Bài Thánh ca kỳ diệu
Mùa Giáng Sinh năm nay đã vắng bóng một số cây
bút, những nhà văn tại hải ngoại, trong số những vị mất mát tôi muốn ghi nhận
đôi dòng về Linh mục André Trần Cao Tường. Trong cuộc sống này có sinh có tử,
nhà văn trẻ Diệp Minh Nguyệt của Văn Đàn Đồng Tâm (VĐĐT) cho biết cô rất buồn mỗi
khi được tin các nhà văn, những nhà văn hóa bị bệnh hoạn hay phải ra đi, ví dụ
như trường hợp của GS học giả Lê Hữu Mục, một vị cố vấn cho VĐĐT, là nhà nghiên
cứu văn chương, ngữ học uyên bác đặc biệt về lãnh vực Hán Nôm, thầy bị 3 lần
tai biến mạch máu não, loại khá nặng, nhưng nhờ ơn trên thầy Mục đã vượt
qua khỏi. Ngược lại, Lm. Trần Cao Tường, một nhà văn, học giả uyên thâm, nhà
văn hóa tận tụy với văn học và với giới trẻ trong sự kính trọng của tôi, chẳng
may qua đời về chứng bệnh mà tôi đã từng tâm sự với ngài là tôi khổ sở vì
stroke, do vậy nên không muốn ai bị chứng bệnh ác nghiệt này. Nhưng rồi thực tế
đã xảy ra trái ước muốn của tôi.
Lm. André Trần Cao Tường
Tôi và Linh mục Tường có nói chuyện về các nhà thơ, nhà văn
trong và ngoài biên cương Dũng Lạc, VĐĐT cũng như trong diễn đàn Tình Nghệ Sĩ,
như Lm. Kim Định, Doãn Quốc Sỹ, Lê Hữu Mục, Mạc Giao, Quyên Di, Nguyễn Thanh
Liêm, Nguyễn Văn Thành, Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh, Nguyễn Vy Khanh, Nguyễn
Quý Đại, Nguyễn Dư, Nguyễn Văn Lục, Đàm Trung Pháp, Đàm Trung Phán, Du Tử Lê,
Trà Lũ, Trần Trung Đạo,…
Linh mục Tường thường nhắc về hai thân hữu Trần Trung Đạo và
Quyên Di. Với Trần Trung Đạo thì ngài và Đạo có nhiều kỳ niệm khi đi diễn
thuyết về văn học đó đây, hay nói chuyện với tuổi trẻ. Với nhà văn Quyên Di
ngài kể khi mới sang cả hai cật lực viết văn xây dựng Tủ sách Dũng Lạc, có
nhiều kỷ niệm vui chung, nhưng sau này anh Quyên Di dời đô về vùng Nam Cali.
Ngày Linh mục Trần Cao Tường ra đi, nhà văn Quyên Di gửi tôi bài thơ tiễn bạn
hiền như sau:
"Như vầng mây trắng
Bay bổng tuyệt vời
Như là tia nắng
Về với Mặt Trời.
Vẫy chào cõi thế
Lòng nhẹ như tơ
Kiếp người nhỏ bé
Như một vần thơ.
Người là ống sáo
Chúa thổi hơi vào
Nhạc vàng huyền ảo
Vươn mãi lên cao.
Nhạc vẳng về nguồn
Hồn nương theo nhạc
Như một giọt sương
Lung linh bàng bạc.
Đôi tay mở ra
Là niềm hoan lạc
Lạy Chúa là Cha
Nhận lòng thơm ngát.
Chào nhé vầng mây
Về trời lồng lộng
Ơn thánh tràn đầy
Cho tròn giấc
mộng".
Tưởng niệm bạn tôi, linh mục André Trần Cao Tường
Quyên Di
Nov. 21, 2010"
Riêng
nhà văn Trần Trung Đạo thì viết bài văn kỷ niệm tiễn đưa thật cảm động, bài
"Linh mục Trần Cao Tường, từ đồi Massada đến bờ sông Hát", xin tham
khảo qua link : http://www.trantrungdao.com/.
Tôi xem lại bản tin trên Việt Báo của anh chị Nhã Ca và Trần Dạ
Từ ghi nhận:
"Giám Đốc Mạng Lưới Dũng Lạc LM Trần Cao Tường Từ Trần
Việt Báo Thứ Ba,
11/23/2010, Cha André Dũng Lạc Trần Cao Tường, Giám đốc Mạng Lưới Dũng Lạc, đã
từ trần, theo bản tin gửi từ Mạng Lưới này.
Linh mục Trần Cao
Tường đã nổi tiếng với nhiều tác phẩm trong nhiều thể loại - tùy bút, bút ký,
tiểu luận, nhiếp ảnh... Các bài viết của Linh mục Trần Cao Tường từ nhiều năm
nay đã xuất hiện trên nhiều trang mạng, không chỉ của Công Giáo mà còn của
những người quan tâm về văn học. Ngôn phong của Linh Mục thuần túy Công Giaó,
nhưng dễ thâm cảm với cả những người thuộc các truyền thống khác vì đặc tính
thơ mộng, lân mẫn, và nhân bản. Các tác phẩm nhiếp ảnh của Linh mục Trần Cao
Tường cũng có ngôn ngữ riêng, cho dù chỉ là một cây xương rồng ngoài sa mạc,
vẫn là một khát vọng đi tìm đối thoại với cõi vô cùng. Thế giới sáng tạo của
Linh mục là một thế giới đầy thơ mộng, khó tìm gặp trong cõi thế gian phức tạp này.
Bản tin hôm Thứ Hai
nói rằng:
"Trong niềm tin
vào Tình Yêu Nhân Hậu của Cha Trên Trời và được Thần Khí Yêu Thương của Cha
nâng đỡ, chúng tôi xin báo tin đến các bạn hữu:
Cha André Dũng Lạc
Trần Cao Tường, Giám đốc Mạng Lưới Dũng Lạc, đã về nhà Chúa vào lúc 11:56 A.M.
ngày Chúa Nhật 21.11.2010.
Chúng ta phó thác Cha
Tường trong Lòng Thương Xót của Chúa Giêsu. Nguyện xin Chúa Từ Nhân ban cho
Linh hồn Cha André Dũng Lạc Trần Cao Tường được an nghỉ muôn đời trong Nước
Hằng Sống"...
Linh mục Trần Cao Tường có nhiều kỷ niệm với nhà thơ Du Tử Lê,
trong tác phẩm Nhịp Múa Sông Thanh, ngài nhờ nhà thơ Du Tử Lê ghi lời Tựa cho
sách như sau:
"CON ĐƯỜNG TRẦN CAO TƯỜNG
Tôi là kẻ ngoại giáo.
Đề cập tới điều không cần thiết này, tôi chỉ muốn nhấn mạnh: lòng say mê, thích
thú của tôi, khi được đọc những tác phẩm, đúng hơn, những bài viết ngắn của
Linh Mục Trần Cao Tường trên báo hoặc; trong những tác phẩm như "Đường Nở
Hoa Lê Thị Thành," hay "Vũ Khúc Thăng Ca/ Tin Vui Thời Điểm Năm
2000"..., của ông.
Tôi là kẻ ngoại giáo.
Đề cập tới điều không cần thiết này, tôi chỉ muốn nhấn mạnh: lòng biết ơn của
tôi, khi tình cờ, đọc được đâu đó, lời khẳng định của ông: kẻ nào không yêu quê
hương, nguồn cội của mình, kẻ đó, cũng sẽ không yêu Thiên Chúa.
Quan điểm hay, cảm
nghiệm này, của Linh mục Trần Cao Tường, đã thốn thấu tâm can tôi.
Quan điểm hay cảm
nghiệm này, của Linh mục Trần Cao Tường, tôi đã tìm thấy, đã gặp lại bàng bạc
hoặc, hiển lộ trong từng trang sách, từng con chữ mang tên ông.
Quan điểm hay cảm
nghiệm này, của Linh mục Trần Cao Tường, một lần nữa, qua tác phẩm "Nhịp
Múa Sông Thanh/ Tin Vui Thời Điểm 2000" lại dấy động trong tôi những cơn
địa chấn gốc, nguồn, có lại..."
Đoạn cuối bài ghi nhận:
"Con đường đó,
"Con Đường Trần Cao Tường," trên tất cả, với riêng tôi, chính là
chiếc cầu nối tôi, kẻ ngoại giáo, về với niềm tin Thiên Chúa.
Nếu phải (hay được
phép) viết một câu ngắn ngủi nhất, ở đây, trên trang giấy này, tôi sẽ
viết:
"Thưa Cha, thay
vì ngỏ lời cảm ơn những trang sách hôm qua, hôm nay, ngày mai... của Cha; thì,
tôi chỉ xin Cha luôn nhớ rằng:
'Chúng tôi hãnh diện và, sung sướng biết bao, khi có Cha:
Một Người Việt Nam',
như (và, giữa) chúng tôi, nơi đất khách.
Du Tử Lê
(June 1999)"
Trong website dutule.com chia buồn và cho đăng bài thơ
"Tiễn Biệt Cha Anrê Dũng Lạc Trần Cao Tường" của Linh mục Trăng Thập
Tự, viết tại Quy Nhơn, ngày 22 tháng 11:
Tiễn Biệt Cha Anrê Dũng Lạc Trần Cao Tường
"Thêm một người hẹn ta
Bên kia đồi thập giá
Thêm một người vụt
xa
Chợt trở thành gần
quá.
Từ nửa vòng trái đất
Mới thì thầm gọi tên
Vừa hay tin xa khuất
Bỗng thấy gần ngay
bên.
Giờ này anh đã lên
Tận đỉnh cao cuộc trần
Mách cho đời cùng biết
Chính nguồn mạch Thánh
Thần.
Một đời lặng lẽ gieo
Miệt mài công vun xới
Từ cao xin dõi theo
Lúa vàng mùa gặt mới.
Xin cùng vươn theo nhau
Càng lên càng tụ hội
Theo nước cuộn về sâu
Hiệp nhất nơi nguồn
cội.
Vẫy tay vời cánh hạc
Hẹn bên hồ Phục Sinh
Nghe câu hò Dũng Lạc
Hát khúc ca biến
hình."
Quy Nhơn, 22-11-2010
Lm. Trăng Thập Tự
Như đã nói, Linh Mục
Trần Cao Tường viết nhiều tác phẩm được phổ biến trên báo chi và nhiều trang
mạng. Ngoài những tác phẩm chủ đề tôn giáo, tâm linh, triết lý, ngài viết rất
nhiều bài viết ngắn dưới hình thức tạp ghi, nhận định vấn đề hay tác phẩm. Chủ
đề đa dạng, từ văn học, y khoa, tâm linh, khoa học, thời sự,... Một số bài
trong nhiều bài viết của Lm. Trần Cao Tường tôi xin đan cử như sau:
Thời Điểm Đợt Sóng Thứ Ba, Thời điểm mẫu đàn ông thu hút nhất,
Vũ khúc đánh giầy, Thời điểm nụ cười Mona Lisa và con số 13 may mắn, Thời điểm
đi xem mắt họa sĩ Vincent van Gogh: Bức tranh mắc tiền nhất thế giới, Công Án
Thiền Trong Thơ Du Tử Lê, Tìm thấy nhiều mỏ vàng ở Nam Phi, Điệu Múa Trên Ao
Vàng - On Golden Pond, Điệu Múa Của Ong Trong Đường Tu Đức Việt, Cô Gái Kéo Mặt
Trời Lên Được, Thế Võ Trống Tay, Thế Luyện Lực của Tây Tạng, Từ điệu nhạc Jazz
đến nhịp sống vuông tròn, Từ Phương Pháp Khai Huyệt Đan Điền Tới Phép Thần
Điện, Thời điểm cái ấm nước của triết gia Kim Định, Thời điểm đàn sâu rước
kiệu, Hiện tượng Bé Akiane và Hàn Mặc Tử ọc ra thơ từ cùng một nguồn ánh sáng,
Những huyền bí bên kia cõi chết qua hiện tượng Hàn Mặc Tử, Bí mật sức sáng tác
bùng phát của cô bé Akiane, Điệu múa vào xuân, Con mắt luôn kinh ngạc của một
người Mẹ, Bản thánh ca kỳ lạ,... 
Phải nói là sức sáng tác của Cha Tường thật phong phú, tôi đùa
với ngài mỗi khi ghé vào site đọc không kịp bài mới. Ngài thích chủ đề về nhà
thơ Hàn Mặc Tử, khi ngài ngỏ ý đưa bài viết Hàn Mặc Tử của tôi viết vào site
Dũng Lạc, tôi cho ngài biết thật là một hân hạnh cho tôi, ngài còn thông báo sẽ
chia đất cắm dùi cho tôi vào khu vực văn học nghệ thuật trong site Dũng Lạc,
tôi cám ơn ngài, những cảm tình ngài đã dành cho tôi thật là trân quý.
Ngày Giáng sinh
đang về, tôi đọc lại bài viết của ngài, Bản Thánh Ca Kỳ Lạ (Khúc Sáo Ân Tình),
chút gì xúc động khi nhớ giọng lại nói của ngài trong điện thoại viễn liên. Bao
năm quen biết ngài chỉ qua email và điện thoại, chứ tôi chưa bao giờ được gặp
mặt ngài ở ngoài đời, khác với hai anh Quyên Di và Trần Trung Đạo có kỷ niệm
thật sự với ngài ở ngoài đời.
Bản Thánh Ca Kỳ
Lạ là bài viết về nguồn gốc bài nhạc Giáng Sinh nổi tiếng, tên Đức ngữ là
"Stille Nacht", hay tên Anh ngữ là "Silent Night", tức Đêm
An Bình qua tên Việt ngữ mà ngài dùng. Silent Night là ca khúc giáng sinh
truyền thống. Nhạc được ưa chuộng, phổ biến nhanh chóng, lan truyền đi khắp
nơi, Đêm An Bình hay tựa phổ thông qua lời Việt là "Đêm Thánh Vô
Cùng"; Tưởng cũng nên ghi nhận lời ca Việt của nhạc sĩ Hùng Lân. Stille
Nacht đã được dịch thành hàng trăm thứ tiếng và được cất lên hàng triệu triệu lần
vào những dịp lễ cuối năm trên hoàn vũ...
Nguyên thủy bài
Stille Nacht được hợp soạn bởi nhạc sĩ Franz Gruber (một danh thủ đàn phong
cầm, quê quán tại Salzburg, cùng quê với Mozart, Áo quốc) và linh mục Josef
Mohr (người Áo, vốn có tâm hồn đam mê văn chương và âm nhạc) đồng sáng tác.
Franz Gruber lo phần phổ nhạc, Cha Josef Mohr làm lời thơ cho bài hát trứ danh
này. Phải nói là bài nhạc ra đời ở hoàn cảnh rất tình cờ và kỳ diệu. Cha Mohr ở
tuổi trẻ, rất nghệ sĩ tính, phóng khoáng và cỡi mở. Mùa Lễ Giáng Sinh năm 1818
Cha Mohr thật sự lo lắng, vì cha sở đã già và lâm bệnh nặng, nên trao hết mọi
công việc lại, từ việc giải tội đến làm lễ hát trọng thể vào nửa đêm Giáng
Sinh. Điều làm cha Mohr hoảng sợ nữa là đàn nhà thờ bị chuột gặm hư nặng và lại
không kiếm được người sửa chữa.
Buổi chiều để
chuẩn bị cho Lễ Nửa Đêm, Cha Mohr ngồi dọn bài giảng mà chẳng ra một ý nào cả!
Bỗng có tiếng gõ cửa, có người muốn gặp cha vì có chuyện khẩn cấp. Cha Mohr tỏ
ra khó chịu. Giờ tối thế này mà còn có người quấy rầy. Nhưng rồi cha bình tĩnh
ngay, vì có chuyện cần thiết phải giúp đỡ gấp: một đứa bé vừa sinh non cần cha
đến rửa tội ngay vì bé trong tình trạng khó sống.
Khí hậu miền
Bayern vào mùa lễ lại lạnh cóng. Cha Mohr vội vã lội tuyết ra đi, mãi khi tới
một nơi hẻo lánh, rồi cha bước vào trong một túp lều xơ xác thiếu thốn đủ thứ,
cha Mohr thấy một cảnh tượng thật xúc động là đứa bé đang ngoi ngóp trong cái
nôi nhỏ gần lò sưởi bên cạnh người mẹ xanh xao yếu ớt và người cha loay hoay
hoang mang chưa biết phải làm gì nữa. Nhưng có điều rất lạ là cả căn phòng
nghèo nàn toát ra một hơi ấm, nét mặt cả hai vợ chồng rất tin tưởng vào sự an
bình khi cha Mohr đến, đang khi ở ngoài trời tuyết lạnh rơi xối xả. Cảnh giáng
sinh đây rồi. Tình yêu giáng sinh tạo nên nét thiêng liêng, tình yêu khi đêm
dông về để Người trên cao giáng trần đang hiện hình. Cha Mohr cảm nhận mọi xung
khắc, mọi khó khăn, mọi trở ngại được hóa giải, mọi cảnh vật xung quanh bổng
trầm lắng lại để hợp thành một nhạc khúc êm dịu, mọi âu lo được biến thành phút
thanh thản, niềm hạnh phúc đã đến.
Khi đã làm xong
nhiệm vụ, Cha Mohr lại lội tuyết trở về nhà thờ, nhưng tâm hồn rạng lên niềm an
vui đầy hứng khởi cho bản nhạc, khi hồn nhạc dâng cao giữa đêm khuya, thay vì
về thẳng nhà thờ, Cha Mohr đã tìm tới nhà Franz Gruber ở Arndorf cách nhà thờ
hai dặm, và cho biết mình đang rộn lên những hình ảnh và ý tưởng tuyệt vời cần
phải viết ra ngay. Thế là sau đó lời của bài hát kỳ lạ Stille Nacht được viết
xong, và Franz Gruber phổ nhạc một cách nhanh chóng ngay hôm đó, xong một cách
dễ dàng, vì lời thơ tự nó đã dâng niềm rung cảm tạo nên những nốt nhạc đầy hứng
khởi.
Thế là bản Đêm An Bình
(Stille Nacht) lần đầu tiên được hát lên với đàn guitar vào lễ Nửa Đêm Giáng
Sinh tại nhà thờ thánh Nicola ở một làng quê nhỏ bé Oberndorf. Cảm động hơn
nữa, chính cha chủ tế Josef Mohr và Franz Gruber hát câu riêng trong phần cầu
nguyện sau khi rước lễ.
Và đó là gốc
tích của bài Stille Nacht hay Silent Night, mà Cha André Tường nhắn gửi nhân
mùa Giáng Sinh.
Sau cùng, Lm.
Trần Cao Tường viết lại chuyện kỳ diệu này; Một chuyện vui có kết cuộc đầy hạnh
phúc cho dịp Lễ Giáng Sinh, ẩn ý của Bản Thánh Ca Kỳ Lạ. Nhưng năm nay lại là
năm đầu tiên kể từ khi ngài ra đi. Trong tâm tưởng nhớ đến ngài nhân dịp Noël
2010, Việt Hải xin kính gửi đến Cha André Trần Cao Tường bài hát Silent Night,
theo tinh thần của bài viết "Bản Thánh Ca Kỳ Lạ".
"Silent night, holy night!
All is calm, all is
bright.
Round yon Virgin, Mother
and Child.
Holy infant so tender
and mild,
Sleep in heavenly peace,
Sleep in heavenly peace.
Silent night,
holy night!
Shepherds quake at the
sight.
Glories stream from
heaven afar
Heavenly hosts sing
Alleluia,
Christ the Savior is born!
Christ the Savior is
born.
Silent night,
holy night!
Son of God love's pure
light.
Radiant beams from Thy
holy face
With dawn of redeeming
grace,
Jesus Lord, at Thy
birth.
Jesus Lord, at Thy
birth".
http://mp3.zing.vn/mp3/nghe-bai-hat/Silent-Night-Charlotte-Church.IWZFCAO6.html.
Trần Việt Hải
Trần Việt Hải
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét