Huyền Trân Công Chúa
Mở
Các nhà viết sử ngày xưa rất kiệm lời. Câu chuyện Công Chúa
Huyền Trân chỉ có mấy dòng như thế này:
"Năm Tân Sửu (1301) Thái Thượng Hoàng Trần Nhân
Tông đi sang Chiêm Thành xem phong cảnh có ước gả Công Chúa Huyền Trân cho Chế
Mân. Được ít lâu Chế Mân cho người đưa vàng bạc và sản vật quý hiếm sang cống
và xin cưới. Triều thần có nhiều người không thuận. Chế Mân lại xin dâng châu Ô
và châu Rí làm lễ cưới, bấy giờ vua Anh Tông mới quyết ý thuận gả. Đến tháng
sáu năm Bính Ngọ (1306) cho công chúa về Chiêm Thành. Chưa được một năm, Chế
Mân mất, mà theo tục Chiêm thành vua chết thì hậu phải chết
theo. Anh Tông được tin ấy sai Trần Khắc Chung giả mượn tiếng vào thăm để cứu
công chúa . Nhân đó Khắc Chung cùng nàng tư thông trên biển"
Đọc những dòng trên tôi cứ trăn trở mãi: vì sao một vì vua
anh minh và nhân hậu như Trần Nhân Tông lại đem con gái yêu của
mình gả bán cho Chế Mân? Trần Khắc Chung là ai mà sau khi cứu được
công chúa lại cùng nàng tư tình trên biển gần cả năm mới
về ? Và Huyền Trân, một trong ba nàng công chúa Việt Nam có số phận
nghiệt ngã ( hai nàng kia là Mị Châu và Ngọc Hân ) đã đi vào lịch sử như
một người có công lớn sao vẫn bị hậu thế mỉa mai ? !
“ Hai châu Ô Rí vuông nghìn dặm
Một gái Huyền Trân đáng mấy mươi !”
Chính vì muốn tìm hiểu những vấn nạn nói trên ,
cùng với lòng yêu thương và cả căm giận, tôi viết nên tập sách nhỏ này. Tôi
không có ý viết lại lịch sử, điều ấy là không thể được. Nước Chiêm bé nhỏ đã
không còn bên cạnh một nước Việt hùng mạnh. Sự khôn lanh lọc lõi đă
đánh gục sự chân thật đôi lúc gần như dại khờ!
Quê tôi gần thành Đồ Bàn. Cái kinh đô đã từng in dấu chân của
Huyền Trân qua bao cuộc biển dâu giờ chỉ còn lại một bờ thành cũ bằng đất và
tháp Cánh Tiên. Ngọn tháp đẹp nhất trong các ngọn tháp của xứ Chămpa, vẫn đứng
sừng sững cùng với thời gian. Phải chăng vì có bóng dáng của Huyền Trân nên nó
vẫn sáng long lanh như một khối ngọc khổng lồ. Ngọn tháp đẹp đến nỗi
dù ở xa tận xứ Trầm Hương này, tôi vẫn thấy nó chiếu sáng từng đêm. Đó là cái Đẹp
đã cứu rỗi cả một dân tộc.
Với cuốn sách nhỏ này, trước hết tôi muốn dâng tặng quê hương
tôi, một nơi rất vinh hạnh có được hai người con dâu nổi tiếng là Huyền Trân và
Ngọc Hân.
Tôi cũng xin tặng một người con dâu khác của đất Bình Định mà
ngẫu nhiên tên nàng là Huyền Chiêu và các con của nàng.
Sau cùng, tôi xin tặng những người học trò cũ hơn 40 năm trước
đã từng ngồi nghe tôi dông dài chuyện ngàn năm sử lịch.
1
Thành Thăng Long vào thu. Trời xanh như chưa bao
giờ xanh như thế. Gió heo may chỉ làm cho những chiếc lá vàng đẹp hơn lên chứ
không tàn nhẫn ném chúng xuống mặt đường như những cơn gió bấc lạnh
buốt. Điện Diên Hồng đón vua Nhân Tông trong cảnh đất nước
rất thanh bình.
Ngài vừa đi thăm chơi nước Chiêm trở về. Hẳn là có
biết bao điều vui. Cứ trông nét mặt tươi tắn hồng hào của ngài là đủ biết. Ngài
nói :
- Hỡi các khanh, ta báo cho các khanh một tin vui. Cái miền đất
phương nam xinh đẹp mà ta vừa sang thăm chơi sẽ là quê chồng của con gái ta .
Giá như ngài bảo Thoát Hoan đang quay trở lại hay Ô Mã Nhi sống
dậy từ lòng biễn cũng không làm cho các quan kinh ngạc bằng!
Qua hai cuộc chiến khốc liệt với quân Hung Nô, ngài đã trở
thành vị thần chiến thắng. Mỗi lời nói sáng đẹp của ngài như châu ngọc luôn nở
hoa trong tim của trăm họ. Hôm nay những lời vàng ngọc ấy vẫn nở
hoa, nhưng là hoa xương rồng ! Nghe như có hàng trăm cây gai nhọn làm nhức buốt thịt
da. Cả điện Diên Hồng nín lặng. Chỉ có một người dám hé mở lòng mình cho ngài
thấy những giọt máu ứa là đức vua Anh Tông .
- Muôn tâu thánh thượng, chẳng lẽ ngài muốn Huyền Trân trở
thành một Chiêu Quân ?
- Dĩ nhiên là không. Nước Chiêm không phải là rợ Hồ và ta đâu
có phải là Hán Vũ đế. Không ai ép buộc được ta. Ta chỉ muốn gây tình hoà hiếu để
dẹp bớt binh đao mà thôi.
- Muôn tâu thánh thượng , ta có binh hùng tướng mạnh. Đến cả
Thoát Hoan còn phải chui vào ống đồng và Toa Đô phải bị chém thì sá gì một
Chiêm quốc bé nhỏ mà phải đem lá ngọc cành vàng của nhà họ Trần gửi
gắm như một con tin ?
- Không phải con tin mà là một vương hậu.
Gần như quá vội vì quá xúc động, nhà vua quên mất hai tiếng
muôn tâu, buông thõng một câu nghe như một lời dè biểu :
- Vương hậu của một nước man di nào có hơn gì thê thiếp của bọn
Mường Mán !
Trăm quan nghe nhà vua nói thế đều run sợ cúi đầu, mặc dù người
nào cũng thấy như chính lòng mình thốt ra . Nhưng Thái thượng hoàng rất uy dũng
mà cũng rất nhân từ. Chính ngài đã cởi áo hoàng bào đắp lên đầu Toa Đô nên với
nhà vua còn trẻ người non dạ, ngài chỉ ôn tồn :
- Ta biết khanh rất thương em . Nhưng khanh hãy nhớ, ta cũng
rất yêu con gái ta. Trong cuộc nam du vừa rồi ta nhận ra một điều , ấy
là ở cái miền đất tưởng là man di mọi rợ, người ta tôn trọng đàn bà
xiết bao !
Đức vua Anh Tông bàng hoàng biết mình vừa có lỗi. Nhớ ngày
nào say rượu ngủ quên không cùng cac quan nghênh đón, lập tức ngài cho xa giá về
lại Thiên Trường, phải nhờ đến Đoàn Nhữ Hài làm cả một bài biểu tạ tội
mới được ngài tha thứ. Nhà vua vội vàng nhu thuận để làm đẹp lòng ngài.
- Muôn tâu thánh thượng, thần không dám cãi mệnh. Nào các quan,
hãy cùng ta chúc mừng thánh ý.
Trăm quan cùng tung hô vạn tuế. Nhưng tiếng
vàng tiếng sắt, tiếng đục tiếng trong, tiếng cao tiếng thấp
không rền vang một nhịp thấu tận trời xanh như ngày nào các bô lão cùng hô Quyết
chiến !
Quả thật cái tin công chúa Huyền Trân sẽ lấy Chế Mân làm chồng
như một tảng đá từ trời cao rớt xuống hồ Tây. Muôn ngàn con sóng ấm ức vẫn cứ dội
đập mãi.
Việc làm đầu tiên của Trần Khắc Chung khi về đến phủ đệ của
mình là rút kiếm ra chém tuốt hàng bao nhiêu cây cảnh. Những tùng những bách,
những mẫu đơn hải đường chẳng hiểu vì sao mới hôm qua còn được nâng niu từng
chiếc lá từng cánh hoa, giờ bị tàn phá không một chút thương tiếc.Nhựa cây tuôn
trào như máu nhưng không phải là máu màu đỏ nên vị tướng quân trẻ tuổi vẫn chưa
nguôi được cơn cuồng nộ. Ừ phải như tay và chân hay đầu Chế Mân rơi xuống chân
mình. Phải như thế mới hả giận. Chế Mân ! Chế Mân ! Tên mọi phương nam sao dám
động đến ta ? Mà Thái thượng hoàng mới già nua lẩm cẩm làm sao ! Còn
ai hơn ta xứng đáng làm phò mã ?
Nỗi hờn căm ấy cứ nung nấu mãi trong đầu không cách gì vọt ra
được thành lời nên lũ cây vô tội vẫn cứ bị tiếp tục thảm sát. Bọn gia nhân lúc
đầu còn thập thò nhìn trộm, giờ hài hùng trốn biệt. Trên thềm chỉ còn mỗi một
mình lão phu nhân đứng chết lặng. Một lúc sau bà mới nói được:
- Đấy không phải là cách xử sự của một bậc đại trượng phu mà
là của một đứa bé hờn dỗi. Ta không ngờ tướng quân của nhà họ Trần lại có thể bạc
nhược như thế !
Nhận ra giọng nói trầm nhưng rất sắc của phu nhân, Khắc Chung
ném kiếm xuống đất đến quỳ dưới chân bà. Tướng quân nói như khóc :
- Vì sao Thái thượng hoàng đem con gái yêu của mình gả cho bọn
mọi ? Cả kinh thành Thăng Long này ai không biết Huyền Trân sẽ là của con !
- Nhưng có đấy một người không thèm biết!
- Người đó là ai ?
- Công chúa !
- Sao mẹ biết ?
- Vì ta là đàn bà và là mẹ của con. Ta rất buồn khi phải nói
với con rằng, công chúa không thể lấy con làm chồng!
- Mẹ không nên sỉ nhục con thêm nữa!
- Không. Ta chỉ muốn nói một người như con có thể lấy bất cứ
ai ngoại trừ công chúa.
- Vì con là họ Đỗ chăng ?
- Cũng có thể dù con đã được ban quốc tính. Nhưng trước hết một
người như công chúa sinh ra không phải để bị chiếm đoạt. Với những người như thế không
chỉ có muốn là được !
- Thế cần điều gì nữa ?
- Tình yêu!
- Oi, tình yêu ( cười nhạt), mẹ không thấy con yêu nàng điên
cuồng như thế này sao ?
- Không !
- Thế thì như thế nào mới gọi là yêu ?
- Ta không rõ lắm. Nhưng ta cảm nhận những ồn ào phá phách
không phải là tình yêu. Với một người đàn ông tình yêu là cả một bí mật. Không
ai khám phá ra được điều đó ngoài người đàn bà duy nhất mà họ đang yêu.
- Nhưng sao mẹ dám chắc công chúa không yêu con ?
- Con cũng biết đấy, không ai cưng chiều công chúa bằng Thái
thượng hoàng. Nếu biết công chúa yêu con thì nhất định ngài đã không hứa gả cho
Chế Mân.
- Nhưng nàng cũng đâu có yêu Chế Mân .
- Bây giờ thì chưa. Nhưng sau này có thể sẽ yêu. Còn với con,
mẹ nghĩ là không bao giờ !
- Con chưa thấy một người mẹ nào lại nguyền rủa con trai mình
một cách thậm tệ như mẹ !
- Ta không nguyền rủa con. Ta chỉ muốn nói những điều ta biết
về con. Chính vì cái tính thô bạo ầm ĩ của con chỉ đưa tới những tai
ương không lường trước được. Ta khuyên con nên từ bỏ cái mộng ước làm phò
mã không xứng hợp với mình. Con đang điên cuồng vì không đoạt được
cái mình muốn chiếm đoạt chứ không phải vì yêu. Vì vậy, ta xin con đừng hành hạ
lũ cây cối tội nghiệp của ta nữa !
Nhìn những cành nhánh ngổn ngang , hoa lá vương vãi như vừa
trải qua một cơn bão, tướng quân cảm thấy hơi ân hận.
- Con xin lỗi mẹ !
- Con có biết rằng con đã chém hằng bao nhiêu nhát vào lòng
ta không ?
- Con thật đắc tội !
- Từ khi cha con mất, cây cỏ đã trở thành bạn quý của ta. Lá
hát cho ta nghe, hoa nở cho ta ngắm. Từng đêm ta nghe chúng lớn lên. Từng ngày
ta nghe chúng chuyện trò. Vậy mà con cư xử với chúng như quân Nguyên cuồng bạo.
(bà khóc). Ta là mẹ, dù con có thể nào ta cũng phải dằn lòng mà yêu thương.
Nhưng với một người con gái, cũng may công chúa không chứng kiến cảnh này, con
biết đấy, làm sao yêu con được !
- Con biết tội nhiều rồi. Con xin lỗi mẹ. Con sẽ cho người
thu dọn chăm sóc để chúng xinh tươi như trước .
Tướng quân dìu phu nhân vào nhà. Một lúc sau tướng quân trở
ra, nhặt kiếm lên nhìn phớt qua rồi kê vào gối bẻ đôi.
Năm ngày trước, tại phủ Thiên Trường Khâm Từ hoàng thái hậu
cũng đã phải ngất xỉu khi nghe Thái thượng hoàng báo tin sẽ gả Huyền
Trân cho Chế Mân. Như một nhát kiếm đâm suốt qua ngực bà. Quân Mông Cổ từng
thiêu rụi thành Thăng Long, ngay cả lăng mộ họ Trần bị tàn phá cũng không làm
cho bà đau đớn bằng.
Làm sao lại đưa con vào nơi hùm sói ấy ?
Làm sao lại rước lấy cái nhục gả con cho Mường Mán
?
Sao không gả cho các ông hoàng tôn thất họ Trần ?
Nghiêm huấn của Trần thái sư quên mất rồi sao ?
Khóc lóc. Vật vã. Van nài. Nhưng Thái thượng hoàng vẫn không
hề lay chuyển. Ngài nói:
- Cả kinh thành Thăng Long này tràn ngập họ Trần. Người họ Trần cứ
mãi lấy nhau, sinh ra một lũ họ Trần đã bắt đầu bạc nhược, đớn hèn. Nào Trần Kiện,
nào Trần Ích Tắc và biết bao ông hoàng bà chúa chỉ muốn hàng giặc để giữ lấy
cái vương tước tôi đòi! Những bức thư ô nhục của bọn họ đựng đầy cả một cái
tráp. Nếu ta không cho huỷ đi thì đã có biết bao nhiêu kẻ phải cúi gầm đâu xuống
chứ đâu dám ngẩng mặt lên mà xưng là con cháu họ Trần !
Thái hậu vẫn ấm ức :
- Còn Trần Khắc Chung. Trẻ. Tài. Đã hết đâu mà phải gả cho bọn
mọi phương nam !
- Trẻ . tài, nhưng không có tâm thì chỉ là đại họa. Còn bọn mọi
phương nam, ta đã thấy rồi. Bọn họ còn muốn giàu có hơn ta. Nhưng cái điều ta
thấy hài lòng nhất là họ rất kính yêu ta nên chắc chắn họ cũng sẽ
yêu quý con gái ta. Không như ở đây, Thái sư đã nhốt đám con gái họ Trần vào
trong một cái chuồng kết đầy hoa cứ tưởng là ân sủng thực ra cũng chỉ
là một đám cung tần !
Thái hậu đành lui vào hậu cung. Bà biết quá rõ, một khi ngài
đã quyết là không đất trời nào lay chuyển được. Chợt nhớ ra công chúa đi chơi đến
mấy ngày mà vẫn chưa về, bà lẩm bẩm:
- Cứ như con trai không bằng !
Đúng lúc ấy, một con ngựa trắng tuỵêt đẹp thong thả gõ những
chiếc móng trước cổng thành. Một viên hạ quan vội vàng đến đón dây
cương từ tay công chúa. Nàng xuống ngựa, nhảy chân sáo lên tam cấp. Phụ hoàng
dang hai cánh tay chờ sẵn cho nàng sà vào lòng.
- Phụ hoàng ơi, con nhớ phụ hoàng quá !
- Ta cũng rất nhớ con.
- Phụ hoàng đi chơi đến những chín tháng cơ đấy ! Lâu ơi là
lâu !
- Ừ, cả một đời ta mới được đi chơi xa một lần. Tiếc là không
có con.
- Thích lắm phải không cha ?
- Ừ, thích lắm. Có quà cho con đấy.
- Quà từ phương nam chắc lạ lắm.
- Ừ, một tượng nữ thần bằng trầm hương thơm phức.
- Để đeo vào người như một cái bùa hộ mệnh, phải không cha ?
- Gần như vậy. Chính Chiêm vương Chế Mân gửi tặng con.
- Chế Mân, cái tên nghe cũng hay hay. Không như A Bát Xích, Ô
Mã Nhi, nghe đau nhói cả ruột gan !
- Nếu cái điều mà ta sắp nói là một món quà, thì hãy còn một
món quà nữa cho con đấy.
- Là gì ạ ?
- Là chồng tương lai của con.
- Chồng của con ? Là ai ?
- Chế Mân.
- Trời, xin phụ hoàng đừng đùa con !
- Ta không đùa. Đó là một chàng trai đẹp như một pho tượng.
- Nhưng con không muốn lấy một pho tượng, cũng chẳng muốn lấy
ai làm chồng. Con chỉ muốn theo phụ hoàng lên Yên Tử. Phụ hoàng biết không, con
vừa từ trên ấy trở về. Cái tiếng chuông giữa đất trời cao rộng nghe thật diệu kỳ
!
- Trở thành vương hậu của Chiêm quốc, con sẽ là chủ nhân của
hàng trăm ngôi tháp xinh đẹp. Ơ đó không có tiếng chuông ngân nhưng có tiếng
gió rền rĩ trong lòng tháp nghe như tiếng đất trời thầm
thì giao hoà.
- Trời ơi, vậy ra phụ hoàng lấy cớ tuần du để đi tìm phò mã ?
- Cũng gần đúng như vậy.
- Con không hiểu nổi phụ hoàng đang thương hay đang ghét con
!
- Rất thương con ạ ! Trên đời này ta chưa yêu ai bằng yêu con
!
- Yêu con mà đày ải con vào chốn đầy cọp beo ma
quái. Con nghe nói ở đó người và thú sống chung trong những cái
hang ăn sâu vào tận lòng núi !
- Đó là những lời đồn nhảm. Chính ta đã ăn ngủ giữa kinh
thành Đồ Bàn xinh đẹp chẳng kém gì Thăng Long. Khi ta đến và khi ta đi có hàng
trăm con voi quỳ phục dàn chào.
- Nhưng đó là một miền gió cát bão bùng.
- Nhưng cũng là một miền đất tinh khôi xinh đẹp. Những ngọn
tháp cả mấy trăm năm rồi vẫn đỏ rực trong nắng và sóng vỗ miên man ở đầm Thị Nại.
- Nghe phụ hoàng nói con phải tin là xinh đẹp. Con biết phụ
hoàng rất vừa ý. Nhưng còn mẫu hậu thì sao ? Dễ gì mẫu hậu chịu để con làm dâu
xứ người, mà lại là cái xứ thường ngày mẫu hậu vẫn khinh
ghét.
- Đúng vậy, mẫu hậu chỉ muốn con quanh quẩn trong cái kinh
thành này thôi. Nghĩa là không lấy chú thì cũng phải lấy cháu, không
lấy anh thì cũng phải lấy em mà thôi !
- Oi chao, cái họ hàng này sao mà rối rắm như tơ vò ! Ước
gì con được sinh ra từ một dòng họ bình thường, con sẽ lấy một người
chồng cũng bình thường, làm ruộng hay chăn tằm dệt lụa cũng được.
Con cái của con sẽ rong chơi chạy nhảy trên đường làng. Lớn lên
chúng có thể đói, có thể nghèo, nhưng không ai bắt buộc chúng phải lấy lẫn
nhau như cái họ kỳ cục của nhà Trần này!
- Ngày trước ta cũng đã từng nghĩ như con vậy. Nhưng rồi vẫn
không thể làm khác được. Cái ngai vàng đợi sẵn chính là số phận nghiệt ngã đã
dành cho ta. Đó là cái cỗ xe vương giả mà ta phải kéo một cách nhọc nhằn. Ta đã
kéo suốt trong bao nhiêu năm để cho cái dòng họ này vẻ vang đi vào lịch
sử. Giờ mệt mỏi quá rồi, ta trao lại cho hoàng huynh của con.
- Thế còn con ?
- Con chẳng phải kéo cái gì cả. Dẫu có muốn cũng chẳng ai
cho. Vì vậy con có thể đào thoát khỏi cái qui luật khắc nghiệt của tổ tông bằng
cách lấy chồng xứ người.
- Lấy chồng để đào thoát! Nghe ra thật lậ lùng!
- Nhưng chỉ có làm thế mới tìm được tự do, tìm thấy đất trời
tươi mới và những con người mới.
- Mới như thế nào, thưa cha ?
- Da nâu bóng, mắt trong veo. Không quỵ luỵ, không cúi luồn.
Không mật ngọt đầu môi mà rắn rít trong lòng!
- Đó là xứ sở của hồn nhiên ?
- Và cả chân thật nữa .
- Ước gì ở đó con sẽ mới như vừa được sinh ra. Con sẽ bỏ lại
sau lưng cả một tuổi thơ bầm dập binh đao, cả những khúc sông loang máu giặc và
nghẽn xác thù.
- Đúng , con sẽ bỏ lại hết và chỉ mang theo mỗi một
trái tim mà thôi!
- Nhưng đã từ lâu trái tim con dường
như rất lạnh lẽo.
- Không hề gì. Ơ cái miền mênh mông nắng gió ấy, trái tim con
sẽ nồng ấm tươi vui trở lại.
- Và phụ hoàng nghĩ rằng con sẽ hạnh phúc?
- Không phải nghĩ mà là tin. Nhất định con sẽ hạnh phúc.
Một thoáng trầm tư. Một thoáng lưỡng lự. Sau cùng nàng nói :
- Thưa phụ hoàng, nếu đó là một cuộc đào thoát dịu êm, thì
con xin vâng. Con cảm thấy quá ngột ngạt ở cái kinh thành chật hẹp này rồi.
Chưa biết mai sau thế nào, nhưng con cũng xin cảm ơn cha.
- Ta cũng cảm ơn con, con gái ạ.
Buổi trưa hôm ấy ngài không dùng ngự thiện mà dùng những thức
ăn dân dã cùng với cô con gái yêu. Ngài rất vui vì công chúa đã hiểu được ngài.
Như vây, cả việc nước và việc nhà cũng đã tạm xong. Như một ngư phủ đã đưa thuyền
về bến. Như một nông dân đã gặt xong ruộng lúa chín vàng.
Đất phương nam ngập tràn nắng gió đã đón tiếp ngài với tất cả
nồng hậu của lòng hiếu khách.
Chiêm vương đã ân cần đưa ngài đi thăm những cánh đồng mía bạt
ngàn, tạt vào các lò đường xem người ta nấu mật thơm ngạt ngào, xem những guồng
nước khổng lồ san sát hai bên sông ngày đêm miệt mài đưa từng giọt nước trong vắt
lên tưới mát ruộng đồng.
Rồi qua đêm ở đầm Thị Nại. Những ánh đèn của thuyền câu lung
linh như ở thuỷ cung. Và khi mặt trời thức dậy, những ngọn tháp sáng rực lên
như được dát vàng. Từ vua quan cho đến thần dân đều cung kính rạp mình chiêm
bái.
Lại còn xem đua voi nữa. Những con vật to lớn tưởng lù rù chậm
chạp không ngờ nhanh nhẹn chẳng kém gì cọp beo. Chúng lao tới như những cơn lốc.
Chúng phóng nhanh còn hơn cả ngựa hồ của quân Mông Cổ. Kỳ lạ nhất là những chú
nài. Mặc cho lũ voi lồng lên như có ai đốt lửa sau đít, bọn nài vẫn cứ vắt vẻo
trên mình voi, mồm vẫn toét ra tận mang tai cười rất ngộ nghĩnh.
Đất không giàu lắm, ngưòi cũng không thật đẹp lắm, nhưng tất
cả cùng sống chan hoà mộc mạc dưới bóng của các vị nữ thần lúc nào cũng phơi mở bộ
ngực tròn căng như những bà mẹ trẻ đang sẵn sàng cho con bú.
Sau những ngày dạo chơi khắp cả vương quốc, ngài chợt nhận ra
vị vua trẻ của đất phương Nam như đã thân thiết với ngài từ
lâu. Đến lúc sắp từ biệt, ngài bỗng hỏi :
- Vương nghĩ thế nào về ta ?
- Muôn tâu, ngài là một đại vương uy dũng,
- Chỉ có vậy thôi sao ?
- Và… ngài thật hiền.
- A ha ! Ta cũng thấy vương như vậy.
- Xin cảm ơn đại vương.
- Ta muốn vương làm phò mã của ta, được không ?
Quá bất ngờ và sửng sốt, Chế Mân im lặng một lúc lâu để nén
xúc động. Vương chưa dám tin cái vinh hạnh ngàn năm có một chỉ dành cho vương.
- Vương cần suy nghĩ sao ?
- Thưa không, tiểu vương xin vâng thánh ý. Tiểu vương quá hạnh
phúc đấy thôi.
- Được, ta đã hứa rồi đấy. Năm sau cứ việc sang cầu hôn.
Cái mối lo gan ruột của ngài đã được cởi bỏ như thế. Ngài đă
có thể yên tâm lên đường đi tìm Đạo.
Lúc này, tuổi ngài đã gần năm mươi. So với Đức Thích Ca là
hơi muộn. Nhưng ngài không phải một mình trong đêm khuya bỏ cả triều đình và trốn
vợ con. Ngài đă làm xong những việc lớn trong đời mà số phận hay chướng nghiệp buộc
ràng phải trả. Ngài không thể rũ áo ra đi trong khi quân Hung Nô cuồng bạo mấy
lần xâm chiếm cõi bờ. Ngài không thể không căm giận khi chúng đốt phá kinh
thành, khai quật lăng mộ, giết cả ngưòi già và con trẻ. Ngài ngồi yên dưói cội
bồ đề được sao khi trăm họ đắm chìm trong biển máu và nước mắt ? Nếu Phật Thích
Ca lỡ sinh vào buổi loạn ly như thế, Ngài cũng không thể bỏ mà đi.
Để tránh cái cảnh triều đình ồn ào đưa tiễn, ngài lặng lẽ cải
trang thành một ông già nghèo, một mình lầm lũi đi lên Yên Tử. Ngài
âm thầm đi qua nhữngcon đường, những bến đò, những truông dài dốc ngược, ngài
đã gặp những con ngưòi mà trước đây trong sắc áo hoàng bào không một
ai được phép tới gần. Những kẻ tật nguyền, những người ăn xin, những phú hộ
giàu có xênh xang, những đào nương phấn son lấp lánh và cả những tên thảo khấu
dám sờ nắn khắp ngươi ngài để tìm kiếm bạc vàng…Họ, cái đám chúng sinh rên rỉ, ồn
ào, kệch cỡm , dâm đãng và hỗn láo ấy không ngớt quấy rầy ngài trên suốt đường
đi. Nhưng ngài đã không để cho lòng mình gợn chút ưu phiền. Trái lại, nhờ gặp bọn
họ ngài cảm thấy gần với cuộc đời hơn so với lúc còn ngồi trên ngai vàng. Cái
cuộc đời trần trụi không một chút che đậy tô vẽ ấy mới thực là cái cõi ta
bà chìm đắm trong bể trầm luân mà Đức Từ Phụ và các môn đệ nguyện cứu
vớt cho đến hết mới thôi.
Nhưng ngài thì cứu được ai ngoài chính mình ? Cái biển trầm
luân ấy so với cái bể khổ trong lòng ngài chưa biết cái nào lớn rộng hơn. Trong
khi cứu vớt trăm họ khỏi bị dìm trong biển máu, thì cũng chính vì ngài mà biết
bao sinh linh chìm nổi ở sông Bạch Đằng và cả Ô Mã Nhi chới với tuyệt vọng giữa
biển khơi. Cái cách trả thù không minh bạch làm cho ngài cảm thấy cứ ray rứt
mãi. Thà chết như Toa Đô chứ chết vì bị đục thuyền sau khi đã cho về nước, dù
là một tên giặc hung ác, Ô Mã Nhi vẫn oán hận ngài. Biết đến bao giờ ngài mới
quên được tiếng kêu tuyệt vọng của hắn ?
Lại còn tiếng kêu rền rĩ u uất trong lòng đất của hàng
mấy trăm tôn thất nhà Lý ở thôn Đường Lâm ! Những con người vô tội bị Trần thái
sư chôn sống cho dù không phải là tội của ngài nhưng vẫn là tội của
tổ tông !
Làm sao tát cạn ?
Làm sao lặng sóng ?
Yết đế ! Yết đế !
( Quên đi ! Quên đi ! )
Quên được sao ? Yên được sao ?
Càng muốn quên lại càng nhớ, càng muốn yên lại càng động !
Cái bể trong lòng ngài ngày đêm triều dâng đến cả chục lần ! Đã chắc
gì câu kinh tiếng mõ ở chùa Yên Tử làm lặng sóng ở lòng ngài. Biết vậy,
nhưng ngài vẫn phải đi tìm Cội Bồ Đề cho dù một trăm năm hay một ngàn năm chỉ
bước được có mỗi một bước!
Ngài đi mãi, quên mất tháng ngày, cuối cùng ngài cũng đến được
nơi muốn đến. Núi Yên Tử trên cao kia đang chìm trong mây mù thăm thẳm.
Trong khi dò dẫm từng bước một trên những bậc đá gập
ghềnh có một nữ thí chủ ân cần muốn dắt ngài đi.
- A Di Đà Phật, ta đi dược.
- Cha ơi, cha không nhận ra con sao ?
- Có lẽ.
- Cha muốn quên cả con sao ?
- Đâu phải muốn là được.
- Vậy cha đang nhớ tới cái gì ?
- Chẳng nhớ tới cái gì cả.
- Vậy cha đi tu để làm gì ?
- Để làm cho mình trở thành hạt bụi.
- Và gì nữa ?
- Một hạt sương.
- Và…
- Một phần nghìn ánh sáng trên lưng con đom đóm.
- Hiện giờ cha đang trở thành gì ?
- Thành một ông già.
- Nghĩa là chưa trở thành gì hết ?
- Chưa !
- Bao giờ thành ?
- Có duyên thì một ngàn năm.
- Còn vô duyên ?
- Thì một triệu năm.
- Ô trời ! Vậy sao cha lên đây làm chi ?
- Để nghe những thứ cần nghe.
- Thứ gì, thưa cha ?
- Tiếng chuông.
- Gì nữa ?
- Tiếng lá.
- Gì nữa ?
- Tiếng gió.
- Và gì nữa ?
- Tỉếng của không tiếng.
- Là sao ?
- Là không. Không. Và không.
- Để làm chi vậy, thưa cha ?
- Để rơi xuống như một giọt sương và trôi đi như một giọt nước
của trường giang vô tận.
- Cha ơi, con cũng muốn được như thế.
- Chưa đâu.
- Vì sao ?
- Vì con cần nghe nhiều thứ cần nghe.
- Thứ gì ?
- Tuổi trẻ.
- Gì nữa ?
- Nhan sắc.
- Gì nữa ?
- Tình yêu.
- Con không cần !
- Những thứ đó là của con. Không muốn nghe cũng không được.
- Con chưa nghe động tĩnh gì hết.
- Rồi con sẽ nghe khi ánh trăng trong đêm khuya vào tân giường
con. Khi con đứng một mình trước gương và nhận ra mình rất đẹp. Nhiều lắm, mọi
lúc, mọi nơi, mọi giờ, mọi giấc. Thôi con về đi. Ta rất cảm ơn con.
- Cha ơi, con thương cha quá. Con tưởng như cha đang tự hành
hạ mình!
- Không đâu, ngồi mãi trên cái ngai vàng ấy mới là tự hành hạ
mình.
- Cha không tiễn con về quê chồng sao ?
- Có hoàng huynh của con và cả triều đình.
- Cha ơi, con muốn được ôm cha để từ biệt.
Ngài gật đầu. Công chúa ôm choàng lấy phụ hoàng trong đôi tay
run rẩy. Nàng khóc ướt hết cả ngực áo của ngài.
Và ngài, bất chợt cũng rơi nước mắt !
2
Mùa xuân năm Nhâm Dần thành Thăng Long hãy còn co
ro trong cái rét nàng Bân. Các cửa sổ đều buông rèm lặng ngắt và các công nương
ngà ngọc hãy còn ủ mình trong những chiếc chăn bông.
Nhưng các sứ thần phương Nam đã làm ấm lên bằng cả
một đoàn ngựa xe chất đầy bạc vàng và sản vật quý hiếm. Hàng trăm tấm da hổ,
hàng chục ngà voi và hàng ngàn tổ yến. Những ché rượu, những buồng cau bằng
vàng. Những gỗ đàn hương và trầm kỳ. Lại còn có cả một đoàn thợ thủ công .
Đấy không phải là những lễ vật cống nạp như thường lệ mà là
sính lễ của Chiêm vương dâng nạp để xin cưới Huyền Trân. Có lẽ từ xưa đến giờ,
ngoài Sơn tinh và Thuỷ tinh không có đồ sính lễ của một quân vương hay hoàng tử
nào sánh bằng. Vua Anh Tông rất đẹp lòng, nhưng triều thần chê ít không thuận.
Tướng quân Trần Khắc Chung đã nói thay cho trăm quan.
- Muôn tâu bệ hạ, một công chúa lá ngọc cành vàng như Huyền
Trân thì bấy nhiêu đồ sính lễ có chi gọi là nhiều. Ngày xưa, môt viên ngọc còn
đổi được liên thành huống hồ là một trang quốc sắc.
- Đây là thánh chỉ của Thái thượng hoàng, vua Anh Tông phán,
ngài đã hứa là phải giữ lời.
- Muôn tâu bệ hạ, Thái thượng hoàng đã xuất gia tức là đã
quên hết thế tục. Thuận hay không là do bệ hạ chứ không phải Thái thượng hoàng.
Thần trộm nghĩ nếu để công chúa về với Chế
Mân là để tiếng cười cho hậu thế.
- Còn các quan nghĩ thế nào ?
Quan ngự sử trung tân Đoàn Nhữ Hài, người học trò năm
xưa đă dâng biểu tạ tội cho vua bước ra tấu trình. Có lẽ cậy chút
công với vua nên đã đưa ra những lời gián nghị rất sỗ sàng.
- Muôn tâu bệ hạ, thần cũng trộm nghĩ như Trần tướng
quân. Ta không thể để công chúa về với Chiêm được vì đó là quốc nhục. Ai mà chịu
được cái cảnh công chúa ngọc ngà nằm trong lòng một tên mọi đen!
Cả trăm quan cùng rộ lên tiếng cười. Cái hình ành khó chịu ấy
được vẽ lên một cách hài hước khiến cho mọi ngưòi cảm thấy cái quốc
nhục nó lộ ra lồ lộ. Đức vua lưỡng lự đành phải nói nước đôi với các sứ thần :
- Ta vẫn muốn vâng theo thánh chỉ của Thái thượng
hoàng. Nhưng hiện giờ công chúa hãy còn nhỏ. Để mẫu thân ta dạy bảo thêm ít lâu
rồi sẽ chọn ngày lành tháng tốt đưa về Nam. Các ngươi về thưa lại với
Chiêm vương, hãy chờ thêm vài năm nữa.
Mặc dù công chúa chưa về với Chế Mân, nhưng cả kinh thành
Thăng Long như sôi lên vì những lời đàm tiếu. Đó là điều chưa bao giờ xảy ra vì
những chuyện quốc sự thì đố ai dám lạm bàn. Nhưng giờ đây, chuyện gả công chúa
cho một người thấp hèn như động đến máu thịt của trăm họ. Chẳng riêng gì Khắc
Chung, Nhữ Hài, mọi người đều cảm thấy xót xa , sỉ nhục. Đây đó vang lên những
câu hát mỉa mai :
Tiếc thay cây quế giữa rừng
Để cho thằng mán thằng mường nó leo !
Thực ra, mọi người có ồn ào lên đôi chút cũng chỉ vì quá yêu
công chúa mà thôi. Tuy là lá ngọc cành vàng nhưng công chúa đã phải sinh ra
trong một chiếc thuyền con nép bên bờ lau sậy. Khi quân Hung Nô tràn vào Thăng
Long, xa giá phải rời bỏ kinh thành. Bị quân giặc truy sát, Khâm Từ hoàng hậu đành
phải xuống một chiếc thuyền con giả làm dân thường len lách trốn vào một con lạch
nhỏ. Bà đã sinh con giữa đám dân ngheò chạy loạn, nên cả bà và công chúa đều được
họ hết lòng thương yêu đùm bọc. Suốt những tháng năm quân giặc gầm thét, phụ
hoàng phải chiến đấu với chúng đến kiệt cùng sức lực. Cái an nguy của xã tắc
cùng với nỗi lo sống chết của trăm họ khiến ngài chẳng còn lòng dạ nào nghĩ đến
cô công chúa bé nhỏ của mình. Mãi đến khi Hưng Đạo vương phá tan quân giặc ở
sông Bạch Đằng, cả nước mở hội Thái Bình diên yến, lúc ấy ngài mới nhớ là mình
có một báu vật. Ngài đã cho phép nàng được ngồi cạnh để các quan lạy mừng. Từ
đó nàng lớn lên dưới cái lọng rực rỡ của phụ hoàng. Càng lớn nàng càng đẹp.
Nhưng không phải cái đẹp chim sa cá lặn, cũng không yểu điệu thướt tha
như các công nương. Nàng như một thiếu niên hoàng tử. Thích cưỡi ngựa
bắn cung, thích gần phụ hoàng hơn mẫu hậu. Nàng thường nép sau rèm nghe lén
chuyện quốc sự, tranh luận với các anh và đôi khi với cả phụ hoàng. Nhưng không
vì thế mà ngài qưở trách. Ngài yêu nàng một phần như để bù đắp những năm tháng
ngài xa cách, một phần vì càng khôn lớn nàng càng giống ngài. Ngài yêu nàng đến
nỗi có lần ngài bảo nếu nàng là hoàng tử, ngài sẽ nhường ngôi mặc dù sinh sau
các anh.
Để mừng sinh nhật thứ mười lăm, ngài đã ban tặng nàng một con
ngựa Hồ màu trắng như tuyết. Nàng sung sướng đặt tên cho nó là Bạch Mã hoàng tử.
Từ đó, không quân hầu lính hạ, chỉ một mình một ngựa nàng thong dong đi dạo khắp
chốn trong tiếng xuýt xoa reo mừng của mọi người. Chĩ cần nghe tiếng nhạc ngựa
leng keng của nàng là mọi người đều bỏ cả công việc để đón chào. Các bé trai
thích thú được nàng cho ngồi trên lưng ngựa, các bé gái được nàng cho sà vào
lòng để được vuốt ve trìu mến. Các cụ bà bảo nàng là cô Tấm. Các cụ ông yêu cái
vẻ dản dị và trong sáng của nàng. Không ai là không cảm thấy thân thiết gần
gũi.
Một đôi khi nàng phóng ngựa lên đồi cao. Để mặc cho ngựa lang
thang gặm cỏ, nàng nằm dài trên sườn đồi suót cả buổi chỉ để mơ mộng nhìn trời.
Cái hình ảnh mà nàng thích nhất là một đám mây trắng trôi giữa trời xanh. Nó
bình yên thanh thoát và đẹp làm sao ! Cái rạo rực của tuổi xuân phải chăng là
được bay đi như đám mây kia cùng với người yêu dấu ?
Bay qua những khu rừng
Bay qua những cánh đồng
Bay qua những mái nhà
Và bay qua khỏi cái kinh thành chật hẹp nhỏ nhen cùng với đám
tôn thất họ Trần đang bắt đầu phễnh bụng ra như những con ễnh ương.
Bay đi và sau cùng đáp xuống một miền rất xa. Ơ đó trời và biển
liền nhau. Núi và biển cùng sóng đôi chạy bên nhau như hai cỗ xe song mã. Và ở
đó có những loài chim mỗi sáng bay vút lên tầng cao hớp từng giọt sương tinh
khiết để đem về làm tổ.
Mặc cho những lời đàm tiếu, nàng vẫn tin phụ hoàng. Ngài đã lặn
lội muôn trùng đâu phải chỉ để kiếm một kẻ to mồm lắm chuyện như Trần Khắc
Chung hay những ông hoàng họ Trần xênh xang thị vệ.
Cần gì phải đẹp như một pho tượng. Chỉ cần một người có thể
cùng nàng phi ngưạ lên đồi cao hay dám dong thuyền ra tận đảo xa, một người
cũng biết vui đùa như trẻ con một đôi khi nghịch phá, một người có thể đưa tay
cho nàng gối đầu chứ không phải nằm ngất ngưởng bắt nàng hầu hạ…
Nhiều khi cho ngựa dọc theo sông Phú Lương ( sông Hồng ) nàng
ngắm nhìn không biết chán con sông lúc nào cũng đỏ như máu. Đó là
con sông của Thuỷ tinh và tít trên cao kia là Ba Vì của Sơn tinh lẫn mình trong
ngàn mây trắng.
Ơ nơi ngàn dặm kia sông chắc không thể nào sâu hơn, núi cũng
không thể cao hơn. Trời cũng không thể xanh hơn và mây cũng không thể nào trắng
bằng.
Chẳng riêng gì trời mây sông núi mà từng con người, con vật
cũng không thể nào thân quen và đáng yêu như ở đây. Những con trâu đen, những
con bò vàng, những người mò cua đánh dậm, ngay cả một cụ bà móm
mém đang cời lửa để lùi cho cháu một củ khoai … liệu có còn tìm thấy
ở nơi xa kia?
Mùa xuân, rồi nối tiếp những mùa xuân, các sứ thần
Chiêm quốc vẫn buồn bã trở về kéo theo chiếc xe rước dâu dâu lạnh lẽo
vì không có Huyền Trân. Đức vua và triều thần vẫn cứ lần lữa hẹn mãi.
Mỗi lần nhắc đến chuyện cưới xin là thêm một lần bạc vàng
châu báu được chất đầy lên xe. Nếu đem đúc thành người công chúa có cả chục
hình nhân bằng vàng.
Chiêm vương không hẳn mê đắm một trang quốc sắc đến nỗi phải
dốc hết cả kho tàng. Trong cái vương quốc của nữ thần tình ái có biết bao nương
tứ để cho vương chọn lựa. Những Chiêm nương da nâu bóng ngực căng tròn với hông
háng đong đưa lúc nào chắng sẵn sàng để phụng hiến. Nhưng dưới mắt vương đó chỉ
là những con cừu chứ không phải là chim phượng hoàng ngàn năm có một.
Đưa một công chúa của Đại Việt lên ngôi vương hậu đâu phải đời vương nào cũng
làm được. Chính cái niềm kiêu hành ấy đã khiến cho vương dù có phải vét hết cả
vàng trong kho, mò hết ngọc trai dưới biển, bắt hết voi đực trên thượng ngàn để
lấy ngà, săn hết hổ để lấy xương da …vương cũng sẵn sàng làm tất cả.
Bực mình vì cứ hẹn tới hẹn lui, mùa xuân năm Bính Ngọ (1306)
chính Chế Mân tự mình đi đón dâu. Một đoàn ngựa xe rầm rập ra tận Thăng Long.
Chế Mân đội mũ trụ bằng vàng, mặc áo đỏ quần tía tiến vào điện Diên Hồng trước
con mắt sững sờ kinh ngạc của các quan. Rất đường bệ, rất sang giàu. Chẳng còn
ai dè biểu mán mường, cũng chẳng ai dám gọi là mọi dù chỉ gọi thầm trong trí!
Vương còn làm cho cả triều đình kinh ngạc hơn nữa khi cái món
đồ sính lễ mà vương dâng nạp là bản đồ của hai châu Ô, Rí. Chưa ai hình dung nó
lớn rộng đến nhường nào nhưng ít ra nó cũng gần bằng hai châu Hoan, Ai.
Như thế thì làm sao chối từ! Đem cả ngàn dặm vuông để đổi lấy
một người con gái quả thật là hết sức điên rồ! Cái giá của Huyền Trân đă được đẩy
lên chót vót!
Không đợi Đức vua ban thanh chỉ, cả trăm quan đều tung hô vạn
tuế để chúc mừng. Trong nỗi vui không ngờ, vua bước xuống ngai vàng, đến nâng
Chiêm vương dậy. Ngài vỗ vai thân thiết, tươi cười cùng Chế Mân sánh bước giữa
tiếng hô vạn tuế một lần nữa lại vang lên như sấm dậy.
Công chúa từ sau rèm liền bước ra. Cả điện Diên Hồng bỗng lặng
im như đang nín thở. Không một chút thẹn thùng, nàng nhìn từ đầu đến chân người
chồng tương lai. Ư, da có nâu sẩm như trái bồ quân, tóc quăn và cứng
như rễ tre, nhưng cùng với màu tía của lụa, màu xanh của ngọc, màu vàng của
vàng, tất cả làm cho chàng như vừa bước ra từ một bức tranh của An Độ. Chàng chẳng
những đẹp mà còn rất lạ, không như các vương tôn công tử bạc thếch và mềm rũ ra
trong mớ gấm vóc lụa là!
Còn trong mắt vương, nàng còn hơn cả hai châu Ô, Rí. Nàng đẹp
và uy nghiêm như nữ thần Shiva! Nếu phải dâng cả nước, chàng cũng dám chơi
ngông một phen sử lịch!
Hai hôm sau, Chiêm vương và Huyền Trân làm lễ ở thái miếu.
Không có Thái thượng hoàng. Chỉ có thái hậu gầy nhom như vừa mới ốm dậy. Bà vẫn
thầm khen con mắt tinh đời của chồng khéo chọn cho con một tấm chồng cũng khá xứng
với danh phận. Nhưng để con đi vào nơi lành ít dữ nhiều bà không thể vui lên được.
Lại còn cách xa ngàn dặm, biết đến bao giờ mới gặp lại! Bà đã cố hết sức dằn
lòng nhưng khi Huyền Trân đến lạy từ biệt, bà không còn đủ sức để khóc. Cảm thấy
như trời đất quay cuồng, bà lảo đảo ngã xuống. Bọn thị nữ phải vội vã đưa bà
vào cung.
Mặc dù vậy, cả điện Diên Hồng vẫn rền vang tiếng nói cười
chúc tụng. Người ta khen ngợi công chúa và Chiêm vương đẹp đôi. Người ta xưng tụng
là kỳ duyên kim cổ có một không hai. Cả đám tôn thất dù mất đi một cô công chúa
– cũng có đáng là bao – nhưng lại được thêm đến mấy châu quận. Thế là có thêm đất
để phong vương. Vui quá, vui còn hơn khi Hưng Đạo đại vương quét sạch quân Hung
Nô. Trong hơi men có người ứng khẩu thành thơ
Hai châu Ô Rí vuông ngàn dặm
Một gái Huyền Trân đáng mấy mươi !
Hay! Hay quá! Rất nhiều người cùng phụ hoạ. Ngay cả Trần Khắc
Chung cũng gật gù khen ngợi. Quả đúng như lời phu nhân từng nói, tướng quân chỉ
muốn ngôi phò mã chứ chẳng yêu gì Huyền Trân. Khi thấy không thể lay chuyển được
Thái thượng hoàng, tướng quân đã cưới một công nương họ Trần lớn hơn đến những
năm tuổi. Bù lại tướng quân có cả một thái ấp và hàng trăm gia nô tỳ nữ.
Chiêm vương đón Huyền Trân còn hơn cả một nữ hoàng. Hai thớt
voi mang trên lưng hai cái bành đỏ tía được che bằng lọng xanh lục. Theo sau là
cỗ xe song mã với rèm ngọc lưu ly. Một đội ngự lâm áo giáp và thắt lưng như
cũng được làm bằng vàng sáng rực.
Nhưng Huyền Trân không muốn ngồi trên bành voi, cũng không muốn
ngồi trong xe. Nàng vận quần chẽn áo chẽn màu đỏ cỡi trên lưng con Bạch Mã
hoàng tử. Chiêm vương chìu nàng, cũng cỡi một con ngựa ô đen tuyền. Hai người
sóng đôi đi bên nhau đẹp như trong tranh vẽ.
Ra khỏi kinh thành đoàn người phải đi rất chậm vì dân chúng
chen nhau đưa tiễn. Mọi người đều khóc. Không như tôn thất họ Trần và các quan,
chẳng một ai thấy vui vì được thêm đất. Hai cái châu quận mới cũng chỉ để lưu
đày những kẻ tội đồ và những dân nghèo mà thôi! Cái vùng ma thiêng mước độc ấy
như đã dành sẵn cho họ!
Từ nay họ mất đi một người tuy rất cao rất xa nhưng lại rất gần
với họ. Một người từng xuống ruộng xem họ gặt lúa, lên nương xem họ hái chè. Một
người đả từng cùng họ trú mưa trong những căn lều dột nát, từng cùng họ ăn ngô
ăn khoai. Một người sẵn lòng bênh vực họ khi thấy bọn hạ quan hay đám thị vệ
sách nhiễu. Một ngưòi làm cho họ thấy gần vua và vì vậy họ sẵn sàng được chết
khi vua cần đến họ. Một người như thế hôm nay đi làm dâu xứ người!
Từ nay chẳng còn ai thấy cái bóng con ngựa trắng trên lưng đồi
hay lửng thửng trên những con đê ở hai bên bờ sông Phú Lương. Từ nay nghe tiếng
vó ngựa người ta phải cuốn cuồng trốn chạy chứ không còn bình yên đón đợi.
Người nối người cho đến tận cuối sông. Lúc này cả ngàn người
cùng gào lên tuyệt vọng.
Công chúa ơi !
Công chúa ơi !
Có kẻ kêu tên Huyền Trân tha thiết đến nỗi công chúa phải rơi
nước mắt.
Đường vào quê chồng ngút ngàn dặm xa. Phải qua bao nhiêu
sông, bao nhiêu núi, bao nhiêu đèo. Chỉ một con đường độc đạo còn gian nan hơn
cả dường vào đất Thục. Lúc đi ngựa, lúc đi xe, lúc ngồi nghiêng ngửa trên bành
voi. Không như cái đám mây trắng êm ả mà nàng thường mơ mộng. Nhưng
nàng vẫn không hề than thở. Nàng vẫn kiên nhẫn vượt qua với tất cả can trường của
một người con gái họ Trần. Cha nàng đã từng hai lần chiến thắng quân Mông Cổ,
nàng không thắng nổi những gian nan khổ cực này sao?
Qua khỏi núi Hàm Rồng, đoàn người phải vượt qua một khúc sông
cũng mang tên Hàm Rồng. Đúng là ai khéo đặt tên! Chỉ nghe tiếng gầm thôi là đã
thấy lạnh mình. Cả con sông to lớn như bỗng bị một con rồng hả cái họng đen
ngòm ra nuốt gọn. Nước xoáy tít cứ rót mãi vào trong cái hang không đáy. Rồi bất
ngờ con rồng quẫy mạnh tung bọt lên như đang phun nước. Vô phúc cho con thuyền
nào chui vào cái họng của nó!
Rồi những truông dài rú thẳm. Gió gầm rú rượt đuổi nhau như
những con quỷ ăn thịt người. Khắp nơi vương vãi những đầu lâu, những xương người
và xương súc vật trắng xác vì được gió và cát lau sạch bóng. Đêm nằm nghe gió
hú càng thảm thiết cứ như có muôn ngàn oan hồn cùng một lúc khóc than.
Sau một đêm mỏi mệt chỉ vừa mở mắt ra đã thấy núi. Núi chạy
theo đoàn người như đám quân thổ phỉ. Ngày phun nắng chói chang, đêm
thở hắt ra hơi đá lạnh buốt. Rồi bất ngờ, núi bỗng xoạc chân ra ngáng cả đường
đi. Cái chân của nó thọc ra tận biển. Đành phải cố vượt qua cái khớp gối cheo
leo của nó. Dưới sâu âm ào sóng vỗ và trên cao mặt trời như bị mắc kẹt ở lưng
chừng trời.
Cái nơi ấy sau này được đặt tên là đèo Ngang. Bên này là hai
châu Hoan Ai. Bên kia là Ô Rí, cái miền đất nhờ nó mà Chế Mân có được Huyền
Trân mà cũng vì nó nàng phải thân gái dặm trường !
Nươc non ngàn dặm ra đi
Cái tình chi !
Đúng là chẳng phải tình. Chỉ là một cuộc đổi chác, thế thôi !
Đang là buổi chiều. Từ trên đèo một tiếng chim kêu thật buồn.
Nó thắm thiết, nó lay lắt gợi nhớ những dặm ngàn lau lách, những chiêm trũng cò
bay….
Dưói xa kia khói nhà ai bốc lên. Khói thổi cơm chiều phải
chăng ? Sao nó đen ngòm, cuồn cuộn, quằn quại? Nó như nghẹn uất từ lòng đất trườn
lên. Không chỉ một ngọn mà nhiều ngọn. Khói đậm và gắt. Trong khói có lửa loé
lên như những lưỡi kiếm. Dọc đường đi có hàng ngàn ngọn lửa và những con người
đen đúa, nhếch nhác, trẻ già bồng bế nhau đứng đợi.
Hoá ra dân Chiêm bỏ cả nơi cắt rốn chôn nhau để đi theo vua của
họ. Vương đã dâng đất cho người thì ở lại mà chi !
Họ đốt nhà !
Họ đốt cả làng !
Họ ra đi trong nước mắt !
Nàng không ngờ số phận đang mở ra cho nàng những cánh cửa thật
đau buồn. Dân Chiêm sẽ hờn oán ai đây ? nàng hay Chế Mân ? Dù là ai thì cũng là
nỗi đau ngàn năm không nguôi được.
Chưa bao giờ nàng thấy buồn như lúc này. Nàng không hiểu họ
kêu khóc những gì. Nhưng phải rời bỏ quê hương với những ngọn núi lưng đèo, những
dòng sông cồn bãi, rời bỏ những miền thịt da nồng ấm nhất thì dù Việt hay Chiêm
cũng đau nỗi đau như nhau mà thôi! Cái nỗi đau ấy hiện đang xé nát lòng nàng
nên nàng hiểu được vì sao những đôi mắt bỗng tối sầm khi thấy nàng. Đó là gì nếu
không phải là oán hận ?
Nàng muốn qua thật mau cái miền đất oan nghiệt này. Nhưng những
truông dài, những đầm phá dọc ngang, cứ chằng chịt nối tiếp nhau như một mê
cung đi hoài vẫn chưa thoát ra được.
Hai châu Ô Rí là miền đất nghèo cực nhất. Chỉ có gió và cát.
Chỉ có sỏi đá và bão tố. Cứ như một khúc xương đã được gặm nhẵn
bóng. Đem cái khúc xương ấy mà đổi lấy một cô công chúa xinh đẹp thì đúng là
quá hời!
Một đằng thì một gái Huyền Trân đáng mấy mươi ! Một đằng thì
có đáng gì hai châu Ô Rí xương xẩu ! Xem ra vua Việt và vua Chiêm, người nào
cũng thấy mình quá được, chỉ có mỗi mình nàng là chẳng được gì ngoài những nỗi
nhọc nhằn mà nàng phải chịu đựng.
Ước gì lúc này nàng được gặp phụ hoàng. Không phải để oán
than mà để được gục đầu vào lòng ngài. Càng gian nan vất vả nàng càng cảm thấy
yêu ngài. Chính ngài đã từng trải qua bao nhiêu ngày đêm cực nhọc để tìm cho
nàng cái bến trong mười hai cái bến đục trong rất khó lường của cuộc đời. Ngài
đã phải chịu đựng cực khổ xiết bao chỉ vì nàng!
Sau những ngày nắng cháy đến bỏng họng, đoàn người gặp một
con sông nước ngọt và trong hơn cả nước ở giếng Trọng Thuỷ. Buổi sáng theo làn
sương, sông toả mùi thơm ngát. Đây là con sông xinh đẹp nhất mà nàng từng đi
qua trong đời. Không ai bảo cho nàng biết đây là con sông mà từng đêm các nữ thần
vẫn thường rủ nhau xuống tắm.
Ngày hôm sau đoàn người như muốn ngộp thở trước những
ngọn núi cứ chồng chất lên nhau đến tận trời. Đoàn người phải nghỉ lấy sức để
ngày mai qua đèo.
Giá như không có một người dù sao cũng là chồng ở bên cạnh và
giá như chỉ một mình nàng với đám quân hộ tống thì nào có khác gì cảnh Chiêu
Quân đi cống Hồ! Trong khi thịt da của đất nước to béo mỡ màng thêm ra, trong
khi kho tàng của hoàng huynh đầy thêm vì những đồ sính lễ, vua
và các quan vẫn chưa hết hả hê uống mừng thì nàng một thân trơ trọi như kẻ lưu
đày!
So với bà Trưng bà Triệu nàng đâu có kém phần dũng cảm. Nhưng
người ta vẫn cứ trề môi :
Một gái Huyền Trân đáng mấy mươi !
Phải mất cả một ngày đoàn người mới vượt qua được ngọn đèo lẫn
trong ngàn mây mà sau này vua Lê Thánh Tôn gọi là Đệ nhất hùng quan. Mây trắng
bồng bềnh như đợi từ trăm năm ùa đến ôm choàng trong những đôi tay mát lạnh.
Nàng có cảm giác như đang bay vào cổng Thiên đường.
Khi mặt trời đỏ như một trái hồng chín và to như một cái trống
làng trườn lên khỏi mặt biển xanh, nàng thực sự cảm thấy đất trời tươi mới. Đây
mới thực là phương Nam ngập tràn nắng gió nhưng cũng rất
phì nhiêu mầu mỡ. Kìa là những bãi dâu xanh ngút ngàn hứa hẹn biết bao lụa là
óng mượt. Những ruộng lúa lắm sắc màu: xanh mướt con gái đương thì, xanh cốm
đòng đòng và vàng hây lúa chín đang chờ tay người gặt. Cài giữa ruộng đồng tươi
tốt là những vạt đất nâu rịn rịn như da người. Tưởng cằn cỗi hoá ra bền bĩ dẻo
dai, tưởng già nua nhưng nồng nàn tươi trẻ. Đất và người nối tiếp nhau chào
đón. Bên ni giờ đây là quê chồng còn bên nớ là quê mẹ. Chẳng những xa tít dặm
ngàn quan ải mà còn ngút ngàn trong nỗi nhớ niềm thương! Cái vương quốc của
Chiêm vương từ đây cũng là của nàng. Không còn những đoàn người nheo nhóc lếch
thếch theo sau. Chỉ có những cô gái mảnh dẻ tươi vui không ngớt rải hoa trên đường
để chúc phúc cho Chiêm vương và vương hậu. Trong tiếng reo mừng nghe như tiếng
chim, nàng không hiểu được từng lời nhưng cảm nhận được lòng thầm phục ngợi
khen. Giữa họ, nàng như mới vừa bước xuống từ cõi trời!
Qua hết những nương dâu ruộng lúa, đoàn người như lạc vào một
biển mía mênh mông. Mía phủ kín các ngọn đồi, ngập tràn trong các thung lũng rồi
trải dài đến tận chân trời. Mía xạc xào trong gió như lau sậy ngan ngát mùi
thơm của mật đường. Hai con voi được đãi mía no nê đến nỗi cái bụng vốn đã to lại
càng to hơn.
Vậy mà chưa qua hết những miền trù phú. Hãy còn một rừng dừa
dài đến mấy trăm dặm đang chạy đua cùng với biển. Soi bóng một cách duyên dáng
trên tấm gương khổng lồ, những thân dừa nghiêng ngã đang xoè muôn triệu cánh
tay che nắng cho người. Chẳng những suốt ngày nàng được giải khát bằng thứ nước
tinh khiết ngọt ngon mà tối đến bọn thị nữ lại còn đem tắm mát cho
nàng. Cả người nàng đắm chìm trong nỗi đê mê ngọt lịm. Nàng cảm thấy tự tin, rắn
rỏi. Nàng đã bắt đầu yêu những ruộng lúa bãi dâu, những mía những dừa, yêu những
con sông lớp lớp xe guồng, yêu màu biển xanh chói nắng rất đậm đà.
Có điều nàng chưa cảm thấy yêu được Chế Mân. Thật khó để yêu
một người chỉ vì nàng mà một phần xương thịt của tổ quốc phải mất đi! Một người
như thế, nhiều khi chỉ vì quá yêu một con chim mồi hay một con dế đá
cũng dám đem nàng ra mà đánh đổi. Một người rất chi là bồng bột trẻ con. Nhưng
dù sao cũng vẫn hơn một Trần Khắc Chung xấc láo. Cái được ở Chế Mân là chỉ làm
mà không nói. Nếu cuộc cưới xin được cho là một canh bạc thì cái tiếng bạc sau
cùng đặt cả hai châu Ô Rí quả là còn vang dội đến tận ngàn năm!
Qua hết rừng dừa là sắp tới kinh đô. Dễ chừng đã gần một
tháng. Một cuộc rước dâu dặm ngàn vất vả. Khi lắc lư trong xe, khi nghiêng ngửa
trên bành voi, khi thong dong trên lưng ngựa, khi êm mát trên con thuyền, nàng
không nhớ hết đã qua bao nhiêu đèo bao nhiêu sông bao nhiêu rừng biển. Chỉ biết
thịt da đã ngã màu nâu sẩm như vừa được lấy ra khỏi lò gốm. Lúc này
mẫu hậu mà thấy được chắc lại thêm một lần ngất xỉu. Các công
nương chắc phải trố mắt kinh ngạc vì nàng đã biến thành một con mọi
đen! Nhưng cũng đâu có sao. Nàng tin là mình vẫn đẹp. Chẳng những đẹp mà còn
săn chắc hơn. Ngực nàng vểnh lên như hai con chim đang ngửa cổ ra hót.
Đã thấy những cổng chào uốn cong hình tháp. Đã nghe thơm ngát
mùi trầm hương. Tiếng trống paranưng bập bùng như tiếng sấm rền giữa đại ngàn.
Rồi Đồ Bàn hiện ra rực rỡ với ngọn tháp đỏ thắm như một trái tim giữa lồng ngực.
Hai hàng voi có cả trăm con được phủ vải đỏ và lụa tía quỳ phục trước cổng
thành.
Chiêm vương và Huyền Trân đi vào thành dưới đám mây kết bằng
hoa sứ và dưới cơn mưa bằng nước thơm. Cả kinh thành từ quan đến dân đều rạp
mình chiêm bái. Hai người sóng đôi đến trước ngôi tháp thờ các nữ thần. Một đám
vũ nữ ngực trần với xiêm y được dát bằng vàng và kết bằng ngọc đang kể chuyện
tình yêu cho các vị thần đang ngự trên tháp bằng ngôn ngữ múa huyền
bí. Những ngón tay được nối dài bằng các móng vàng cong vút đang quấn quít uốn
lượn, những bàn chân đang cong mình nghiêng ngửa, những cái rún biết run rẩy
như làn môi… tất cả như bị điệu trống và kèn mê hoặc dưới những cái nhìn nóng bỏng
của các vị thần. Trong lòng tháp linh thiêng, một ngọn lửa màu xanh biếc đang
nhảy múa phập phù như lưỡi rắn thần Nara. Một thầy tư tế vận
toàn màu trắng đang đọc những câu kinh sấm truyền.
Xong nghi thức tấu trình với các nữ thần, thầy tư tế vừa rì rầm
niệm chú vừa đến rảy nước thơm lên mình Chiêm vương và vương hậu. Một cuọn chỉ
bảy màu được buộc vào tay của hai người. Coi như đã nên vợ nên chồng. Hai người
được mời lên kiệu để bọn thị vệ khiêng ra trước cổng thành cho thần dân một lần
nữa chiêm bái.
Sau hôn lễ, nàng được đưa vào một cung thất kết toàn lụa quý.
Nàng được tắm , được thay xiêm y mới của vương hậu, được nghỉ ngơi để chờ ngày
hợp cẩn. Nàng liền ngủ một giấc dài đến những hai ngày đêm. Chưa bao giờ nàng
thèm ngủ và ngủ ngon đến thế. Bao nhiêu nhọc nhằn của cuộc hành trình vất vả
như đã được giấc ngủ làm cho tiêu tan. Khi thức dậy, nàng ngỡ ngàng nhận ra
mình đang đổi khác. Chẳng phải vì xiêm y hay vàng ngọc trên người mà dường như
đổi khác tự trong lòng. Có một chút là lạ, một chút nôn nao như nỗi
đợi chờ.
Nàng lại được bọn thị nữ xông nước thơm , nước thuốc, được
xông trầm và xoa dầu bóng. Các móng tay móng chân được cắt tỉa và được gắn thêm
những chiếc móng bằng vàng nho nhỏ xinh xinh.
Khi nàng đã hoàn toàn tinh khiết thơm tho, bọn thị nữ cho biết
Chiêm vương đang đợi. Nhưng hôm nay nàng có thể không đến nếu chưa muốn. Ơ cái
xứ đàn bà được các vị nữ thần bảo trợ thì việc gối chăn là quyền của họ. Nếu họ
chưa muốn không một Chiêm vương nào dám ép.
Nàng nghiêng đầu qua vai dấu nụ cười e thẹn. Quả thật trong
suốt cuộc hành trình, chưa bao giờ nàng nghĩ đến điều này. Chắc nó cũng xa lạ
và mới mẻ hệt như cái miền đất phương nam này. Nhưng cũng như cuộc hành trình vừa
qua, đã muốn là phải đi và đã đi là phải tới. Nàng liền gật đầu để bọn chúng
đưa nàng đến nơi phải đến.
Nàng hơi rùng mình khi bọn chúng vẫn cứ để nguyên người nàng
tuy rất thơm tho nhưng không quần áo, chỉ khoác lên người một tấm lụa màu tía !
Bọn chúng khiêng nàng trên một cái kiệu không có màn che, đi qua những lối đi
lót đá xanh và được thắp sáng bằng những cây sáp ong. Nàng hồi hộp cảm thấy như
mình đang được khiêng đi hiến tế. Ngày xưa, người ta cũng khiêng những người
con gái trinh nguyên như nàng đem đi cống nạp cho thuỷ thần. Có điều là những
người con gái tội nghiệp ấy bị trói chặt chân tay, bị nhét giẻ vào miệng, chết
khiếp trước khi chết chìm trong nước, không như nàng được lâng lâng trong nỗi sợ
mơ hồ.
Bọn chúng khiêng nàng vào một sảnh đường có Chế Mân đang ngồi
đợi. Chàng cũng vừa được tắm bằng nước thơm, được ướp hương và cũng chỉ khoác
lên người một tấm lụa màu tía. Kiệu được đặt xuống trước mặt Chiêm
vương như một thức ăn trân quý cho vương ngự thiện. Bọn thị nữ không cần đợi lệnh
cũng lặng lẽ lui ra. Một thoáng bất bình, nàng đã muốn theo ra. Nhưng vương đã
ra hiệu cho nàng cởi tấm lụa trên người chàng. Cứ như một bữa tiệc chỉ có hai
người và chàng lịch sự mời nàng dùng trước. Cái máu bướng bỉnh và tính bạo dạn
đã khiến nàng nhìn thẳng vào mắt chàng. Một chút nín thở, rồi nàng mạnh dạn kéo
tuột tấm khăn khỏi người chàng. Rắn chắc như một pho tượng bằng đồng, chàng hiện
ra sừng sững như một vách đá. Và nàng khi để rơi tấm khăn xuống sàn, cả sảnh
sáng bừng lên như một thác nước dưới ánh trăng.
Đêm ấy, thác chảy qua ghênh đá và đá nâng đỡ con thác tạo nên
một bản tình ca bất tuyệt mà các vị thần đều ngẩn ngơ vì xúc động.
3.
Thật đúng như lời của phụ hoàng, đây là xứ sở của bốn trời tự
do rộng mở. Nàng không phải đóng khung trong những lề thói cứng nhắc của cung
đình. Không phải nghe những lời dạy bảo đến phát chán của các công nương già.
Không phải tránh những cái nhìn khắt khe của các lão quan. Chẳng những thế nàng
còn được chiêm ngưỡng tôn sùng như một nữ thần.
Nàng một mình thong dong dạo chơi khắp kinh thành. Đến xem những
chiêm nương khéo tay dệt những tấm vải đầy màu sắc, xem những thợ gốm nhào nặn
đất sét mềm nhuyễn như bột, mê mãi nhìn những chiếc bình, những lọ thoát ra từ
đôi tay xấu xí tưởng là rất vụng về nhưng thật sự tài hoa của họ.
Nhưng mê nhất thích nhất vẫn là ngồi xem những thợ thủ công tạc
tượng. Từ những tảng đá xám vô hồn, qua đôi tay của họ, những tượng Chàm sống động
như người thật. Những bầu vú căng mọng đến nỗi không dám chạm tay vào. Tưởng chừng
trong khối đá lạnh lẽo ấy có cả hơi ấm nồng nàn.
Mà cũng thật lạ lùng, cả cái miền đất này như ngập
tràn bóng hình bầu vú. Các tượng nữ thần, các vũ nữ và cả những ngọn đồi tròn
trịa xinh xắn đang nâng niu những ngọn tháp đều mang dáng hình bầu ngực của nữ
thần Shiva. Cái nguồn sống bất tận ấy cứ phơi mở lồ lộ nhưng không vì thế mà sỗ
sàng thô tục. Thần nuôi dưõng tình mẫu tử và dạy bảo cả tình yêu gái trai. Cái
bầu ngực vĩnh cửu ấy được lưu giữ trang trọng trong máu trong tim của người thợ.
Không cần đến một nguyên mẫu nào khác, những nhát đục cứ lặng lẽ bóc
dần từng lớp đá, khi mạnh mẽ khi nhẹ nhàng, từng chút một cho đến
khi làm lộ ra cái dáng hình tuyệt mỹ thì kính
cẩn dừng lại. Người ta gọi đó là cái thần.
Ai chạm được cái thần ấy là đã thành nghệ sĩ. Và người thầy dạy
họ chính là hồn đá. Lúc nào mạnh như tầm sét, lúc nào nhẹ như gió thoảng, lúc
nào sâu lúc nào cạn, lúc nào nghiêng lúc nào ngửa, lúc nào đứng lúc nào ngồi…đều
được đá nhắc chừng bên tai họ. Giữa đá và họ bền chặt một tình yêu bất tử.
Một bữa nọ, Chiêm vương cho gọi những người thợ tài nhất vào
cung. Bọn họ hiểu rằng sắp được tạc một tượng nữ thần mới. Nữ thần ấy chính là
vương hậu. Những khối đá đẹp nhất mịn nhất được đưa tới. Búa được tra lại cán
và đục được đem mài lại để cho những đôi tay gân guốc ngày đêm miệt mài trong bụi
đá.
Khi bức tượng hoàn thành, nàng sững sờ trước vẻ đẹp của chính
mình. Mới thoáng nhìn ai cũng tưởng các bức tượng đều giống nhau. Vẫn đôi tay ấy,
đôi chân ấy, hông háng ấy và nhất là cái bầu ngực đầy đặn giống như các tượng nữ
thần, nhưng cả Chiêm vương và nàng đều thấy hiển hiện một Huyền Trân nồng say
trong ánh mắt làn môi. Điều kỳ diệu là những người thợ ấy chưa hề một lần mời
nàng ngồi làm mẫu. Thì cũng giống như khi tạc tượng các nữ thần : chỉ một
thoáng nhìn, cái đẹp đã ngự trị ở trong hồn của họ.
Lịch sử của ngàn năm trước như quên mất nói tới hạnh
phúc của đàn bà. Nhưng cứ xem cách sống ung dung của nàng, xem cái
cách những người thợ nâng niu từng nhát đục để tạc tượng cho nàng, xem các
Chiêm nữ đi từng hàng dài đội nước từ dưới sông lên cho nàng tắm và nhất là xem
Chiêm vương yêu chìu quy phục nàng, ai dám bảo những ngày về với Chế Mân nàng
không hạnh phúc ?
Nàng hạnh phúc và càng hạnh phúc hơn khi khi các ngự y báo tin
mừng nàng đã mang thai. Hạt mầm của cây đời sắp xanh muôn ngàn lá. Con nàng sẽ
là vua nước Chiêm, con anh nàng sẽ là vua nước Việt. Gần gũi làm sao hai nước
anh em. Cùng tựa lưng vào núi và quay mặt ra biển đông, chỉ cách nhau có mỗi Hải
Vân quan. Như cách nhau một hàng dâm bụt!
Đặt tay lên bụng, nàng mơ màng nghĩ tới quê nhà.
Nàng thấy cuộn lên nỗi nhớ thương mẫu hậu. Oi chao, một ngày nào đó nàng sẽ đưa
con về thăm quê ngoại. Không phải trèo đèo lội suối, vương hậu và hoàng tử sẽ
đi trên một con thuyền với những cánh buồm trắng, sẽ theo sông Phú Lương đậu
sát ở chân thành. Cả ngàn người ra đón và nàng sẽ phải đưa tay ra đỡ vương hậu
lại một lần nữa ngất xỉu nhưng lần này là vì mừng vui. Nàng cũng sẽ cõng con
leo lên Yên Tử để gặp phụ hoàng. Nàng sẽ xin phép ngài cho con nghịch phá đôi
chút chuông mõ. Ơ nước Chiêm người ta chỉ múa để xưng tụng các thần nên tiếng
chuông tiếng mõ chắc chắn sẽ làm thằng bé ngạc nhiên thích thú.
Được tin nàng sắp sinh hoàng tử thần dân càng yêu kính hơn. Mỗi
khi đi ra ngoài thành, người ta tranh nhau hôn đấu chân nàng để lại. Các quan
trấn nhậm phương xa thường gửi dâng nàng những con vật quý hiếm. Những chim trĩ
đuôi dài cả thước, những con công xoè cánh điệu đàng, những con rùa màu trắng
và có cả một con đười ươi lúc nào cũng nhe răng ra cười. Vì thế chẳng bao lâu
nàng có cả một vườn thú nho nhỏ ngay trong kinh thành.
Một hôm, Chế Mân bảo sẽ đi xa trong ít lâu. Nàng hỏi thì bảo
là đi săn. Mà lại là săn voi! Nghe nói thế nàng rất lo sợ. Làm sao bắt được con
thú có những cái chân to hơn cả cột đình! Nhưng chàng bảo chẳng có gì đáng sợ.
Cả trăm con voi kia nếu không vào rừng săn bắt thì làm sao có được. Đi săn voi
là tiếp cận vơí các thần. Mà chàng cũng là một vị thần. Thần với thần
gặp nhau có gì mà phải sợ. Không cách gì cản được chàng vì chàng muốn tặng con
một món quà cho xứng với bậc đế vương.
Đoàn người lên đường với chục con voi đực và những thợ săn
lão luyện. Người ta dự tính đi trong một tháng. Có khi phải sang tận đất Lào vì
đó là vương quốc của loài voi. Chế Mân là một ông vua Chàm trẻ tuổi ham săn bắn.
Chàng vẫn thường cùng bọn lính đi săn hươu nai, hổ báo. Nhưng săn voi thì chưa
vì phải rất kiên trì va mưu lược. Phải tìm xem đường đi của chúng, xem cây lá
chúng đã ăn, xem phân chúng để lại, phải biết trong đàn có bao nhiêu voi đực
,bao nhiêu voi cái, voi con. Rồi phải chọn nơi thuận lợi nhất để chia tách, cô
lập. Và nhất là, phải có đường thoát hiểm khi bị nhiều đàn cùng lúc
tấn công. Khi đã chọn được con voi cần săn bắt thì lũ voi nhà lập tức
bao vây chèn ép sao cho con vật tội nghiệp chỉ có một cách duy nhất là lìa đàn
về với đông bằng.
Năm ngày sau, bọn thợ săn bắt gặp một đàn voi đến những mười
lăm con, trong đó hơn nửa tá là voi đực. Con voi đầu đàn chỉ có một ngà và con
voi mà chúng bảo vệ là một con voi trắng, vua của các loài voi. Đây là một đàn
voi thiêng nên bọn thợ săn e ngại muốn tránh xa. Nhưng Chế Mân lại tỏ ra rất
thích thú vì bắt được vua của các loài voi thì không gì sung sướng bằng. Chàng
liền ra lệnh cho bọn thơ săn và lính ngự lâm tìm cách chia cắt và cô lập con
voi đầu đàn.
Đó là một con voi đực rất to lớn và hung dữ. Cái ngà của nó bị
gãy chắc là trong một trận đánh nhau kinh thiêng động địa nào đó.
Không một chút sợ hãi, nó giương cái ngà duy nhất như một lưỡi kiếm
lao thẳng vào những con voi đang phản bội giống nòi. Hết bên phải nó quay sang
bên trái, lù lù như một con tê giác khổng lồ. Lũ voi nhà cũng rất tinh khôn.
Chúng cứ khiêu khích gầm thét, lúc trước mặt lúc sau lưng, quần con voi dữ đến
chóng mặt.
Suốt cả buổi một chọi mười làm cho nó mệt phờ. Nó dừng lại một
lúc vừa để lấy lại sức vừa tìm xem trong bọn con nào yếu nhất để ra đòn quyết định.
Thế rồi với tất cả sức mạnh và thù hận nó liền xé gió lao tới. Người ta nghe thấy
một tiếng rầm với bao nhiêu cây lá gãy đổ rơi rụng. Một con voi nhà thoát chết
trong gang tấc. Thay thế nó là một cây cổ thụ đang run lên bần bật. Nhưng cái
tiếng thét kinh hoàng của nó làm cho bọn thợ săn bất chợt reo lên vui mừng: cái
ngà nguy hiểm của nó dính chặt vào thân cây không cách gì rút ra được!
Để mặc cho nó lồng lộn thét gào, bọn thợ săn liền xua bọn voi
nhà ngay lập tức chia cắt con voi trắng ra khỏi đàn. Tuy được tôn xưng là vua của
các loài voi, nhưng con voi trắng xem ra rất lờ khờ chậm chạp. Chỉ một
lúc nó bị cô lập như một con cừu giữa một bầy sói. Nó ngơ ngác nhìn lũ voi nhà,
đành để chúng lùa đi trong tiếng reo hò của bọn lính ngự lâm.
Chế Mân rất đẹp lòng. Cả đoàn đi suốt đêm cố thoát ra khỏi rừng.
Chẳng những tránh đàn voi ấy đuổi theo mà còn sợ những đàn voi khác nhiều khi
đông đến cả trăm con đang ở khắp thượng ngàn cùng kéo đến giải vây. Lúc ấy dù
có để vua của chúng ở lại cũng không sao thoát khỏi những dòn thù mà chỉ có cái
chết mới làm cho chúng hả giận.
Sáng hôm sau đoàn người đã ra khỏi rừng, nhưng cũng phải mất
cả mấy ngày nữa mới về tới kinh thành. Tối hôm ấy đoàn người nghỉ qua
đêm trên một bãi cát ở sông Kôn. Dù có sông rộng che chắn, bọn thợ
săn vẫn lo sợ đốt lửa suốt đêm. Bọn voi nhà vây quanh con voi trắng còn bọn ngự
lâm nằm phục xung quanh căn lều của vương để bảo vệ.
Đêm yên lặng. Nước sông chảy êm như ru. Cả đoàn sau những
ngày căng thẳng mệt mỏi lăn ra ngủ như chết. Chỉ có bọn voi nhà cảm nhận được
bao nỗi hiểm nguy đang chực chờ. Chúng cứ dùng vòi tung cát lên cao, thỉnh thoảng
lại thét lên những tiếng kêu đây hoang mang lo sợ.
Va, đúng như linh tính đã báo trước cho chúng, khi trăng hạ
huyền vừa rải ánh sáng yếu ớt xuống mặt sông thì đột nhiên bỗng ào ào như thác
đổ với hàng trăm con voi rừng băng băng lội qua sông. Con voi một ngà cuồng
điên lao lên phía trước. Những tiếng té tát vang rền. Cái bãi cát êm đềm chỉ
trong chớp mắt đã bị lũ voi rừng tràn ngập. Những bàn chân to lớn thi nhau giẫm
đạp, những xác người mỏng manh bị tung lên. Một cuộc giải cứu và trả thù chấn động
đất trời. Con voi trắng vua của loài voi đã được đưa về đại ngàn, còn vua của
người Chăm chỉ còn là một cái xác nhàu nát đầy máu me!
Tin dữ đưa về giữa lúc Huyền Trân đang ngắm những con thú
cưng. Con chim trĩ vẫn nghiêng cái đuôi dài thướt tha chào nàng. Con công vẫn
giương cái quạt nhiều sắc màu đỏm đáng. Con đười ươi vãn cứ nhe răng ra cười dù
không bị ai cù. Con rùa mai trắng vẫn trầm tĩnh nhai từng cọng rau. Nàng đang tự
hỏi không biết cái con voi be bé mà Chiêm vương sắp đem về tặng con không biết
nhốt ở đâu. Nhất định không phải ở trong chuồng này. Nó nhỏ quá và cái con đười
ươi ngu ngốc kia chắc chắn sẽ làm cho nó bực mình. Cái vòi của nó mà tóm được
thì dù có muốn cười cũng phải khóc thôi con ạ!
Đầu tiên nàng nghe rào rào như gió đuổi nhau chạy trên những
lùm cây, rồi tiếp theo những tiếng đâm ngực, tiếng kêu gào, tiếng thét hoảng sợ
như thể cái tháp đồ sộ kia đang ngiêng và sắp đổ nhào. Thế rồi tất cả đột nhiên
nín lặng. Mọi người mọi vật như bị đông cứng. Tháp vẫn đang nghiêng nhưng không
đổ. Ai đang há họng ra vẫn cứ há, ai đang giơ tay vẫn cứ giơ tay, ai đang chạy
vẫn giữ thế co chân đang chạy. Cả kinh thành chết lặng ít ra trong vài mươi
giây khi những con voi phờ phạc vì chưa hết hoảng sợ đem cái xác mềm oặt
nhàu nát như vừa bị cán qua che mía đi vào cổng thành.
Huyền Trân cũng chết lặng không chỉ cả xác mà chết cả hồn.
Nàng cứ mở mắt trừng trừng, mở to đến hết cỡ nhưng chẳng thấy gì ngoài cái màu
đỏ như ngập lụt cả kinh thành và cả đất trời. Nàng cứ đứng mãi như thế cho dù
trời nắng hay trời mưa, cho dù hết đêm sang ngày nếu người ta không đưa nàng
vào một ngôi nhà xây toàn gạch chỉ có một cửa ra vào như nhà ngục.
Bên ngoài triều thần vội vã tôn Chế Chí lên ngôi. Việc đầu
tiên của tân vương là hoả thiêu cho cựu vương. Các thầy tư tế và ngự y phải mất
cả ngày băng bó sao cho ra hình hài để đem đi xông trầm và ướp hương. Ba ngày
sau khi đã được hong khô, người ta mặc áo đội mũ cho vương uy nghi
như đang ngự trên ngai. Trước ngôi tháp thiêng người ta chất củi thành một cái
tháp đủ rộng để thiêu xác của Chiêm vương, vương hậu và vương phi.
Thế đấy, cái ngôi vương hậu vàng son lộng lẫy bỗng chốc hoá
ra cái miệng đỏ lòm của lửa! Huyền Trân, Huyền Trân ơi, cây quế giữa rừng giờ
chỉ còn là một cây củi mà thôi!
Cùng chung số phận với nàng còn có bốn vương phi người nào
cũng đẹp như thần Shiva. Họ cũng được nhốt chung với nàng để chờ ngày thiêu sống.
Ai cũng rũ xuống như những cành lan héo. Không ngờ những ngày tươi đẹp ở thế giới
này quá ngắn ngủi.
Tuy không phải là người Chiêm, nhưng Huyền Trân cũng biết quá
rõ những gì đang chờ đợi nàng. Ơ nước Việt thì chôn sống, ở đây thì hoả thiêu !
Tất cả chỉ là một cái chết bắt buộc để trả giá cho giấc mộng huy hoàng. Những
vương phi tuy vậy vẫn còn chút an ủi là được chết cùng với Chiêm vương tức là
cùng được đi về nước Trời. Còn nàng, nàng không tin như thế. Cái chết như thổi
tắt một ngọn đèn. Phụt một cái, đang sáng bỗng trở thành tối om. Nàng chỉ tiếc
cho đứa bé chưa được sinh ra, tiếc là không được cùng nó về thăm quê ngoại.
Ngày thứ năm sau cái chết của Chiêm vương, người ta tiến hành
lễ hoả thiêu. Xác Chiêm vương được các thầy tư tế rảy nước thơm và đọc kinh cầu
hồn. Sau đó bọn thị vệ khiêng xác lên đặt trên tháp củi giữa bốn vương phi đã
được cho uống thuốc mê và bị trói cả chân tay. Huyền Trân chưa phải chết theo
chồng vì hãy còn cái mầm sống trong lòng. Nàng mặc đồ tang, mặt che mạng, được
phép chiêm bái như mọi thần dân.
Khi ngọn lửa bốc lên cao thè những chiếc lưỡi dài liếm vào
người các vương phi, bọn họ rùng mình tỉnh dậy. Họ không kêu la được vì mồm bị
nhét đầy giẻ. Họ cong người lên dãy dụa như tôm cá bị nướng. Nhưng chỉ trong chớp
mắt tất cả đều lặng im, chỉ còn nghe tiếng cười khành khạch của lửa gặp gió.
Cả người chết và người chưa chết đem thiêu cũng đều được lửa
hào phóng giải thoát. Bỡi lửa đời đời là sự sống ngay cả trong cái chết. Lửa là
thần của các vị thần nên các ngọn tháp đều mang dáng hình ngọn lửa.
Ngay khi chuẩn bị hoả thiêu tân vương Chế Chí đã cho sứ thần
ra Thăng Long báo tin. Ngoài ra còn bóng gió rằng người dâng nộp hai châu Ô Rí
đã chết thì lời ước cũng đã hoá thành tro.
Cả triều đình sửng sốt và nổi giận. Thái hậu thì chết điếng
vì đau buồn. Bà buộc đức vua phải tìm mọi cách cứu cho bằng được công chúa, nếu
không bà sẽ gieo mình xuống hồ Tây. Cái ngọn lửa từ kinh thành Đồ Bàn xa là thế
mà ngày đêm vẫn như đang thiêu đốt bà. Khi đức vua đem nỗi lo ấy ra bàn bạc với
triều đình, các quan ai cũng thuận theo thánh ý. Chỉ có một người sau này dâng
sớ xin chém đầu bảy nịnh thần là tướng quân Phạm Ngũ Lão dám đứng ra bộc bạch.
Ong nói :
- Muôn tâu thánh thượng, thần trộm nghĩ nước lớn phải giữ
nghĩa lớn. Cái đức của người quân tử là giữ chữ tín. Ta đã gả công chúa cho người
thì sống chết gì cũng phải theo tục lệ của họ. Công chúa dù có phải hoả thiêu
cũng là để trọn đạo làm người. Còn như muốn cứu công chúa thì chỉ có mỗi một
cách là đem hai châu Ô Rí trả lại. Họ được đất, ta được người. Như thế là vẫn
giữ được tình hoà hiếu như Thái thượng hoàng mong muốn.
Nhưng Trần Khắc Chung, một tướng quân trẻ tuổi mộng lớn thì
quyết liệt chống đối:
- Việc gì phải trả lại đất. Thần xin đưa công chúa về bảo đảm
không mất đi một sợi tóc.
Thế là Trần Khắc Chung được cử làm chánh sứ đi viếng
tang. Sứ bộ đi trên một chiến thuyền có cả súng đại bác và những con ngựa nòi
chạy tuyệt nhanh. Trời yên biển lặng nên chỉ trong năm ngày thuyền đã cập bến ở
đầm Thị Nại.
Khắc Chung cùng với bốn quân kỵ tiến thẳng lên thành Đồ Bàn.
Tân vương tiếp sứ thần theo đúng cách một nước nhỏ tiếp nước lớn: hết lời cảm
ơn sứ thần đã ngàn trùng vượt biển đến viếng và xin tạ ơn bằng một mâm vàng.
Nhưng khi sứ thần xin bái kiến vương hậu thì tân vương dứt khoát chối từ. Chẳng
những thế, ngay sau đó Huyền Trân còn được canh giữ nghiêm nhặt hơn. Túc trực
quanh nàng không phải những ngự y mà là những tên lính ngự lâm lăm lăm gươm giáo
trong tay.
Khắc Chung cũng không vừa, ngay trong đêm đó đã mật lệnh cho
bọn quân kỵ tìm ra chỗ giam giữ nàng. Nhìn lướt qua thành quách không được xây
bằng gạch đá mà chỉ đắp bằng đất đỏ, tướng quân cười thầm vì việc cứu công chúa
dễ như lấy đồ trong túi.
Sáng hôm sau, Khắc Chung đến chào từ biệt tân vương, xin gửi
lại mâm vàng để tặng cho những người sẽ chăm sóc công chúa từ đây cho đến ngày
nàng bị đem đi thiêu. Tuyệt nhiên không hề đá động gì đến chuyện trả lại đất để
đổi lấy công chúa như tân vương dự tính. Tân vương đành tiễn họ ra khỏi thành.
Dù sao thì cũng còn mấy tháng nữa nàng mới sinh, lúc ấy bàn chuyện đổi chác vẫn
chưa muộn. Đối với tân vương, việc nàng có chết theo Chế Mân hay không, chẳng
có gì là hệ trọng. Cái chính là hai châu Ô Rí đã phải mất vào tay người vì sự
mê muội của ông anh dại gái! Giờ phải bằng mọi giá lấy lại cho bằng được. Mà
cũng dễ thôi, cứ việc giữ nàng như một con tin, thỉnh thoảng doạ đem đi thiêu
thì đất nào mà lấy lại chẳng được.
Ra khỏi thành, năm con ngựa Hồ chạy như bay trong gió. Loáng
cái đã mất hút trong bụi đỏ mịt mù. Ai cũng đinh ninh bọn họ cố phi nhanh cho kịp
xuống thuyền. Nhưng khi đến ngã rẽ xuống đầm Thị Nại, Khắc Chung và cả bọn bất
ngờ rẽ ngược lên đường thượng đạo. Chẳng mấy chốc họ lại biến mất trong rừng
sâu.
Ngựa buộc hàm, người ngậm tăm, bọn họ lặng lẽ tiếp cận những
ngọn đồi vắng sau lưng thành Đồ Bàn. Chờ đêm tối, họ leo vào thành thẳng đến chỗ
công chúa đang bị giam giữ. Nàng vẫn không hề biết có sứ thần Đại Việt đến viếng
tang. Sau những ngày dài mỏi mệt không biết đên giấc ngủ là gì, nàng chỉ nằm thở
dốc như một con cá mắc cạn. Đang lơ mơ bỗng nàng bị nhét giẻ vào miệng, bị bế
thốc đưa qua khỏi thành. Khắc Chung đã chờ sẵn. Tướng quân ôm nàng phi nước đại.
Chỉ ít lâu cả bọn đã xuống được thuyền.
Khi biết được Huyền Trân đã bị cướp, Chế Chí vội
cho quân kỵ đuổi theo. Đuốc sáng ngời. Ngựa rầm rập. Cả kinh thành như được dựng
dậy. Nhưng xuống tới bến thì bọn họ đã dong thuyền ra khỏi đầm Thị Nại. Khắc
Chung còn cho nổ mấy phát thần công để thị uy.
Biển êm. Thuyền căng buồm no gió lướt trên sóng như bay. Khắc
Chung đứng ở mũi thuyền khoan khoái ưỡn ngực ra thở. Chưa có trận chiến nào chớp
nhoáng như cuôc đột kích vừa rồi. Nó rất thầm lặng nhưng hiển hách làm sao! Còn
hơn cả Trần Quang Khải đoạt giáo Chương Dương độ. Thật là sảng khoái khi đoạt
được một giai nhân. Bảo lính đem rượu ra uống, tướng quân cũng muốn mượn hơi
men để làm một bài thơ, nhưng nghĩ mãi không ra đành chui vào trong khoang đánh
một giấc tới sáng.
Huyền Trân cũng nằm trong khoang. Những sự việc vừa rồi diễn
ra quá nhanh cứ tưởng như trong mơ. Không biết ai đã cướp nàng và cướp để làm
gì. Nhưng khi được quăng lên lưng ngựa và nghe tiếng Đi ! nàng mới biết là được
quân Đại Việt cứu thoát. Chắc là mẫu hậu đã cho người làm việc ấy. Có người mẹ
nào trên đời này lại để con gái mình bị đem đi thiêu sống
mà không tìm cách giải cứu. Nhưng đem nàng về để chết già trong thành Thăng
Long thì thà chết trong ngọn lửa còn dễ chịu hơn!
Mãi đến khi mặt biển chói ngời vì ánh mặt trời, Khắc Chung mớí
thức dậy. Tướng quân giả cách ngơ ngác hỏi :
- Ua, công chúa sao lại ở đây ?
- Ta là vương hậu.
- Thì vâng. Nhưng sao vương hậu lại ở trên thuyền
của tại hạ
- Ngươi đừng có ỡm ờ nữa được không ?
- Thưa được, tại hạ xin bái kiến vương hậu.
- Ta muốn biết ai đã khiến ngươi làm cái việc
cướp giật này ?
- Chính tại hạ. Vương hậu không thấy vui
sao?
- Ta vui thế nào được khi chỗ của ta không phải ở trên
chiếc thuyền này.
- Thế vương hậu muốn ở đâu, trên cái giàn hoả
ấy chăng ?
- Đúng, đó là chỗ của ta!
- Nhưng tại hạ không muốn và cả triều đình cũng
không muốn thì sao ? Mạt tướng đã làm hết sức để đưa công chúa về. Sao công
chúa không có được một lời cảm ơn ?
- Ta rất bực mình vì cái sự phá bỉnh của
ngươi, sao ta lại cảm ơn ?
- Không cảm ơn cũng được, nhưng hãy nhớ là công
chúa đang ở trong tay của tại hạ.
- Thế ngươi định làm gì ta ?
- Chẳng làm gì cả, lúc này chỉ mong công chúa hãy
biết rõ cái thân phận của mình.
- Là thân phận gì ?
- Một tù nhân!
- Ta là tù nhân của ngươi ?
- Đúng rồi, vương hậu của Chế Mân tức là kẻ
thù của tại hạ.
Ước gì nàng có thể đâm đâu xuống biển. Bao nhiêu bất hạnh như
sóng trào gió giật, nhưng cái nỗi nhục này xem ra quá sức chịu đựng của nàng.
Phải như không có đứa bé nàng đã đi theo ngọn lửa cùng chàng.
Đôt nhiên nàng cảm thấy đau bụng dữ dội. Cơn đau quặn thắt
như muốn bẻ gập người nàng lại. Người nàng tê cóng nhưng mồ hôi tuôn ra ướt dầm.
Một tên lính có tuổi đoán chừng là nàng sắp sinh. Quả thực không ai
ngờ được cái tình cảnh lạ lùng này. Trên thuyền toàn là đàn ông, nào ai biết phải
giải cứu một người đàn bà sắp sinh như thế nào! Lúc xuống thuyền họ chỉ biết
mang theo gươm giáo để chém giết, ngựa để chạy thoát cho nhanh, nào ai nghĩ ra
được phải đem theo nữ tỳ và cả một bà mụ!
Rất may trên sóng nước chập chùng, họ trông thấy từ xa nổi
lên một vệt xanh mờ. Đến gần mới biết là một hải đảo. Chẳng biết của nước nào,
nhưng hãy có đảo là được. Còn hơn để nàng phải sinh ra trên thuyền giữa một bọn
đàn ông chỉ biết trố mắt ra mà nhìn!
Đảo nhỏ như một cái chấm trên mặt biển mênh mông. Một vài túp
lều nép mình dưới bóng dừa, năm ba đứa trẻ trần truồng mắt trắng dã
và những mụ đàn bà đen đúa xấu xí. Không có một cái bến cho thuyền cập vào, bọn
lính phải cõng nàng lên bờ. Dân đảo ùa ra xem , líu ríu như chim như chuột. Chẳng
phải Chăm, cũng không phải Tàu, có lẽ là ngư dân của Chà và, Maní đã từ lâu
trôi dạt đến đây. Chẳng ai hiểu họ nói gì, nhưng có đàn bà là được. Một tên
lính khum hai bàn tay úp lên bụng, nhăn mặt đau đớn để ra dấu cho họ hiểu là
người đàn bà mệt lả này sắp sinh. Một mụ già quắt đến vạch áo xem bụng của nàng
rồi bất ngờ vung tay xua bọn đàn ông và trẻ con đi chỗ khác.
Khi chỉ có bọn đàn bà với nhau, bọn họ khiêng nàng vào lều đặt
nằm trên một cái sạp làm bằng thân cây dừa. Họ cởi tuột quần áo nàng ra, giăng
cả hai chân hai tay như sắp mổ bụng. Thế rồi họ cùng gào lên eo óc như quỷ
ma.Thỉnh thoảng một mụ nhảy lên mình nàng đẩy cái bụng xuống như trẻ con đẩy
cát trên biển để xây nhà. Vậy mà rồi nàng cũng sinh được. Có điều đứa bé đã chết
ở trong bụng mẹ tự bao giờ!
Những ngày sau khi sinh, nắng gió và nước biển đã giúp nàng lại
sức. Da dẻ tuy đen nhưng là đen dòn. Ngực nàng như có hai con chim bồ
câu đang tranh nhau ấp trứng. Nó cứ rung rinh theo mỗi bước chân của
nàng. Tướng quân Khắc Chung nhìn mãi không chán mắt. Trước sau gì nàng vẫn là
người mà chàng muốn khát khao độc chiếm. Một hôm, chàng bước vào căn lều dành
riêng cho nàng. Chàng nói :
- Thưa công chúa, tai hạ nghĩ rằng đã đến lúc
chúng ta nên trở về.
- Về đâu ?
- Về thăng Long chứ về đâu.
- Không, ta chỉ muốn được ở lại đây
- Với bọn thổ dân mọi rợ ?
- Thì đã sao !
- Còn thái hậu ?
- Coi như đã chết rồi!
- Còn Thái thượng hoàng?
- Cũng vậy!
- Còn…còn tại hạ ?
- Chính vì ngươi mà ta không muốn về!
- Vì sao công chúa khinh ghét tại hạ như thế
?
- Vì ta không ưa được những người như ngươi.
- Nhưng tại hạ ưa công chúa thì sao ?
- Thì đó là việc của ngươi
- Công chúa vẫn còn tơ tưởng đến hồn ma của thằng
mọi đen ấy sao?
- Đó là chồng ta.
- Nó chết rồi. Đúng là cái quân voi giày ngựa xéo,
công chúa cũng đã thấy rồi đấy.
- Tiếc rằng con voi ấy đã nhầm. Kẻ bị giày phải
chính là ngươi.
- Thôi đủ rồi. Công chúa cứ đợi rồi sẽ thấy.
Tướng quân giận dữ bỏ ra khỏi lều. Nàng ngồi một mình với bao
nỗi buồn như mây trắng lớp lớp đùn lên ở chân trời.
Về ư ? cái kinh thành đó đâu còn là chốn quê nhà. Biết bao
chuyện tầm phào nhảm nhí sẽ rộ lên khi thấy nàng trở về. Các công nương và các
vương tôn sẽ nhìn nàng như thế nào ? Một nửa hay một phần tư con mắt ? Bọn tôn
thất chắc hẳn sẽ vỗ đùi reo lên: nàng về rồi kia. Hai châu Ô Rí vẫn còn đấy,
nào có mất mát gì đâu. Có chăng chỉ là một chút trinh tiết, nhưng có ngần ấy mà
đổi được cả ngàn dặm vuông là quá hời!
Thế thì về mà chi! Hãy cứ ở lại đây với những mụ già líu lo
như chim chuột, với những đứa bé thoăn thoắt trên những cây dừa nhanh như khỉ,
với những cá những tôm những sò những ốc.
Ơ lại đây với những đêm trăng và cả những đêm mưa bão, những
bình minh rực rỡ và những hoàng hôn tím buồn.
Ở lại đây với nấm mồ bé xíu của đứa con tội nghiệp chưa được
một ngày làm người!
Ở lại đây, được rồi! Nhưng còn phụ hoàng thì sao ? Ngồi kiết
già trên núi Yên Tử, ngài có muốn gặp lại đứa con gái bất hạnh của ngài không?
Ngài đã đạt tới Đạo chưa? Cấi biển khổ mênh mông mà chỉ với một chiếc lá trúc
thì biết đến bao giờ mới vượt qua được?! Oi, nàng thèm được gặp ngài xiết bao!
Vượt qua bao nhiêu thống khổ gắng gượng sống cho đến ngày hôm nay là cũng chỉ
được mong gặp lại ngài một lần mà thôi! Nhưng cứ ở mãi đây thì làm sao gặp được
? Vậy là về, phải về !
Nàng vội đi tìm tướng quân và gần như sụp xuống đất năn nỉ để
xin được về ngay. Tướng quân cũng chẳng mong gì hơn !
Hôm sau thuyền nhổ neo. Dân đảo chất đầy cá khô và dừa lên
thuyền. Bọn họ quá yêu công chúa. Nàng cứ như thần tiên mà họ may mắn được thấy
trong đời. Nàng cũng yêu họ không kém. Ước gì nàng có thể quay lại sống với họ
suốt đời. Nàng ứa nước mắt từ biệt.
Trời đẹp. Biển càng đẹp hơn. Bọn cá heo tinh nghịch đuổi
theo. Suốt cả ngày dài chúng cứ uốn mình phóng vọt lên rồi nhẹ nhàng rơi xuống.
Cứ như chúng đang vẽ những làn sóng, một nửa ở dưới nước, một nửa ở trên không.
Trời và biển như thế này đi thuyền thật tuyệt. Phải như hồi
đó Chế Mân đón nàng bằng thuyền, cả chục chiếc cùng căng buồm trắng đẹp biết
bao! Đi đường bộ quá nhọc nhằn! Nhưng nếu không trèo đèo lội suối thì nàng làm
sao biết được non sông gấm vóc tuyệt vời, làm sao thấy được Hải Vân quan trùng
trùng mây phủ, con sông Hương nước toả mùi thơm!
Tối hôm đó tướng quân đến bên nàng. Bọn lính đã dạt ra sau
lái và mũi thuyền. Chỉ một mình nàng trong khoang và nàng hiểu điều gì sắp xảy
ra. Rất bình tĩnh, nàng nói:
- Ta chỉ xin ngươi một điều!
- Điều gì ?
- Cho ta gặp cha ta trước đã.
- Rồi sau đó ?
- Ta sẽ gặp ngươi.
- Ở đâu ?
- Trên chiếc thuyền này hay một ngọn núi nào đó
- Tại hạ muốn ngay bây giờ.
- Thế là ngươi muốn giết ta!
- Không.
- Ta sẽ gieo mình xuống
- Không.
- Ta muốn…( nàng đứng lên nhưng tướng quân ôm lấy
nàng)
- Ta cắn lưỡi ngay bây giờ!
- Không.
Đột nhiên tướng quân sụp xuống dưới chân nàng.
- Tại hạ đã chờ đợi cái phút giây này hàng
bao nhiêu năm rồi. Tại hạ không thể chờ đợi thêm được nữa. Hãy cho tại hạ hưởng
chút ân ái muộn màng. Công chúa không biết đấy thôi ( tướng quân kể lể ), đã từng
bao nhiêu ngày đêm tại hạ chỉ mơ tưởng đến công chúa. Ngay cả lúc ăn nằm với
con mụ ấy tai hạ cũng chỉ nghĩ đến công chúa mà thôi!
Rất sững sờ. Nàng không tin những lời vừa nói đó là của một
tướng quân đã từng không hề biết run sợ trước quân Nguyên. Nỗi khinh bỉ cuồn cuộn
dâng lên trong lòng khiến nàng buồn nôn. Với tất cả chán chường, nàng nói :
- Vậy thì ta chết ngay tại đây !
Nàng nằm vật ra trên chăn nệm đã được giải sẵn. Thoạt tiên tướng
quân không ngờ. Chàng nhìn nàng một lúc rồi sẽ lén thập thò như một tên trộm vặt
cởi lần từng giải yếm. Sau đó khi tin chắc nàng không hề chống cự, chàng liền đổ
gục xuống trên người nàng. Kêu khóc. Rên rỉ. Dồn hết bao nhiêu uất hận mê cuồng
vào cái hố sâu thăm thẳm. Giờ đây chính chàng mới là kẻ chiến thắng sau cùng.
Chàng tận hưởng cái chiến thắng ấy suốt đêm và suốt ngày mặc cho biển bất ngờ
đang gầm gừ nổi cơn thịnh nộ.
Đất trời nổi giận chăng?
Hai hôm sau, chiếc thuyền bách chiến của họ nhà Trần đã bị biển
ném lên một bãi cát ở tận châu Hoan !
KẾT.
Trong rừng trúc xanh suốt bốn mùa có một vị sư già
ngồi thiền định đã hơn năm năm.
Bao nhiêu lá trúc rơi rụng trên vai áo bạc màu của ngài và
cũng bao nhiêu măng trúc từ lòng đất nẩy lên như những con sóc bao quanh ngài.
Một cơn gió nhẹ lướt qua làm rơi thêm mấy chiếc lá và những
giọt sương mới đọng. Từ trên núi Yên Tử một giọt chuông thong thả rơi xuống. Tiếng
chuông sâu dài len lỏi trong vòm lá, quấn quýt trong rừng cây, cho đến khi hụt
hơi tưởng chừng tan hết, thì một giọt khác rơi xuống tiếp sức làm
cho không gian tinh khiết như được lọc sạch.
Thiền sư Trúc Lâm đã chọn khu rừng trúc ở lưng chừng núi làm
tịnh thất. Lấy lá trúc làm nhà, lấy thân trúc làm chỗ tựa lưng, ngài sống những
ngày thanh tịnh khác xa với cảnh rộn ràng xa mã ở chốn kinh thành. Chẳng phải
ngài hành xác hay ép xác, nhưng được ngồi tĩnh lặng dưới những khóm trúc lao
xao, trong làn sương sớm và dưới đám mây chiều, ngài cảm thấy như đã bước gần tới
cội bồ đề của Đức Cồ Đàm.
Nhờ ngồi ở đây ngài mới ngộ được rằng cây lá cũng biết vui biết
buồn, cũng sinh cũng diệt như chúng sinh. Có điều chúng cứ tự nhiên sinh tự
nhiên diệt mà chẳng cần ai cứu độ hay giải thoát. Nếu Phật nhiều như cát ở sông
Hằng thì cả khu rừng trúc là cả hằng hà sa số Phật. Phật từ lúc mới
nẩy chồi măng mà chẳng cần gì tu luyện!
Ngài ngồi đây chỉ dám mong có một điều : vỗ yên cái bể trầm
luân trong chính lòng ngài. Nhưng ngài cũng biết là quá khó. Chỉ cần một cái
tin của Huyền Trân là đã thấy trời nghiêng chớp giật. Lại còn trí trá lọc lừa.
Đất đai thì giữ rịt lấy như con thú giữ mồi còn người thì đảo điên cướp giật.
Cư xử với lân bang như thế thì chuyện binh đao ngàn đời là không dứt được.
Cứ phải nghĩ ngợi như thế, dù có nằm gối đầu lên cả chục bộ
kinh cũng không sao tìm được cõi Chân Như.
Đúng lúc ấy một thí chủ lặng lẽ đến quỳ xuuống trước mặt
ngài. Không ngước nhìn, ngài vẫn biết người đó là ai. Ngài nói :
- Ta thực không ngờ mọi sự lại xảy ra như thế.
- Mọi sự vẫn phải xảy ra như vậy thôi, thưa cha.
Có điều con không hiểu được tại sao bao nhiêu bất hạnh lại dồn dập xảy đến cho
một người!
- Có lẽ tại cái nghiệp.
- Nhưng con đã làm gì nên nỗi. Và còn điều này nữa,
ai cho hắn có quyền vùi dập con ?
- Không ai cho cả. Cũng là do cái nghiệp mà thôi.
- Vậy cha lên đây cũng là do nghiệp ?
- Đúng vậy, giờ ta hỏi thật con, liệu con có muốn
nương nhờ cửa Phật ?
- Thưa không, đó không phải là nơi chốn dành cho
con. Chuông mõ kinh kệ cũng chẳng có ích gì đối với một người mà ngay cả chút
ánh sáng cuối cùng cũng đã tắt hết rồi như con.
- Quả thật cửa Thiền tuy rộng mở nhưng lại rất hẹp
đối với con. Chính ta cũng chưa cứu được ta huống hồ là cứu được ai. Con có biết
hiện giờ ta đang ở đâu trên đường đi tìm Đạo không ?
- Cha đang quay trở lại đầu đường. Cha chưa
bước được bước nào!
- Đúng đấy, con rất hiểu về đạo pháp dù con chưa một
ngày tu luyện. Khi lòng ta hãy còn nôn nao muốn được ôm con như thế này thì bao
năm ngồi thiền cũng chỉ để xa lánh thế sự mà thôi!
Huyền Trân bước tới gục đầu vào trong lòng ngài. Hai cha con
ôm nhau như hai cây trúc trong một buổi chiều lặng gió. Và đó là lần cuối cùng.
Mấy tháng sau, mùa thu năm Mậu thân (1308) ngài viên tịch.
Khi các đệ tử đưa ngài đi hoả thiêu, người ta thấy một cây măng trúc đã mọc
xuyên qua đùi của ngài.
Còn Huyền Trân? Nàng vẫn đẹp long lanh như tháp Cánh Tiên giữa
phế tích Đồ Bàn. Và vẫn như một búp măng mạnh mẽ moc xuyên qua tim tôi, kẻ 700
năm sau viết nên câu chuyện hư hư thực thực này.
Mùa Đông Ninh Hoà, 2006
HẾT
Một vài ghi chú
Trần Khắc Chung tên thật là Đỗ Khắc Chung, có công trong lần
đánh quân Nguyên lần thứ hai, được ban quốc tính (Họ của vua). Trải qua bốn đời
vua, Khắc Chung có nhiều công nhưng cúng có nhiều tội. Vào đời vua Trần Minh
Tông đã xúi giục vua giết Trần Quốc Chân vừa là cha vợ của vua vừa là một tướng
tài. Minh Tông nghe lời Khắc Chung bắt giam Quốc Chân ở chùa Từ Phúc cấm không
cho ăn uống gì cả. Hoàng hậu phải giả cách vào thăm cha, lấy áo nhúng nước mặc
vào cho cha uống. Uống xong thì chết (Theo Việt Nam Sử Lược của Tràn Trọng
Kim).
Huyền Trân vì có mang nên người Chiêm chờ sinh con xong mới
hoả thiêu. Nhờ vậy Khắc Chung mới đưa được nàng về. Thiền Sư Trúc Lâm hay được
sai đệ tử xuống Thăng Long bảo vua Anh Tông cho 300 thợ thủ công trở về để an ủi
người Chiêm. (Theo Thiền Sư Nhất Hạnh trong Thả Một Bè Lau).
9/11/2008Khuất ĐẩuTheo https://www.vanchuongviet.org/
.gif)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét