Mừng xuân Mậu Tuất
Năm Đinh Dậu chấm dứt vào nửa đêm 15.2.2017 (30 Tết), sự chuyển
giao giữa năm cũ và năm mới được gọi là Giao thừa, năm Mậu Tuất bắt đầu từ
không giờ ngày 16/2/2018 dương lịch - tức ngày mùng 1 tết âm lịch. Khoảnh khắc
chuyển giao giữa năm cũ và năm mới là khoảng thời gian thiêng liêng và ý nghĩa
nhất. Giờ Hoàng đạo ngày Mùng 1 âm lịch: Tý (23-1), Dần (3-5), Mão (5-7), Ngọ
(11-13), Mùi (13-15), Dậu (17-19). Mọi người dành cho nhau những câu chúc tết tốt
đẹp nhất và cầu mong cho năm mới an khang thịnh vượng.
Tuất là chó, con gia súc đứng thứ 11 trong 12 con giáp được
chỉ cho năm tuổi của con người. Thập-Nhị: Dần, Mẹo, Thìn, Tỵ Ngọ, Mùi Thân, Dậu,
Tuất, Hợi, Tý, Sửu. Can-chi: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm,
Quý. Tổ tiên của loài chó Khoa học gọi là: "Canis Familiaris/ Canidae" đều có nguồn gốc thuộc các loại sói rừng: Wolf, Hyänenhund, Mähnenwolf,
Füchse, Schakale, Coyote. Cách đây 7000 năm trước thiên chúa con người bắt chó
rừng mang về thuần hóa thành gia súc (Haustier). Trong các từ ghép Hán Việt
chó được gọi là "cẩu" (狗) hoặc "khuyển" (犬). Thời đó
con người dùng chó để săn bắn, hay kéo xe trên những vùng băng giá. Trong quá trình thuần dưỡng, có thể nói trong những súc vật nuôi trong nhà, chó là người
bạn lâu đời thông minh và trung thành nhất, chính những mối quan hệ thâm giao ấy
nên chó hiểu được tiếng người.
Ngày nay chúng ta thấy rất nhiều giống chó thường nuôi:
Chow-Chow, Collie, Leonberger, Cokerspaniel, Husy, Bernhardiner, Basset Hound,
West Highland White Terrier, Mops, Boxer, Mastiff, Dalmatiner, Afghhane, Deutsch
Kurhaar, Airedaleterrier, Labrador, Balthazar, Dino, Bullstiff, Old English
sheepdog, Siberian husky... Hơn 300 loại chó được tiến hóa, loại chó cao to như
"Great Dane" hay giống chó thật nhỏ bằng con mèo gọi là
"Chilhuahua". Ở Đức giống chó nổi tiếng thông minh, người ta gọi là
chó Cảnh sát hay chó biên phòng "German Shepherd/ Deutscher
Schäferhund". Loại chó này thông minh, giúp Cảnh sát truy tìm ma túy, vũ
khí và tội phạm, các nông trại dùng chó để chăn cừu. Ngoài ra còn có các loại
chó Deutsche Gogge, Deutscher Wolfsspitz được nhiều người ưa thích.Các quốc gia Tây phương, người ta yêu thích chó, họ đặt tên
như: Jackson, Mina, Tina... Họ ôm ấp chó như trẻ con, hôn hít, chăm sóc cẩn thận,
đóng bảo hiểm y tế. Mùa đông may áo cho chó mặc, chó có bộ lông dày và dài nên
họ phải chải lông, cắt tỉa tắm gội, dắt đi khám bệnh chủng ngừa. Ngoài ra có trại
nuôi (Tierheim) săn sóc thú vật vô chủ. Có hội bảo vệ thú vật với khẩu hiệu "quäle
nie ein Tier zum Scherz, dem es fühlt wie du dem Schmerz" nghĩa là đừng
hành hạ một con thú để làm vui, vì nó cũng cảm nhận nỗi đau đớn như mình. Tuần
báo "Ein Herz für Tiere/ một trái tim cho thú vật" hướng dẫn cách
nuôi chó, mèo v.v... Các siêu thị bán thức ăn riêng cho chó mèo. Người La Mã cổ
đại biết dùng chó tham gia chiến đấu, chó cắn vào chân ngựa địch thủ, ngựa bị
đau bỏ chạy. Vào thế kỷ 15, người Tây Ban Nha còn trang bị cho chiến binh chó
những chiếc áo giáp bông. Quân đội Hoa Kỳ, có đội quân khuyển lớn, mang tên từng
đơn vị phục vụ trong chiến tranh, thời chiến tranh Việt Nam, những đàn quân
khuyển nầy đã tìm hầm bí mật, hệ thống địa đạo ở Củ Chi, dù ống thông hơi được
ngụy trang khéo léo dưới gốc cây, ổ mối đất...
Người Việt Nam nuôi mèo để bắt chuột, nuôi chó để giữ nhà, ăn
cơm thừa canh cặn, đôi khi dọn vệ sinh cho em bé. Mỗi quốc gia đều nuôi những
giống chó đặc thù riêng, giống chó Berger thường to con nặng ký, Ở Á Châu, Phi
Châu có chó xoáy nhỏ con. Theo các tài liệu thì giống chó có xoáy trên lưng được
liệt vào danh sách những loài chó tinh khôn, lanh lợi trong việc săn bắn và
trên thế giới chỉ 3 giống chó có xoáy lưng, đó là là chó Phú Quốc, chó xoáy
Thái Lan và chó xoáy Rhodesia Nam Phi. Nguồn gốc chó xoáy, hai nhà vạn vật học
Hoa Kỳ là Merle Wood và Merle Hidinger trong các nghiên cứu về giống chó Thái
Lan (Thai Ridgebacks) đều cho rằng, những cái xoáy lưng từng được ghi nhận chỉ
bắt gặp duy nhất ở giống chó xoáy miền Đông Thái Lan. Chó xoáy Thái Lan được
biết đến nhiều như là "Mah Thai Lung Ahn" Năm 1627 triều đại của Vua
Songtham Ayutthaya, cho rằng giống chó xoáy bản địa Thái có từ lâu đời nhất ở
Đông Nam Á. Loại chó nầy có nhiều màu và mỗi con có một xoáy trên lưng. Giống
TRD (Chó Xoáy Thái) có bộ lông ngắn (Kon San), có xoáy (Lung Ahn), có tai thẳng
(Hoo Tang) và có đuôi cao như lưỡi kiếm (Hang Dab). Kiểu xoáy lớn nhất gọi là
"Bai Pho" giống như lá cây "Bhodi". Ngoài các loại màu lông
đen, trắng, vàng đớm có loại màu xanh da trời và màu đỏ.
Để bảo vệ về giống chó xóay, ở Thái có Hiệp Hội Chó Thái Lan
(DAT= Dog Association of Thailand) nay là Câu Lạc Bộ Cũi Chó Thái Lan (Kennel
Club of Thailand = KCTH). Câu Lạc Bộ Chó Xoáy Thái Lan (TRCUS= Thai Ridgeback
Club of the United States), AKC-FSS (Americam Kennel Clubs Foundation Stock
Service), UKC (TRAC) Thai Ridgeback Association of Canada, và ARBA ở Hoa Kỳ. Ở
cấp bậc quốc tế, giống được chấp nhận bởi FCI và AKU (Asian Kennel Union).
Thời Việt Nam Cộng Hòa có trung tâm huấn luyện quân khuyển,
huấn luyện chó Berger, nơi nầy trở thành một địa danh là Ngã năm chuồng chó ở
Gò Vấp. Ngày nay ở Việt Nam cũng có trung tâm huấn luyện chó đua ở Vũng Tàu, những
đoàn chó đua greyhound với những cái tên chó hết sức hay như: Chiến Phong, Phi
Phụng, Hoàng Gia, Hằng Nga, Phú Long... và trại chăn nuôi chó theo công nghiệp,
trường huấn luyện chó tư nhân…Trường đua chó Vũng Tàu, với hình thức bán vé để phục vụ công
chúng, nhưng thật sự đó là những lần cá cược ăn tiền. Nhiều người giàu nuôi chó
Berger nhập cảng như: New Foundland từ vùng biển Canada, chó săn của Đức,
Great Dane của Đan Mạch... Chó Phú Quốc cũng là loại đang được người nuôi chú ý
hiện nay, có thể bắt nguồn từ giống chó Thai Ridgebacks, trước đây những ngư phủ
Thái đã mang vào đảo Phú Quốc? Giống chó nầy thì xoáy lưng thường là dãy lông mọc
ngược chiều so với phần lông trên mình chó, có hình dáng rất đa dạng có thể là
hình kim, hình mũi tên, yên ngựa, cây đàn, chiếc lá... Dùng từ xoáy lưng chưa
sát nghĩa lắm, vì xoáy lưng có cảm nhận vòng tròn trôn ốc. Đằng này, xoáy lưng
chó Phú Quốc lại chạy thẳng một đường trên sống lưng từ vai đến xương khu với bề
ngang độ 1 - 2 phân. Ngoài xoáy lưng như nói trên, còn có các xoáy ở hai bên cổ,
sau mông. Lông chúng xoáy lại cứng và dài hơn bình thường. Lúc đuổi mồi hoặc gặp
đối thủ mạnh tấn công, ngay lập tức hàng xoáy dựng đứng lên như cái bờm ngựa
khiến chó như to hơn, dữ dằn hơn. Bàn chân của chúng khác với các loại chó khác
là giữa các ngón có một màng thịt như chân vịt giúp chúng bơi lội giỏi như rái.
Hai chân trước hầu hết là 5 ngón, thường có móng đeo ở chân sau, rất thích tắm
biển, nhờ bộ lông mượt ngắn như nhung không có lông măng không bị ướt, lông có
thể nhiều màu khác nhau, đặc tính thuần chủng bản tính rất hoang dã, chúng đặc
biệt thích đào bới. Nếu được nuôi ở những nơi có không gian rộng rãi với sân đất
hoặc đồi núi khiến chó Phú Quốc rất khó thích nghi khi được đưa vào nuôi trong
đất liền. Mỗi khi sinh con, chó thường tự vào rừng đào hang sinh đẻ, đến khi
nào chó con cứng cáp thì cả bầy mới dắt nhau về. Chó Phú Quốc có nhiều đặc tính
nổi bật trong việc giữ nhà, săn chuột, bắt chim... cũng như vóc dáng thanh săn,
mình thon dài cân nặng từ 12 - 18kg, chân cao, bàn chân rộng, ngực nở, bụng
thon, tai đứng đuôi vót như cần câu. Có đầu nhỏ, gọn phù hợp với thân hình
thon, mõm dài vừa phải và thường có màu đen, xương đầu thuộc nhóm đầu dài. Chiều
dài tai trung bình. Mắt chó đa số có màu nâu, một số khá lớn có màu vàng, còn lại
màu đen rất ít. Đa số chó có độ dài mõm vừa, lưỡi chó có đốm hay bớt. Hầu
hết chó có màu đen tuyền, một số khác có thể có ức vàng hay chân và ức đều vàng
hoặc nâu. Nhóm màu này chiếm tỉ lệ cao nhất, có thể săn được thú lớn hơn chúng
rất nhiều như: nai, heo rừng, rắn độc. Chó sủa rất tốt, nhạy cảm với người hay
vật lạ. Ban đêm, chó dễ dàng phát hiện những mục tiêu lạ và không bao giờ buông
tha. Chó rất gần gũi và thân thiện với chủ, dễ làm quen. Đảo Phú Quốc nằm trong
vịnh Thái lan nguồn tài nguyên biển, rừng nguyên sinh phong phú, bãi biển cát
trắng trải dài làm hấp dẫn bước chân du khách đến nghỉ mát, tắm biển. Bên cạnh
đó phát triển vùng nuôi ngọc trai và trại nuôi chó giống, giá bán một chó
con giống tốt 3 tháng tuổi khoảng 300 Euro. Điều lo ngại đảo Phú Quốc chiều
dài 50 km rộng 28 km diện tích 573 km2 từ thị trấn Dương Đông, An Thới tới Gành
dầu, rừng xanh bị phá, chia từng lô để bán, các Cty xây dựng đã và đang tàn phá
đảo quốc vì rừng mất sẽ làm biến đổi khí hậu, môi trường. Trong thiên nhiên,
cây xanh là nguồn trợ lực chính hấp thụ khí carbonic, Phú Quốc sẽ mất dần phong
cảnh đẹp thiên nhiên thuở nào! Dọc theo đường có các quán "Cờ tây, Nai đồng
quê" là những quán nhậu thịt cầy, khác với Tây phương có tên Chili dog,
Hot dog nhưng họ không bao giờ giết chó bán thịt. Nếu người Việt không bảo vệ
chó Phú Quốc, rồi một ngày nào đó chó xoáy sẽ mất dần! bởi nhiều người nghiện
thịt chó từng nói:
Sống trên đời, không ăn miếng dồi chó
Chết xuống âm phủ, đâu có chó mà ăn"
Các quốc gia ở Á Châu ăn thịt chó nhiều nhất là: Tàu, Đại Hàn
và Việt Nam. Nhưng trong thời gian qua người dân ngày càng không muốn ăn thịt
chó, đặc biệt là giới trẻ. Tổ chức Nhân đạo Thế giới (Humane Society
International) kêu gọi mọi người không nên ăn thịt chó.
Chó trong thi ca
Trong văn chương bình dân Việt Nam thường nhắc đến chó và người
ta gọi con chó lông đen là chó mực, chó có nhiều đóm lông gọi là chó đóm, chó
vàng, chó vện. Chó là gia súc thân thiết gắn bó thủy chung, với con
người, những đức tính của chó được tôn vinh, thậm chí có nơi chó được thờ cúng
tại các Đền thờ, Miếu, chó rất trung thành với chủ dù chủ nghèo ăn uống thiếu
nhưng nó không bao giờ bỏ nhà đi hoang, câu châm ngôn Hán Việt đã đi sâu
vào tâm thức của chúng ta "Khuyển Mã tri tình" qua tục ngữ, ca dao
Con không chê cha mẹ khó
Chó không chê chủ nghèo.Chó ngoan và trung thành, nhưng đề phòng chó mèo ăn vụng
"chó treo mèo đậy" đôi lúc cũng bị vạ lây như trường hợp con mèo leo
trèo làm bể nồi con chó bị vạ
Con mèo làm bể nồi rang
Con chó chạy lại mà mang lấy đòn
Chỉ những thói quen của chó,
Chơi với chó, chó liếm mặt
Chó nào chó sửa chỗ không
Chẳng thằng ăn trộm, cũng ông ăn mày
Chó giữ nhà, gà gáy trống canh
Chó gặm xương, mèo liếm chảo
Chó liền da, gà liền xương
Cò bay thẳng cánh, chó chạy cong đuôi
Bực mình con chó nhỏ sủa dai
Sủa nguyệt lâu đài, sủa bóng trăng lu
Làm người thì khó, làm chó thì dễ
Chó giữ nhà, gà gáy sáng
Chó dữ cắn càn, Hàm chó vó ngựa
Về nội dung các câu tục ngữ về con chó, dân gian đã đúc kết
được nhiều kinh nghiệm về sinh hoạt vật chất và tinh thần trong đời sống nông
nghiệp xem thời tiết như như xem ráng mây trời:
Ráng mỡ gà thì gió, ráng mỡ chó thì mưa,
Chó khom lưng vãi cải, chó le lãi vãi mè
Thời tiết lạnh vãi cải, thời tiết đầu hè, nóng, chó le lưỡi
Bán gà tránh trời gió, bán chó tránh trời mưa.
Về kinh nghiệm trong ứng xử, giao tiếp bởi chó là loài vật dữ,
hay cắn nên người phải dè chừng đừng để chó dữ mất láng giềng. Chó dữ được ví với
bọn gian ác cho nên bọn ấy mà chết cũng như chó chết và chó chết hết cắn hay
chó chết hết chuyện... Nhưng với con người làm điều không tốt thì chết để tiếng
xấu muôn đời "cọp chết để da, người ta chết để tiếng".
Mua gian, bán lận như ngày nay ở Việt Nam như hàng nhái, hàng
giả
Treo đầu dê, bán thịt chó.
Đôi lúc dùng để chỉ sự may mắn hiếm hoi của những kẻ bất tài,
không có học thiếu độ đức nhờ COCC, có lý lịch đỏ được làm lớn thuộc loại
Chó ngáp phải ruồi.
Chó cậy gần nhà, gà cậy gần chuồng
Giai thoại Ông Ích Khiêm về chó, sau khi vua Tự Đức
(1829-1883) băng hà, triều đình rối loạn vua kế vị còn nhỏ, các quan đại thần
vì quyền lợi riêng không lo việc nước. Ông bực mình bèn làm tiệc mời các quan tới
dự. Bàn trên cỗ dưới các món ăn đều bằng thịt chó. Lúc vào tiệc, nhiều quan
không quen ăn thịt chó, hỏi có món nào khác không? ông trả lời:
- Bẩm, hôm nay trên dưới toàn là chó cả
Tiệc xong, các quan gọi nước mãi không thấy người nhà mang nước
cho khách, vì ông dặn trước đừng đưa nước, các quan khát nước, khô cổ vì rượu.
Một lúc lâu, người nhà đến bàn tiệc, ông quát tháo
- Lũ chúng bay đứa lớn, đứa nhỏ ăn hại cơm trời, chẳng biết
việc nước là chi cả?
Các quan tham dự buổi tiệc biết bị chửi khéo, ra về trong
lòng mỗi người một suy tư, thương, ghét theo thế thái nhân tình, Ông Ích Khiêm
cũng đã lấy thịt chó để răn đời. Xã hội Việt Nam ngày nay còn tệ hơn xưa, dù thế
kỷ 21 rồi nhưng dân tộc Việt Nam vẫn còn lạc hậu, nhiều người còn nghèo đói,
dân trí thì thấp kém, nhân quyền, và dân quyền không được tôn trọng. Nhà cầm
quyền thì tham nhũng hối lộ, bè phái tranh giành quyền lực, đấu đá nhau để vinh
thân phì gia không lo cho dân? Vay tiền nợ các ngân hàng thế giới trả cho đến đời
cháu chít không xong! Theo tạp chí The Economist nêu con số nợ công của Việt
Nam vào ngày 16/7/2017 là hơn $94 tỉ. Mỗi tháng Việt Nam phải trả nước ngoài hơn
1 tỉ USD.
Trong ngôn ngữ Đức cũng có những câu nói về
chó: "Hund, die bellen, beissen nicht" chó sủa chó không cắn,
"der Grosse Hund, der Kleine Hund" để gọi chòm sao Đại thiên lang, Tiểu
thiên lang; "ein feiner Hund" một người đáng tin cậy, nhưng ngược lại
"er ist ein krummer Hund "một kẻ đáng nghi ngờ, "Die Hunde
bellen, aber karawane zieht weiter" chó sủa thì sủa, đoàn Lữ hành cứ đi...
Đôi khi nghe người ta chửi "đồ chó mất dạy, ngu như chó", nhưng không ai chửi "đồ chó phản bội". Bởi con chó không bao
giờ phản bội. Trung thành là một đức tính cao quý của con người, nhưng kẻ tiểu
nhân thường không có đức tính đó. Bản tính của con chó rất trung thành, bất di
bất dịch. Đến Tokyo du khách đi Subway đến nhà ga Shibuya, thuộc vùng Tây
Nam Tokyo. Shibuya là trung tâm thương mại và giải trí lớn, cũng là địa danh nổi
tiếng với chuyện con chó Hachiko giống Akita của Nhật. Giáo sư Hidesaburo Ueno
nuôi, người ta thường thấy hai "thầy trò" cùng nhau đến nhà ga vào mỗi
sáng, sau đó giáo sư lên tàu đi làm còn Hachiko lặng lẽ tìm một chỗ trước quảng
trường của nhà ga nằm đợi cho đến khi ông chủ đi làm về, thường là vào chiều muộn.
Tháng 5/1925, ông chủ của Hachiko bị nhồi máu đột ngột qua đời, Hachiko vẫn
theo lệ đó trong suốt 9 năm, 9 tháng 15 ngày (1925-1935), Hachiko vẫn kiên nhẫn
ngày qua ngày ngồi chờ đón ông chủ! Người Nhật cảm động với tấm lòng trung
thành của nó nên sau khi Hachiko chết, năm 1948 nhờ nhà điêu khắc nổi tiếng
Ando Teru đúc tượng đồng chó Hachiko dựng ngay ở cửa ga Shibuya. Người Đức
gọi Hackiko "treuen Hundes/ con chó trung thành", du khách đi
qua đều dừng chân trước tượng chó để suy ngẫm cuộc đời và tình người. 93 năm
(1925-2018) trôi qua, nhưng biểu tượng Hachiko vẫn luôn là nguồn cảm hứng rung
động hàng triệu trái tim trên toàn thế giới. Năm 2009, Hollywood cũng làm
một bộ phim về Hachiko, có tựa đề A Dog's Tale và Richard Gere đã vào vai nhân
vật Hidesaburo Ueno.
Chó không bao giờ bỏ chủ, nếu chủ gặp gian nguy, chó bao giờ
cũng liều mình cứu chủ. Vì chủ, nhiều con chó đã xả thân. Khi chủ chết, nhiều
con chó ra mộ nhịn ăn chết theo chủ. Người trồng hoa, cắt cỏ ở nghiã trang
Munich, ngạc nhiên thấy con chó, nằm bên ngôi mộ đang xây, nhiều ngày không ăn
uống, ông ta báo Cảnh sát đến mang nó vào trại nuôi dưỡng, chó đáng yêu trung
thành với chủ, được nhiều người giàu nợp đơn xin nó về nhà. Có thể chó hiểu được
tiếng người, trước 1975 tôi về Đà Nẵng sau nhiều năm xa nhà, nhưng con chó
tên Salem gặp tôi rất mừng quanh quẩn bên tôi suốt ngày, buổi chiều trước khi
ra đi tôi ôm nó và nói "Salem ở nhà ngoan nhé đừng ra đường bị xe
cán". Tôi thấy cặp mắt nó buồn, thời đó không có nạn trộm chó như ngày nay
từ thành phố đến nhà quê thường xảy ra nạn mất chó, kẻ bắt trộm chó bị nguời ta
đánh chết, mạng người thua một con chó.
Đời sống tập tính
Đời sống tập tính của chó có những đặc thù, mỗi khi ngủ,
nó dán tai xuống đất, bởi mặt đất truyền âm thanh vừa nhanh hơn không khí vừa
rõ ràng hơn, chỉ cần nghe thấy tiếng động gì là chó tỉnh ngay lập tức; con
người có độ thính tại được tính khoản chừng 2000 - 4000 Hz, ngược lại chó tần số
của sóng âm thanh như cường độ hơn gấp đôi 8000 Hz rất thính, chúng có thể nhận
biết được 35.000 âm rung chỉ trong một giây. Loài chó thường có một nỗi sợ hãi của
tiếng ồn lớn, tiếng súng nổ, pháo, giông bão và tiếng ồn lớn khác. Nó thường chạy
trốn dưới ghế, bàn và những nơi có mái che để nằm.
Khứu giác của chúng cũng rất thính như tai. Chó có khứu giác
rất nhạy cảm, cấu tạo mũi chó phức tạp hơn nhiều so với mũi những loài động vật
khác. Bộ phận để phân biệt các mùi vị của nó cũng đặc biệt lớn. Trong xoang mũi
có nhiều nếp nhăn, bên trên có một màng nhầy, niêm mạc trên thường xuyên tiết
ra chất dịch nhầy làm ướt các tế bào khứu giác này. Nhờ đó, chúng có thể đưa
các loại mùi vị từ thần kinh khứu giác lên đại não khiến khứu giác của chó đặc
biệt nhạy cảm,có thể đánh hơi mùi hương pheromone của bạn tình trong vòng 3km… hệ thống khứu giác thứ hai trong chiếc mũi rất nhạy của chó, có tên gọi là lá
mía (jacobson's organ). Bộ phận này chuyên về giao tiếp hóa học và không dùng để
ngửi các mùi khác, nhưng chó rất kỵ tiêu bột.
Thị giác của chó có thể nhìn vào ban đêm tốt hơn người rất
nhiều vì tế bào võng mạc mắt của chó hội tụ cả hai loại ánh sáng rực rỡ ban
ngày và lờ mờ của đêm tối. Đây là yếu tố giúp chó có thể săn mồi và bảo vệ
tốt vào ban đêm. Mắt chó có 3 mí, khi không cần thiết chỉ đóng một mí chắn bụi
mà vẫn không ảnh hưởng tới vấn đề nhìn, nó không cần quay đầu có thể đảo mắt về
các phía.
Về sinh lý của loài chó khác những con vật khác, theo tài liệu
giải thích rõ về sự giao phối của chó. Chó đực tiếng Anh gọi là chó (dog), con
cái gọi là (bitch) và chó nhỏ gọi là chó con (puppies hoặc pups)... Sự giao phối
được cho phép bởi chó cái chỉ trong thời kỳ phát dục (estrus/ động đực). Thời kỳ
phát dục trong hai hoặc ba tuần lễ và xuất hiện chừng mực trong khoảng thời
gian sáu tháng (1) Thời gian mang thai trung bình của chó kéo dài khoảng
60 đến 62 ngày, có thể sớm hơn hoặc kéo dài đến 65 ngày. Lúc mới ra đời, chó
con không có răng nhưng chỉ sau 4 tuần tuổi có thể có 28 chiếc răng. Giống như
tất cả các động vật có vú lúc trưởng thành là 42 cái răng. Chó có tuổi thọ từ
10 đến 13 năm ngày nó ngủ từ 12 đến 14 tiếng nhưng rất tỉnh thức. Lúc chó ngủ
hay đang ăn không được nựng nịu, nó có thể phản ứng tự vệ cắn người chưa quen.
Mỗi lúc tìm chỗ nằm hoặc ngủ, chó thường đi vòng vòng quanh
là thói quen này cũng giúp chó kiểm tra lại độ an toàn của chỗ ngủ. Đi xa chó
thường đái dọc theo đường với mục đích đánh dấu đoạn đường nó đi qua, lúc trở về
có thể ngủi được mùi nước tiểu của nó để trở không bị lạc đường.
Thảo dược có tên chó
Loại cây có dược tính làm thuốc tên là Chó đẻ lá răng cưa
đông y gọi là Hy Thiêm, (cùng loại nhưng nhiều tên khác như: Cỏ dĩ, Cổ bà a,
Chó đẻ hoa vàng, Cúc dính, Nụ ào rià, Cứt lợn) Người Trung Hoa gọi Diệp Hạ
Châu, Cambodia gọi Park Phle, Laos gọi Klao Ham Loại cây nầy mọc ở miền nhiệt đới,
cao khoảng 40, 50 cm. Được dùng chữa viêm gan, đau mỏi cơ, xương, đau lưng, đầu
gối, tê dại tay chân, đầy bụng, chán ăn hay bệnh thấp nhiệt lở loét. Cây chó đẻ
mọc hoang nhiều ở vùng trung du và miền núi, được thu hái vào mùa hè, chặt nhỏ
thành từng đoạn từ 3- 5 cm, rửa sạch phơi khô. Một số bài thuốc cụ thể:
Chữa phong thấp lở loét: Hy thiêm 15 g, cẩu tích 8 g, cốt
toái bổ 10 g, rễ gấc 6 g. Dùng sắc uống hằng ngày, mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 40-
50 ml. Uống 10- 20 ngày liền.
Chữa tay chân tê dại: Hy thiêm 1.000 g, rượu trắng 1.000 ml,
mật mía 30 g. Hy thiêm băm nhỏ, mật quấy đều tan trong rượu. Lấy một phần rượu
mật tẩm vào Hy thiêm trộn đều, đem sao trên lửa nhỏ cho khô rồi lại tiếp tục tẩm
rượu mật đem sao. Làm như vậy 9 lần, đem tán nhỏ hy thiêm thành bột mịn, dùng
phần rượu mật còn lại trộn đều, đem viên thành từng viên nhỏ, uống ngày 3 lần,
mỗi lần 15 viên uống với nước sôi nguội. (tôi chỉ tham khảo theo tài liệu, vấn
đề trị bệnh phải cần hỏi các thầy Đông Y). Những trẻ con sinh năm Mậu Tuất sẽ
có mệnh ngũ hành là Mộc - Bình Địa Mộc (cây mọc đất bằng). Tết Nguyên đán
2018 rơi vào thứ Sáu, hai ngày cuối tuần, ở Hải ngoại con cháu có thời gian về
đoàn tụ vui mừng ngày Tết cổ truyền hướng về quê hương.
Năm con gà gây nên thiên tai bảo lụt, cháy rừng động đất khắp
nơi trên thế giới. Hy vọng năm mới cầm tinh con chó, đời sống nhân loại đến với
nhau trong tình thương, hòa bình, thịnh vượng và được dồi dào sức khoẻ con cháu
thành đạt trên mọi lảnh vực. Vui Xuân nhưng không quên nghiêng mình tưởng niệm
các chiến hữu Quân, Dân, Cán Chính, Cảnh Sát Quốc Gia đã vị quốc vong thân và
hàng trăm ngàn đồng hương đã bỏ mình trên đường tìm tự do.
Mời độc giả xem phim con chó Hachiko trung thành với chủ rất
hay và cảm động.
http://bit.ly/2i2U7EP
Tài liệu tham khảo:
Universal Lexikon.
Ein Herz für Tiere.
chó xoay Thái (www.thairidbackdog.com).
chó xoáy Châu Phi (www.dogbreedinfo.com).
Nguyễn Quý Đại
Nguyễn Quý Đại






Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét