà Dần, lúc ấy còn là cô gái mười chín tuổi theo người làng ra thành
phố, lần hồi mấy năm, lúc thì đi làm con sen, lúc gánh nước thuê, có khi đói
vàng mắt phải liều đi ăn xin. Năm hai mươi ba tuổi, bà gặp một anh xích lô
nghèo. Hai người cùng cảnh, thương nhau thật lòng rồi nên vợ nên chồng. Sau hoà
bình, bà được khu phố cử đi học lớp nữ hộ sinh. Gần chục năm làm việc ở trạm
xá, bà đã đón không biết bao nhiêu cô bé, cậu bé chào đời. Vậy mà đến lượt
mình, ông bà mong đến mỏi mắt vẫn chẳng có lấy một mụn con. Đến năm bốn mươi mốt
tuổi, bà bàn với ông kiếm đứa con nuôi cho vui cửa vui nhà. Đang tìm thì dịp
may đến bất ngờ.
Hôm ấy cũng vào cữ rét như thế này, có một người phụ nữ chừng
hai bốn hai nhăm tuổi đi xích lô đến trạm xá. Cô ta đã đến tháng đẻ, đau bụng mấy
ngày rồi mà đứa bé chưa chịu ra. Bà Dần hỏi ở phố nào, cô ta bảo là công nhân
nhà máy cơ khí, chồng là bộ đội mới đi B, đã nhờ về Hải Dương đón mẹ nhưng bà cụ
bị ngã gẫy chân không ra được. Lúc ấy cứu được một mạng người là quý nên bà Dần
không mấy quan tâm đến chuyện cô gái nói thật hay nói dối mà cứ bắt tay vào việc.
Ngôi thai ngược, bà phải vất vả đến hơn một tiếng đồng hồ mới đưa được con bé
ra. Vì không có thân nhân bên cạnh, bà Dần tự nguyện giúp đỡ hai mẹ con sản phụ
như là chăm sóc con gái mình. Thiếu phụ có vẻ ít sữa. Đến ngày thứ năm, con bé
khóc dữ quá, cô ta bảo :
- Bà trông cháu giúp con. Con ra mua hộp sữa để
cháu ăn thêm rồi còn phải tạt qua Chợ Giời kiếm mấy cái tã…
Bà Dần vui vẻ bảo :
- Mấy hôm trước, lúc qua ga Hàng Cỏ tôi cũng thấy có người
bán tã lót trẻ sơ sinh. Mua ở đấy rẻ hơn chợ Giời.
Người mẹ trẻ ôm dứa bé, thơm lên má nó rồi đứng tần ngần mãi
khiến bà Dần phải giục :
- Cứ đi đi rồi chốc lại về với con bé …
Chị ta xách túi bước ra đến cửa còn quay lại nhìn con mãi rồi
mới vẫy một chiếc xích lô.
Ở nhà, bà Dần chờ đến chiều, đến tối, đến cả tuần sau không
thấy người mẹ trở về. Bà tìm vào nhà máy cơ khí hỏi, người ta cho biết, nhà máy
không có nữ công nhân nào như thế. Bị lừa mà bà Dần mừng ra mặt . Bà bảo với chồng
:
- Trời mang nó đến cho nhà mình đấy.
Đứa bé gái được đặt tên là Nguyệt, sau này lớn lên coi ông bà
như cha mẹ đẻ. Năm 90, Nguyệt hai mươi mốt tuổi, lấy chồng là một công nhân
ngành địa chất. Mấy năm sau, hai vợ chồng đưa nhau vào lập nghiệp ở thị xã Buôn
Mê Thuột. Bà nhớ con đứt ruột nhưng chỉ biết thở ngắn than dài. Còn hai vợ chồng
già, những tưởng nương tựa vào nhau lúc tuổi xế bóng. Ai ngờ, trời chẳng chiều
người, cuối năm ngoái, ông mắc chứng cảm hàn rồi đột ngột qua đời, chẳng dặn lại
được gì. Bà đau đớn khóc chồng và khóc luôn cho thân phận cô đơn của mình.
Bây giờ trong căn nhà chật hẹp cạnh bờ sông lại có tiếng trẻ
con khóc, bà Dần vui lắm. Những vết nhăn nheo trên gương mặt khắc khổ một nắng
hai sương lam lũ của bà dường như giãn ra. Bà đặt tên đứa bé là thằng Phúc, những
mong cuộc đời nó sau này gặp nhiều may mắn. Khi bé Phúc được hai tháng, Nhài Bảo
bà Dần :
- Mẹ con cháu không thể ăn bám bà mãi được. Con bàn thế này,
từ ngày mai, bà ở nhà trông cháu để con chạy chợ kiếm thêm chút ít vào việc chi
tiêu gia đình.
Bà Dần lắc đầu :
- Con cứ ở nhà để cháu nó cứng cáp lên đã. Trước mắt, cái
quán này vẫn có thể nuôi được cả nhà.
Nhài khẩn khoản :
- Con biết bà thương cháu nhưng chẳng lẽ mẹ con cứ
sống nhờ vào đồng vốn để dành của bà. Bà cứ trông thằng Phúc cho con. Nhất quyết
con phải chạy chợ.
- Nhưng mà… - Bà Dần ngập ngừng - Thôi cũng được. Mẹ chỉ sợ ở
chợ Ga người ta biết…
- Bà ơi ! - Nhài mỉm cười bảo - Con biết ý bà rồi. Con sẽ đi
chợ Hôm, chợ Mai, chợ Bưởi chứ không ra ga để các bà ấy nhận mặt đâu.
- Ờ, thế cũng phải. - Bà Dần gật đầu. - Chị đã muốn thế thì mẹ
cấm cũng chẳng được. Nhài chạy chợ. Cuộc sống của gia đình khá hẳn lên. Cô chỉ
đi buổi sáng, chiều ở nhà trông con, bán quán giúp bà Dần. Từ ngày sinh con,
Nhài đẹp hẳn ra. Cặp mắt bồ câu lúng liếng làm cánh đàn ông chết mệt. Quán đông
khách, hàng bán chạy. Bà Dần mừng ra mặt.
Thời gian như thoi đưa. Thắm thoắt mẹ con Nhài đã ở với bà Dần
hơn một năm. Thằng Phúc hay ăn chóng lớn phổng phao như một chú ngỗng non. Một hôm
có gã đàn ông ăn mặc nhếch nhác, trông như dân bụi vào quán uống nước
chè và hút thuốc lào. Thấy gã có vẻ khả nghi, nhìn thằng Phúc chòng chọc , bà Dần
ngầm để ý. Lúc trả tiền nước, nó bỗng nhiên hỏi :
- Thằng bé này là con Con Điên phải không bà ?
- Chết, sao các bác độc mồm thế ?- Bà Dần nghiêm giọng - Nó
là cháu ngoại tôi đấy.
- Bà chỉ khéo giấu. - Gã cười nhạt - Rõ ràng nó là
con Con Điên. Bà rước về, sau này nó lại xé quần áo chạy ra đường như mẹ nó
thì…
Nghe chướng tai, bà Dần nóng tiết mắng cho thằng
cô hồn có cặp chân vòng kiềng, đi cà nhắc một thôi một hồi. Nó cười hềnh hệch rồi
ra khỏi quán. Từ đấy bà Dần luôn phải cảnh giác. Những lúc Nhài đi chợ, nếu có
việc cần kíp, bao giờ bà cũng mang cháu sang gửi hàng xóm.
Bẵng đi một thời gian, không thấy thằng bụi đời đến
quấy rầy, bà đã hơi yên tâm. Lần ấy, bà đem chuyện nói với Nhài, cô bảo :
- Chúng nó rỗi mồm trêu bà đấy. Mặc kệ chúng.
Hôm ấy Nhài đi chợ Bưởi sớm. Bà Dần thương cô con nuôi vất vả,
lựa lúc chưa bán hàng, mang chậu quần áo xuống chân cầu giặt. Thằng Phúc còn
đang ngủ, gọi dậy thì lại phải dắt cả nó đi, bà Dần bèn khoá cửa lại cho chắc.
Vả lại bờ sông gần nhà, chỉ giặt một loáng là xong.
Khác với mọi lần, hôm nay bà thấy bụng dạ bồn chồn. Giặt vội,
bà bê chậu quần áo cố sức leo hai mươi chín bậc đá, vừa leo vừa thở như kéo bễ.
Đến nhà, bà chợt sững người. Cửa đã bị mở và thằng Phúc biến mất. Tai hoạ rồi !
Bà Dần thoáng nghĩ. Bà muốn hô hoán lên, nhưng vừa mở miệng bỗng thấy trăm
ngàn đốm sáng xanh đỏ tím vàng chập chờn trước mắt. Đầu óc quay cuồng. Ngực nghẹt
thở. Bà đưa hai tay ra phía trước chới với, loạng choạng một lúc rồi ngã vật xuống…
Vừa về đến nơi, thấy hàng xóm đầy nhà, Nhài đã sinh nghi. Khi
biết tin thằng Phúc mất tích thì cô quẳng quang gánh, lặng lẽ vào
gian buồng ngồi bó gối, nhìn đăm đăm vào góc tường, nơi có giọt nắng tròn như
hòn bi ve từ lỗ thủng trên mái rọi xuống. Ai hỏi cũng không nói. Chiều tối, bà
Dần tỉnh lại, vào buồng vừa khóc vừa nói :
- Lỗi tại mẹ. Đáng ra mẹ đem gửi cháu thì không đến nỗi. Bà
con dân phố đã báo công an, thế nào rồi người ta cũng tìm được…
Mặc cho bà Dần dỗ dành an ủi, mấy ngày liền Nhài chỉ im lặng,
không ăn, không ngủ, ngồi nguyên một tư thế như pho tượng đá lạnh toát, không
sinh khí. Sáng ngày thứ tư, Nhài chợt nhìn thấy tấm ảnh phóng to chụp
thằng Phúc lúc sáu tháng tuổi treo trên tường, cô đứng dậy gỡ xuống vừa nhìn
hình con vừa thổn thức. Bà Dần hồi hộp theo dõi, nghĩ rằng mấy ngày qua, vì quá
thương con, Nhài mắc chứng trầm cảm, giờ khóc được tức là cơn kịch phát đã qua.
Bà khấp khởi mừng thầm. Bất chợt một chuỗi cười ré lên, vừa man dại vừa đau đớn,
nghe đến rợn người. Bà hốt hoảng định kéo Nhài vào giường thì cô hất mạnh tay
ra, xé tung tấm áo đang mặc, vò rối đầu tóc, chạy bổ ra đường.
*
Phía đông bắc thành phố, cách chợ Ga chừng bảy, tám cây số,
có một khu dân cư nằm sát bờ sông Cái với những mái lều tùm hum được lợp bằng đủ
các thứ vật liệu phế thải lượm từ bãi rác về. Đó là xóm Liều. Xóm mới mọc lên
chừng vài ba năm nay. Cư dân ở đây hầu hết đều làm mỗi một nghề. Đó là nghề
hành khất. Thành phần cư dân xóm Liều khá phức tạp. Do nhiều hoàn cảnh khác
nhau, họ như những cánh bèo xơ xác sau những trận bão, theo dòng nước lũ trôi
giạt khắp nơi, qua bao chặng dài thất thểu trên đường thiên lý, tấp lên thành
phố, hy vọng ở nơi đô thị nhộn nhịp này có cơ may kiếm được miếng ăn. Phần còn
lại là những kẻ du thủ du thực trốn về từ vùng kinh tế mới vì không chịu nổi
rừng thiêng nước độc, những gã tội đồ đã mãn hạn tù… Bọn này hành tung có phần
bí hiểm, và thật ra, cái nghề của chúng không phải lúc nào cũng là
ăn mày. Xóm Liều có hai gia đình cả vợ chồng con cái đều sống nhờ
vào bị gậy. Một trong hai gia đình có đứa con gái chừng hai tuổi tên là Nụ. Con
bé tỏ ra rất được việc mặc dù nó quắt queo, da xanh nhợt, đầu to, trán gồ, chân
tay teo tóp như ống sậy. Hằng ngày, vào tầm bảy, tám giờ, con Nụ được bế vào chợ
Cửa Tây hoăc ra bến xe Liên Tỉnh. Bố nó là người đàn ông dị dạng, quần áo vá chằng
vá đụp, miệng dẻo quẹo :
- Lạy ông, lạy bà ! Quê cháu vỡ đê, mẹ cháu bị nước cuốn… ông
bà nhón tay làm phúc…
Nhìn cảnh ấy, dẫu người có trái tim sắt đá đến mấy cũng mủi
lòng mở cái hầu bao lép kẹp của mình. Có buổi chưa tan phiên chợ,
cái bị cói (mà dân hành khất gọi là túi "càn khôn") đã lưng lửng những
gạo, ngô, bánh giò, bánh mì…Ngày hôm sau, vẫn đứa bé ấy nhưng người mang nó đi
lại là bà vợ. Bà ta xấp xỉ năm mươi, da mặt sần sùi như bị bệnh phong, địu con
Nụ trên lưng, giọng ngọt xớt :
- Nhà hàng xóm bị cháy, bố cháu xông vào cứu mấy đứa trẻ chẳng
may bị bỏng chết. Cháu thì bệnh tật…phải muối mặt mang con đi hành khất…Lạy
ông, lạy bà, lạy cô lạy cậu…bớt chút gọi là…
Tối tối, những chiếc bị cói được đổ ra, cả nhà xúm vào "
kiểm kê". Một hôm, gã láng giềng cũng dân xóm Liều tên là Đỗ Thập nhìn thấy
cảnh đó bèn nói nửa đùa nửa thật :
- Nhà bà cho tôi mượn con bé Nụ mấy hôm.
Mụ ăn mày ( Xóm Liều gọi là bà Tiêu ) cười nhạt :
- Đừng hòng nhé !
Đỗ Thập mè nheo :
- Tạng tôi thế này, ngửa tay xin ăn chẳng đứa chó
nào nó thí cho cả. Hai bác giúp đỡ mấy hôm, nếu không tôi…chết đói mất.
Bà Tiêu sẵng giọng :
- Con bé là hòn vàng của nhà này đấy, muốn mượn phải…chi phần
trăm hoa hồng.
- Gớm, bà chị riết gióng quá !
- Nói thật đấy. Mỗi ngày chú đưa tôi một chục, mà cũng chỉ
cho thuê ba ngày thôi.
Tối ngày thứ hai, Đỗ Thập mang con Nụ trả bà Tiêu cùng với tiền
"lệ phí". Bà mẹ sờ trán con Nụ thấy nóng như hòn than liền trừng mắt
nhìn hắn :
- Chúng mày bắt nó bêu nắng suốt ngày chẳng trách nó sốt.
Thôi nhé, ngày mai thì cắt, tự đi kiếm lấy mà "đớp".
- Kìa, bà chị ! Nó nóng sơ sơ thôi mà…
- Cút đi ! - Bà Tiêu tức giận quát - Con cái chúng mày đẻ ra
đâu mà chúng mày xót.
Đỗ Thập lủi thủi về lều, bụng nghĩ thầm "Ước
gì mình có được một đứa bé…".
Mấy hôm sau, Đỗ Thập tình cờ gặp lại thằng Ngõa Chột ( nó chột
mắt là do thuở nhỏ bị bệnh đậu mùa biến chứng) ở chợ Giời.
Thằng này trước từng là giám đốc lâm trường ở Lục Yên Châu, rất tàn ác, đối xử
với công nhân như súc vật, đã có lần bị anh em trùm chăn đánh gẫy một chân
nhưng chứng nào vẫn tật ấy. Cách đây bốn năm, Ngõa Chột bị bắt vì cưỡng hiếp một
nữ công nhân. Tội chứng rõ ràng, cấp uỷ không thể bao che được nữa, thế là hắn
bị án mười bốn tháng, đưa về nhập trại Ba Sao. Mãn hạn, gã cựu giám đốc chẳng
còn mặt mũi nào vác mặt về cố hương, đành nhắm mắt đưa chân phiêu bạt theo đám
du thủ du thực khắp các nẻo đông đoài kiếm sống bằng nghề hành khất.
Thấy thằng bạn tù đang cơn quẫn bách, Đỗ Thập bảo:
- Mày biết không, con Nhài ngày trước ở trại Tuyên Quang mới
đẻ được thằng bé hơn một năm.
- Sao bảo nó bị điên sau vụ bị tay giám thị cưỡng
dâm ?
- Hình như khỏi rồi.
- Mày chỉ phịa. Trông nó nhếch nhác như thế bố thằng nào dám…
- Chính mắt tao trông thấy nó bế thằng con trai ở
quán nhà mụ hàng nước phố Lò Rèn. Này, tao vừa nghĩ ra một kế.
- Kế gì ? Có ăn được không ? Tao đang đối đây.
- Tìm cách tóm được thằng bé thì chúng mình mới mong sống ở đất
này được. Cứ nhìn vợ chồng mụ Tiêu thì biết. Nhà ấy có tiền gửi về
quê mua vàng …
- Nhỡ nó phát hiện ra báo công an thì sao ? Tao sợ
đi trại lắm rồi.
Đỗ Thập cau mặt :
- Mày đã từng làm đến chức giám đốc mà còn dốt. Ai người ta
tin một con điên. Với lại ta chỉ "mượn tạm" nó kiếm ăn vài tháng rồi
lại giả, sợ gì.
- Tao vẫn hơi chờn…
- Cứ đi với tao. Chỉ cần mày đứng ngoài canh chừng và nhất là
đừng để lộ cái giọng chọ chẹ ra, còn mọi việc để tao lo.
Kể từ lúc hai thằng bàn nhau, sau mấy chuyến thăm dò, rình rập
nắm được quy luật đi lại của Nhài và bà Dần, lựa đúng lúc bà xuống
sông giặt quần áo, Ngõa Chột nấp ở gốc xà cừ cảnh giới, Đỗ Thập dùng chìa vạn
năng mở khoá, dấp ê te vào mặt thằng Phúc rồi bế nó đi.
Bắt được bé Phúc, Đỗ Thập lập tức rủ Ngõa Chột rời xóm Liều.
Chúng kéo nhau xuống bến ô tô Nghĩa Phương vừa để tránh bợccong an sờ gáy vừa
tìm cơ hội làm ăn. Tại bến xe phía Nam, thằngThập gom được hơn chục hành
khất. Gã tập trung cả nhóm lại rồi tuyên bố :
- Thằng bé này là con trai tôi.Mẹ nó cũng dân bị gậy nhưng
tháng trước bị ô tô của một ông "kễnh" cán chết. Tôi thì mắc chứng thấp
khớp, đi lại khó khăn ( thực ra hắn là dân thiến lợn, nhà hắn đã có
ba đời xách thong lọng rong ruổi khắp các làng vùng hữu ngạn sông Thưa. Một lần
đang thiến con lợn đực giống Mường Khương cho bà cửa hàng trưởng lương thực, Đỗ
Thập mải nhìn vào hõm ngực áo tuột khuy, chẳng biết do vô tình hay hữu
ý của "đồng chí" nữ cán bộ phốp pháp, bị chú Trư Bát Giới háu ăn đớp
một phát xơi gọn bộ phận truyền giống xuýt chết , phải nằm phục thuốc ba
tháng). Bây giờ thế này…Ai có nhu cầu thuê thằng bé thì đăng ký. Thời gian tính
theo giờ, còn giá cả thì thoả thuận…
Nghe vậy, cánh ăn mày ngẩn ra một lúc rồi bỗng nhao nhao xô đến
:
- Tôi… tôi…thuê trước.
Từ đấy, thằng Phúc được cánh ăn mày mang đi khắp hang cùng
ngõ hẻm. Nó còn bé tí, chẳng biết gì. Người ta tha lôi đến đâu thì nó đến đấy,
cho gì nó ăn nấy, có khi cả tuần không được tắm rửa. Sau ba tháng, người nó quắt
lại. Một lần, vì tham lam, mụ Gắm, tuy đã ních đủ các thứ xin được đầy chặt bị,
vẫn cứ cắp thằng bé thập thững dọc phố Khách không chịu về. Đáng lẽ, vào giờ ấy
là đến phiên lão Ngỗ Chột. Chờ mãi, sốt ruột, lão bổ đi tìm thì chạm ngay mụ
hành khất. Lão già giằng lấy thằng bé, sừng sộ :
- Quá hai tiếng rồi đấy. Ăn dầy vừa chứ. Tối nay
nhà chị phải trả cả tiền cho thằng Thập.
- Còn lâu nhá ! - Mụ Gắm nguýt dài - Mà này, hình như nó đang
sốt. Đừng mang nó đi nữa.
- Nhà chị nói hay nhỉ ? - Lão Ngỗ quắc mắt - Đợi mấy hôm mới
đến lượt, bây giờ bảo mang nó về, ngày mai tao lấy gì nhét vào mồm ?
Lão xốc nách thằng bé tha đi. Thằng bé đã mệt lắm. Nó không
còn đủ sức khóc mà chỉ thở khò khè như bị suyễn. Trán nó nóng hầm hập,
mồ hôi nhớp nháp khắp người. Nắng gắt. Cả thành phố như đang lên cơn sốt. Mặt
đường nhựa nhão ra. Cái nóng trên trời, cái nóng dưới đất hầu
như hút kiệt sức lực con người. Lão ăn mày vừa bế thằng
bé bước lếch thếch, vừa thở. Chiếc bị cói rách kéo trễ một bên vai.
Vào đúng lúc lão Ngỗ thất thểu ngoặt sang phố Đường Sắt thì bất
chợt gặp Con Điên từ ngõ Hạ đi ra. Đầu tóc rũ rượi, trên mình không một mảnh vải
che thân, Con Điên đang nghêu ngao bài hát " Ta chèo thuyền vào Thiên
Thai mua ba mươi sáu nụ cười…", thoắt nhìn thấy lão Ngỗ, nó sững lại, nhìn
chằm chằm vào thằng bé. Rồi, như có sự linh cảm của người mẹ mách bảo, nó lao đến
như một con báo cái, giằng phắt đứa trẻ trong tay lão ăn mày. Sự việc xẩy ra
quá nhanh. Khi lão Ngỗ còn đang ngớ người ra thì Con Điên đã ẵm thằng
bé chạy dọc phố Đường Sắt với tốc độ của một vận động viên điền
kinh. Chừng nửa giờ, hai mẹ con đến chợ Cửa Đông. Chạy vã đường dài dưới nắng
tháng sáu đã thấm mệt, Con Điên mang thằng bé vào quán bà Bún Ốc. Lúc ấy đã xế
trưa, chợ tan từ lâu. Nhìn thấy Con Điên bế đứa bé, những người mua hàng quen
biết trước đây thương tình, có ai đó vứt cho bộ quần áo tàng tàng. Chiều xuống,
hàng phố có người báo cho bà Dần. Được tin , bà hớt hải chạy ra. Con Điên vẫn
ôm chặt thằng bé trong lòng không cho ai động đến nó. Bà Dần lách đám đông lại
gần :
- Nhài ơi ! Đưa cháu mẹ bế cho rồi mẹ con
mình cùng về…
Mắt Con Điên hoàn toàn vô cảm, nhìn trừng trừng
vào bà Dần như là chưa từng quen biết bao giờ. Hai vành môi cắn chặt. Đến lúc
ấy bà Dần mới hiểu chuyện gì đã xẩy ra. Thằng bé đã chết. Bà lóng
ngóng định gỡ đứa trẻ ra khỏi vòng tay người mẹ thì Nhài bỗng oà lên khóc,
không phải tiếng khóc của người điên mà là giọng nức nở, nghẹn ngào của một người
phụ nữ bất hạnh:
- Con ơi…!.
26/9/2010Đặng Văn SinhTheo https://www.vanchuongviet.org/.jpg)
.jpg)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét