Hoàng hôn rực rỡ
Từ xa, cô gái đã thấy một người đàn bà ngồi quay mặt ra biển.
Nắng chiều rọi thẳng vào lưng áo màu gạch non làm mảng lưng áo như đang chín đỏ
lên. Một thằng bé con cởi trần mặc quần cụt chạy chơi lăng xăng bên mép
song gần đó. Những đợt sóng hăm hở tấp lên bờ những mảnh vỏ hà, phao lưới, vỏ đồ
hộp và củi rác. Đang mùa biển nghỉ nên cả bãi biển vắng ngơ vắng ngắt, chỉ thấy
trơ trọi có hai mẹ con người đàn bà. Hai mẹ con, cả dáng ngồi bất động đăm đăm
của người mẹ lẫn cái bóng nhỏ chuyển động không ngừng của đứa con, cứ gợi lên một
cái gì vừa ấm áp gần gũi vừa đơn côi nỗi niềm. Một hình ảnh của sự chờ đợi. Có
vẻ như thằng bé đã quen theo mẹ, quen với việc chơi một mình ở nơi có mẹ.
Người đàn bà ngồi trên một khúc gỗ do sóng mang từ đâu tới hất dạt lên từ mùa
trước. Trước mặt chị ta, chỗ cái bóng đổ xuống, có một giỏ lác đựng ít con cá
liệt cá dìa còn tươi nhớt. Cô gái ngồi xuống đầu kia của khúc gỗ. Người đàn bà
quay sang nhìn cô rồi lại nhìn ra biển không nói gì. Thằng bé thấy có người lạ
đến thì chạy lại ngồi bên mẹ. Nó vừa cầm que vạch ngang dọc lên mặt cát vừa
nhìn trộm cô gái.
- Chị ngồi đây làm gì vậy? – Cô gái lên tiếng hỏi
- Chờ ba tụi nhỏ – Người đàn bà trả lời
- Mùa này mà thuyền cũng đi hở chị?
Người đàn bà lắc đầu, vẫn không nhìn cô, nói:
- Đâu có. Anh đi lội bộ kiếm vài con về ăn vậy mà.
- Ảnh đi lội bộ mà chị cũng dắt cháu ra đây ngồi đợi sao?
- Quen rồi.
Trong khi nói chuyện, cô gái nhận thấy gương mặt người đàn bà trẻ hơn nhiều so
với dáng ngồi. “Người làng chài thường già trước tuổi vì đông con”, có một người
đã nói với cô như vậy.
Người đàn bà vẫn đăm đăm dõi mắt ra biển, không cần hỏi cô là ai, ra đảo mùa
này làm gì, dù thoạt nhìn cũng có thể biết cô là người nơi khác đến. Có lẽ đối
với người đàn bà lúc này thì chẳng có gì quan trọng hơn việc dõi trông ra biển.
Cô gái cũng cố nhìn theo nhưng chẳng thấy bóng dáng một người nào ngoài mấy chiếc
thuyền đang neo đậu dập dềnh. Thằng bé hết nhìn mẹ lại nhìn người lạ. Cô gái vẫy
tay cười với nó nhưng nó vẫn bám dính lấy mẹ không rời.
Chiều xuống chậm nhưng nắng nhạt rất nhanh. Cái nắng mùa này yếu ớt, trời
lại nhiều mây, nếu có hoàng hôn cũng chưa chắc đẹp. Cô gái nhìn người đàn bà,
ngập ngừng hỏi:
- Chị ở đây có thường thấy hoàng hôn không?
- Hoàng hôn? – Lần này người đàn bà quay nhìn cô lạ lẫm – Là
lúc mặt trời lặn hả? Có chứ, ngày nắng nào mà không có.
Bất ngờ người đàn ông hiện ra lừng lững như từ thuỷ cung chui
lên. Đống lưới vắt trên vuông vai trần vẫn đang rỏ nước ướt át. Trên mắt lưới
còn mắc hai con cá nhỏ chưa gỡ đang giãy giãy. Gương mặt người đàn bà vụt tươi
hẳn lên. Người đàn ông dịu dàng nói với vợ:
- Về thôi.
Người vợ đứng lên. Rồi không cả chào tạm biệt cô gái, họ cứ vậy quay lưng men
theo mép nước đi ngược về hướng làng chài. Người đàn ông vác lưới, người đàn bà
xách giỏ đi bên cạnh, thằng bé lăng xăng chạy trước. Họ đi xa dần, khuất lẫn
vào những chiếc thuyền thúng quét nhựa màu đen úp rải rác trên bờ cát đằng xa.
Bây giờ thì trên bãi biển chỉ còn mình cô gái. “Họ hạnh phúc”, cô nghĩ và hình
dung ra bữa cơm tối của họ ở một căn nhà trong số những căn nhà thấp lụp xụp
kia. Hai vợ chồng và bầy con bốn, năm đứa ngồi quây quanh mâm cơm có tô canh cá
nấu ngọt và dĩa mắm lớn dầm ớt trái. Xung quanh nhà bề bộn những lưới, mủng, thạp
mắm cùng mùi cá khô… Họ chẳng cần biết đến cảm giác thiếu thốn, chẳng cần
đi tìm gì. Có bao giờ họ nghĩ đến chuyện ra ngồi ngoài biển để đợi hoàng hôn
như cô? Hoàng hôn! Cô gái sực nhớ ra thì đã muộn. Vì mải nghĩ ngợi lan man cô
đã để hoàng hôn qua mất. Hay vì trời nhiều mây quá nên không thấy được?
Cô gái đã từng đến làng chài này vào một mùa hè cách đây đã lâu. Lúc đó đường
đi rất vất vả, còn đảo thì hoang sơ vắng lặng hơn bây giờ nhiều. Lần đó cô đã
được chứng kiến trọn vẹn từ đầu đến cuối cái giây phút đẹp rực rỡ của hoàng hôn
cùng với một người. Chứng kiến một cách tình cờ, không đợi trước, không
có một sự chuẩn bị nào. Đó cũng là lần duy nhất cô thấy được hết một
cảnh tượng đẹp đến vậy và ngắn ngủi đến vậy. Trước mắt cô chỉ có một mặt trời
to lớn, đỏ rực, treo rờ rỡ trước mặt. Cùng lúc hòn Rùa ở ngoài xa cũng nhuốm vàng
rồi nhanh chóng rực lên như một khối kim loại vừa lấy trong lò lửa của thợ rèn
ra đặt giữa biển khơi xanh sẫm. “Ôi!” Cô chỉ kêu lên được một tiếng như vậy rồi
ngồi lặng đi trong khoảnh khắc kì vĩ nhất của một ngày. Nhưng chỉ giây phút
thôi, khi mặt trời chìm hẳn xuống chỉ còn vương lại vài tia sáng hắt lên nền trời
phía tây, thì Hòn Rùa cũng trở lại màu xanh xám như cục sắt nguội.
“Đẹp quá phải không?”
Tiếng nói cất lên ngay sau lưng. Cô gái quay lại, vui mừng nhận ra có một người
nữa cũng vừa kịp chiêm ngưỡng và tiễn biệt hoàng hôn với mình.
“Phải là một ngày nắng ra nắng, hoàng hôn mới đúng là hoàng
hôn. Muốn thấy một phút hoàng hôn đẹp phải chịu nực chịu khát cả ngày trời”.
Người đó đã nói vậy và ngồi xuống bên cô sau khi hoàng hôn tắt hẳn. Hôm đó đúng
là một ngày nắng kinh khủng. Nền trời xanh ngăn ngắt không một vẩn mây. Bàn
chân cô vẫn còn căng đỏ lên vì sục dưới cát nóng khi phải vượt qua đồi. Trên đảo
lúc đó rất hiếm nước ngọt. Cô đã được biết thế nào là giữa biển nước mà khát nước.
Còn nữa, đó là chỉ sau đó ít phút họ lại được cùng thấy trăng lên. Cũng một
không gian này, khoảng trời này, vừa đỏ rực ánh hoàng hôn đã lại xanh mát mặt
trăng chiều…
“Đừng tiếc. Hoàng hôn ngắn ngủi nhưng không mất. Nó tắt để
cho trăng lên thay thế và còn để chuẩn bị cho một bình minh rạng rỡ khác ra đời.
Nó tắt để bắt đầu cho sự chuyển tiếp những cái đẹp không giống nhau”.
Những lời nói như có phép phù thuỷ đã an ủi cô gái, làm cô lạc quan hẳn lên với
ý nghĩ hoàng hôn tắt không phải là kết thúc, mà để bắt đầu cho sự chuyển
tiếp những cái đẹp không giống nhau. Sau này thì cô nhận ra những lời nói
đó thật ra không có gì mới mẻ. Cũng như mùa đông tàn lụi là để chuẩn bị cho mùa
xuân tươi non ra đời, cô đã biết từ lâu. Vậy mà cô vẫn háo hức nghe như
cô học trò nhỏ thích thú nghe giảng về những điều mới lạ.
Những năm sau cô gái đã nhiều lần phải dứt khỏi công việc để trở lại đảo. Nhưng
chưa lần nào cô bắt gặp lại được giây phút ấy. Hoặc có gặp nhưng không trọn
vẹn. Chính cô cũng không ngờ một việc đơn giản ngày nào cũng lặp đi lặp lại như
vậy mà cho đến bây giờ cô vẫn chưa lần nào bắt gặp lại được. Sau này trên đảo
đông vui hơn. Người ta đã phát hiện ra hòn đảo còn khá nguyên sơ vì chưa được
du lịch khai thác nên càng có nhiều người tìm tới. Những con đường đổ bê tông
ra đời, ghe thuyền ngày càng tấp nập, không còn phải vượt đồi bằng đôi
chân đi bộ. Nhà mới mọc lên. Cây cối cũng được trồng thêm…
Vì vậy mà cô lại càng nhớ tiếc cái khung cảnh hoang sơ vắng lặng ngày trước. Muốn
được trở về với vắng lặng, cô phải ra đảo vào mùa biển động này nhờ những chiếc
đò chợ chở hàng tạp hóa. Mấy ngày nay đêm nào cũng có mưa lớn. Ban ngày tuy có
nắng nhưng “nắng không ra nắng”.
Chiều hôm sau cô gái lại ra chỗ cũ. Cô hy vọng sẽ được thấy lại hai mẹ con người
đàn bà như chiều hôm trước. Cái hình ảnh vừa gần gũi ấm áp vừa đơn côi nỗi niềm,
do cảm giác của cô sinh ra. Nhưng chiều nay hai mẹ con người đàn bà không ra,
chắc vì người đàn ông không đi lội bộ quăng lưới, hẳn nhiên là vậy rồi. Cô ngồi
xuống khúc cây, lơ đãng nhìn về phía Hòn Rùa. Bỗng Hòn Rùa như ửng sáng lên,
chuyển màu vàng đỏ…
- Chào người đẹp.
Một giọng nói cũng cất lên từ phía sau, cô nhìn lên và thấy một anh chàng
quen quen không biết đã gặp ở đâu. Cùng lúc một cảm giác khó chịu nhen lên.
Khi cô sực nhớ ra vội quay lại hướng tây bắc nhưng muộn mất rồi. Hoàng hôn yếu ớt
đã tắt. Hòn Rùa đã trở lại màu xanh xám như cục sắt nguội.
- Chào người đẹp mà người đẹp cũng không thèm trả lời.
Tiếng nói lại cất lên. Bây giờ thì cô đã biết cảm giác khó chịu phát sinh từ
đâu, đó là từ hai tiếng “người đẹp”. Vẫn biết đây chỉ là cách nói xã giao
nhiều hơn lời khen, nhưng cô vốn không thích bị gọi là người đẹp khi biết mình
không đẹp.
- Chào anh – Cô đáp – Anh vừa nói tôi à?
- Còn với ai ở đây nữa. Cô có nhớ ra tôi chưa?
Cô nhìn anh ta, cố kéo trí nhớ trở về.
- Xin lỗi, nhìn anh cũng quen quen, nhưng…
- Bữa qua ở dưới bến đó. Tôi đã kéo cô từ dưới tàu lên, chở cô về nhà trọ. Giờ
cô nhớ ra chưa? Từ bữa qua tới giờ tôi kiếm cô mà không được, vì không biết
tên.
- Có chuyện gì không? – Cô hỏi và nghĩ nhanh xem mình bỏ quên thứ gì.
- Không. Chuyện gì đâu. Nhưng từ bữa qua về… cú thấy nhớ nhớ.
Cô gái cười. Anh chàng phật ý:
- Cô không tin à?
- Tôi xin lỗi. Ồ trăng kia rồi! – Cô gái reo lên
- Người lãng mạn ghê ta – Anh chàng nói.
Cô gái bỗng trở nên hào hứng:
- Anh biết không. Trước đây, lâu rồi, có một người cũng tình cờ ở đây cùng ngắm
hoàng hôn với tôi. Hoàng hôn hôm đó không phải như chiều nay đâu. Phải
nói chưa bao giờ tôi thấy một buổi hoàng hôn nào như vậy. Còn chiều nay…
- Chiều nay thì sao?
- Chiều nay anh cũng tình cờ ở đây nhưng anh lại làm hỏng mất hoàng hôn của tôi.
- Vậy à … - Anh chàng chợt cao giọng - Vậy thì sao? Thử hỏi người thấy được
buổi hoàng hôn đó với người chưa thấy bao giờ có gì khác nhau? Làm sao biết được
ai là người đã thấy, ai là người chưa thấy?
Cô gái nhìn anh chàng, ngạc nhiên:
- Đúng vậy – Cô thầm thì nhắc lại – Anh nói đúng. Nó chỉ có ý nghĩa với người
nào đã thấy mà thôi. Anh có biết một thầy giáo tên là Việt, dạy học ở đảo cách
đây 10 năm không?
- Việt? Ông Việt nào ta? À, chuyển đi lâu rồi. Các thầy cô giáo trẻ họ chỉ
ở đây nhiều lắm vài ba năm rồi về đất liền. Đó, cô thấy chưa. Những người có
chí lớn người ta đều ra đi tung hoành ngang dọc hết. Chẳng có ai chịu cột chân
trên đảo này vì những buổi hoàng hôn đẹp cả. Cô cũng ra đây chỉ vì nhớ một người
gặp cách đây cả chục năm đúng không?
- Cũng không hẳn vậy. Anh đừng buồn. Tôi nghĩ những người đã ở đây cho dù họ có
đi ngang dọc những đâu thì cũng có lúc họ nhớ về đảo như một kỷ niệm đẹp.
- Chuyện đó thì có.
Cô gái nhận ra cảm giác khó chịu ban đầu đã biến mất từ lúc nào. Cô hỏi giọng
thân mật hơn:
- Anh có thường đi biển không?
- Đi chứ. Ở đây đàn ông không đi biển thì còn biết làm gì.
- Chiều qua tôi thấy có một bà vợ dắt đứa con nhỏ ra đây ngồi chờ ông chồng đi lội
bộ về. Có phải cứ chồng đi biển là vợ phải ra ngồi chờ không?
- Cũng còn tùy. Như tôi đây thì có đi cả tháng cũng chẳng ai chờ.
- Vậy… chị nhà anh đâu?
- Tôi làm gì đã có.
- Vậy mà tôi cứ tưởng anh phải có cả một đàn con như đàn gà rồi. Anh không muốn
có người chờ đợi à?
- Sao lại không. Ai mà không muốn… Chiều mai cô có ra đây nữa không? Mai cô đã
về chưa?
Chiều mai? Đột nhiên cô gái nhận ra mình đang đoái trông về quá khứ. Hôm qua cô
ra đây để tìm về một lần tình cờ của 10 năm trước. Hôm nay cô ra để mong gặp lại
hình ảnh hai mẹ con người đàn bà của chiều hôm qua. Biết đâu ngày mai và cả sau
này nữa sẽ có lúc cô ngồi nhớ về cuộc gặp gỡ này? “Dĩ vãng bao giờ cũng buồn và
đẹp”. Chỉ vì cô cứ mãi nghĩ về cái đã qua, cô để hồn vía ở một nơi
khác. Cô tìm đợi hoàng hôn với một hoàng hôn xưa có sẵn trong lòng. Cô
không hoàn toàn là cô của buổi chiều xưa đó nên không thể nào thấy lại được một
hoàng hôn trọn vẹn như cô đã từng thấy ấy. Sao cứ phải như vậy. Sao không phải
là ngay lúc này.
Và chiều hôm đó cô gái từ bãi biển trở về trong tâm trạng hoàn toàn khác
trước. Cô sẽ không đợi nữa. “Dĩ vãng bao giờ cũng buồn và đẹp. Cắt đứt dĩ vãng
là một việc khó khăn và đau đớn”. Cô gái đóng khung dòng chữ trong cuốn sổ
cũ lại, nhìn ra bãi cát quen thuộc và mới mẻ đang tràn ngập ánh trăng.
Chiều hôm sau, khi cô ra đến nơi thì đã thấy anh chàng hôm qua ngồi ở đó như đợi
sẵn từ bao giờ. Anh đưa cho cô một mảnh giấy, đó là một bài thơ cắt ra từ một tờ
báo cũ. Mới nhìn tên tác giả cô gái đã thấy bồi hồi. Bài thơ nói về một hoàng
hôn đã xa trên đảo vắng, có hai người không quen tình cờ cùng bắt gặp giây phút
tuyệt vời và ngắn ngủi mà lúc đó họ không nghĩ là sẽ không còn có dịp nào
như vậy nữa… Một bài thơ đẹp và buồn, như dĩ vãng.
- Cảm ơn anh – Cô gái xúc động nói
- Có gì đâu mà cảm ơn. Tờ báo này lâu rồi, tôi thấy viết về đảo mình nên giữ lại.
- Đây là một kỷ niệm đẹp của tôi... Nhưng nó đã thành kỷ niệm rồi. Sáng
mai anh tới sớm chở giùm tôi ra bến được không?
- Vậy là mai cô về. Cô còn trở lại đây nữa không. Khi nào cô lại ra?
- Tôi cũng không biết.
- Cô không biết, nhưng tôi biết cô sẽ còn quay lại.
- Tại sao?
- Tại vì cô nhớ tôi!
- Có chuyện đó à?
- Chứ sao. Cô thích chờ đợi lắm mà.
- Nhất là chờ đợi người đi biển đúng không?
- Đúng đúng.
Họ cùng cười. Câu chuyện trở nên thoải mái vui vẻ. Những câu nói đùa trong lúc
ngẫu hứng thường vui vẻ. Chỉ khi còn lại một mình cô gái mới lại thấy buồn như
sắp vào cuộc chia ly. Chia tay với quá khứ cũng là một cuộc chia ly. Ngày mai
cô sẽ trở về với chính mình. Bắt đầu bằng một buổi sớm non tơ trong trẻo.
14/12/2019Vân HạTheo https://vanchuongviet.org/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét