Rau răm ở lại chịu lời đắng cay

Rau răm ở lại chịu lời đắng cay

I. Chuyến xe đặc nhiệm lừ lừ vào bến, mọi người nhốn nháo đứng cả dậy. Ai cũng lăm lăm tràn ra hai đầu cửa lên xuống. Ðây là chút dân tộc tính chẳng đẹp đẽ gì mà sao dân ta vẫn cố duy trì lại. Ở bất cứ nơi đâu, người mình lên đều muốn lên trước mà xuống cũng muốn xuống đầu tiên. Tôi liệu thấy khó tranh giành được với quí vị nên cứ lẳng lặng ngồi tại chỗ, chờ mọi người giãn bớt, mới khệnh khạng đứng dậy.
Từ cửa xe, tôi thấy ai nấy hể hả bước qua cổng biên giới, thong dong như rủ nhau đi xem hội. Chiếc ba ri e dựng đứng bên cạnh một trạm kiểm soát bé như hộp diêm, trong đó thấp thoáng một anh lính đang ngồi làm gì đó. Tôi bước xuống xe, thong thả đi qua, y hệt hành khách. Tôi vừa lướt qua ngôi, định đi về bên kia biên giới thì anh lính choàng dậy gọi: này anh kia. Tôi quay nhìn xung quanh xem anh ta gọi ai, nhưng chỉ thấy có mình tôi đứng đó. Ðể cho chắc, tôi dịu dàng hỏi lại: anh gọi tôi. Một giọng có vẻ muốn gắt gỏng, sửng cồ làm tôi cụt hứng: không gọi anh thì gọi thằng cha căng chú kiết nào nữa.
Tôi lững thững đến cạnh trạm kiểm soát. Anh lính giọng hơi gắt: anh sang bên ấy làm gì. Tôi hơi bực mình, nhưng nhận ra ngay thân phận lẻ loi nơi đầu sóng ngọn gió, nên phải nhũn như con chi chi: ở Saigon nghe xe mời đi miễn phí, nên thấy mọi người leo lên, tôi cũng đi cho biết. Anh lính thò bàn tay ra khỏi ô cửa trạm hỏi trỏng: giấy tờ. Tôi đã chán nản ra mặt, mọi người chẳng ai bị hỏi han, sao mình tôi lại bị làm khó. Chợt biết ra là mình dại, bò lên cái chốn đèo heo hút gió này làm gì cho mắc đọa, nhưng lỡ rồi đành phải tìm cách hoãn binh.
Thấy vẻ xà lơ của tôi, anh lính có vẻ bực nên cà khịa: hổng có giấy tùy thân hả. Bộ cha nội muốn vượt biên lậu chắc. Tôi chưa kịp giải thích thì anh ta bồi thêm: lừng khừng không chịu đưa giấy tờ, ông tống vào đồn tẩn cho bỏ mẹ bây giờ. Tôi định hỏi nguyên do về sự cách biệt đối xử này, song lại thôi. Nghĩ bụng tránh voi chẳng xấu mặt nào, nên tôi lôi cái passport trong túi ra và đưa vào trạm. Anh lính thoáng thấy dấu con ó vàng in khằn trên bìa hộ chiếu thì vồn vã thay đổi thái độ: à, thì ra ông ở nước ngoài về. Chắc ông sang bên ấy thử thời vận hả.
Tôi muốn bật cười. Nhưng thực tình không làm. Anh lính trịnh trọng đưa quyển hộ chiếu lại cho tôi. Anh ngỏ lời chúc tôi vui khi qua bên đó. Tôi bỗng thấy tội nghiệp cho anh về thái độ đổi xoành xoạch như chong chóng. Nhìn dáng người uể oải của anh, với cái quân hàm màu xanh lá cây trên ve áo, tôi chẳng nhận ra cấp bực của anh là gì, lẳng lặng đút tay vào túi, bâng quơ rút một tờ xanh ra và đưa tặng anh. Anh lính thấy màu tờ bạc, mặt vui lên ngay và lí nhí ngỏ lời xin lỗi.
Tôi đi ngang qua cái ba ri e. Ðám xe ôm ngồi túm tụm gần đó ùa chạy đến. Tiếng khmer líu lo mời chào, gạ gẫm rất nhiều mục. Trong đó tôi nghe lơ lớ có cả tiếng nước nhà. Anh này xun xoe nói không kịp để tôi đáp trả. Anh đề nghị một chương trình du lịch ngắn dài để tôi lựa chọn, đủ vẻ lôi cuốn. Tôi chỉ tay về một dãy nhà cạnh đó hỏi cho rõ ngọn ngành: sòng bài đó hả. Anh xe ôm vun vào ngay: phải, ông thày có thể vào thử thời vận.
Thấy tôi có vẻ doãi ra, anh lại tiến dẫn một hướng tiêu khiển khác ngay: ông thày muốn đi bắt cái nước hay đi tắm hơi, karaoke, hay thổi kèn. Anh huyên thuyên nói vanh vách về các người phục vụ món khoái lạc thứ ba này. Anh khoe về bọn nhóc từ bên nhà sang làm đủ mọi trò du khách muốn, hẳn nhiên là món nào cũng tuyệt hảo cả. Tôi vẫn lãnh đạm không tỏ ý gì, anh xe ôm nghĩ là tôi còn bực vì chuyện bị trạm làm khó dễ. Anh nói hắt ra: ối, ông thày chấp chi ba cái thằng cà lơ đó, nó thấy ông thày lạ mặt nên hù kiếm chút cháo. Chớ bà con qua lại hằng ngày, có ai bị chặn hạch hỏi gì đâu.
Tôi thở ra và nói với anh tôi cần kiếm một chỗ nghỉ, tắm rửa sạch sẽ, rồi có tính đi đâu sẽ hay. Anh lại xoắn xít chêm vào, hỏi ý tôi về khách sạn ba sao, bốn sao để anh chở tôi đến. Tôi gạt đi, hỏi anh về một nhà nghỉ đơn sơ nào gần đây được rồi. Anh có vẻ trầm ngâm như lượng định xem tôi thuộc dạng người nào, tôi phải nói luôn cho anh đừng gạ nữa: tôi chọn ngay chỗ này vì cũng muốn vô đặt vài cây hên xui. Mặt anh xe ôm chợt xị ra, tôi an ủi anh: gặp người mình ở đây, tôi mừng lắm. Anh yên chí bà con phải giúp đỡ nhau. Kể từ bây giờ, đi đâu, làm gì, nhất định tôi sẽ gọi anh. Và để xí xóa, tôi mớm ý: anh có thể dẫn tôi đến giới thiệu với nhà trọ hay tôi có thể tự làm cũng được. Anh chộp ngay lấy ý tôi và bỏ xe đó, đi bộ băng qua đường, tôi lẽo đẽo theo sau.
Anh đưa tôi vào một nhà trọ, liến thoắng nói gì với bà chủ, rồi lấy một chìa khóa trao cho tôi. Vài cô gái nháy nhó cười duyên với tôi, nói toàn giọng người Việt. Tôi lơ đi như không thấy, nghe loáng thoáng lời phê phán: thứ hâm, đúng là giọng Hà Nội. Tôi leo lên một bậc thang chật chội, chỉ vừa đủ một người. Một cô gái đâm xầm đi xuống, thấy tôi cố nép vào, vậy mà bộ ngực đồ xộ của cô cũng quệt qua cánh tay tôi một vệt mỏng dính. Cả hai cùng cất lời xin lỗi một lượt. Cô gái điểm trang như đào hát, nước hoa thơm bay ngào ngạt. Tôi lại đi tiếp, các cửa phòng mở hé ra nhìn rồi đóng sập lại ngay. Vào bên trong căn phòng tôi có chìa khóa, tôi mới thấy mệt, bò lăn ra giường, chẳng nghĩ đến cởi bớt áo.
Cứ thế tôi thiêm thiếp ngủ. Mơ thấy những chuyện đâu đâu. Khi tỉnh dậy, trời đã tối, đèn trong phòng không bật nên thấy âm u. Chút ánh sáng từ ngoài hắt vào loang loáng hòa lẫn với tiếng cười ồn ào như ma quái. Tôi chợt nhớ ra đang ở đâu, nên ngồi lẹ dậy. Tôi cẩn thận ôm hết quần áo vào buồng tắm, cài kỹ cửa lại mới đứng dưới hoa sen xối nước. Hơi ấm làm tôi tỉnh dần, cảm thấy bụng đói dữ. Tôi tắm nhanh và lại bỏ xuống phố. Tay xe ôm vừa thấy đã nhanh nhẩu chạy ngay lại kể công: em chờ ông thày suốt từ chiều tới giờ, sợ chở khách rồi vuột ông thày mất. Anh tình nghĩa kể với tôi về thủ đoạn ma mãnh của bọn xe ôm, mục đích để dành độc quyền làm người hướng dẫn trong thời gian tôi ở đây.
Tôi hỏi đùa anh ta: lúc nãy anh dẫn tôi về nhà trọ, bà chủ có đưa tiền huê hồng không. Anh gãi đầu gãi tai, nhưng không nói. Anh hỏi tôi cần đi đâu, tôi bảo đói bụng, kiếm gì ăn cái đã. Anh cho xe ra, tía lia kể một hơi danh sách những nhà hàng xịn Metropole, Royal Diner, Le Cheval, tiếng Pháp líu lo, nhưng tôi không bắt một chỗ nào cả. Tôi hỏi anh có hàng quán nào của người Việt mình bán bún suông hay cháo vịt chi không. Anh gật đầu liền, giờ tôi mới biết anh ta cũng là khmer rặt, song biết nói tiếng Việt. Tuy vậy, tôi cũng ngồi lên sau lưng anh để được anh đưa đến nơi có món ăn. Anh chạy năm vòng bảy đỗi rồi xẹt vô một quán cóc.
Quán là một cửa hàng bình dân bày ngay ở căn nhà sát đường. Một cái bàn gỗ chữ nhật và một ghế băng thấp lè tè, xung quanh lại có thêm vài cái bàn vuông với 4 cái ghế đẩu cũng bé tí tẹo. Tôi mời anh xe ôm cùng vào ăn. Tôi gọi một tô bánh canh và anh kêu tô bún vịt. Bà chủ nghe anh xe ôm khoe tôi là đồng hương, đồng khói nên nền nã bắt chuyện. Bà ta vừa múc thức ăn cho khách vừa nói vói ra. Cửa hàng lúc này không đông, loe hoe chỉ vài cô gái, thấy anh xe ôm, các cô đang ngồi ăn nháy nhó, như quen biết nhau rồi. Tôi hỏi: anh vẫn thường chở các cô ấy đến khi khách đặt hả. Anh gật đầu xác nhận, và cà khịa gạ tôi: thế nào ông thày có muốn một em không, tôi giới thiệu, bảo đảm không sợ bịnh.
Tôi nghĩ bụng: cha nói dóc không có căn. Chừng tôi mắc bịnh, chắc kiếm ra tía thì mồ đã mọc xanh cỏ. Nhưng tôi không nói ra ý nghĩ này mà trái lại còn để cho anh ta hy vọng hơn: ờ, ăn no có bò cưỡi cũng thú vị đó chớ, nhưng mấy em này chưa bắt mắt. Anh xe ôm chụp vô liền: trời ơi, ông thầy có mắt thần. Em chịu thua. Thày ăn đi rồi em đưa thày đến mấy club, gái ở đó số một, toàn nữ sinh với quí phái hôn à. Tôi hối anh ta: thì ăn cho no đi.
Anh húp xùm xụp tô bún mà tay thì khua một vòng mấy căn nhà dài theo dãy: động hết, toàn là động. Nhà nào cửa sắt kéo kín bưng là có chứa gái đó ông thầy. Ở đây, thổi kèn hay lu bù gì cũng có, nhưng rệp lắm. Ðể tui dẫn ông thày vào động sang, ở đó mấy cô ngộ dữ mà lịch sự nữa. Tôi đang ăn thì bà chủ quán ơi ới gọi qua: ông gì ơi, có cái giò heo béo quá, ông đưa tôi múc vào bát. Tôi khước từ vì sợ cholesterol, nhưng bà hàng giảng giải: chèn ơi, lâu lâu gặp người bên nhà sang mừng muốn chết, nên mời ông thêm cái giò lấy cảm tình. Rồi bà khoe về thời gian bà sang mần ăn ở xứ Chùa Tháp này đã lâu. Tôi hỏi tại sao nước nhà thống nhứt đã lâu, gia đình bà chưa chịu về quê hương lại, sống chi lẽo đẽo ở đất nước người. Bà nói huỵch toẹt ra chẳng dấu diếm: ối, tin gì nổi mấy cha nội đó, ông. Họ đòi ăn như hạm, mình mần mấy cũng hổng đủ nuôi mấy chả. Ở đây dù gì mình cũng là ngoại kiều nên họ có đòi cũng còn nương tay. Bà nói mà thở dài sườn sượt, tôi định hỏi thăm về các đợt cáp duồn, e đụng chạm anh xe ôm nên lơ lửng bỏ qua. Bà hàng thấy tôi lắng nghe nên rủ rê: bữa nào ông ghé lại đây, mình nói chuyện nhiều.
Cà kê dê ngỗng một chặp, tôi mới nuốt cái giò heo tình nghĩa. Tôi trả tiền và hẹn sẽ quay lại. Anh xe ôm cứ nhắc chừng: thế nào, giờ ta đi chứ. Tôi đánh tháo với anh, yêu cầu anh cho tôi xuống con đường chính của thị trấn, tôi cần đi kiếm người nhà trước đã. Anh tiu nghỉu bất mãn, tôi phải trấn an: tôi còn ở đây lâu, anh đừng lo, công việc xong trước thì du hí mới thỏa thuê mà bậu. Anh xe ôm đành làm theo lời.
Tôi đi một mình dài theo con phố. Ðột nhiên, tôi nghĩ đến Soan, mục đích tôi lên đây tìm nàng nhiều hơn là vì lý do đi thử thời vận hay đi tìm khoái lạc. Soan giờ lạc loài ở nơi nào, ai biết được, xong tôi vẫn cầu âu đi kiếm cô ta. Lời người bạn thố lộ với tôi: Soan chờ mày lâu không được, bà cụ ngày nào cũng mắng chửi nàng, cô ta giận nên bỏ đi. Có người nói cô lên biên giới, còn làm gì thì không ai biết được. Thế là tôi vội đi tìm, dù biết rằng "chim ăn biển bắc mà tôi cất công tìm biển đông" liệu có gặp chăng, song thà không nghe thì thôi, bằng đã nghe phải dứt khoát đi mới được.
Xen lẫn với sự nhớ đến Loan, tôi cũng nhận ra sự láu cá của một số gọi là Việt Kiều thừa của kéo nhau về làm ăn gần nhà. Có điều kinh nghiệm đã mở mắt cho họ, nên các bố lách sang ngay biên giới làm ăn với người lạ. Mở mang gì chẳng mở, lại mở cái thứ giết người, phá hạnh phúc gia đình. Các sòng bài nghe đâu do vài ông bà ở Canada về lập nên, sắm sanh đủ xe cộ để rước khách từ Saigon lên đánh bạc. Tôi tự hỏi: từ ngày các sòng này hoạt động đến giờ, đã có bao người trở nên đại phú, triệu phú và bao nhiêu cặp vợ chồng đổ vỡ tan hoang. Tôi chợt thấy đầu nặng chình chịch.
Thị trấn đêm tương phản giữa sự im lặng của những dãy phố cửa đóng im ỉm và sự nhộn nhịp người ra vô của các song bài mở cửa suốt đêm. Gió hiu hiu mà vẫn khô khốc, hơi thở nồng nồng như dặm thêm tia lửa. Một vài cô gái thấy tôi lang thang nên mở lời trêu ghẹo. Tôi không đáp lại bất cứ lời ỏn ẻn của cô nào.
II. Tôi đi dài qua các con phố gần như hết đêm. Những dãy nhà cửa đóng im lìm. Chỉ nơi các sòng bài là vẫn nhộn nhịp. Người vô kẻ ra suốt ngày tốị Bu quanh các tụ điểm này không vắng đủ hạng người: những tay cò mồi đưa mối gái, những cô chân dài tự khuyến mãi cho mình, những nạn nhân thua bạc mặt mày bí xị. Tôi tự nhủ thầm: ông bà nào Việt kiều nào thật ác, ỷ có đồng tiền về kinh doanh mở sòng, còn tạo phương tiện cho đi miễn phí, hèn gì không lắm người tán gia bại sản, chồng vợ bỏ nhau cũng vì nạn đỏ đen.
Chuyện đi tìm Soan nơi thành phố sát biên giới không sao lần ra được manh mối, dù chỉ là một lóe đốm nhỏ. Những cô gái ưỡn ẹo đứng dọc bên lề đường hay dựa vào tường các nhà mở lời trêu chọc tôi. Khi thấy vẻ hững hờ của tôi, có cô lảng bỏ đi, có cô lầm bầm chửi trong miệng. Tôi cũng nhận ra ngay nỗi gay go này khi một mình qua xứ người. Bởi vì với Soan vì bực bội gia đình bỏ đi, chắc là không còn muốn để ai tìm thấy lại. Phương chi chuyện này cũng do lỗi của tôi gây ra nữa. Tôi đã hẹn hò với Soan để cô nàng phải chờ đợi, rồi khi gia đình chửi mắng bắt buộc cô phải nghe theo ý sắp đặt thì nàng chọn giải pháp ra đi. Cho nên tôi ân hận mãi là vì vậy.
Tôi trở lại nhà trọ khi gần sáng. Mấy tay xe ôm vẫn trụ ở tại chỗ, có tay đã nằm ngả lên yên trườn dài theo bình xăng gật gà ngủ. Tay săn đón chở tôi đi vẫn còn thức. Chẳng biết hắn có đánh hơi được gì nơi tôi, nhưng vẻ nhiệt tình của hắn cũng khiến tôi cảm động. Hắn hỏi lý do tôi đi tìm bà con đã gặp chưa và tỏ vẻ sẽ đắc lực phụ giúp nếu tôi nhờ đến hắn. Ðang cơn mệt nhoài vì mất ngủ và bụng còn óc ách vì cái giò heo do bà chủ quán tặng thêm, nên tôi ậm ừ cho xong.
Tôi vào quầy nhận chìa khóa và leo lên bực cầu thang hẹp. Một vài cô gái vẫn chưa ngủ, đang ngồi vắt vẻo nơi gờ tường hút thuốc nhả khói bay um. Thấy tôi, các cô buông lời trêu chọc, thôi thì đủ tiếng Việt, tiếng ngườị Tựu chung, mấy cô ghẹo tôi là tìm thấy em chưa. Thấy vẻ lầm lì của tôi, có cô cười rích rích, có cô quay nhổ toẹt một bãi chẳng nói gì. Tôi nghe líu lo một giọng khmer trầm bổng như chim hót, mặc dù tôi chẳng hiểu nội dung, nhưng mấy tiếng "bắt cái nước" khiến tôi đoán là không thanh sạch lắm.
Các cô đều ăn mặc thoáng đãng, áo xống mỏng lại rộng lùng thùng. Nách, tay, bụng lòa xòa như cánh phướn. Ðồng ý trời Cao Miên nóng nực, nhưng phương cách ăn mặc thế này cũng là một mốt mồi chài của loài bướm ăn đêm cợt nhả khách mà thôi. Tôi vờ như người say đi loạng quạng, xiên bên này vẹo bên kia, thỉnh thoảng lại ụa khan như muốn ói. Tôi làm ra vẻ đang cố lết về phòng của mình, mò mở khóa rồi bước vào đạp sầm cửa lại.
Bóng tối phủ âm u trong gian phòng, mùi nóng ẩm sực lên mũi. Ánh đèn phố chiếu xuyên qua cửa sổ đùn một vệt sáng dài băng qua một khúc giường và đổ trút xuống góc tường bên trong. Tôi ngả vật ra, chẳng buồn mở công tắc điện. Khuôn mặt Soan hiện ra trách cứ: anh hẹn về đón em, tại sao anh bặt tin biền biệt. Tôi đưa tay ra cho Soan nắm, nhưng bàn tay chơi vơi nơi khoảng không. Hình dáng Soan mờ dần và tắt phụt ngay. Tôi bàng hoàng nhỏm dậy ngơ ngác.
Hôm sau tôi dậy quá trễ. Trời trưa lắc trưa lơ. Nắng gắt gay hắt vào gian nhà trọ như ai hốt mớ than hồng rải lên đó. Tôi ra hành lang, hơi nóng bốc lăn tăn trên mái nhà đối diện, rung rinh như hơi nước mờ mờ. Tôi nhìn đồng hồ xem giờ, đã qua ngọ. Bụng cồn cào vì đói, nhưng tôi ngại gặp tay xe ôm. Tôi lẳng lặng xuống quầy tiếp tân gửi lại chìa khóa, hỏi thăm ngõ sau và vọt ra bằng lối đó. Chợt may một chiêc tuk-tuk chạy ngang qua, tôi nhảy lên ngồi tọt vào giữa. Khách là vài bà cao miên, bà nào bà nấy to dề, tôi phải khép nép thu gọn người cho đỡ va chạm. Chật chội tôi có thể chịu được, song mùi hơi người khét khét vì bị nắng thiêu thì tôi xin thuạ Nhưng vì lịch sự và xã giao, tôi phải cố nín thở cho qua.
Tôi ghé lại quán bà chủ tối trước. Quán ban ngày có vẻ thưa khách. Bà chủ thấy tôi nhận ra ngay nên vồn vồn vã vã. Ðã quen với sự xởi lởi của bà, tôi vui vẻ đùa ngay: hồi hôm thua bài quá xá, giận ngủ quên luôn, giờ đói bụng quá, má có gì ngon cho một tô. Bà má lãng đãng không trả lời mà cũng chẳng cần hỏi tôi ăn món chi. Bà lặng lẽ múc cho tôi một tô bún xào rồi trao chọ Ðến khi tôi đưa tay đỡ, bà mới nói: tao quê mùa thiệt, nhưng ghét tổ mấy thằng xạo. Bà như không hướng về tôi, vậy mà tôi nghe đau điếng. Tôi cười vả lả: chèn ơi, má nói gì nặng vậy, má. Bà già nói lẫy: ai dám la thầỵ Rồi để xí xóa mọi chuyện, bà hối tôi: thôi ngồi xuống ăn đi cho nóng.
Tôi múc muỗng tương ớt xối lên tô bún, gắp thử một miếng cho vô miệng. Kịp vói tay lấy vịt nước mắm rưới thêm, bà chủ quán nói ngay: nghe nói mấy thầy ở bển dzìa ít ai dám ăn mặn, sợ lên máu. Bộ thầy hổng sợ sao. Tôi lại giở cái tật ngang như cua ra: ối mấy ổng ở nước ngoài có tiền có của mới sợ, còn tui có cái xát xi không, sợ gì má. Bà già gay gắt một lần nữa: thầy đừng phỉnh lừa tôi, mặt thầy mà là dân ở bên nhà, tui đưa đầu cho thầy chặt. Kiểu cách của thầy có đâu xô bồ như mấy tay ông nội đó.
Tôi gãi đầu gãi tai câm họng. Bà già lại nhỏ giọng hỏi tôi: tui hỏi thiệt, thầy sang đây làm gì. Mặt thầy hổng phải là tay buôn chợ trời biên giới, cũng hổng phải là dân có máu đỏ đen, còn đường ăn chơi gái gổng thì cũng hổng muốn, vậy chớ bộ khơi khơi tới đây thôi sao. Tôi bật cười, nhưng hổng lẽ lại đem chuyện riêng tư ra hỏi han bà, nên đưa đò cho xuôi: thì nghe nói mấy ông bà lập sòng có xe cho đi, cũng theo cho biết đó biết đây.
Bà lão thở hắt ra như trút giận: làm ăn gì cho người nhờ hổng làm, mấy ông bà ỷ có tiền về mở thứ giết người hôn. Thầy coi, dân bò lên đánh bạc đều là dân mình hết, chớ người khmer có mấy ai lai vãng tới đâu. Bởi vậy mới nhiều người chết, ngày ngày có bao bà, bao cô thua sạch túi đành ở lại đây làm đại mấy dù. Tui nghe đâu mấy ông mấy bà làm ăn thứ gì mà tiền muôn bạc bể, mở sòng trong nước hổng chịu nổi với mấy chả nên kéo nhau lên đây cho người ăn rồi hốt của thiên hạ.
Bà nói mà thở dài sườn sượt. Tôi sẵn dịp cũng đưa đẩy với bà: còn má nữa, nghe nói bây giờ bên nhà mở cửa tùm lum, má cũng hổng dzìa làm ăn lại đem tiền nuôi người dưng nước lã. Như muôn ngàn lượn sóng chợt khuấy động vỗ ầm ầm vào bờ, bà trút hết tâm tư với tôi: chèn ơi, thầy mà tin mấy chả sao nổị Nói năng ngọt sớt, nghe như chia cửa sẻ nhà, vậy chớ thầy lọt vô tròng rồi mới thấy thiên nan, vạn nan. Thầy hổng nghe người ta kháo nhau chớ ai mà đi lọt được thì cũng ráng mà đi hết ráo. Thầy lại xúi tui dzìa, ở đây người ta cũng đòi nhưng mình là người dưng đem quyền lợi đến cho họ nên có mức có chừng thôị Còn ở bển… bà bỏ lửng, không nói nữa.
Tôi ngán ngẩm, chợt thấy ăn mất ngon. Bà lão chừng nhận ra sự khựng lại của tôi nên xí xóa: ấy, tui nói tào lao cho vui, thầy ăn đi chứ. Tôi quờ quờ đôi đũa mà sao nghe nặng chình chịch. Ít gì cũng hơn 30 năm rồi chớ còn mới mẻ gì, quê hương vẫn mờ mờ ảo ảọ Người ta giành quyền dẫn dắt quốc dân, nhưng khổ đau vẫn còn nguyên đau khổ. Chẳng kể đến người thất trận làm gì, ngay đến những người trong giới họ với nhau, tình nghĩa cũng bỏ quên. Biết bao đồng chí, đồng rận, từng ăn chung mâm, ngủ chung chỗ, vậy mà giờ người có chức có phận, người đành chịu hẩm hiu, nhìn nhau ra tuồng lạ hoắc. Chuyện thăm viếng nhau thật lạnh nhạt, ơ hờ. Thậm chí ngỏ ý đến nhà nhau cũng không muốn nữạ Họ sợ nhìn thấy của nả của nhau, lời ong tiếng ve làm cản trở công cuộc làm ăn của họ. Ngày xưa đi với nhau, họ quyết diệt trừ bóc lột để vui sống đại đồng. Ai dè ngày nay, giữa họ với nhau, chuyện giai cấp còn nặng mùi hơn nữạ Người có tiền dè bĩu người tay trắng, con cái người này thừa mứa ăn chơi, đi nơi này nơi nọ. Còn kẻ nghèo thì nghèo mạt tới nơi, con cái đành bỏ trường bỏ lớp. Cảnh vui nhộn một đêm tiêu pha hàng gia tài người thiếu thốn, cuộc đời quá chênh lệch giữa họ với nhau.
Tôi mảng lo nghĩ suy nên bỏ quên phần mì xào dang dở. Bà hàng lại nghĩ là tôi giận dỗi bà nên hỏi thúc vô: ủa, chớ sao đang ăn thầy lại ngưng đị Tui xin lỗi đã làm buồn lòng thầy, người ta nói trời đánh còn tránh bữa ăn, tui làm thầy mất ngon, thầy đừng chấp. Tôi gục gặc đầu, cố khoắng từng gắp đũa mà không sao đưa lên miệng được. Tôi nghĩ về hoàn cảnh đất nước mình, tự hỏi tại sao mình cứ tự hào thông minh, giỏi dắn mà mấy chục năm rồi vẫn thân phận hẩm hiu. Ðất nước người ta bị trắng tay thua trận, tài nguyên không có, hầm mỏ cũng không, chỉ vài chục năm sau đã trở thành cường quốc. Còn mình cứ khoe là rừng vàng biển bạc, mà ngóc hoài không lên nổi con hổ, con rồng. Tất cả những sự chê bai về một thời qua hủ nát, giờ đây e rằng họ còn hủ nát thậm sâu hơn.
Bà hàng lẳng lặng nhìn tôi, rụt rè không lên tiếng nữa. Tôi cũng chăm chăm nhìn vào đôi mắt bà, cố tìm ở đó một sự đồng tình về nỗi chua xót của mình. Tôi về qua thành phố xưa tôi đã sống, quả thật mới nhìn vào đã có bao sự đổi thaỵ Nhà cao, cửa rộng, xe đông, đường sá ồn ào, nhưng âm thầm bên những phồn hoa hào nhoáng đó vẫn có một chút gì ngào nghẹn, tái tê.
Tôi kể với bà chủ quán về lý do người tôi đang tìm kiếm. Soan của tôi giờ đang ở nơi đâụ Bà lão có vẻ lắng nghe và tay run run khi tôi đưa tấm ảnh Soan cho bà nhìn. Ðó cũng chỉ là một thái độ cầu âu thôi vì khó tin rằng may mắn sẽ cho tôi tìm được nàng ở cái đất xa lạ này. Hẳn nhiên là bà lão thở dài khi giao lại ảnh trả tôị Bà nói: thầy không phải là người đầu tiên cất công đi tìm ngườị Nhưng gần như ai cũng thất vọng hết. Họ đến đây, lâu có, mau có, đi dạc dài khắp chỗ, tiêu tốn phí cũng nhiều, song lại trở về vì thời gian có hạn. Có điều ngày trước, đất nước mình dù có cơ cực cách nào cũng chẳng ai nghĩ chuyện ra đi khỏi xóm. Còn bây giờ thì khác, người ngu ngơ đã đành, ngay người tỉnh táo cũng đánh liều bước đi, dù biết rằng "người thanh thì ít, cạm bẫy thì nhiều", tội lắm, thầy ơi.
Bà hàng chỉ nói loáng thoáng, không hề có một hơi thở hắt ra mà sao tôi nghe tim mình bị vặt mạnh. Bỗng dưng, trời như ngột ngạt hẳn lên. Ngọn sầu đâu gần đó như chợt bốc hỏa. Cái nắng chói chang đổ ập vào quán. Thứ nắng đổ lửa làm hoa mắt mọi ngườị Tôi nhìn ra con đường nhựa trước quán. Một tấm màn rung nhẹ như lưỡi lửa bốc lên. Lửa thiêu ai, đốt ai hay lửa đang ngút ngàn tâm khảm. Trời rung rung, đất rung rung, những vuông nhà như muốn vỡ tan tất cả. Hơi thở tôi bỏng rát vô cùng, tôi nghĩ giá có đặt một tờ giấy vào gần cũng có thể đốt tan ngay tức khắc.
Tôi chợt nhớ vườn rau răm sau nhà Soan. Lần hai đứa lén lút gặp nhau, Soan đã nói với tôi: anh có nghĩ vì sao rau răm cay nồng, anh nhỉ. Tôi đã cười cho lối suy nghĩ của nàng. Tôi muốn phỉ phui đi nỗi ám ảnh đang nhen nhúm lên trong trí Soan, nhưng nàng lại nói tiếp: em là ngọn rau răm này đây. Sức cay của em không nồng nhưng đủ để nhớ đến anh ngày nao ta xa nhau. Ôi, ngọn rau răm đáng lẽ phải chịu cảnh đời ở lại, vậy mà Soan đã bỏ đi mà người ở lại hóa là tôi.
Tôi buồn buồn nhớ lại câu hát ở đời "rau răm ở lại chịu lời đắng cay". Ðúng, Soan đã hành tôi chịu lời mỉa mai thay cho nàng. Bây giờ thì Soan ở bạt ngàn nẻo lối nào, tôi có tìm thì cũng viển vông thôị Tuy nhiên, đã đến đây thì chưa thể bỏ về ngay được. Tôi uể oải đứng lên bỏ dở dang tô mì, không sao nuốt nổi nữạ Tôi lặng lẽ trả tiền, bà hàng bịn rịn, song cũng không hỏi han thêm. Tôi bước ra khỏi quán với cái nắng chấp chới úp chụp lên đôi mắt.
Một chiếc tuk-tuk chạy qua, tôi ra dấu gọi ngừng và uể oải bước lên. Vẫn cái mùi hoi hoi khét nắng đặc biệt của người địa phương xốc nặng. Lần này tối cố chọn chỗ ngồi sát phía sau xe, tôi lắc lư theo vòng quay của chiếc xe trên con đường như muốn chảy thành nước. Những con phố nhoẹt nhòe lướt qua như những tảng màu người họa sĩ thờ ơ vứt lên khung vảị Tôi để mặc cho xe đưa tôi đi.
III. Tôi định tự bỏ công sức đi tìm Soan ở mảnh đất nàỵ Bởi vì lý do Soan bỏ nước ra đi là tại tôi tất cả. Thực ra có lúc tôi cũng đã nghi nghi hoặc hoặc. Người bạn nói với tôi tin gặp Soan tại đây liệu có chắc chắn hay chăng. Có khi hắn cũng đã có một thời để ý đến Soan, nhưng bị cô cự tuyệt, nên giờ đâm oán hận. Biết được ngày đó hai đứa tôi quấn quít bên nhau, nên giờ hắn hành tôi cho bỏ ghét cũng nên.
Khi nghe hắn khẩn thiết nói về Soan, tôi háo hức tin ngay. Tôi bù lu bò loa hỏi hắn về địa điểm đích xác Soan có mặt. Hắn chỉ nói tình cờ thấy Soan lảng vảng vùng biên giới. Theo hắn, có thể Soan lần theo con đường đi buôn chợ trời, cho nên nếu tôi cất công đi thế nào cũng gặp. Ðể chuộc lại lỗi lầm, tôi đã bị ma mộng, chẳng cân nhắc thiệt hơn và cứ thế mà đi.
Ngày xưa Mỹ Châu thả lông ngỗng để tình nhân đuổi theo đã là khó. Ngày nay tôi đi tìm Soan chẳng có lấy một chút dấu vết trong người thì biết đâu mà tìm. Mấy ngày liền, tôi đã lần mò theo vết chân nàng, âm âm u u, chẳng ra hồn ra vía gì hết. Anh xe ôm đã chở tôi khắp các nơi, quán ba nào cũng vào, động chứa nào cũng sục, cái miệng anh chẳng một lúc để yên. Mỗi lần tôi thất vọng là anh lại lời ngon tiếng ngọt gạ gẫm. Tôi biết anh ta chẳng tử tế gì đâu, chẳng qua thấy tôi xởi lởi thì anh cố bám đuôi.
Có điều tôi chưa nói hết sự thực về việc tôi đi tìm Soan. Tôi cứ lửng lơ là cô em quá dại bị mẹ tôi mắng, giận bỏ nhà đi, khiến tôi phải kiếm. Tôi không muốn bị anh ta bắt chẹt khi sẵn sàng bỏ đồng tiền đi săn bạn gái mình yêụ Nhưng tay này có vẻ ma lanh nên đoán được hết. Hắn cũng khôn nên tương kế tựu kế nhập nhằng, làm như ngây thơ tin tôi rất mực.
Thời gian trôi thoăn thoắt. Tôi lang bang nơi đất người ta đã một tuần rồi. Sớm muộn cũng phải quay về vì số ngày phép sắp hết. Tôi vẫn là khách hàng thường trực của bà chủ quán, vẫn được bà cho ăn những món ngon của quê hương. Sẵn có tay xe ôm đèo đẹo theo sát tôi như hình với bóng, tôi không đề cập gì đến chuyện tìm người mà chỉ trao đổi nhau về thiên hạ sự mà thôi.
Người tôi càng lúc càng khô quắt đi, không thua gì cái nắng dễ sợ của xứ Chùa Tháp. Ngày nào cũng như ngày nào, vừa sớm tinh mơ, sức nóng như lưỡi con thuồng luồng đã vội lùa vào hấp thiêu lên da thịt. Nó khiến cho mọi tế bào nổi gai, mồ hôi rịn ra nhớp nháp. Nhìn ra đường, sức nóng hun hun thật dễ sợ. Cây cối như tàn lụi, bụi đỏ mịt mù. Mỗi chiếc xe tuk-tuk chạy qua càng làm cho con đường lầm lộị Vậy mà người đi bộ vẫn tỉnh bơ như không hề gay gắt. Nước da đen sạm của họ bóng lên tựa có thoa bên ngoài một lớp dầụ Mái tóc xoăn tít khô cong như rễ tre mọc tua tủa trên đầu họ.
Tôi vô cùng chán ngán về trời đất xứ sở này. Quê hương tôi đã nghèo nàn, xơ xác song ở đây thì cũng chẳng khác gì hơn. Tôi có ý định thêm vài hôm nữa nếu tin Soan vẫn hoàn toàn mù tịt thì tôi sẽ chịu thuạ Tôi không còn can đảm trụ lại với nơi lúc nào cũng hừng hực như một lò lửạ Nhận thấy sự nôn nóng và vẻ phờ phạc của tôi, tay xe ôm đưa ra một ý kiến: người đi buôn nhiều khi không gom thu được hàng phải lặn lội về tận Phnom Penh, hay là anh đưa tôi về đó để may ra tìm được người nhà.
Anh ta nói lửng lơ thôi, chứ không có vẻ gì đoan quyết. Ấy vậy mà lại đánh trúng vào tâm lý của tôị Thì thôi đã lỡ, lỡ theo luôn, dù sao nếu có trở về tay không cũng chẳng còn ân hận. Tôi hẹn hò với anh sẽ đi vào hôm sau, nhưng bữa nay thì anh để mặc tôi đi lo việc khác. Tôi bò đến quán của bà lão, vừa để tìm món gì ăn, vừa để chuyện trò với bà trước ngày trở về. Bà hàng có vẻ mến tôi, nên vừa gặp là hỏi líu lo chuyện đi tìm người đến đâu rồị Nghe tôi thở dài não nuột, bà có vẻ thông cảm. Bà nói cốt để tôi được nguôi ngoai: thầy quả là người có tình, song trần gian này dễ gì trời chiều lòng cho mọi việc đều tốt đẹp. Thì thôi còn dăm hôm ở đây, thầy cứ cất công, biết đâu lại chẳng gặp may. Cầu chúc cho thầy lại gặp cô ấy, và để cho tình huống bớt sự căng thẳng trầm buồn, bà hàng nói pha trò: lần này nếu thấy cô ấy, thầy nhớ nắm cho chặt, đừng để xổng nữa.
Tôi thấy cay cay trong sống mũi. Tôi kể lại ý định đi Phnom Penh, bà không tỏ ra vồn vã, nhưng cũng chẳng tỏ ra ngăn cản, bà cho biết ý kiến: ấy, tục lệ quê mình vẫn có câu "còn nước còn tát", lòng mình có khuynh hướng thế nào thì cứ thử thực hiện xem sao. Có khi giờ cuối biết đâu lại thành việc, thầy có nghe câu hát "có tin vui giữa giờ tuyệt vọng" chứ gì. Biết đâu đấy.
Mấy tiếng biết đâu đấy của bà nghe gọn đanh vậy mà âm vang của nó rền như tiếng mõ. Tôi cơ hồ loạng choạng vì những hồi gióng giả gõ vào tai. Tôi ăn vội ăn vàng bát bún riêu bà hàng múc cho mà nghẹn đầy từng chặp. Thấy tôi trợn trừng, trợn trạo, bà hàng phải giục tôi: thầy ăn thong thả, có nghẹn thì tạm ngưng đừng cố. Rồi chẳng chờ tôi hỏi xin, bà rót cho cốc nước trà nóng hối tôi: thầy uống đi cho khỏe. Ðột nhiên, tôi như chợt nhận ra lòng quí mến của bà. Nó y hệt như tâm tính của mẹ tôi khiến mắt tôi nhòe mờ vì xúc động. Một cách phản xạ, tôi thưa với bà: con cám ơn mẹ. Bà hàng chưng hửng nhìn tôi, bàn tay bà run run, kéo vội vạt áo lên chặm vào đuôi mắt. Bà không nhìn thẳng vào tôi mà chỉ nói bâng quơ: nắng gắt quá cay cả mắt.
Tôi đến Phnom Penh đúng hôm người ta cử hành lễ Chon Chnam Thơ Mây. Cả thành phố ồn ào trong lễ hội, mọi người túa ra đường, màu sắc váy áo sáng rực khắp nơi. Anh xe ôm chở tôi lượn lờ quanh các phố, nắng chói chang trên các tháp chùa, anh xe ôm khoe với tôi đó là vàng thật người ta giát trên các nơi thiêng liêng thờ tự. Anh cũng đề cập mời tôi đến xem chùa vàng, chùa bạc nhân tiên thể, nhưng tôi còn lòng dạ nào nghĩ đến chuyện vui chơi. Thậm chí cả người tôi ướt đẫm vì bị té nước theo tục lệ trong ngày lễ hội, tôi cũng chẳng màng thấy lạnh và nhớp nháp là gì.
Tôi cứ hối anh xe ôm chạy theo trực giác của anh, chỗ nào anh đoán được có thể gặp người đang tìm kiếm thì cứ ghé. Miệng lưỡi anh dẻo quẹo, tới đâu anh cũng xí xa xí xô hỏi nói huyên thuyên. Chiếc đầu cầu liên lạc giữa giới xe ôm với nhau xem chừng càng lâu càng thu ngắn nhịp mà bóng chim vẫn bằn bặt xa vời. Chiếc xe cứ vòng vèo qua những cảnh khác nhau, khi xập xình đông đúc, khi thưa thớt vô cùng. Cả hai lo đi chẳng màng đến ăn uống, tay xe ôm thấy tôi nôn nao cũng chẳng nhắc nhở chị.
Khi hai người vào một quán gọi ăn trưa thì trời đã qua ngọ lâu rồi. Mùi thức ăn nồng nồng làm tôi càng không thấy đói, trong khi anh xe ôm cứ ngồi đánh chén tì tì thì tôi chỉ gọi cho mình một ly nước mát và nhâm nhi uống, nghĩ ngợi mông lung. Những chiếc bóng dập dềnh nổi trôi loáng thoáng, một vạt mặt người, một lọn tóc mai, tất cả chẳng có gì rõ rệt. Có thể là Soan của ngày trước, cũng có thể là Soan của hiện giờ, điều tôi nhận ra rõ rang nhất là dường như thuộc về hai con người hoàn toàn khác.
Nắng vẫn chấp chới khắp nơi. Hàng cây chà là èo uột bốc khói như đang bị thiêu đốt, những tàu lá im rơ, khẳng khiu như những lóng xương dài ngoằn ưỡn ẹo. Lâu lắm mới có thoảng cơn gió qua, tàu lá khẽ rung rung và kêu lạch cạch rất khẽ. Y hệt một tiếng thở dài. Y hệt một tủi hờn thân phận.
Mất cả ngày trời chịu đựng ướt rồi sau đó nóng bừng vì nắng chiếu, tôi mệt nhoài khi chiều xuống. Tôi thất vọng triền miên, đành bỏ dở cuộc chơi, yêu cầu anh xe ôm đưa tôi trở lại vùng biên giới. Tôi chia tay anh lần cuối, bò lên chỗ trọ, uể oải của một người thất tình. Tôi lăn vào giường thở rốc, mặc cho những lưỡi nóng hầm hập liếm láp khắp da mặt tôị Chiếc quạt trần đứng im không nhúc nhích, tôi chả thiết ngồi dậy bật công tắc cho có một luồng gió. Lòng tôi là cả một vạc dầu sôi đang réo ầm lên nỗi tuyệt vọng, tôi vùi đầu kéo chiếc ra giường lên đắp vào mặt. Tôi tự nhủ: quên, quên đi hết. Bềnh bồng như một lá thuyền vừa bị đẩy ra sông, nước lăn tăn gõ vào hai bên lườn nghe lép chép. Mắt tôi nặng trĩu, nhưng không sao nhắm lại được. Chúng nhức tựa như đang có mũi dùi đâm nghiến vàọ Giá có một chút máu nhỉ ra thì đúng là một án mạng hình sự vô cùng thú vị. Chập chờn, tôi thấy Soan quanh quẩn đâu đây. Nàng tuyệt nhiên không trách hờn mà sao tim tôi giống đang bị những gọng kìm kẹp chặt.
Tối mịt, tôi trở dậỵ Sực nhớ cả ngày chẳng có một hột gì trong bụng. Tôi phóng lên chiếc tuk-tuk tìm đến cái quán thân quen. Tôi hối hả gọi món ăn và vừa xì xụp húp, tôi vừa kể lại chuyến đi trong ngàỵ Bà hàng ngồi lặng nghe, sau cùng tôi chào từ giã mai trở về. Không dưng mà bịn rịn cả hai, bà hàng lem nhem đôi mắt, tôi rụt rè nói với bà: thưa má, mai con đị Chỉ có vậy là hết. Bà má tự dưng chẳng buồn bán buôn gì nữa, bà thu dọn gánh gióng lại, tôi hỏi nhanh: ủa, chứ sao má dẹp ngang. Bà cho biết không còn lòng dạ nào bán hàng nữạ Bà nói để rảnh rang ngồi nói chuyện với tôị Như hai mẹ con tần ngần xao xuyến.
Tôi ở lại với bà hàng khuya rất khuyạ Người đứng lên, người lại nài ngồi nán thêm chút nữa. Cứ đong đưa vậy mấy lượt, chẳng ai đành đoạn ra về. Thế rồi tôi cũng phải đứng rột dậy chia tay. Tôi gửi tiền món ăn, bà hàng nhất định không chịu nhận. Tôi một hai phải hết lời nài nỉ, điều nào cũng thưa má xưng con. Bà hàng càng ứa thêm nước mắt, tôi biếu thêm bà chút tiền nữạ Mẹ giẫy qua, con giúi lại, tình nghĩa cứ trào dâng vô chừng. Cuối cùng thì bà nói: thôi, được rồi, con đã cho thì má nhận. Bà nhét mấy tờ giấy bạc vào túi áo trong mà lệ đổ tèm lem. Tôi phải mạnh bạo chia tay. Chiếc tuk-tuk chạy đã xa vẫn còn thấy bóng bà hàng đứng nhìn theo mãi. Y hệt như mẹ tôi ngày nào.
Tôi lừng khừng qua trạm vào lúc xế xế trưa. Chuyến xe từ Saigon chở khách đánh bạc lên vẫn còn chờ trả người về dưới đó. Tình cờ thế nào lại gặp đúng tay lính biên phòng hôm vừa sang. Bận này thì anh đã trở nên quá quen chẳng còn hoạnh họe gì nữa. Anh nhìn tôi cứ gãi miết sau gáy như phủi hất con sâu gì đang bám ở đó. Rồi cũng pha trò: thế nào ông vui chơi cũng khá chứ. Tôi không nói gì, chỉ lẳng lặng dón tờ giấy xanh vào cửa trạm cho anh và bước qua cái ba ri e. Coi như món quà nhỏ.
Ba ngày sau, tôi lại từ giã quê nhà. Mang theo hình ảnh Soan một đời vẫn không tìm thấy.

Huân Long

Theo https://vietmessenger.com/