Viện bảo tàng J. Paul Getty
Nếu nước Pháp có Viện Bảo Tàng Nghệ thuật Louvre, thì
California của nước Hoa Kỳ có Viện Bảo tàng Nghệ thuật J.Paul Getty, là một kiến
trúc của J. Paul Getty Trust. Ở kích thước nhỏ hơn Louvre, nhưng Viện Bảo tàng
Nghệ thuật JP Getty mang tầm cở một trong những viện bảo tàng lớn của xứ Mỹ, nhất
là của những tiểu bang miền tây Hoa Kỳ. Getty lưu trữ các tác phẩm nghệ thuật
Miền Tây có từ thời kỳ Trung Cổ cho đến giai đoạn Hiện Ðại. Khoảng 1,3 triệu du
khách thăm viếng mỗi năm khiến cho Getty trở thành một trong những viện bảo
tàng được du khách thập phương đổ về đây xem tranh nghệ thuật nhiều nhất tại
Hoa Kỳ.
Bảo tàng Getty rộng lớn, gồm 9 tòa nhà.Nếu so với các viện bảo tàng khác trên thế giới thì Getty
Center thuộc về loại nhỏ về phương diện các bộ sưu tầm, tuổi tác, và kích thước.
Nhưng về nghệ thuật kiến trúc của tòa nhà thì kiến trúc sư Richard Meier đã tạo
nên một kiệt tác nhân loại khi sử dụng đá travertine, kính và nhôm trong 13 năm
để tạo nên một công trình xây cất rất mỹ thuật.
Bảo Tàng Viện J. Paul Getty hay còn gọi tắt là Viện Bảo Tàng
Getty, hay ngắn hơn "Getty", ở thuở ban đầu chỉ là một ngôi biệt thự
mang phong cách La Mã ở vùng biển yên bình Malibu, nơi trưng bày bộ sưu tập sở
hữu cá nhân của nhà tỉ phú trong ngành dầu. Getty là, theo đúng nghĩa, một bảo
tàng nghệ thuật ở California nằm trên hai cơ sở: Trung tâm Getty (tọa lạc ờ
vùng Santa Monica có trường đại học UCLA, vùng Beverly Hills, Brentwood,
Westwood, Mulholland Drive,...) và Getty Villa (Malibu), J. Paul Getty là một
không gian lý tưởng cho các bộ sưu tập (collection of arts) đặc trưng nghệ thuật
phương Tây từ thời Trung cổ cho đến nay. Vị trí thứ hai của hệ thống Bảo tàng,
Getty Villa, nằm trong khu Pacific Palisades, vùng biển hữu tình Malibu, cũng
là một nơi đáng chú ý với các tác phẩm trưng bày nghệ thuật có từ thời cổ đại
Hy Lạp, La Mã, và Etruria. Hai cơ sở của hệ thống JP Getty, Santa Monica và
Malibu sách nhau khoảng 20 miles, lái xe men theo Pacific Coast Highway dọc hai
bờ biển trứ danh của Nam Cali mát rượi tâm tư vào mùa thu tháng mười, thời gian
không lâu chừng khoảng 15 phút phóng xe ô tô con.
Anh Phạm Lưu Ðạt vốn mê âm nhạc cổ điển, anh sử dụng guitar
và violon, anh thích thú với kịch nghệ opera, và nhất là có đam mê xem tranh hội
họa nghệ thuật. Getty có nhiều khi mượn hay mua tranh từ các nơi khác về, như từ
Âu châu,... Nếu chúng ta xem tranh online, thì không thỏa tính hiếu kỳ, do đó
nhiều du khách muốn xem tận mắt tranh của những họa sĩ như Monet, Manet, Degas,
Renoir, Cézanne, Seurat, Sisley, Gauguin hay Van Gogh,... Nhà văn sinh hoạt
trong nhóm NATV, Karen Trịnh Thanh Thủy, khi học major business tại đại học,
nhưng cô lấy thêm các lớp hội họa, bởi vì cô muốn viết chuyên đề về phê bình
hay tham luận về tranh hội họa, cô vốn mê xem tranh nghệ thuật. Trong Hội NATV
còn có họa sĩ Lưu Anh Tuấn, người mê tranh hơn xơi cơm, khi vẽ tranh chị phu
nhân Mindy Lưu cho biết anh sút vài pounds là chuyện thuờng, bởi vì anh bỏ ăn
trưa, hay quên luôn cử ăn chiều. Hội trưởng Chris Chi thì mê bộ môn nhiếp ảnh,
anh đề nghị tháng 10 mùa thu Hội NATV sẽ tổ chức thăm viếng Bảo Tàng Viện JP
Getty vùng Santa Monica trước, cơ sở Getty Villa ở Malibu sẽ thăm bận sau, sang
năm 2016. Bên ngoài xem tranh nghệ thuật, hội viên NATV có thể chụp ảnh ở các
vườn hoa mỹ miều xung quanh Bảo tàng viện, rồi ăn trưa ở picnic areas. Getty
không thu vé vô cửa nhưng lại thu lệ phí đậu xe, 10 đô Obama cho mỗi xe. Họa sĩ
Lưu Anh Tuấn, NAG Lý Thanh Tùng và NAG Chris Trần vác 3 chiếc van chờ lối
"sardine pack" khoảng 20 người vừa vui, vừa đỡ lái xe. Các xe khác
nên "fully packed up". Nhà người viết đến Getty Center có lẽ gần nhất,
15 phút lái xe. Anh nghệ sĩ web designer Lưu Ðạt hẹn pick up cho hitchhike. Ở
điểm hẹn OC các xe địa phương nên pick up thân hữu lên xe cùng đi. Hy vọng quý
anh chị Lê Văn Khoa và chị Ngọc Hà, NV. Trịnh Thanh Thủy, Nguyễn Huy Quang +
NV. MÐHT, Nguyễn Bá Thảo và chị Hảo, Nguyễn Ðình Hải và chị Liên, Hồng Tước,
Peter Morita, Dương Viết Ðiền, Nghiêm Tú Lan, Quế Hương, Jadou Nguyễn, Ngọc
Long, Như Nguyệt, Băng Tâm, Khánh Lan, Mạnh Bổng, Thụy Vy,... sẽ tham gia du ngoạn
JP Getty mùa thu tháng 10 này. Phạm Lưu Ðạt là người du lịch Âu châu, Bắc Mỹ và
Á châu thật nhiều lần. Từ khi anh gia nhập Hội NATV, anh đề nghị nên tổ chức
chung vui đi du ngoạn nhóm và đi thăm bạn bè đau yếu như NS. Lam Phương, chị Lê
Trọng Nguyễn Nga, NV. MÐHT,... và chuyền cruise Sóng Phương Nam có GS. Lưu
Trung Khảo và cô Kim Anh hiện diện. GS. Khảo trải qua những lúc đau yếu, để
thay đổi gió Ensenada hay phong thủy Riviera Maya (Yucatán coastlines) biết đâu
chả mấy chốc thầy như ông Arnold Schwarzenegger thì sao nhỉ?
Trở lại chủ đề, trụ sở Getty Center được thiết kế bởi kiến
trúc sư Richard Meier là khuôn viên rộng 750 mẫu ở sườn đồi núi Santa Monica.
Getty Center là nơi trưng bày bộ sưu tập nghệ thuật khổng lồ trong 4 gian phòng
triển lãm nhưng cũng chỉ chiếm một phần nhỏ của diện tích chính. Tổng cộng khu
vực này gồm cả thảy 9 tòa nhà. Công trình được hoàn tất năm 1997 với chi phí
lên đến 1,3 tỉ mỹ kim hoàn toàn do quỹ từ thiện của cố tỉ phú J. Paul Getty tài
trợ. Vị trí thứ hai Getty Villa cũng là nơi nên chúng ta ghé mắt qua xem, nó là
một Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật theo phong cách cổ La Mã ở Malibu, California.
Trung tâm GettyVị trí đầu là Trung tâm Getty vốn có một lịch sử thật đáng
khâm phục về lòng từ thiện của một danh nhân thế giới. Trung tâm được sáng lập
do lòng say mê và yêu mến nghệ thuật của ông Jean Paul Getty, một tỉ phú về
ngành dầu kỹ nghệ. Theo ông, nghệ thuật có ảnh hưởng rầt nhiều đến đời sống
nhân loại, hay đến nền văn minh của xã hội, nên để giúp xã hội phát triển, theo
hướng cao đẹp chân thiện mỹ, do đó ông quyết tâm đem nghệ thuật giúp cho quần
chúng dù là người giàu cũng như nghèo đều có cơ hội đồng đều chiêm ngưỡng, học
hỏi từ các kiệt tác nghệ thuật của thế giới. Do vậy các cơ sở Getty không thu
vé vô cửa của du khách, mà chỉ thu lệ phí chỗ đậu xe, cho phần nào trang trải
những phí tổn điều hành cơ sở. Ông bắt đầu sáng lập Bảo Tàng Viện J. Paul Getty
Museum vào năm 1953, một bảo tàng ban sơ rất nhỏ bé, nằm trong lâu đài của ông
tại Malibu. Vào những năm đầu bảo tàng viện là những sưu tập những thứ đồ cổ của
Hy Lạp và La Mã (Hy La), các đồ trang trí nội thất của xứ Pháp từ thế kỷ 18, và
những bức tranh hội họa nổi tiếng thế giới thời Trung Cổ. Sau này bên cạnh các
đồ sưu tầm là lối kiến trúc kiểu Hy La thời Trung cổ cùng với khu vườn trang
trí đầy tính nghệ thuật cỗ đìển của các vua chúa thời xa xưa, ông J. Paul Getty
đã xây dựng được một một công trình đóng góp rất lớn về lãnh vực nghệ thuật phục
vụ cho nhân loại.
Khi ông Getty qua đời, tài sản ông được thực hiện theo di
chúc của ông để lại, tức được sung vào công quỹ Getty, sau đó Nhóm quản trị
Getty tìm cách để cống hiến thêm vào nghệ thuật bằng cách xây dựng và phát triển
bảo tàng viện và đưa ra thêm hàng loạt các chương trình mới mẻ khác. Trung tâm
Getty được đưa vào kế hoạch xây dựng vào thời kỳ thập niên 1980, khi một phần bất
động sản tại vùng Brentwood thuộc thành phố Los Angeles được nhóm quản trị quỹ
JP Getty mua lại và giao cho công ty kiến trúc của Richard Meier & Partners
xây cất. Năm 1997, Trung tâm Getty mở rộng cửa đón chào khách thập phương và
khách địa phương, giá vào cửa, hihi... như đã nói hoàn toàn miễn phí. Nên nhớ Bảo
tàng viện Louvre Paris của Pháp thu vé vào cửa là 15 €uros cho mỗi du khách hay
xấp xỉ 18 đô xanh Obama. Có lẽ vì lý do này mà theo các bảng thống kê, cơ sở bảo
tàng Getty tại Los Angeles, tiểu bang nắng ấm quanh năm Callifornia có hơn một
triệu du khách tìm đến để viếng thăm hằng năm và là một trong những viện bảo
tàng thu hút du khách nhiều nhất tại Hoa Kỳ, cũng như ở Bắc Mỹ châu. Nhóm anh
chị em Hội NATV Nam Cali lại ở gần hệ thống Bảo Tàng Viện JP Getty, mà hong đi
thăm viếng 2 cơ ngơi có những kiệt tác nghệ thuật quý báu này, thì uổng phí của
giời quá sá!.
Văn hóa Hy La cổ đại thuở 40 TCNViện bảo tàng J. Paul Getty là một trong những viện chuyên về
nghiên cứu hàng đầu trong lãnh vực nghệ thuật (có sách ghi nhận tên Viện Nghiên
cứu Getty). Viện bảo tàng này được khai trương vào ngày 16/12/1997, do Hội
J.Paul Getty làm chủ và quản trị. Getty là một bảo tàng viện có nhiều họa phẩm
đặc biệt nhất trong các viện bảo tàng nghệ thuật trên hoàn vũ, bao gồm các tác
phẩm của các danh họa Van Gogh, Monet, Manet, Renoir, Cézanne,... nhờ vào ban
quản trị JP Getty bỏ tiền ra mua lại các họa phẩm giá trị làm nổi bật tên tuổi
của Viện J. Paul Getty. Nói về cấu trúc của viện bảo tàng thì chính nó phản ảnh
như một công trình nghệ thuật mang nét đẹp trong và ngoài thực sự. Thật vậy,
Trung tâm Getty được thiết kế theo phong cách cấu trúc nổi tiếng của thế giới.
Có lẽ yếu tố quan trọng nhất của các Trung Tâm Getty là địa thế trên đỉnh cao của
dãy núi hùng vĩ Santa Monica hay bờ biển núí đồi Malibu xinh đẹp. Từ các khu
này, du khách có thể ngắm nhìn bức tranh toàn diện của thành phố Los Angeles,
đưa mắt hướng về bờ biển Thái Bình Dương nơi có nước Việt Nam ta, xoay lại hướng
tây bắc là cả một thung lũng vĩ đại San Fernando Valley, phía bờ đông là các
dãy núi San Gabriel của thiên nhiên đẹp mắt, hãy kể thêm chạy xe hóng mát ban
chiều trên con lộ hữu tình PCH men theo hai bờ biển Santa Monica và biển
Malibu, những bờ biển California đẹp tuyệt vời. Chưa hết, đệm thêm tí ti văn
chương tả cảnh trí nhé, nào những căn biệt thự với lối kiến trúc độc đáo thời đại
Hy La làm nổi bật nét tranh sơn dã thiên nhiên của vùng núi cùng với sự tinh xảo,
đặc sắc của nghệ thuật và văn hóa cổ đại thuở Hy La, đã chìm vào dĩ vãng xa xăm
đối với thiên niên kỷ 21 của chúng ta. Ôn lại ngày trước với văn hóa Hy La cổ đại
thuở 40 TCN, có các đế chế hay những danh nhân như vua Julius Caesar, nữ hoàng
Cleopartra, vua Pharaoh, vua Ptolemy,... nay còn đâu hay chỉ còn "dấu xưa
xe ngựa hồn thu thảo" trên đỉnh cao Jean Paul Getty?.
Nhìn chung trên hoàn vũ, chúng ta có thể kể ra 9 viện bảo
tàng nghệ thuật hàng đầu trên thế giới như sau:
1/ Viện bảo tàng Louvre, Paris, Pháp
2/ Bảo tàng Vatican, Rome, Ý
3/ Bảo tàng nghệ thuật Metropolitan, New York, Mỹ
4/ Trung tâm J.Paul Getty, Los Angles, California, Mỹ
5/ Viện bảo tàng D'orsay, Paris, Pháp
6/ Phòng trưng bày nghệ thuật Uffizi, Florence, Ý
7/ Viện nghiên cứu nghệ thuật Chicago, Illinois, Mỹ
8/ Thánh địa Mecca đương đại: Viện bảo tàng Tate, London, Anh
9/ Viện bảo tàng Prado, Madrid, Tây Ba Nha.
Xét qua 9 viện bảo tàng nghệ thuật hàng đầu trên thế giới, xứ
Pháp chiếm 2, Ý chiếm 2, nước Mỹ sinh sau đẻ muộn màng, the youngest baby,
nhưng chiếm 3, có lẽ "mạnh nhờ gạo bạo vì tiền", có tiền mua tiên,
mua tranh đâu phải là khó nhỉ? Trung tâm J. Paul Getty, Los Angles, California,
của xứ Mỹ do tổ hợp JP Getty luôn luôn vươn lên trong phạm vi tranh nghệ thuật
như ước mơ của vị tổ sáng lập tên Jean Paul Getty (sinh ngày 15 tháng 12, 1892
- mất ngày 6 tháng 6, 1976). Theo Sách Kỷ Lục Thế Giới Guinness năm 1966 thì
ông là người (cá nhân) giàu nhất thế giới. Năm ấy tài sản của ông trị giá $1.2
tỉ mỹ kim, đến năm vừa qua (2014) thì tài sản của quỹ JP Getty lên đến $8.7 tỉ
mỹ kim. Từ công ty chính Getty Oil Company, qua nhiều doanh vụ mua bán công ty
Lukoil mua lại và cho ra nhãn hiệu dầu xe GPM (Getty Petroleum Marketing), rồi
lại qua tay công ty Veedol chủ thương hiệu dầu xe Castrol. Rồi Texaco mua cả
Getty Oil (Los Angeles, California), Texaco cho ra thương hiệu Pennzoil. Bạn đã
từng đổ nhớt xe, bóng hình ông JP Getty lãng vãng quanh xe mình đấy, hihi… à,
thì ra vậy.
Hẹn nhau mùa thu tiết tháng 10 mát mẻ man mác tâm tư khi lá rụng
nhiều ngoài đường và trên không có những đám mây bàng bạc, xin hẹn gặp gỡ buổi
lunch dịp Autumn picnic của Hội NATV trên đỉnh cao Jean Paul Getty nhé!
Bye-bye...
Xem link JP Getty Museum, Los Angeles:Bảo Tàng Viện J. Paul Getty Museum được thành lập vào năm
1953, một bảo tàng bé nhỏ, nằm trong lâu đài của ông Paul Gett tại Malibu.
Trần Việt HảiTheo http://chimviet.free.fr/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét