Tản văn của Lê Hà Ngân: Chè Bà Cốt

Tản văn của Lê
Hà Ngân: Chè Bà Cốt

Hoa cau rụng đầu thềm. Hương cau quyến trong gió ngọt. Đông rùng mình trên vai áo thiếu phụ đang xoan. Cái rét mới làm vạn vật như co lại. Con mèo mướp lười biếng cuộn tròn bên bếp lửa gừ gừ mặc hơi nóng sắp bén cả tới bộ lông óng mượt của nó. Hoa mộc hương quyến gió lạnh khiến lòng bà không khỏi bâng khuâng. Đặt tập sách lên giá, kéo lại vạt áo bông trần hạt lựu bọc lụa, buộc lại chiếc khăn san cho thêm ấm bà lại thở dài. Tiếng thở dài đẫm nhớ thương phiền muộn.
Bà lại lặng lẽ mở tủ lấy chiếc giỏ khâu lại gần bếp lửa. Cuộn len màu nâu và chiếc áo đan dở lại theo tay bà thoăn thoắt những đan. Chiếc áo này là áo thứ ba bà miệt mài đan mong con về đem đi mặc chống lạnh rừng già biên giới. Chiếc cổ tim được viền một đường len trắng thật xinh xắn, bà tưởng tượng khuôn mặt con mình khi mặc chiếc áo do chính tay mẹ đan. Lòng bà lại ấm lại kỉ niệm vu vơ xưa lại hiện về như đứa con ngày nào còn bé bỏng ngây thơ.
Vườn đêm xào xạc lá mía. Mía đúng cữ xuống nước ngọt lắm rồi. Mấy đám dạm hỏi mua mía về kéo mật nhưng bà vẫn ngần ngừ không bán vì muốn đợi con. Bà muốn chính tay bà sẽ đẵn cây mía ngọt to nhất róc cho con ăn rồi thuê thợ tới kéo mẻ mật thơm ngon để Tết đến biếu mọi người nấu chè lấy thảo. Vẫn biết là đồ ăn đa năng đa tầng đường trắng đường đỏ thiếu gì, nhưng lòng bà vẫn trĩu nặng thương nhớ xưa.
Vẫn giữ cái nếp cổ, vẫn thích đi chợ mua bánh đa vừng bùi nghịt cho con trai quệt mật mà ăn. Bà biết con háo ngọt nên cũng hay chiều con bằng những món ăn nó thích. Nhưng bà lại thấy vui vui vì khi bao giờ ăn cái gì nó cũng chừa lại một phần và mắt nhìn sang hàng xóm, ngóng con bé láng giềng đi học về muộn. Cái con bé ngày xưa khi mẹ đi làm đồng không ai trông bế sang sân nhà bà khóc ngặt nghẽo vậy mà bà lấy bát chè Bà Cốt đút cho một miếng thì nín bặt nuốt tem tẻm . Nó giống hệt thằng con trai của bà là thích ăn đồ ngọt. Cái con bé răng sún ngày xưa ra tới ngõ vẫn chạy vội về nhà trộm lấy mấy củ khoai lang mật chạy theo con trai bà ra cánh đồng thả diều đón gió bấc. Người lớn mắng rồi vẫn phải cười trước cái răng khểnh lí lắc của nó. Ấy vậy mà chúng lớn bổng lên tuột khỏi tay bà lúc nào không hay.
Trước ngày con bà vào trường quân sự, cô làng giềng ngồi bên bếp lửa hồng mãi tới tận khuya. Tay đưa đều quấy nồi chè Bà Cốt. Thứ chè thơm thảo do chính tay cô lựa nếp Vò Di no tròn căng mẩy vo sạch ráo nước được thả vào nồi . Đường phên được chưng cất từ chính mía vườn nhà. Mật mía óng vàng ngả màu nâu sậm, lọc lấy nước trong, quyện những hạt gạo nếp béo nõn. Gừng vườn nhà được đào từ tiết Đông chí được giã đều lọc chút vị thơm thanh cay ngát.. tất cả thả vào nồi đặt lên bếp lửa hồng rực. Nếp chín vừa nhừ, lửa loi roi không để hạt nếp nở bung nhừ nát. Hạt nếp dẻo mềm lục bục sôi đều song như nhộng ong non quyện trong nước đường vàng óng thoảng hương gừng nồng ấm.
Muốn cho vị chè đậm ngọt, phải canh lửa thật đều đừng quá tay quấy chè, vẻ đẹp của những hạt chè sẽ mất dần đi. Cô láng giềng chăm chú lắng nghe lời bà dạy. Má cô càng hồng rực khi ai kia đang đắm đuối nhìn mình. Chè óng nâu óng được múc ra bát sứ trắng mịn, hương gừng thơm dịu, được đặt lên đầu lưỡi cảm giác bao yêu thương bỗng ùa về xốn xang. Vị ngọt đậm của đường, vị thanh mát của gừng, dẻo bùi của nếp cứ vướng víu xua đi gái lạnh của ngày đông. Và còn gì thú vị hơn khi múc muỗng chè bà cốt ăn kèm với đĩa xôi vò vàng tươi như mùa thu tỏa nắng. Sau những bận bịu lãng quên, những lẻ loi đơn chiếc, nồi chè bà cốt ấm sực nức được nấu lên xua đi cái giá lạnh của mùa đông. Hương chè ngọt ngào giản dị và mộc ấm làm ta xích lại gần nhau. Nghĩ tới đó bà lại rơm rớm nước mắt nhớ tới con trai. Bà mong mùa xuân này nó sẽ trở về nhà nghỉ phép, bà sẽ hỏi cưới con bé láng giềng cho con trai mình. Nghĩ tới cái đoạn thằng con trai to lớn gộc ghệch của mình mặc áo lính cầm bát chè bà cốt trên tay rồi véo von:
 “Mẹ già như chuối ba hương
 Như cơm nếp mật như đường mía lau”
Lòng bà chợt ấm lại khi nghĩ tới những đứa cháu nội mũm mĩm vây quanh bà đòi nấu chè Bà Cốt những ngày đông.
26/2/2022
Lê Hà Ngân
Theo https://vanhocsaigon.com/