Công ty vẹt
Thời còn trẻ, lúc nào Cao Học Ngâm cũng tự nhận mình là người
Hà Nội để lòe thiên hạ. Thực ra quê hắn là một làng bán sơn địa miền trung châu
mang đậm dấu ấn của nền văn minh đá ong. Bên kia sông Cái, đối diện với bãi chuối
làng Hạ là khoảng không xa vời, nhìn đến ngút tầm mắt trong cái màn sương bàng
bạc của buổi chiều mưa bụi. Ngã ba Hạc Trì nhập nhòa lẫn vào muôn ngàn ngọn
sóng xô đẩy những tiếng vỗ cánh nhè nhẹ của đàn nhạn nước từ chín mươi chín
chóp núi vùng Đất Tổ, sắp theo hình mũi tên, lặng lẽ bay qua.
Ông thân sinh là nhà nho nhưng Học Ngâm lại mù đặc
thứ chữ vuông đầy tính biểu tượng. Hình như đầu óc hắn có vấn đề. Bởi lẽ, lúc ấy,
Hán học tuy đã vào thời mạt vận nhưng không ít bạn bè cùng lứa đọc thuộc lòng
Tam Tự Kinh, thì trái lại, hắn chỉ viết được mỗi cái tên nguệch ngoạc như gà bới.
Lúc mới lọt lòng mẹ, ông bố nhìn thấy thằng con trán thấp, đầu
bẹp, lưng dài, chân tay ngắn, lắc đầu bảo:
- Tướng thằng này mai sau chỉ là phường làm mướn, nếu gặp may
được chức quan nhỏ khó tránh khỏi vòng lao lý...
Để hãm bớt phần nào cái tương lai chẳng mấy tốt lành mà quẻ
tiên thiên Sơn địa bác [*] với đường chủ mệnh nằm ở hào sáu đầu ** đã ngầm chỉ ra, ông đồ có ý định đặt
tên cho cậu con thứ là Hối. Chữ "hối" bên trái có bộ "tâm đứng",
bên phải có chữ "mỗi" hàm ý con người luôn luôn phải tu tỉnh, sửa những
điều sai trái của mình mỗi ngày. Được khoảng hai tháng, cu Hối bị bệnh phỏng
trân châu, mụn nước vỡ loang ra khắp người , bỏng rát, làm hắn khóc xoe xóe như
bị đồng cô bóng cậu về ốp. Bà Nhiêu Cảnh bên làng Vẽ bày cho cách ngâm thằng bé
vào nước vỏ sò pha với mật kỳ đà. Môn thuốc của con mẹ lang băm tỏ ra khá hiệu
nghiệm. Sang ngày thứ ba thì Hối khỏi bệnh nhưng từ đấy da hắn chuyển sang màu
nâu sẫm, thậm chí có vùng còn đen bóng chẳng khác gì mực tàu của ông bố mỗi khi
viết chữ Nho. Bà mẹ hắn lúc ấy đã đã trạc tam tuần, nhìn thằng con vai u, nước
da quái dị buột miệng bảo chồng:
- Khỏi phải tìm tên nữa, theo tôi, cứ đặt nó là thằng Ngăm.
Ông bố ngẫm nghĩ một lúc rồi khẽ gật đầu:
- Cũng được, nhưng tên chữ thì gọi là "Ngâm", nghĩa
là đọc thơ văn diễn cảm, có ngữ điệu chứ không phải ám chỉ nước da "ngăm
ngăm" như bà nghĩ.
Hơn chục năm sau, khi đã choai choai, Học Ngâm giỏi đánh giậm
và hay ăn cắp vặt, nhất là trứng gà. Trong xóm, nhà nào có gà đẻ là hắn rình rập
thó cho bằng được dăm quả đút túi áo hoặc nhét giỏ cá mang ra đồng mút sống.
Mãi sau này mọi người mới vỡ lẽ, đó là bài thuốc chữa bệnh da đen hắn học được
từ một gã thày Tàu chuyên nghề bẫy chim ngói ở Miễu Cò. Một lần Học Ngâm chõm
được ổ trứng của bà Sáo Sậu, lẻn ra đến bờ ao thì bị tóm. Ông chủ nhà vừa thua
bạc về, đang cay cú, tức mình quật cho tay đạo chích mấy hèo rồi điệu sang giao
cho thầy đồ. Chuyến ấy hắn bị một trận nhừ tử nhưng chứng nào vẫn tật ấy. Mút
trứng sống lâu ngày đã thành nghiện, thỉnh thoảng không được tráng miệng vài quả
là hắn ta ăn không ngon ngủ không yên.
Chưa đầy mười lăm, Học Ngâm đã sớm nổi máu gió trăng. Mùa hè,
vào lúc chạng vạng, hắn hay lảng vảng dọc đường làng giả đò thả ống lươn hoặc cắm
hóc *** cá chuối để nhìn trộm đàn bà con
gái tắm truồng. Làng Hạ Lôi lắm ao chuôm, xung quanh trồng toàn tre gai. Gã
đánh giậm lẩn khuất như ma, luồn từ bụi này sang bụi khác, phóng cặp mắt đùng đục,
đảo loang loáng như mắt linh miêu làm chị em sợ hết hồn.
Hôm ấy Học Ngâm sang đánh giậm ở cồn Mắt Quỷ. Mắt Quỷ là bãi
cát bồi nằm lệch về phía hữu ngạn sông Sọc Dưa. Dải phù sa này hẹp nhưng vô
cùng màu mỡ, dân Hạ Lôi chuyên trồng ngô và dâu tằm. Dịp ấy vào đầu tháng ba. Cả
một rừng ngô xanh thẫm đang trổ cờ rì rào trước làn mưa bụi cuối xuân. Dưới
sông sóng vỗ lao xao. Trên cao, bầy chuồn chuồn ngủ màu lá úa cắn đuôi nhau,
chao đi chao lại như mắc cửi. Một con giang to đùng, mỏ dài như cặp kìm thợ
rèn, từ bụi dừa nước, nghe tiếng mõ giậm oàm oạp vội cất mình bay lên. Nó vừa sải
cặp cánh kềnh càng vừa lầu bàu chửi gã phá đám bằng thứ âm thanh kèn kẹt làm lũ
chuồn chuồn hoảng hồn vội giạt ra, xô nhau, ẩn vào vườn chuối.
Vào đúng lúc ấy, Học Ngâm từ dưới rộc bước lên, thoáng nhìn
thấy bóng áo nâu non, trống ngực hắn tự nhiên đập thình thịch. Người phụ nữ lom
khom vơ cỏ xếp vào quang, đôi lúc ngừng tay sửa những sợi tóc mai
lòa xòa trên má lấm tấm mồ hôi. Đấy là chị Hồi, một phụ nữ nạ dòng nổi tiếng
làng Hạ vì có "thành tích" chưa đầy chục năm đã lần lượt tiễn hai ông
chồng về chốn "cửu tuyền", cho dù cả hai đều khỏe như vâm và chẳng hề
có bệnh tật gì. Chị Hồi xấp xỉ ba mươi, người tầm thước, lưng eo, mông nở, có
đôi gò má cao quá mức bình thường, và, đặc biệt lúc nào cũng ửng đỏ như là vừa
nhấp vài ngụm rượu. Học Ngâm đảo mắt liếc quanh, cổ họng như bị ai bóp nghẹt, cứ
nuốt nước bọt khan. Người thiếu phụ giả bộ cắm cúi cắt cỏ nhưng thỉnh thoảng lại
liếc ngang thả cái nhìn đong đưa ... Về khoản ấy thì gã trống choai này khá
tinh ý. Hắn khẽ khàng vứt đồ nghề vào rãnh ngô, lẳng lặng tiến lại gần chị cắt
cỏ. Chị Hồi nhìn trước nhìn sau rồi cũng quẳng liềm, vạch cây ngô lần vào giữa
ruộng...
Nhưng cuộc tình vụng trộm của Học Ngâm với người đàn bà nạ
dòng chẳng kéo dài được bao lâu. Đúng chín ngày sau, chị Hồi chết đuối sau vụ lật
thuyền ở vụng Giải. Mấy ả muộn chồng chuyên ngồi lê đôi mách bảo chị Hồi mắc chứng
loạn tình, loại bệnh này ở dương gian vô phương cứu chữa nên hai đức lang
quân yểu mệnh gọi xuống âm phủ đoàn viên.
Tất nhiên là làng Hạ Lôi không biết tí gì về mối quan hệ bí mật
giữa Học Ngâm với người đàn bà quá cố. Buổi chiều, sau khi cánh phu đò vớt được
xác chị Hồi đưa về làm ma thì đêm hôm ấy gã đánh giậm ra bờ sông làm chiếc thuyền
bẹ chuối, trên để bát cơm quả trứng (vừa mới xoáy được ở quán bà Phó Đam)
cùng mớ giấy tiền và ba nén nhang thả xuống nước tiễn hồn cố nhân. Vậy
là cũng xong một kiếp người. Hắn gục mặt vào hai bàn tay, nước mắt lã chã
rơi...
Sự học đối với gã đánh giậm lúc ấy chẳng có gì là hệ trọng.
Thậm chí hắn sẵn sàng quẳng sách vở vào bếp nếu không có ngọn roi mây của ông bố
dữ đòn. Học Ngâm có trí nhớ không tồi nhưng đầu óc lại ù lỳ, hoàn toàn thiếu khả
năng suy nghĩ mạch lạc. Các thày giáo chẳng hiểu vì sao đều nhất loạt coi hắn
như một học trò cá biệt, còn bọn con gái thì luôn dè chừng vì cặp mắt hắn lúc
nào cũng như muốn lột trần người ta ra mà xăm xoi. Vào dịp cuối hè năm Mùi, lớp
tổ chức cắm trại ở Ba Vì bên xứ Đoài. Nửa đêm, anh chàng lần mò sang dãy lều
con gái sờ soạng, bị đám nữ sinh tóm được. Họ châm nến soi rõ mặt kẻ tội đồ sau
đó trói lại trình ông đốc trường. Học Ngâm bị trận đòn nhớ đời của mấy anh em
nhà cô nữ sinh bị hắn sờ ti. Chuyện ấy cũng khốn nạn chẳng kém gì hình phạt đuổi
học ngay sau đó. Hắn nhục quá chẳng còn dám vác mặt về làng Hạ, đành nhắm mắt
đưa chân, dông thẳng ra thành phố, hy vọng tìm được việc làm kiếm miếng ăn độ
nhật.
Lang thang đầu đường xó chợ gần một tháng, Học Ngâm xin vào
làm phu hồ cho một đội thợ ngõa. Lúc ấy mới bắt đầu thời kỳ hòa bình, nhiều
công trình tiêu thổ kháng chiến giờ cần được tái thiết. Công việc khá nhiều,
nhân lực lại hiếm, thành thử, loại dân lưu tán như hắn không đến nỗi chết đói.
Đối với gã đánh giậm, cuộc đời từ đây đã sang trang mới. Thời kỳ bị kiềm tỏa bởi
ông bố gia trưởng vĩnh viễn lùi vào quá khứ. Hắn trở thành kẻ tự do nhất trần đời
nếu so với hoàn cảnh trước đây.
Tuy nhiên, chưa đầy một năm đánh vật với vôi vữa, ăn ở nhếch
nhác, thu nhập lại thấp, Học Ngâm đã chán đến tận mang tai, đang tính nước chuồn
thì dịp may đến bất ngờ. Cô con gái ông trưởng phòng tổ chức liếc mắt đưa tình
với chàng trai làng Hạ. Cô này cũng là gái quê nhưng thuộc thành phần õng ẹo,
hành xử với thiên hạ theo kiểu trưởng giả học làm sang. Công bằng mà nói nàng
ta có gương mặt không xấu với chiếc mũi khá duyên dáng, đặc biệt là cặp mặt đa
tình, lúc nào cũng liếc trai lem lém. Nhũ danh cha mẹ đặt cho
là Khuê, nhưng từ khi lên thành phố, để cho ra vẻ là tiểu thư chốn
kinh kỳ, cô bèn thêm cho mình mỹ tự "Mộng" thành Hồ Thị Mộng Khuê. Đến
đây cần phải mở ngoặc thêm vài dòng cước chú, nếu không bạn đọc sẽ đặt
câu hỏi, vì sao, con một gia đình cán bộ, xuất thân từ thành phần cơ bản thuộc
giai cấp công nông mà bỗng chốc phải lòng gã thợ xây cha căng chú kiết. Nguyên
do Học Ngâm là tay dẻo mỏ, thuộc trường phái mồm miệng đỡ chân tay và có tài bắt
chước. Ở nhà, bị ông bố đè nén, bây giờ như chim xổ lồng, gã thề quyết chí lập
thân bằng mọi giá. Qua một thời gian làm nghề phụ vữa, tiếp xúc với nhiều thành
phần xã hội, Học Ngâm cóp nhặt đủ kiểu đầu Ngô mình Sở vốn kiến thức táp nham,
sau đó gã chế biến, xào xáo theo phong cách Trạng Lợn rồi tùy từng
hoàn cảnh cụ thể mà vận dụng làm điểm nhấn cho những cuộc nói chuyện tào lao.
Thói láu cá ấy, sau này nghĩ lại, chính hắn cũng phải tự khâm phục mình. Từ đấy,
mỗi khi đám đông chạm đến đề tài sở trường là Học Ngâm thao thao bất tuyệt, hót
có ngọn có ngành bằng chất giọng tuy thớ lợ đôi chút nhưng lại hàm chứa sự uyên
bác rởm, khiến cho những người vốn ghét cay ghét đắng hắn cũng phải gật đầu tán
thưởng. Với ông bạn cựu đánh giậm làng Hạ Lôi, đấy có vẻ như là một thứ năng
khiếu trời cho. Sau này, trong cuộc đời dài dằng dặc của kiếp người, cho dù đã
mấy lần lên voi xuống chó, hắn đều nghiệm ra, khoa lợi khẩu đã hơn một lần cứu
hắn thoát khỏi vòng lao lý.
Vậy là nàng Mộng Khuê không phải người đẹp đầu tiên bị Học
Ngâm cho ăn quả đắng bằng mấy ngón tài vặt. Cũng bởi cái liếc mắt đưa tình của
cô con gái rượu mà ông bố trưởng phòng tổ chức ký quyết định cho gã phụ nề đi học
trung cấp xây dựng. Lúc này lại đẻ ra một khó khăn. Nếu chuyển trình độ học vấn
sang ngang theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục thì thực chất Học Ngâm chưa tốt nghiệp
cấp hai. Ông trưởng phòng lại phải một phen làm trò xiếc để gã con rể
tương lai được vào khoa dự bị.
Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Cho dù ba năm tòng học khá vất
vả vì vốn kiến thức vừa hụt hẫng vừa chắp vá, cuối cùng Học Ngâm cũng có được mảnh
bằng tốt nghiệp hạng trung bình. Thời ấy, loại nhân viên kỹ thuật quốc doanh
như hắn đắt chẳng khác gì tôm tươi. Ông trưởng phòng tổ chức, lúc này đã là phó
bí thư đảng ủy, không bỏ lỡ thời cơ, làm văn bản xin đích danh hắn về phòng kỹ
thuật công ty. Hiển nhiên, từ đây, Hành Ngâm có thể nói lời chia tay với cánh
phu hồ, chính thức bước vào "bàn giấy", làm anh cán bộ chỉ tay năm
ngón. Oai ra phết. Khổ một nỗi, như trên đã nói, anh chàng kỹ thuật viên mới ra
lò vốn sẵn bệnh phong tình, mà phòng kỹ thuật lại có nhiều em trẻ, đẹp, hơn hẳn
cô nàng Mộng Khuê giờ chẳng biết ăn phải thứ gì mà đã phát phì ra như chiếc
thùng tô nô. Từ lâu, tình cảm của Học Ngâm đối với con gái ông phó bí thư vốn
đã bàng bạc như sương chiều thu trên mặt hồ Tây, cứ chập chờn, chập chờn vừa
loãng vừa mỏng, nay lại được chất xúc tác từ đám giai nhân trí thức khiến hắn lờ
đi chuyện cưới xin mà cứ chơi bài lửng lơ con cá vàng.
Chưa đầy hai tháng sau khi về công ty, Học Ngâm bị dính đòn
vì dám cả gan thộp ngực cô Bòng. Nàng nhân viên can vẽ tái xanh mặt mày ( không
biết thật hay giả), hét toáng lên, chẳng kể gì đến thể diện gái trinh. Hắn bị
cơ quan cảnh cáo về tư cách đạo đức, tác phong sinh hoạt đồi trụy rồi tống xuống
đơn vị sản xuất, tiếp tục nghề vôi vữa . Bị đày đọa ở công trường đến năm thứ
hai, Học Ngâm nhờ được ông bố một người bạn chuyển cho về tỉnh H.
Tuy nhiên, cái án kỷ luật nằm trong hồ sơ cứ như lưỡi gươm treo lơ lửng trên đầu
nên lúc nào hắn cũng nơm nớp lo sợ. Hắn giả vờ rập khuôn theo những nguyên tắc
giáo điều nhiều khi rất vô lý của đám đông, chấp nhận kiểu sống lá mặt lá trái,
thậm chí còn hạ mình phục vụ vô điều kiện ông trưởng phòng kỹ thuật để gây dựng
niềm tin.
Công việc đầu tiên tạo được chút ấn tượng với các vị lãnh đạo
là Học Ngâm tham gia vào nhóm thiết kế hội trường nhân dân. Đó là một
tòa nhà cố tình nới rộng chiều ngang, được lai ghép theo mẫu kiến trúc công
nông binh của nước Nga Xô viết với kiểu dáng đền thờ cổ Hy Lạp nhưng lại để cho
bốn mái diềm khá kệch cỡm chìa ra trông vừa nặng nề vừa tức mắt. Tất nhiên đấy
không phải là tác phẩm riêng của một ai mà là công trình tập thể dưới sự chỉ đạo
của ông trưởng ty xuất thân từ thành phần cố nông đã qua khóa đào tạo sáu tháng
sơ cấp xây dựng. Có điều sau này, khi nhóm thiết kế tản mát mỗi người một nơi,
hắn lại tự động đóng nhãn "Made in Hoc Ngam" vào "công trình kiến
trúc nổi tiếng" ấy mà chẳng thèm bận tâm đến chuyện bản quyền theo Công ước
Berne. Với những người ngoại đạo, Học Ngâm thường giở khoa bịp bằng những thuật
ngữ chuyên môn như Baroc, Rocchocho, classics hoặc Tân cổ điển, Hậu hiện đại,
công năng, đơn nguyên vv... làm đám cử tọa chẳng có chút khái niệm gì về ngành
kiến trúc, xây dựng cứ nghển cổ ra mà nghe, bái phục "ông anh" là bậc
tài hoa.
Sau vài công trình xây dựng vụn vặt, đại loại như mấy dãy nhà
cấp bốn bệnh viện X, khu tập thể hai tầng nhà máy Y ngăn ra từng ô như chuồng
chim, hoặc trụ sở HTX mua bán huyện Z, Học Ngâm được xếp vào loại
cán bộ có chuyên nhưng thiếu hồng. Hồng ở đây là phẩm chất cách mạng được cụ thể
hóa bằng danh hiệu đảng viên. Chuyện này đối với chàng cựu đánh giậm khó bằng
lên trời. Đến lúc ấy các nhà tổ chức rất tinh tường và mẫn cán mới thật sự sờ đến
cái lý lịch rất không bình thường của hắn. Mấy năm trước, việc Học Ngâm được đi
học làm ông chủ tịch xã gần như phát điên lên, không phải vì thành phần gia
đình ( Nhà hắn xếp loại trung nông), mà cái chính là, có kẻ nào đó dám vượt quyền
địa phương, chứng nhận vào lý lịch một thằng vô tổ chức, từng có thành tích bất
hảo để hắn ta chui vào cơ quan Nhà nước. Vậy là hồ sơ của Học Ngâm bị ủy ban xã
"ngâm"lại.
Mọi cánh cửa dẫn đến con đường vào đảng gần như
đã khép kín. Hắn hiểu rất rõ, thời buổi này, nếu không có mác
"đỏ" thì suốt đời chỉ là con tốt đen cho dù anh có tài giỏi cách mấy.
Sau nhiều đêm mất ngủ, Học Ngâm chủ động xin xuống đội sản xuất của công ty xây
dựng để "tự rèn luyện" đồng thời viết đơn đi học tại chức nhằm nâng cấp
mảnh bằng đang mỗi ngày một mất thiêng bởi hằng năm công ty lại được bổ sung
hàng loạt kỹ sư trẻ mới ra trường.
*
Vào thời điểm Học Ngâm suy sụp tinh thần nhất thì hắn lại quyết
định lập gia đình. Người tình trăm năm của hắn, cô Bích Toan vốn là gái quê
nhưng cũng thuộc loại mỏng mày hay hạt, tổ trưởng công đoàn, đã hăm tám xuân
xanh vậy mà có vẻ như vẫn còn kén chọn. Cuộc tìm hiểu kết thúc chóng
vánh bằng một lễ cưới giản dị . Cặp uyên ương được bố trí ở một gian nhà cấp bốn
trong khu lán trại công trường vừa chật vừa nóng bức. Có điều, chuyện ấy chẳng
mấy quan trọng. Cái chính là chàng trai làng Hạ đã có vợ. Cuối cùng thì hạnh
phúc gia đình cũng nằm trong tầm tay. Ở đời, con người ta mất cái này thì được
cái khác. Đó là lẽ thường.
Trong khi Học Ngâm đang thi tốt nghiệp những môn cuối cùng
thì ở nhà Bích Toan sinh một tiểu thư. Con bé khóc ba ngày ba đêm liền. Hình
như có chuyện thần giao cách cảm thật. Tại trường đại học, hắn ta chẳng nhận được
tin tức gì mà bụng dạ nóng như lửa đốt đành nhờ một thằng bạn đèo xe đạp ra ga
mua vé về thị xã H. Nhìn thấy bố, đứa trẻ sơ sinh chẳng những không nín mà còn
gào to hơn. Cả nhà rối lên. Bà mẹ vợ vật vã khóc cho là ma làm, bắt phải mời thầy
cúng giải hạn. Vừa lúc ấy, ông phó chủ nhiệm công ty xách một túi đường sữa đến
thăm. Lạ thay, vừa nhìn thấy vị lãnh đạo có bộ râu quai nón, con bé toét miệng
cười...
Đứa lớn chưa đầy ba tuổi, Bích Toan lại đẻ một thằng con
trai. Kịch bản cũng lặp lại y hệt lần trước, nghĩa là chỉ khi ông sếp
phó biết tin, mang quà đến thăm, cậu quý tử họ Cao mới nín khóc. Lúc này, Học
Ngâm đã được làm phó trưởng phòng kỹ thuật công ty cho dù hắn vẫn chưa phải đảng
viên. Cô Toan, sau khi sinh nở, người mỗi ngày một nhuận sắc, xinh xẻo như gái
còn son. Ban chủ nhiệm chiếu cố đến hoàn cảnh khó khăn, điều về phòng tài vụ. Đến
lúc này người thiếu phụ trẻ mới bộc lộ hết tài ngoại giao của mình. Chẳng biết
cô ta giở những chiêu gì mà chưa đầy một năm đã có quyết định chuyển về phòng kế
toán ủy ban huyện, còn ông chồng kỹ sư được kết nạp đảng , sau đó lên chức phó
chủ nhiệm công ty.
Đến đây thì ai cũng thấy, cuộc đời Học Ngâm đang lên hương. Hắn
bắt đầu học bài lên xe xuống ngựa theo tác phong của các đại gia. Hắn hòa nhập
một cách dễ dàng vào hệ thống vận hành của guồng máy quản lý và nhanh chóng
phát hiện ra, làm quan, dù là loại quan tép riu cũng cần phải có nghệ thuật , rằng
quyền lực và các mối quan hệ có đi có lại là điều kiện tối cần thiết để làm giầu
bằng con đường tắt. Đời người thì ngắn, đời làm quan lại càng ngắn, nếu không
tranh thủ thời cơ, đến khi về vườn sẽ trắng tay. Thế nhưng, trong cái môi trường
làm việc nửa dơi nửa chuột này, đâu chỉ mình Học Ngâm biết tính toán. Xem ra,
thiên hạ còn khối kẻ lõi đời. Bởi vì, từ lâu, công ty đã hình hành mấy
phe cánh luôn gầm ghè rình rập, chỉ đợi đối phương sơ hở là lập tức thọc dao
găm vào sườn nhau. Người đời thường nói, quan trường như chiến trường, quả
không sai, ngồi chưa nóng chỗ, cái ghế phó chủ nhiệm của Học Ngâm đã bị chiếu
tướng, vì trong số các lãnh đạo công ty, chỉ hắn có bằng đại học. Ông chủ nhiệm,
trình độ học vấn mới qua lớp bảy bổ túc, tạo nên sự chênh lệch đáng kể trong
tương quan lực lượng. Hắn lại mới nhiễm thói hách dịch, thích ăn to nói lớn, đắc
tội với không ít đồng nghiệp, tuy trong đầu rỗng tuếch. Vậy là một chiến dịch tẩy
chay phó chủ nhiệm kỹ thuật được ngấm ngầm sắp đặt. Hắn thuộc loại ngựa chẳng
còn non nhưng háu đá, sẵn sàng lao vào cuộc tao ngộ chiến, còn thắng hay bại
thôi thì đành nhờ vào số phận.
Không may cho Học Ngâm, vào thời điểm nhạy cảm này, vợ hắn,
nàng Bích Toan, trưởng phòng kế toán, dính vào vụ B35 cùng với khá nhiều quan
chức địa phương, tham ô hàng chục ngàn tấn thóc lấy tiền chia nhau. Vụ việc vỡ
lở, kho nhà nước rỗng không mà tiền mua thóc đổi hạt đã giải ngân, đến hạn
không giải trình nổi, cả dây lốc nhốc kéo nhau vào trại tạm giam, trong đó có
ông cựu phó chủ nhiệm râu xồm, đang là chủ tịch ủy ban nhân dân huyện K. Đến
lúc ấy Học Ngâm mới cay đắng nhận ra, hai đứa con hắn, thực ra chẳng có đứa nào
là con hắn. Đứa đầu có lẽ là máu mủ của lão phó chủ nhiệm công ty, còn đứa sau,
chỉ trời mới biết là sản phẩm của ông sếp nào mặc dù lúc nó ra đời gã rậm râu
cũng vác mặt đến thăm.
Bích Toan cùng đồng bọn bị khởi tố sau gần sáu tháng giam cứu.
Ra tòa, cô ta và gã nhân tình lĩnh mức án mười hai năm. Hành Ngâm mất mặt với
đám đồng liêu, bất chấp đạo nghĩa vợ chồng, viết đơn ly dị khi vợ vừa nhập trại
cải tạo. Hơn một năm sau, hắn lấy vợ mới. Người nâng khăn sửa túi cho ông phó
chủ nhiệm lần này là một nhà giáo chuyên dạy thể dục ở trường trung
học có bà mẹ kém chồng mười tuổi. Cái cảnh con rể hơn tuổi mẹ vợ đẩy Học Ngâm
vào thế khó xử nên ít khi hắn dám dàn mặt nhạc mẫu. Cô giáo Vân Thê thuộc type
phụ nữ không phải là kém nhan sắc nhưng vì cách đây ít lâu, do nhẹ dạ cả tin,
đánh đu với một gã thợ vẽ bịp bợm, bị lừa, gây ra tai tiếng nên mất giá. Vân
Thê thương hoàn cảnh của ông phó chủ nhiệm, chấp nhận gá nghĩa Châu Trần nhưng
dứt khoát không đồng ý nuôi hai đứa con riêng của chồng. Anh chàng đã một lần bị
cắm sừng không biết làm thế nào đành phải về quê lạy van ông bố mở lượng hải hà
cưu mang hai cháu. Tất nhiên, ông đồ già không hề biết, cái gọi là gia đình của
hắn trước đây chỉ là một thứ tổ ba vạ cho lũ tu hú vô gia cư hứng lên vào đẻ trứng
nhờ. Ghét con thì ghét thật nhưng dù sao những đứa cháu vẫn là máu mủ nhà mình,
ông phải đổi giận làm lành.
Năm năm qua, thực sự là những chuỗi ngày tháng căng thẳng đối
với Học Ngâm, vì hắn vừa phải tìm cách khắc phục nền tài chính eo hẹp sau bi kịch
gia đình, vừa phải chống chọi với các thế lực kình địch trong công ty lúc nào
cũng nhòm ngó cái ghế phó chủ nhiệm như cú nhòm nhà bệnh.
Đúng là người tính không bằng trời tính. Ngay từ lúc mới chào
đời, quẻ tiên thiên đã chỉ ra đường quan lộ của chàng trai làng Hạ bị đứt đoạn
quả không sai. Hắn bị công nhân tố giác sau vài phi vụ thông đồng với tay đội
trưởng rút ruột công trình xây dựng. Ông trưởng phòng kế hoạch cùng với đoàn
thanh tra của tỉnh còn phát hiện ra chuyện gian lận vật liệu trong quá trình
thi công trụ sở ngân hàng nông nghiệp. Bằng chứng khá rõ ràng, Học Ngâm không
cãi được cho dù hắn là kẻ rất to mồm mỗi khi biện bác. Trong cuộc họp đảng ủy,
hắn bị phe lấy "hồng" làm tiêu chuẩn đánh giá phẩm chất cán bộ, biểu
quyết khai trừ khỏi đảng, đề nghị cách chức phó chủ nhiệm, chuyển hồ sơ sang viện
kiếm sát yêu cầu truy tố về tội lợi dụng chức quyền tham ô tài sản xã hội chủ
nghĩa. Với tội danh ấy, theo Bộ luật Hình sự, hắn có thể phải "nhập
kho"****, ngồi bóc lịch giết thời gian ít nhất
bảy niên.
Học Ngâm như kẻ mất hồn, chạy xuôi chạy ngược tìm thày thợ giải
cứu, hy vọng may ra thoát khỏi kiếp cơm tù. Mấy hôm sau, có một người đàn ông
trạc bốn mươi đến gặp hắn vào buổi tối. Anh ta trước đây ở đội xây dựng, một
năm đói quá, nhà lại đông con, phải đạp xe sang núi Gôi mua sắn khô ăn độn, chẳng
ngờ, về đến cầu Ngà thì bị quản lý thị trường vồ được. Chuyến ấy người
công nhân khốn khổ đáng ra mất trắng mà lại còn bị phạt nữa, thật may, gặp xe
ông phó chủ nhiệm vừa đi công tác về chớm đến đầu cầu. Sau một hồi dàn xếp,
cánh thuế vụ nể đồng chí lãnh đạo công ty, tha cho. Nhớ ơn ấy, anh ta gợi ý Học
Ngâm đến gặp cậu mình là ông Dương Đăng. Ông này là nhân sĩ, nghỉ hưu từ lâu,
chẳng chức tước, quyền hành gì, thậm chí còn không là đảng viên nữa, nhưng tiếng
nói lại rất có trọng lượng với bí thư, chủ tịch tỉnh. Bất chấp liêm
sỉ của bậc quân tử (tuy rằng nhân vật chính của chúng ta chưa bao giờ có cái
đó), Học Ngâm quỳ sụp xuống vừa lạy vừa khóc, cầu xin ân nhân cứu mạng.
Căn cứ theo lời thoán của hào lục ngũ***** trong quẻ Bác mà suy thì số hắn
chưa đến nỗi phải đáo tụng đình. Hơn nữa, ông Dương Đăng là người giàu lòng vị
tha, biết thừa Học Ngâm có tội nhưng vẫn trổ hết tài thuyết khách cứu hắn. Vậy
là tay cựu phó chủ nhiệm thoát khỏi bộ quần áo sọc nhưng buộc phải về hưu non
kèm theo những lời răn đe khá nặng nề từ những quan chức đầu ngành.
Về vườn vài năm, gặp thời đất nước mở cửa, ngửi thấy mùi kinh
tế thị trường, Học Ngâm làm hồ sơ xin thành lập công ty xây dựng. Nói là công
ty nhưng thực ra chỉ là một đội thợ nề chuyên sửa chữa lặt vặt . Vốn đi vay,
nhân lực thuê theo thời vụ, việc làm buổi có buổi không, thu nhập chẳng đáng là
bao mà thuế thì tháng nào phòng tài chính cũng cho người đến tróc làm ông giám
đốc phát hoảng, chưa đầy một năm đã phải vội xin giải thể. Sau đận ấy, Học Ngâm
còn mở vài công ty nữa với nhiều loại ngành nghề kể cả nghề hút bể phốt nhưng đều
thất bại. Cuối cùng Học Ngâm quyết định thành lập Công ty kinh doanh Chim cảnh.
Có lẽ, sau mấy chục năm lăn lộn trường đời đầy gió bụi, giờ hắn mới tìm được
cái nghề đúng sở trường. Công ty Chim cảnh có tên chính thức "HanhngamVet
Co.,Ltd" của hắn không nhập loại hàng sặc sỡ, lòe loẹt từ Hongkong, Macau
hay Thailand mà có một đội ngũ kỹ thuật viên sành nghề chuyên
săn bắt và thuần hóa các dòng vẹt bản địa. Hắn là người đầu tiên phát hiện ra vẹt
Việt Nam là loài chim bắt chước giỏi nhất trần đời. Sau
khi được tiêm loại thuốc kích thích do một gã buôn lậu vốn là đệ tử làm ăn của
Học Ngâm từ biên giới phía Bắc tuồn về, lũ vẹt đột nhiên xuất hiện khả năng kỳ
lạ. Chúng không chỉ biết nhắc lại một số từ ngữ có
âm tiết phức tạp mà còn ứng khẩu "sáng tác" những câu văn vần đại loại
như là thơ câu lạc bộ phường nhưng thanh điệu thì chưa được chuẩn cho lắm. Với
mặt hàng có một không hai trên đời đó, Học Ngâm trở thành nhà sản xuất độc quyền
khu vực Đông Nam Á, doanh thu mỗi ngày một tăng. Ông chủ công ty còn xây dựng dự
án mời chuyên gia nước ngoài dạy vẹt tiếng Ăng lê, tiếng Pháp và tiếng Thổ Nhĩ
Kỳ để xuất khẩu hàng sang thị trường Âu châu quảng bá cho nền công nghiệp sinh
vật cảnh nước nhà.
Chẳng biết vì doanh nghiệp làm ăn có lãi, đóng góp ít nhiều
vào ngân sách tỉnh hay bởi tài bẻm mép, biết làm đẹp lòng các vị lãnh đạo, Học
Ngâm được cơ cấu vào một hội đồng tư vấn địa phương mà nội dung hoạt động chính
là, mỗi năm một lần họp để... vỗ tay, sau khi nghe ông tổng thư ký đọc bài tổng
kết mùi mẫn rồi kéo nhau ra quán Bốn Mùa đánh chén. Chưa hết, cũng do tài lobby
politician trong những cuộc chén chú chén anh bằng tiền chùa như thế,
một quan chức có tầm cỡ nghe bùi tai còn mạnh dạn đề cử hắn vào chức chủ tịch "Hội
chim, chó cảnh". Lại một lần nữa đời lên voi, ông giám đốc công ty tư
nhân trong cơn phấn khích, đặt in hai ngàn năm trăm tấm danh thiếp, kê khai tất
cả chức tước, thành tích cũng như các loại giải thưởng, kể cả hai giải khuyến
khích của CLB thơ ngách 16, phường BL...
Chỉ trong chưa đầy năm năm, cô giáo giảng dạy môn thể dục thể
thao đã sinh cho Học Ngâm hai ái nữ. Cô nào cũng giống bố như đúc, nghĩa là làn
da ngăm ngăm nhuộm vỏ só, khuôn mặt vừa thô vừa to quá cỡ cùng với cặp mắt tròn
tựa hai hòn bi ve lúc nào cũng lờ đờ như mắt chuột khói. Tuy chỉ số thông minh
của các cô bé này chỉ ở mức khiêm tốn nhưng Học Ngâm luôn tự huyễn hoặc mình là
vợ chồng hắn đã sinh ra những nữ thần đồng. Hắn không tiếc tiền, mời đủ các loại
thầy đến nhồi nhét vào đầu con gái rượu hầu hết các môn học thời thượng, còn việc
chúng tiêu hóa ra sao thì hãy cứ đợi đấy. Nghe nói, gần đây, một trong hai đứa
đã có triệu chứng rối loạn tiền đình...
Công ty đang "liên tục phát triển" thì đầu tháng
trước, ông giám đốc tự nhiên mắc căn bệnh quái lạ, bị ngất xỉu trên đường đi
thăm một mối hàng. Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán là viêm bọng đái. Nói
chung loại bệnh này dễ chữa, thậm chí không cần phải mổ. Thế nhưng, sau năm
ngày điều trị theo phác đồ bằng những loại thuốc đặc hiệu, bệnh hắn không những
không đỡ mà còn có nguy cơ mỗi ngày một nặng. Ông giám đốc đau quá kêu rống lên
như lợn bị chọc tiết, bệnh viện quyết định can thiệp bằng dao kéo. Hóa ra,
trong tế bào bàng quang của Học Ngâm đã nhiễm một loại virus của bệnh dại từ
loài vẹt hoang dã lây sang. Đây là chủng siêu vi lần đầu tiên được phát hiện ra
ở Việt Nam nên các thầy thuốc nội địa, trong đó có những vị giáo sư tiến sĩ nổi
tiếng, sau khi hội chẩn cũng phải lắc đầu. Căn bệnh bí hiểm này có chữa được
không chắc còn phải chờ vào sự tiến bộ của nền y học thế giới trong tương lai,
nhất là các nhà khoa học đã từng đoạt giải Nobel.
Chú thích:
[*] * Một trong 64 quẻ "Dịch"
gồm hai quẻ đơn, trên là Cấn(một vạch liền ở trên, hai vạch đứt ở dưới), dưới
là Khôn(ba vạch đứt)
** Hào thấp nhất của quẻ dịch mà
là hào âm( vạch đứt) gọi là hào sáu đầu(六五爻
*** Một kiểu câu cá chuối qua đêm
ở làng quê
**** Vào trại giam (tiếng lóng)
***** Hào thứ năm của quẻ dịch
mà là hào âm (vạch đứt) gọi là hào Lục ngũ, ở đây là quẻ Sơn Địa
Bác (山地剝).
2/1/2010 Đặng Văn Sinh
2/1/2010
.jpg)
.jpg)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét