Chúng ta từng quen với anh khi trên cương vị Trưởng ban tổ chức
các cuộc thi hoa hậu quốc gia, cũng như khi trên cương vị người lãnh đaọ báo Tiền
phong, nhưng anh còn là một tác giả văn chương với nhiều thể loại: thơ, truyện
ngắn, tiểu thuyết, bút ký và một số bài chính luận. Gần đây anh cho ra mắt tập
truyện ngắn Người rêu dược bạn đọc chú ý bởi những ý tưởng mới mẻ của
tác giả.
Tác phẩm có 11
truyện, xen lẫn giữa những mẫu truyện bám sát hiện thực theo bút pháp truyền
thống là những truyện có những yếu tố hư ảo pha màu liêu trai, lại cũng có những
mẩu truyện cực ngắn như một nhát cắt độc đáo trong bức tranh đời sống.
Dòng truyện chủ yếu mà anh thể hiện là những mẩu chuyện hoặc nổi hoặc chìm thiên về phiá phê phán những cái xấu, những thói tật của người đời, thi
thoảng mới lóe lên vài hồi quang đẹp sáng. Đây, một kẻ sống bám vào quyền lực
như một cái bóng, một công cụ để sai khiến, bóp nặn người khác, không tìm đâu
ra hình dáng mờ nhạt nào của nhân tính, ảnh hưởng cho đến khu vườn nhà cây cỏ cũng trở thành những hình hài, uốn éo vật vờ như rêu. Kia, một người đàn
bà chạy theo cám dỗ vật dục, trốn tránh cái khuyết điểm vô sinh của chồng
nông nổi đi tìm một lạc thú tội lỗi, hủy hoại cả mình lẫn người bạn đời cả tin,
nhẹ dạ. Đó là người đàn bà xinh đẹp tưởng như vô tình nhưng chính bởi thói ưa
làm đẹp, sự ham mê trang sức thái quá chỉ vì ham muốn một chiếc vòng màu lam ngọc
bằng mọi giá để đến nỗi làm giá lạnh mọi quan hệ, đe doạ cả tình thân ở ngay
người thân yêu của mình… (Chuỗi hạt màu lam)
”Cái chuỗi hạt quái quỷ như cái vòng thắt vô hình, không phải
đeo vào cổ nàng mà nó đang thắt vào cổ anh… Đôi lông mày đen như hai vệt mực
Tàu, thẩm lại sắc như dao… Anh thấy môi mình rớm máu.” (tr.23)
Cái xấu còn lẫn vào, hiện hình trong số phận những kẻ tham
lam nông nổi sa vào những dục vọng, những thói xấu để rồi phải gặt lấy những kết
cục chua xót, tiêu ma cuôc đời. Kẻ này tham tiền, bán đi mảnh đất hương hoả để
rồi sau này chết vì tiếc nuối, đứa khác, nông nổi nghe theo lời khuyên
ích kỷ của người “bề trên” để trở thành kẻ phản bội vợ, con và bản thân mang một
vết thương suốt cả cuộc sống lưu đày. Chuyện gã nọ vô sinh cho vợ đi mua và cấy
tinh trùng nào ngờ ả dan díu có con với bác sĩ, gã mất cả chì lẫn chài trở
thành kẻ dở hơi , say sưa triền miên rồi chết não nề trong đống gạch khu tập thế (Chuyện
một đời người). Khuyết điểm dễ tha thứ nhất cho mỗi người là sự cả tin,
nhưng nó cũng là điều làm người ta đau đớn nhất khi vấp phải , nhất là từ người
thân.
Tập tuyện đọc thú vị vì cách viết của tác giả khá đa dạng. Nhiều truyện chỉ dăm
bảy trang sách, xoay quanh một tình huống chọn lọc có ý nghĩa, như một bức
tranh hí hoạ nhưng gây ấn tượng sấu sắc trong tâm hồn người đọc khiến họ hoặc
cười hoặc khóc dẫu chỉ thoáng qua nhưng rồi thấm dần dư vị. Anh viêt về
người đàn bà bán hàng góc phố cười đến méo mồm trước cái hiện thực, từ một kẻ
sau mỗi bữa ăn ở quán đều dấu một nhúm tăm tre cho vào túi dự trử, lần nào cũng
vậy, ấy thế mà chả mấy chốc gã phất lên theo bè bạn tiệc tùng, cùng các
nhà doanh nghiệp lên xe xuống ngựa. Cái cảnh giàu sang quá nhanh của những
kẻ hãnh tiến, tầm thường, thô lỗ trong xã hội thời nay khiến bà bật cười méo mồm
thành tật. (Sự tích người đàn bà méo mồm). Một kẻ khác có mấy trăm
mét vuông đất gặp lúc giá lên vội bán, sau này đám đất của gã lên giá bạc tỉ,
gã tiếc quá hoá rồ, ngày ngày đi quanh đám đất điên dại luyến tiếc để sau
bị tâm thần mà chết (Vòng quay định mệnh). Chuyện “Cậu trời“ dâm
loạn và tàn ác em trai Tuyên phi Đặng Thị Huệ thì ai cũng biết, nhiều người viết
nhưng với tác giả chỉ thêm vào một chi tiết: khi hắn bị tù giải đi lưu đầy, biết
mình có con dẫu với người từng bị hắn bắt, hắn cũng run lên sung sướng vì
biết đã có con nối dõi. Cũng như Chí Phèo, cái mầm tội ác hắn gieo chắc sẽ
không thay đổi nếu cái xã hội nhiễu nhương đâu đó vẫn còn.
Chúng tôi muốn nói thêm về cái bút pháp huyễn hoặc pha màu liêu trai của tác giả.
Các truyên Người rêu, Chuyện lạ hoa đào, Giấc mơ thiên tử, đều
có những chi tiết hiếu kỳ. Một khu vườn lạnh leõ nhiễm cái vô nhân tính của chủ
mà tất cả hiện hình trong đêm uốn éo như rêu
“Những đám rêu trong khu vườn vùn vụt cao lên. Ánh đèn điện sáng trưng bỗng
nhiên vụt tắt. Tôi kinh hãi nhìn thấy những bóng đen như bóng người, chân tay
nguyềnh ngoàng gầy guộc nhảy múa. Chính những bóng đen kỳ dị này phát ra âm
thanh hua… hua… hua… Người rêu! Phải rồi, người rêu.” ( tr.10).
Một ông vua nằm mơ một người đẹp thân mình đầy hương
thơm, bị vẻ đẹp tiên nữ đó mê hoặc may mà chút tỉnh táo còn lại ở tư chất
một vị vua thông minh đã giúp ông thoát khỏi cơn mê đắm. Nhưng hư ảo nhất và
cũng hấp dẫn nhất đối với người đọc là câu chuyện về “hồn hoa đào”. Người mua
yêu hoa, người trồng cũng yêu hoa, đôi trai gái gửi hồn vào hoa. Từng sáng, từng
ngày nhận được tình người thẳm sâu và nông nàn đó cây đào như cũng có hồn biết
tươi, héo vui, buồn theo sự xa cách hay gặp gỡ của đôi trai gái. Người đi xa,
tình không còn thì hoa cũng úa tàn. (Chuyện lạ hoa đào)
Tôi đọc tập truyện một mạch không nghỉ, đọc liền liền vì sự đa dạng của cốt
truyện, tinh tế của các chi tiết , nhưng trên hết cảm nhận được cái xấu cái tôt
cuộc đời qua những phận người , rất ấn tượng. Kẻ tốt kẻ xấu không còn là
những “hình nhân” vô cảm trong trạm cảnh sát hay trước toà án, mà là những
con người lẩn quất đâu đây quanh ta lúc gần lúc xa, khi ẩn khi hiện, ta cộng cảm
cùng những nét nhân tính đang bị che lấp đâu đó.
Đời nhiều cạm bẩy nhưng có mắc vào cạm bẩy đó hay không còn do mình. Cái xấu hiện
lên trong những trang sách của anh về cuộc đời, nó không khiến người ta
thù ghét cuộc đời này mà khiến ta cảnh tỉnh hơn thôi. Và chính nhờ sự cảnh tỉnh
này mà văn chương làm trọn cái nhiệm vụ giáo dục, thức tỉnh cái thiện, mỹ trong
cuộc đời. Như lời một nhà văn:
“… Tìm ra và hóa giải kịp những cơ chế mù loà đang vận hành
trong mỗi con người, gần gũi và cấp thiết nhất là trong chính bản thể
mình, để chúng không thể cản đường khi chúng ta muốn tiến tới sự hoàn thiện”
(A.Toflicole - Văn chương và những cuộc chiến - chuyển dẫn theo Lê Biên - Văn Nghệ số 50/12/2015)
Đó là cảm thức cuối cùng của người đọc với tập sách mới
này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét