Đôi bạn 3
VII. Đến quán hàng nước bà Nhài, Trúc bảo Dũng:
- Đằng nào cũng chậm rồi. Ta rẽ vào Ý Dương thăm anh Cận và cho anh ấy biết
tin. Anh nghĩ sao?Dũng đáp:- Tùy đấy. Nhưng về sợ tối.Trúc nói:- Đêm nay có trăng. Với lại đã lâu lắm chưa đến thăm anh Cận; không biết anh Cận
có quen Tạo không?- Hình như có. Nếu có quen thì vì Phương.Tới nơi vừa gặp lúc cụ chánh Mạc và Cận đương ngồi ăn cơm. Cận đứng vội lên
dáng dấp luống cuống, không kịp bắt tay Dũng và Trúc, chỉ sang gian bên cạnh, mời
luôn:- Hai anh ngồi chơi bên này.Dũng hơi lấy làm lạ, không hiểu, cứ tiến đến gần bà chánh rồi vừa lễ phép vừa
thân mật cất tiếng chào như mọi lần. Đứng nói chuyện một lúc lâu, chàng mới để
ý nhìn vào mâm cơm, trong mâm chỉ có một đĩa dưa và một bát nước dưa vàng nổi
trắng như bột phấn. Dũng lúc đó mới hiểu cử chỉ của Cận và vẻ mặt ngượng nghịu
của bà Chánh khi đáp lại những câu hỏi thăm của chàng. Dũng cũng thấy ngượng,
chàng vội quay mặt đi rồi bước sang gian bên, nói với cận:- Anh sang ăn cơm đi.Cận mời:- Hai anh sang ăn cơm luôn thể.Sợ Trúc nhận lời, Dũng phải nói ngay:- Chúng tôi vừa ăn xong. Uống nước thôi. Đi nhiều khát nước quá!Đưa mắt nhìn quanh, Dũng nhận thấy nhiều chứng cớ về sự sút kém của nhà Cận.
Chàng đoán là có việc gì khác thường đã xảy ra và định bụng ít nữa sẽ hỏi Cận
cho biết rõ.Uống xong chén nước, Dũng bảo Trúc:- Ta ra vườn chơi đi.Cụ chánh nói:- Lâu không thấy các cậu lại câu cá. Bây giờ khối cá to.Trúc cười nói:- Chắc là to hơn con cá anh... Xuân câu được độ nào.Trúc nói khác đi vì không muốn nhắc đến tên Thái.Như cái máy, Dũng đi về phía cây khế ở bờ ao. Chàng nhớ đến lúc đứng nói chuyện
với Loan hôm Thái đi. Chàng tưởng như mình đã phải xa Loan gần một năm rồi và
muốn được thấy mùi hoa khế để nhớ lại Loan hôm đó, sống lại cái giây phút thần
tiên, đứng với nàng dưới gốc khế, mùa thu năm ngoái.- Ai vào vườn hái trộm khế thế kia?Tiếng nói thanh thanh và tiếng cười giòn của một người con gái làm Dũng và Trúc
giật mình quay lại.- À, ra anh Dũng, anh TrúcTuy đã lâu không gặp, Trúc cũng nhận ra tiếng Hà và ngạc nhiên hết sức vì cách
ăn nói tự do của nàng.Hà tiến lại gần, Trúc thấy nàng lớn khác hẳn trước. Cặp môi không cười mà vẫn
tươi, hai vết lõm đồng tiền ở má và đôi mắt đen lánh, đuôi cúp xuống, có vẻ
thơi ngây tinh nghịch khiến Trúc khi nhìn mặt Hà rồi không lấy làm lạ về cách
ăn nói của nàng nữa: Một người có vẻ mặt, có dáng điệu như nàng thì tự nhiên lời
ăn tiếng nói phải nhanh nhẩu và lơi lả như vậy. Dũng và Trúc thấy dễ thân với
Hà ngay và đối với một người như nàng không thể giữ điệu bộ đứng đắn, trang
nghiêm được.Hai người cùng chạnh nghĩ đến Phương, hồi chưa bị bắt, nhanh nhẹn tươi cười đi
hô hào các chị em buôn bán tầy chay một cửa hiệu Khách.Dũng hỏi:- Cô vừa đi đâu mà bồ hôi bồ kê thế kia?Hà đáp:- Em mới đi chợ về. Nhưng bán được đồng nào vui miệng ăn quá hết cả. Đến bực
mình.Trúc ngẫm nghĩ :- Ngữ này rồi lại đến chí mạng như chị thôi chẳng kém gì.Chàng nhìn Hà và thấy trong lòng dìu dịu, nảy ra một ý muốn thương mến mơ màng.
Hai con mắt và đôi môi của Hà khi nàng cười nói, Trúc nhìn thấy có một thứ
duyên vui đầm ấm. Trúc biết là Hà không đẹp lắm nhưng nếu chàng yêu thì Hà là một
người con gái có đủ nhan sắc để chàng yêu được. Chàng nhìn Hà chăm chú đợi xem
cái ý muốn thương mến của mình có mỗi lúc một tăng không.Đương nói chuyện với Dũng, đoán là Trúc nhìn mình, Hà liếc mắt thật nhanh về
phía Trúc xem có đúng không. Một lúc sau đưa mắt nhín Trúc lần thứ hai, thấy
Trúc vẫn nhìn mình mà nhìn như có ý dò xét, Hà bắt đầu thấy nóng ở hai tai và ở
hai gò má; nàng nói thong thả dần và mất cả vẻ mạnh bạo, tự nhiên khi mới gặp.
Sau ngượng quá không chịu được nữa, Hà quay mặt đi ra phía cây khế để lánh
Trúc. Nàng hỏi Dũng:- Anh đã ăn được quả khế nào chưa?- Chưa, vì chưa đến gốc khế cô đã kêu ầm lên là có trộm.- Thế à? Càng hay vì anh đỡ mỏi cổ như chị Loan sáng ngày.Dũng hỏi:- Cô Loan vừa sang đây chơi?- Chị ấy sang luôn, có gì mà anh lạ...Chị ấy sang, em mới biết là anh đi vắng mấy
hôm nay. Đi biệt tăm biệt tích ở nhà chẳng còn ai biết đâu mà tìm. Không biết
anh đã về qua nhà chưa?- Chưa, định vào đây rồi mới về nhà.Dũng đoán là Loan sang đây có ý muốn gặp chàng hay là bảo chàng về ngay vì có
việc cần ở nhà. Chàng thầm nhắc lại câu hỏi Hà lúc nãy: "Cô Loan vừa sang
đây chơi?" và khó chịu nhìn Hà ngẫm nghĩ:- Mình hỏi thế chứ có lấy làm lạ gì đâu mà Hà lại cho là mình lấy làm lạ.Hà nói:- Cây khế nhà em chị Loan đến chơi bận nào cũng thích mê. Ăn ngọt, mát mà lại
thơm. Ngọt nhưng hơi chua, chua một tí, gọi là đủ chua cho ngon thôi.Nàng nhắm mắt, chau đôi lông mày và chép miệng để tả cho hết cái ngon của những
quả khế.Trúc cũng bắt chước Hà chép miệng nhắm mắt:- Cô làm như thế đến tôi là người rất ghét khế cũng thích ăn.Hà nói:- Chị Loan bảo tôi rằng thứ gì anh cũng ghét mà hình như anh ghét nhất là phụ nữ.Đứng trước Hà, Trúc thấy ái tình là một thứ không quan hệ gì, hình như nếu
chàng muốn yêu Hà thì sẽ yêu ngay và Hà cũng yêu lại chàng dễ dãi như thế. Hai
người yêu nhau rồi nếu hết yêu nhau nữa thì thôi, việc đó không phải là việc
đáng làm cho ai đau khổ. Chàng nghĩ đến những nỗi băn khoăn, những sự cân nhắc
đắn đo của Dũng với Loan và thấy ái tình đối với hai người đó cỏ vẻ cao quý và
nghiêm trọng quá.- Có lẽ vì tình cảnh éo le của hai người bị bao nhiêu thứ ràng buộc.Cận ở trong nhà đi ra, bảo Hà:- Chưa thấy người đã thấy tiếng nói.Trúc tiếp theo:- Mà chưa thấy tiếng nói đã thấy tiếng cười.Hà nói với Cận:- Cười cho vui nhà, còn hơn cả ngày cứ lầm lì, trông đến khó chịu, ăn mất cả
ngon.Nàng cười và tiếp theo:- Có lẽ vì thế nên em hay ăn quà, chừa mãi không chừa được.Hà nói cười tự nhiên quá nên Dũng và Trúc không thận thấy vẻ khó chịu của Cận về
cô em gái ăn nói quá tự do.- Thôi, cô vào mà ăn cơm, tôi còn để phần cơm đấy.Dũng nghĩ ngay đến nồi cơm trộn khoai và bát nước dừa.Hà nói:- Xin phép hai anh.Vừa nói xong, Hà quay mặt đi và cúi đầu ho rũ rượi. Nàng cười luôn theo và nói
một mình:- Chưa ăn đã sặc.Trúc nhìn theo Hà đi nhanh nhẹn bên bờ ao, dáng người hơi gầy và mấy tiếng ho của
Hà làm chàng thốt nghĩ đến Phương. Cận cũng vừa có cái ý nghĩ buồn rầu ấy vì
không phải lần đầu Hà ho như vậy, nhưng muốn dối mình, chàng mỉm cười, nói:- Chắc tại cô hàng quà nào mong chứ gì.Khi Hà đi xa rồi, Dũng hỏi Cận:- Anh có biết Tạo không?Cận không đáp lại câu hỏi của Dũng, chàng nhìn hai người ngẫm nghĩ một lát rồi
nói:- Dáng chừng hai anh vừa lên đưa đám Tạo.- Thế ra anh cũng biết à? Anh có quen Tạo không?- Tôi biết, biết anh ấy ốm đã lâu, biết anh ấy mới mất hôm kia.Yên lặng một lát, rồi Cận buồn rầu tiếp theo:- Kể như anh ấy thì chết là thoát. Chúng tôi vẫn mong anh ấy chết ngay để khỏi ốm
đau khổ sở mãi.Duủng để ý đến hai chữ "chúng tôi" nhưng chàng không hiểu nghĩa.- Chúng tôi biết anh ấy ốm mà đành chịu không thể lên thăm nom anh ấy được. Anh
ấy cũng chẳng khỏi nào nhưng ít ra có người bên cạnh an ủi vẫn hơn. Song tôi chắc
anh ấy cũng hiểu rõ địa vị khó xử của các anh em vì không thấy anh ấy viết thư
cho ai cả.Dũng nói:- Anh ấy có viết thư cho tôi. Nhưng tôi và anh Trúc lên tới nơi thì anh vừa mất.
Đi đưa đám, ngoài ông chủ ấp ra, chỉ có tôi và anh Trúc, không có ai nữa.Lúc đó, Dũng mới hiểu nghĩa hai chữ "chúng tôi" là Cận và nhiều anh
em nữa đã cùng Tạo có liên lạc mật thiết, vì sợ hỏng việc nên không đám đến đưa
đám Tạo. Chàng nói:- Tôi chỉ biết nhận được thư thì tôi không kịp nghĩ ngợi xa gần gì nữa cả.Cận nói:- Anh thì không sao. Anh đi như đi đưa đám một người quen. Anh đến tự nhiên được
mà cũng chẳng ai nghi ngờ gì được anh.Câu nói của Cận tình cờ lại nhắc Dũng nghĩ đến rằng chỉ vì gia thế cao sang nên
bấy lâu chàng không được các bạn cho dự vào những cuộc hành động ngấm ngầm của
họ.Chàng ngỏ lời trách Cận:- Từ độ anh Thái mất, tôi đã bảo anh đừng động chạm gì tới những việc ấy nữa,
sao anh không nghe tôi?Cận nói:- Đâu có phải lỗi tại tôi, Vì chị Phương tôi nên tôi bị nghi ngờ oan uổng. Khi
nọ đã nghi ngờ rồi thì tôi tưởng chỉ có mỗi một cách thôi: Phải làm thực những
điều họ nghi cho mình. Vì không làm thực cũng phải chịu như làm thực. Như vậy tội
gì...Nghe Cận nói, chàng đoán được việc đã xảy ra cho Cận mới đây.Cận nói:- Có lẽ cũng chẳng bao lâu tôi không thể dạy tư được nữa, vì mất hết học trò...
Muốn yên thân, nhưng không thể yên được.Cận chép miệng lắc đầu nhìn Dũng và Trúc một lúc lâu rồi nói:- Hai anh vào trong nhà uống nước. Tí nữa quên. Tôi độ này làm sao ấy, như người
mất hồn.Đi được một quãng. Cận quay lại nói:- Chung quy chỉ tại cô Hà nhà tôi. Cô ấy táo bạo mà lại nhẹ dạ quá. Chưa làm được
việc gì đã nói luôn miệng:"Ăn cơm nắm với muối chắc là ngon. Càng đỡ tốn
quà".Trúc mỉm cười và chú ý lắng tai nghe. Tự nhiên chàng thấy vui; có lẽ vì tại Hà
đã coi sự sống và các công việc rất quan trọng như là những sự bông đùa không đáng
quan tâm. Câu nói đùa "ăn cơm nắm với muối chắc là ngon", đối với Hà
biết đâu không là câu nói thật. Thốt nhiên chàng đứng dừng lại, nhìn xuống đất.
Một ý tưởng thoáng qua óc:- Hay có lẽ Hà biết là mình sắp chết, mà cũng chết về bệnh lao như chị.Hai con mắt long lanh sáng và đôi gò má đỏ tươi trong bột mặt xanh và hơi gầy của
Hà làm chàng nghĩ tới vẻ mặt của nhiều người con gái ho lao chàng đã được thấy.
Chàng nghiệm rằng người nào cũng có một thứ duyên quyến rũ và gợi người ta nghĩ
đến những vẻ đẹp mong manh có nhiễm cái buồn xa xôi của những sự thương tiếc
không bao giờ nguôi.Trúc lấy làm lạ rằng sao cái ý tưởng thương hại vu vơ ấy lại làm cho chàng đau
khổ đến thế. Chàng thấy có một cảm giác mới lạ không biết là buồn hay vui, hình
như trong lòng chàng vừa nở ra một bông hoa màu biếc, sắc hoa gần lẫn với bóng
tối mờ mờ tím một buổi chiều đông nào đã xa và rất buồn.Lúc đó trời chưa tối hẳn nhưng bóng người đã thấy in trên sân trăng. Bên cạnh
cái bờ nước con, mấy cái chỉnh sành treo úp những tấm mo cau cuốn tròn làm Trúc
nghĩ đến những người con gái yên lặng đi theo sau một chiếc áo quan.- Sao không thắp đèn treo lên, cô Hà?Biết là đèn treo đã hết dầu từ lâu, nhưng Cận cứ hỏi vậy để Hà tìm cách trả lời.
Hà nói:- Hết dầu từ đời nào rồi còn gì. Em phải ăn mò. Đuợc cái chỉ có mỗi một món ăn
nên dễ gắp không sợ lẫn.Câu nói thẳng thắn của Hà khiến Dũng không lấy làm khó chịu ngượng ngập về sự
nghèo nàn của nhà Cận. Dũng thấy Cận muốn che đậy cảnh nghèo của Cận cũng như
chàng đã bao lần muốn giấu giếm cảnh giàu sỗ sàng của mình.Trúc bảo Cận:- Để sáng trăng thế này thì hơn.Hà dọn mâm xong, ra ngồi ở bực cửa, gần ba người. Cụ Chánh vẫn ngồi yên trên phản.
Dũng đoán là cụ đang giã trầu. Hà nói:- Mấy người ngồi yên dưới bóng trăng tù mù thế này có vẻ một hội kín lạ lùng...Cận ngắt lời em:- Cô nói chẳng giữ gìn ý tứ gì cả.Chàng đưa mắt nhìn vào trong nhà, ý muốn bảo Hà không nên để cụ Chánh nghe thấy
những tiếng ấy. Dũng nhớ lại, hôm Thái đến rủ Cận, vì nhà còn mẹ già nên Cận phải
cam tâm ở lại nhà bấy lâu. Chàng nhận thấy dây ràng buộc của gia đình bền chặt
là chừng nào; cái chết của cụ chánh mà Cận với Hà không bao giờ dám mong đối với
hai người sẽ là cách độc nhất để được hoàn toàn thoát ly. Dũng tin chắc rằng độ
ba hôm sau, khi cụ Chánh mất, chắc sẽ không có ai biết rõ được Hà đi phương
nào. Cụ Chánh còn thì dẫu phải nhịn đói, Cận và Hà cũng không thể bỏ đi nơi
khác được. Dũng thấy cái ý muốn thoát ly gia đình của mình chưa biết đến bao giờ
mới thành sự thực; chàng có nhiều sự ràng buộc hơn là Cận và Hà. Nhưng có một
thứ ràng buộc chặt chẽ nhất là tấm ái tình của chàng với Loan. Chàng ngẫm nghĩ:- Giá Loan cũng có tính liều lĩnh như Hà thì dễ xử đến đâu. Lại còn một thứ phiền
nữa: Loan là con một.Dũng quên cả những người chung quanh, ngước mắt nhìn sao trên trời và loay hoay
tìm cách thoát ra khỏi tình cảnh ấy. Nhưng chàng chỉ thấy bối rối hỗn độn như
những ngôi sao tản mạn trên bầu trời.Bỗng Hà cất tiếng nói:- À anh Dũng này, sáng nay chị Loan sang đây chơi.Dũng giật mình quay mặt về phía Hà, hơi khó chịu:- Cô vừa nói chuyện rồi.- Thế à?Nàng cười khẽ lên một tiếng, tiếp theo:- Thế thì lại hết chuyện nói. Ngồi yên vậy.Cận chợt thấy Trúc đăm đăm nhìn về phía Hà. Miên man, chàng nghĩ đến Phương và
Tạo và buồn rầu nhớ đến hôm đưa đám Phương. Hôm đó chàng đã thoáng trông thấy Tạo
quay mặt đi vội lấy tay áo gạt nước mắt.- Biết bao nhiêu cặp tình nhân đâu khổ ngấm ngầm.Ngồi yên một lát Hà lại cất tiếng nói:- Nghe đồn anh Trúc vui tính hay nói đùa lắm. Sao hôm nay nghiêm trang quá thế?Dũng nói:- Tại cô nói mất hết cả.Hà nói:- Em phải cái tính hay nói nhiều quá. Ở nhà có hai anh em thì chỉ có một mình
em hay nói thôi. Anh Cận em hễ khi nào mở miệng là chỉ cốt để bảo em: "Im
ngay đi, Cô Thúy Kiều!".Mấy người cùng cất tiếng cười và trở lại vui vẻ. Hà cười to nhất rồi nàng ôm ngực
cúi mặt ho một thôi dài.Thương Hà vì đoán nàng không còn sống bao lâu nữa, nên Trúc lại dần dần thấy ái
tình là một thứ nghiêm trọng quá . Chàng sợ nên chàng lại tự nhủ mình rằng có cảm
tình với Hà vì thương Hà chứ không phải vì yêu .Trúc tự dối mình, chứ thực ra lúc đó chàng lẫn lộn không biết rõ hẳn lòng mình
ra sao? Chàng cố lấy giọng thân mật như người anh nói với em, bảo Hà:- Gió bắt đầu lạnh. Cô nên vào trong nhà ngồi hơn.PHẦN THỨ BAICô bé con bán hàng mở vung múc nước chè, làn khói nóng và
thơm thoảng qua mặt khiến Dũng nhớ đến hôm nào ngồi cạnh Loan trong lòng ấm áp
và nhìn ra cảnh chiều mờ sương thu.Chàng nhận rằng hôm nay vô tình chàng lại ngồi nguyên chỗ cũ, trời tháng tám,
tuy chưa rét lắm như hôm Thái đi, song những cơn gió nam thổi từ phía sông lên
làm xõa tóc chàng ra rào rào trong lá cây gạo bên hàng nước, Dũng đã thấy hơi lạnh
và nhiễm cái buồn xa xôi của những cơn gió heo may mới thổi về. Một năm gần
qua.Dũng cầm bát nước chè tươi vừa uống vừa nhìn Xuân ngồi trước mặt; chàng thấy
Xuân khỏe mạnh hơn trước nhiều và có nước da sạm đen của một người dạn nắng
gió.- Anh đi được một năm rồi đấy.Xuân vui cười đáp:- Đã làm gì được một năm. Anh Thái đi, lúc bị bắt về thì còn ở Lao-Kay. Kể ra
thì cũng gần được một năm.Tên người bạn cũ chết một cách thảm thương tình cờ nhắc đến khiến Xuân cúi nhìn
xuống đất; chàng thong thả nói:- Mới có một năm đã bao nhiêu sự thay đổi. Anh Thái, anh Vượng, anh Tạo...Dũng nhìn Trúc đương mãi chọn mấy quả na trong rá.- Chỉ có tôi và anh Trúc là vẫn thế, chẳng thay đổi gì cả. Kéo mãi cái đời vô
công rồi nghề tẻ ngắt.Trúc nhấc lên một quả na to, còn nguyên cành lá, vui vẻ nói:- Lá còn xanh thế này mới chín cây.Cô bé nói tiếp:- Quả nào thì cũng chín cây cả. Cháu vừa hái ở trong làng ra xong.Trúc bữa đôi quả na và chợt nghĩ đến Hà, chàng bắt chước dáng điệu nàng, cũng
nhắm mắt lại, cau đôi lông mày và chép miệng nói:- Na làng Chàm ngon có tiếng. Thơm và ngọt.Trúc nếm rồi đưa cho Xuân một nửa.- Anh này bấy lâu ở bên Tàu chắc không được ăn. Anh ăn thử mà xem, cả mùa thu sẽ
vào bụng anh .Trúc bảo Xuân:- Anh còn nhớ độ ở trọ nhà bà Hai Vận không?- Đời nào quên được nhất là cô con gái bà ta, cô Hiền.Trúc mỉm cười nói:- Tôi thì tôi nhớ nhất cây na ở nhà bà ta. Cây na ngon lạ. Bà ta giữ gìn ghê lắm.
Một hôm mình ăn trộm được một quả, phải đứng ngay ở gốc ăn, vì đem ra khỏi vườn,
bà ta trông thấy mình ở vườn ra sẽ khám túi ngay.Trúc nhìn cô bé con bạn nàng và chắc là nó chưa đến tuổi hiểu, nên mỉm cười nói
luôn:- Quả na suốt ngày phơi nắng, nhưng mùi na âm ấm và thơm phảng phất như môi một
người yêu.Dũng lắc đầu, nói:- Anh này hỏng. Nói đùa nhảm nhí luôn mồm.- Còn hơn các anh cứ đem mãi những chuyện buồn như chấu cắn ra nói. Tôi đã bảo
đừng nhắc đến nữa. Chẳng ích lợi gì, chỉ thêm nóng đầu.Sáng ngày, trong mấy giờ đồng hồ, ba người đã suy xét bàn cãi và dự định rất
nhiều thứ. Trúc thấy ý Dũng muốn nhân dịp này cũng được đi theo sang Tàu với
Xuân. Riêng về phần chàng, chàng chưa thấy muộn lắm, vì sang Vân Nam ở nước ấy
buôn bán như Xuân, Trúc cho là không khác gì ở nhà.Trúc nói tiếp:- Tôi tưởng cứ theo như lối của tôi là hơn cả. Sống ngày nào biết ngày ấy; Ăn
thật ngon ngủ thật kỹ. Nếu phải ở trong nhà tù thì cơm nắm với muối, ăn lại có
một vị ngon riêng.Chàng nhìn Dũng và nghĩ đến Loan, đến những băn khoăn do dự, chàng đoán Dũng đã
phải trả giá mỗi lần có ý bỏ đi theo các bạn, chàng bảo Dũng:- Anh còn nhớ độ chúng mình bãi khóa không? Chẳng biết anh thế nào chứ tôi thì
lúc nào cần đến nhảy ra thì nhảy ra. Khi nào nhảy vào thì nhảy vào.Dũng mỉm cười nói:- Có khi nhảy vào không được nữa.- Không nhảy vào được thì thôi. Cứ thế mà liệu cách sống. Nhưng lần này phải cẩn
thận. Chúng mình vì nhày ra nên mới bị giam hãm. Lần này nhảy ra cũng là nhảy
ra chỗ mờ mịt, không biết rõ, nhưng cần gì đời là thế, mình cũng có khi phải liều
chơi.Trúc bỗng lấy tay che miệng mỉm cười nói:- Chết chửa? Chính tôi bảo không nên bàn tán nóng đầu vô ích mà chính tôi lại
nói nhiều hơn cả. Đã bắt chước cô Ba rồi.Xuân hỏi:- Cô Ba nào mà thấy anh nhắc luôn đến tên từ hôm qua đến giờ?- Hà em anh Cận. Bây giờ lớn lắm. Hình như cũng tập tành bắt chước chị.- Chắc là có đầu Vùng của anh có lẽ nhiều người nhất đấy.- Kém vùng Cỏ Am một ít thôi.Vả lại cũng không danh giá gì. Có danh giá thiỉ chỉ
danh giá cho những người ở lại yên thân hay còn sống.Xuân nói:- Hai anh vào Ý Dương với tôi đã rồi về.Dũng đáp:- Anh vào thôi, tôi phải về ngay, thầy tôi đợi ở nhà.Chàng mỉm cười, nói đùa:- Phải về vì đi hai hôm đã nhớ nhà rồi.Câu nói đùa nhưng cũng là câu nói thật. Dũng nghiệm ra rằng lần nào cũng vậy, hễ
đi đâu một vài ngày là chàng đã nảy ra cái ý muốn về nhà, về nhà để được gần cạnh
Loan. Gia đình, quê hương chung yêu mến, chính nơi đó là nơi chàng với Loan
trong bao lâu đã cùng thở một bầu không khí, đã cùng ngắm những cảnh sắc thay đổi
hết mùa này sang mùa khác, năm này sang năm khác.Trúc muốn gặp Hà, ngập ngừng một lúc mới dám nói:- Hay anh Dũng đi về một mình. Tôi đi với Xuân vào Ý Dương.Trúc thấy Dũng đưa mắt nhìn mình thật nhanh rồi lại nhìn ra chỗ khác ngay.
Chàng ngượng nghịu nói tiếp như muốn phân trần:- Đã lâu chưa gặp anh Cận.Đã lâu không gặp Cận, đi với Xuân đến thăm là lẽ tự nhiên, nhưng sao chàng lại
cứ tưởng rằng Dũng không cho thế là tự nhiên. Chàng mỉm cười tụ nhủ mình:- Có lẽ tại thế không tự nhiên thật.Chàng mỉm cười lần nữa vì nghĩ đến trước kia nhiều lần chính chàng đã thầm
trách Dũng cứ phải đo đắn mỗi khi nói đến Loan, hay giữ gìn, che đậy chỉ sợ người
ta nghi ngờ mình. Chàng toan nói hẳn ra và dùng cách bông đùa để che ngượng:"Đã
lâu chưa gặp anh Cận và cô Thuý Kiều lắm mồm lắm miệng", nhưng lần này
chàng không thấy còn cản đảm nói đùa nữa.Dũng không nghi ngờ gì Trúc cả, chàng chỉ mừng rằng Trúc đã nhận lời đi. Xuân
không khẩn khoản mời chàng cùng đi lại Cận nữa. Chàng đã phải tìm hết cách làm
thế nào về nhà kịp đêm Trung Thu. Chủ nhật trước khi người nhà của Thảo đem mấy
cân bánh vào biếu bà Hai, Loan có nói với chàng:- Thế nào anh cũng phải về kịp đêm Trung Thu, sang đấy ăn bánh của chị giáo...
với em. Em có nhiều chuyện hay... hay lắm lắmNói xong Loan mỉm cười một cách ý nhị rồi đi cất bánh vào tủ. Nhìn dáng điệu của
nàng hoạt động trước mắt, Dũng từ khi biết thương mến Loan, lúc đó lần đầu để ý
đến tâm thân của người yêu, tấm thân chàng vẫn biết là thanh đẹp, nhưng chàng
chỉ nghĩ đến thoáng qua chưa bao giờ ngừng lại như lần này. Dũng thấy Loan giơ
bàn tay lên sau gáy; mấy ngón tay của nàng đương hững hờ vuốt mấy sợi tóc, bỗng
đứng yên cả lại như chờ đợi: Loan suy nghĩ. Tự nhiên Loan quay nhìn Dũng nhắc lại
lời nói bằng hai tiếng rất nhỏ:- Anh nhé!Nàng vừa mỉm cười vừa khẽ gật đầu luôn mấy cái và trông vẻ mặt Loan nhìn chàng
lúc đó Dũng thấy nhiều hứa hẹn tuy chàng vẫn không biết rõ là những hứa hẹn gì
và không dám chấc có phải thật thế không.Dũng đợi ngày Tết Trung Thu đến như một đứa trẻ và từ hôm ấy chàng không sang
bên nhà Loan nữa, sợ một lẽ gì sẽ đến làm mất cái hy vọng không căn cứ, rất
mong manh, nhưng chàg thấy đẹp hơn là những hạnh phúc lớn ở đời.Tuy biết trước là có lẽ đêm hôm ấy rồi không có gì cả nhưng khi nói chuyện với
Xuân về việc đi, chàng vẫn nghĩ thầm:- Đi đâu thì đi miễn là sau đêm Trung Thu.Dũng bắt tay Xuân và Trúc rồi đứng nhìn hai người đi về phía làng Ý Dương.
Chàng trả đèn cô bé, bước trên mặt đê.Một cơn gió thổi mạnh khiến Dũng giơ tay giữ lấy mũ cho khỏi bay, bỗng chàng đứng
dừng lại ngửng nhìn lên. trên đầu chàng cả một vừng sáng rung động, mặt trời thấp
và ánh sáng mặt trời phản chiếu ở mặt sông lên rọi sáng cả đám lá gạo ở trên ngọn
cây dương lay tới tấp trong gió.***Lũ trẻ trong nhà thấy Dũng về chạy ra reo lên. Lần đầu chàng không làm cho
chúng thất vọng, đứng lại vồn vã, hỏi han, Hiền đương xếp cỏ trông trăng trên
bàn, bảo Dũng:- Chú về chậm quá. Cúng xong, cả nhà đợi chú mãi rồi mới ăn cơm.Dũng nói:- Phiền quá. Đã bao lần tôi nói tôi đi đâu thì mặc tôi; làm thế mất cả tự do
riêng từng người.Hiền nhìn Dũng:- Tại chú tự do quá, thầy không bằng lòng.Dũng vẫn biết là cha mình không bằng lòng từ lâu, câu nói nhẹ của Hiền thật ra
không có gì cả, nhưng sao chàng lại thấy mình tức giận đến thế được. Chàng nói
xẳng:- Tôi có tự do của tôi. Tôi muốn sống thế nào thì mặc xác tôi.Hiền mở to mắt nhìn Dũng nói:- Ô hay!Dũng muốn nói nữa để cho đỡ bớt nỗi tức bực vô cớ rạo rực trong lòng nhưng
chàng cố igữ lại vì chàng sợ nói ra thành sinh chuyện với Hiền, người mà chàng
vẫn yêu nhất trong nhà. Hiền nhìn Dũng và nghĩ đến những việc lôi thôi đã nhiều
lần xảy ra giữa ông Tuần và Dũng; riêng nàng nàng cho là tại Dũng có tính cứng
đầu hay cãi lại cha. Tuy Dũng vẫn có lý nhưng cử chỉ khác hẳn mọi người trong
nhà của Dũng, nàng cho tự nó đã là một cái tội lớn rồi. Hiền không hiểu tại sao
Dũng đối với cha lại không tỏ vẻ gì là sợ hãi, sự sợ hãi mà từ lúc lớn lên nàng
vẫn có và cho là tự nhiên.Bỗng Hiền nhớ lại điều gì và mỉm cười vui vẻ, nàng nói:- Ô hay, chú quên rồi à? Hôm đi, chú dặn tôi mãi rằng thế nào hôm nay cũng về kịp
ăn cỗ.Dũng cũng nhớ lại rằng hôm đi, nghĩ đến lời mời của Loan, trong một lúc vui miệng
chàng đã có nói sẽ cố hết sức về kịp ăn cỗ. Nghĩ vậy, Dũng hết tức tối. Chàng mỉm
cười nói:- Xin lỗi chị. Lỗi tại tôi nhưng vì quên mất nên không biết là mình có lỗi.Hiền cũng vui vì đã có cớ để hai chị em làm lành với nhau. Nàng hối hận tự
trách mình dã tỏ lời cự Dũng. Nàng vẫn biết Dũng tính thích tự do không muốn ai
đụng chạm, thế mà đã nhiều lần bị ông tuần và nhiều người trong nhà xét nét, đã
bao phen khó chịu rồi. Trong nhà chỉ có mỗi một mình nàng bênh Dũng. Có lẽ vì thế
nên lời trách đầu tiên của nàng đã làm Dũng tức bực đến như vậy mặc dầu lời
trách rất nhẹ nhàng.Dũng cũng hối hận đã nói xẵng để làm phiền lòng chị. Chàng không muốn bỏ đi
ngay, thấy cần phải đứng lại ít lâu để cho Hiền biết rõ là chàng đã thật hết giận
để chuộc lỗi với Hiền.Dũng nhìn chị xếp những quả hồng trên đĩa nói:- Những quả hồng đỏ thắm trông đẹp quá nhỉ. Trông những quả hồng lại nghĩ đến cốm
xanh, mà nói đến hồng với cốm lại nghĩ đến mùa cưới.Hiền xếp xong ngửng lên, nghiêng đầu nhìn Dũng tưởng thấy một vẻ buồn thoáng
qua nét mặt Hiền; có lẽ câu nói vô tình về mấy quả hồng đã nhắc Hiền nghĩ đến
việc cưới của nàng đã vì đám tang bất ngờ xảy ra bên nhà Mạch phải hoãn lại
cũng cả năm nay. Mỗi lần nghĩ đến thân phụ của Hiền, Dũng thấy buồn nản lạ thường.
Dũng không hiểu có bao giờ Hiền nghĩ đến cảnh sống vô vị của mình không; hình
như nàng không hề nghĩ ngợi lôi thôi, sống mộc mạc hồn nhiên yên lặng như một
cái bóng trong gia đình. Nhà giàu sang mà nàng không được hưởng một tí gì về sự
giàu sang, không được đi học, không được đi chơi đâu, quanh năm ở nhà hầu hạ mọi
người, sống trong sự sợ hãi một ông bố nghiêm nghị và sống để chịu những sự
hành hạ của hai bà dì ghẻ. Dũng vẫn hết sức che chở cho Hiền và các bà dì ghẻ
vì sợ Dũng nên cũng không dám bắt nạt Hiền quá, nhưng Dũng cho rằng chỉ có nàng
tự bênh vực được nàng thôi. Giá nàng có tấm ái tình như Hà thì có lẽ xảy ra nhiều
cuộc xung đột lớn trong gia đình.Hiền bằng lòng lấy Mạch là nghe lời ông Tuần, chứ thực ra không phải vì yêu Mạch.
Nàng nhận lấy chồng vì đã đến tuổi phải lấy chồng và nàng mong mỏi về nhà chồng
có lẽ để thoát khỏi cái cảnh đời hiện tại, để có một sự đổi thay. Dũng cho rằng
về làm dâu nhà người khác, chắc Hiền sẽ khổ sở gấp mấy khi ở nhà mình.Những ý tưởng ấy hiện ra hỗn độn trong trí lại càng làm cho Dũng hối hận rằng
đã nói xẳng với chị. Chàng thấy Hiền nhìn chàng chăm chú, hai con mắt hiền lành
của nàng có vẻ oán trách. Nàng nói:- Chú đừng nghĩ ngợi gì mãi đấy. Hay là chưa hết giận chị.Dũng đáp:- Lỗi tại em, tại em định cố về để tối nay nghe hát. Ở nhà đã cho đi gọi người
hát rồi đấy chứ? Đám nào đấy?- Đám trên thôn Yên. Hai Tụng và Thiêm.- À cô Thiêm, khá đẹp. Nhưng có chắc họ đến không?- Sao lại không chắc. Thầy cho gọi họ thì bận gì cũng phải đến. Được vào đây
hát họ thích mẹ rồi còn gì. Vả lại dám đâu không đến.Dũng nhìn hị, hỏi ngớ ngẩn:- Thế à? Sao thế chị?Chính thực lúc hỏi chị về việc tầm thường ấy, là lúc Dũng đương tự hỏi anh để
tìm câu trả lời cho một ý nghĩ vẫn quanh quẩn trong đầu. Chàng thấy ông Tuần và
những người dân trong làng có liên lạc mật thiết với nhau, sống với nhau trong
một sự hòa hơp ấy, chàng muốn phá đổ đi vì chàng thấy nó dựa trên sự bất công;
người dưới bằng lòng sự hòa hợp đó vì họ đã chịu nhận họ là yếu, họ phải yên phận
chịu nước kém và cho thế là tự nhiên từ đời kiếp nào rồi. Chàng thấy chàng trơ
vơ đứng riêng hẳn ra ngoài.Hiền mỉm cười đáp lại câu hỏi của Dũng:- Ai biết được tại sao. Họ sợ thầy thì họ đến. Nhưng thôi, chú về ăn cơm đi.Trước cửa nhà thờ, ông tuần, bà Hai và Đình, Thuận với mấy đứa cháu đương ngồi
bên cạnh cái bàn rộng để đầy các thứ tráng miệng. Dũng yên lặng kéo ghế ngồi.
Chưa ai nói ai, nhưng Dũng đã thấy khó chịu rồi; chàng khó chịu vì không sao bỏ
được cái cảm tưởng rằng nội trong nhà chỉ có chàng bao giờ cũng là người cô đơn
nhất vì không sống như mọi người khác. Thuận nói:- Cô Hiền nói thế nào chú cũng về, thành thử đợi chú mãi, vừa mới ăn xong.Nàng gọi người nhà bảo dọn riêng một mâm lên cho Dũng rồi mỉm cười nói:- Chú Dũng lần này đi chơi lại nhớ nhà co giò mà về.Dũng nhìn vào trong bàn thờ và cố nghĩ mãi không nhớ ra hôm nay giỗ ai. Chàng định
vào lễ nhưng thấy Thuận nói có ý nhấp nhổm, chàng tức mình cầm đũa bắt đầu ăn
ngay. Ông tuần nhìn Dũng một lúc lâu, thấy Dũng có vẻ cau có ông không muốn khó
chịu về cách cư xử củaDũng nhưng ông cũng không muốn nói một câu nào cần vui vẻ với Dũng sợ mọi người
chung quanh đấy cho ông có ý dung túng cách ăn ở quá tự do của Dũng.Ông gọi mấy đứa cháu lại nói chuyện với chúng và bảo lấy bao nến đem ra chia phần.
Mấy đứa bé tranh giành nhau. Thằng Trung bị thằng Hưng tranh lấy phần nến, chạy
lại gần Thuận khóc rầm lên. Tiếng kêu khóc rộn rã của lũ trẻ đã làm mất được sự
yên lặng nặng nề đầy khó chịu lúc nãy.Ông tuần mỉm cười, vuốt râu rồi ngả đầu vào thành ghế mây. Ông gọi thằng Trung
đến lấy tay xoa nhẹ đầu nó, âu yếm dỗ nó nín. Dũng đói nhưng ăn không thấy
ngon, chàng vừa thong thả và cơm vừa nhìn cha. Nhưng cứ hễ lúc nào chàng dịu
lòng để cố tìm cách yêu cha thì chàng lại đau xót thấy những hành vi tàn ác của
ông tuần mà chàng tưởng đã quên hẳn rồi hiện ra như bức rào ngăn cản. Chàng tức
bực thầm nhắc lại câu đã bao lần thốt ra trong những khi muốn bỏ nhà đi ngay:- Còn liên lạc gì nữa giữ mình ở lại đây?Những lớp nhà gạch vây kín chung quanh sân, Dũng thấy tức tối trước mắt như những
bức tường của một nhà tù giam hãm chàng. Người ta không thể sống mãi một cảnh đời
tron gkhi người ta chỉ nghĩ đến việc thoát ra khỏi cảnh đời đó. Phải như Trường,
Đình và nhất là Hiền bằng lòng nhận sống như mình đương sống mới có thể mong được
yên ổn.Chàng đã bao lần xung đột ấy với gia đình và có những sự xung đột chính vì từng
giây từng phút chàng đã không muốn nhận cái cảnh sống trong gia đình, chỉ muốn
thoát ra khỏi thật mau...Đối với mọi người, việc chàng bỏ nhà đi sẽ là một việc hết sức vô lý. Nhưng nếu
thật có lý ra thì chỉ có một cách là sống như Trường và Định. Trường, Định sống
một đời có lý lắm. Dũng vẫn biết thế, nhưng chàng lại biết từ lâu - và biết hẳn
rồi không còn nghi ngờ gì nữa - rằng chàng không tài nào sống như Trường và Định
được. Chàng muốn cũng không được nữa vì thâm tâm chàng không cho chàng được như
thế.Sự trái ngược của thâm tâm chàng - mà chàng không đổi khác được - với cảnh sống
hiện tại không cho phép Dũng tự do làm nảy nở được nhân cách mình. Ở lại thì chỉ
có héo mòn dần đi, đau khổ mãi mà vô ích cho mình, cho cả một mọi người.Dũng vớt quả hồng ngâm vừa gọt vỏ vừa nhìn Định đương bế đứa con nhỏ đặt lên
trên đùi và rung đùi thật mạnh cho đứa bé thích chí cười. Thuận nhìn Dũng, Dũng
giơ con dao lên dọa đứa bé, và cũng cố nhếch mép cười cho Thuận vui lòng.Bỗng Dũng lặng người đi, mắt nhìn vào quãng không, chờ đợi một sự quyết định mà
chàng biết sẽ quan trọng nhất trong đời chàng từ trước đến giờ. Chàng cầm dao cắt
mạnh quả hồng làm đôi. Vô ý khuỷu tay chàng đụng vào một cái chén làm đổ lăn xuống
sàn gạch và vỡ tan. Tiếng chén vỡ làm chàng thấy nhói ở quả tim. Dũng vừa quyết
định bỏ nhà đi và lần này, lần đầu chàng thấy việc ấy là chắc hẳn, hình như tự
nhiên phải thế, không cần lưỡng lự, đo đắn gì nữa.- Giản dị như không... Muốn hành động muốn sống theo chí hướng chân thật của
mình chỉ có một cách là thoát ra khỏi hoàn cảnh này. Làm gì có hai đường mà còn
phải lôi thôi nghĩ ngợi.Dũng không nghĩ đến cách rời khỏi gia đình mà vẫn còn liên lạc với gia đình. Đối
với chàng phải cắt đứt hết các dây liên lạc, phải đoạn tuyệt hẳn mới gọi là đi
phải như thế, chàng mới có cái cảm tưởng rõ rệt về sự đổi thay, về sự thoát
thân. Đi mà còn vướng víu đến gia đình thì công việc làm của chàng ở nơi khác vẫn
bị ảnh hưởng của gia đình, của hoàn cảnh cũ. Chàng muốn được như con bướm thoát
khỏi cái kén tối tăm, bay lên nhẹ nhàng trong ánh sáng mặt trời, tự do đi tìm
hoa trong các vườn xa lạ; bay đi và không nghĩ đến cái kén kia, không biết cái
kén dính ở cành cây nào nữa.Bóng người thấp thoáng sau bức giậu làm Dũng ngửng nhìn lên hồi hộp chờ đợi. Có
tiếng Loan nói xen lẫn với tiếng Hiền. Tiếng nói của Loan mà Dũng nghe đã quen
tai, chiều hôm nay chàng thấy lại có một vẻ thân mật yêu riêng. Lòng chàng thốt
nhiên êm ả hẳn lại, lặng đón lấy một nỗi vui nhẹ đến dần dần như bóng chiều
bình tĩnh đương dìu dịu tỏa xuống sân gạch rộng. Tiếng cười của Loan chàng nghe
xa xôi như ở trong một giấc mơ.Lạ nhất là nghĩ đến Loan mà cái ý bỏ nhà đi hẳn, chàng vừa quyết định lúc nảy
không đổi khác. Có phần chàng lại muốn đi hơn vì lúc đó chàng thấy không lấy được
Loan, không muốn Loan là vợ mình, thà rằng xa hẳn Loan ra vì xa tức là gần
Loan, mãi mãi yêu Loan hơn và yêu không bao giờ hết.Ở đời có mỗi một tấm tình yêu lúc nào chàng cũng sống trong sự lo sợ rằng sẽ
không yêu Loan được nữa, một ngày kia khi đã đầy đủ, không còn có thứ gì phải
xin Loan nữa. Chàng muốn lúc nào cũng cách Loan một bức giậu, nhưng bên tai vẫn
được nghe tiếng thân yêu của người yêu; chàng muốn cả đời chàng được mãi mãi
như những giây phút hy vọng của buổi chiều hôm nay, những giây phút hiện đương
nhẹ qua, rung động trong sự đợi chờ không đâu.IIDũng thở thấy nhẹ hơn mọi buổi sáng khác. Chàng sực nhớ ra rằng
vào khoảng ba bốn giờ sáng trời đổ cơn mưa to. Trong khi mơ màng nghe tiếng mưa
rào rào ngoài nhà, Dũng đã có chiêm bao thấy một chuyện gì vui lắm, nhưng nghĩ
mãi Dũng cũng không nhớ ra là chuyện gì. Chàng chỉ biết rằng lúc đó chàng đã có
một cái cảm giác rất dễ chịu của một người vừa được thoát thân. Chàng đi ra
phía tủ gương thay quần áo, mỉm cười nói một mình:- Có lẽ tại lúc nào cũng nghĩ đến việc đó.Dũng lấy làm lạ rằng không phải đợi đến lúc bỏ nhà đi mới được thoát thân. Hơn
hai tháng nay vẫn sống ở trong gia đình mà chàng đã thấy mình không còn liên lạc
gì với gia đình nữa. Chàng muốn làm gì thì làm, muốn sống thế nào thì sống. Những
sự tranh cạnh nhỏ nhen hàng ngày, những sự xung đột vì tư lợi, những lời khích
bác lẫn nhau. Dũng thờ ơ coi như là không có liên lạc gì đến chàng nữa. Cả đến
việc cưới vợ cho chàng, Dũng cũng không quan tâm; chàng mặc mọi người lo toan xếp
dọn nhà cửa, Dũng mỉm cười tinh nghịch mỗi khi thấy xe ô tô ở Hà Nội về chất đầy
các thứ mua dùng vào việc cưới.Dũng đã hết sức nói với ông tuần để hoãn việc cưới lại năm sau nhưng không được.
Cụ Bang nhất định bắt phải cưới ngay, vì năm sau là năm hạn của cụ: Điều mong ước
cuối cùng của cụ là trước khi nhắm mắt được thấy Dũng thành gia thất.Dũng vâng lời và ngày cưới đích xác định vào tháng Chạp. Ông tuần và mọi người
trong nhà thảy đều vui vẻ; nhưng ông tuần không khỏi ngạc nhiên về thái độ của
Dũng, những hôm trong nhà hội họp bàn đến chuyện chàng và Khánh, Dũng chỉ từ chối
lấy lệ và để cho mọi người hiểu ngầm rằng chàng đã bằng lòng. Nếu không có sẵn
cái ý định bỏ nhà đi thì thế nào cũng sẽ xảy ra một cuộc xung đột to trong gia
đình về việc ấy.
Dũng không hiểu tại sao mình lại không bỏ nhà đi ngay; lạ nhất là từ khi định
ngày cưới, Dũng thấy sống ở trong gia đình có phần dễ chịu hơn trước.
Biết mình đã quen sống cái đời an nhàn về xác thịt, có lúc Dũng giật mình lo sợ;
biết đâu có ngày chàng không thấy cần phải đi nữa hay lúc cần phải có can đảm để
rứt đi, chàng lại không có đủ can đảm. Thế rồi chàng sẽ lấy vợ, sẽ có những
trách nhiệm mới, tâm tình sẽ thay đổi dần. Có lẽ chàng sung sướng và biết đâu lại
không sống như thế mãi như là Trường và Định.Có một điều giúp chàng vững tâm là tấm ái tình của chàng với Loan... Nếu người
sắp làm vợ chàng là Loan thì có lẽ chàng sẽ bị cám dỗ. Chàng không thể đánh lừa
Loan, phụ bạc Loan được mặc dầu chàng chưa có ngỏ một lời hứa hẹn gì với Loan cả.Ngày cưới sắp tới nơi đối với chàng lại là một cớ thúc giục chàng bỏ đi để khỏi
phụ Loan... Việc sửa soạn ngày cưới càng tiến hành bao nhiêu thì việc chàng bỏ
nhà đi lại càng chắc chắn bấy nhiêu.Dũng chỉ còn mấy tháng sống gần Loan, mấy tháng rất quý đối với chàng. Lòng
chàng vui quá trời, mùa thu đẹp quá nên những lúc gặp Loan, chàng không hề để ý
xem Loan đối với việc cưới của mình ra sao; chàng yên trí Loan đã hiểu chàng,
đã biết là chàng sẽ bỏ nhà đi. Chàng tưởng Loan cũng nghĩ như chàng; hai người
đã không sao lấy được nhau, còn mấy tháng sống gần gũi tội gì buồn bã để cả đời
phải hối hận. Dũng không thấy Loan mảy may tỏ ý hờn giận chàng; trước thái độ
lãnh đạm ấy, Dũng sinh nghi ngờ, cho là bấy lâu đã lầm tưởng rằng Loan cũng yêu
chàng như chàng yêu Loan. Nhưng chàng không muốn tìm để biết rõ; vì biết rõ làm
gì. Loan yêu chàng hay Loan thờ ơ đối với chàng đằng nào lúc đi chàng cũng khổ.
Thà cứ để vậy sống trong một ảo tưởng đẹp đẽ, một ảo tưởng mà trọn đời, Dũng
mong vẫn là ảo tưởng.Đã hơn một tháng ngày nào Loan cũng sang dạy học lũ trẻ bên ông Tuần. Trước khi
đi, Dũng cố sức lo liệu xong việc ấy để Loan có kế sinh nhai, chàng đi sẽ được
yên tâm hơn.Dũng không phải giữ gìn như trước mỗi khi gặp Loan, chàng chắc rằng không ai
nghi ngờ nữa từ khi biết chàng đã bằng lòng lấy Khánh. Buổi sáng nào Dũng cũng
đi qua nhà học để được trông thấy mặt Loan. Có khi chàng đứng sẵn ở vườn đợi
Loan sang, rồi hai người trong buổi sáng lạnh, trong ánh nắng hồng nhạt muà thu
cùng đi nói chuyện một quãng trên con đường trải đá sỏi.Thỉnh thoảng một sợi tơ trời từ tên cao là là xuống lấp lánh; hai người sợ sợ
tơ vương vào mình cùng giơ tay đón lấy rồi nhìn nhau mỉm cười khi thấy trong
tay không có gì cả hình như sợi tơ vừa tan đi cùng với ánh sáng.Dũng nhìn đồng hồ thấy kim chỉ tám giờ. Chàng lẩm bẩm:- Hôm nay chủ nhật, không biết Loan có sang không?Chàng ra mở rộng cửa sổ; trên lá cây còn ánh nắng lấp lánh làm Dũng phải nhíu
đôi lông mày cho khỏi chói mắt. Một cơn gió lạnh lùa vào đượm mùi thơm hắc của
hoa cau. Ngay cánh cửa, một buồng hoa cau màu vàng nhạt và sáng, vừa mở xòe ra
khỏi bẹ, đẹp như một nỗi vui nở trong lòng người.Có tiếng thì thầm nói chuyện trong nhà ngang.Dũng đi vòng ra sân trước. Hiền vui vẻ gọi:- Chú Dũng vào đây.Dũng bước lên thềm, Hiền đương đứng trên sập, hai tay cầm hai góc một tấm mền
vóc đỏ viền xanh hoa lý, Loan ngồi ghé bên sập ướm tấm bông vào mền vóc. Ánh đỏ
của tấm chăn phản chiếu lên làm ửng hồng da mặt hai người.Dũng mỉm cười nói:- Tôi trông hai cô như hai người say rượu đỏ cả mặt.Hiền nói:- Hôm nay mới say vờ. Tháng sau cứ tha hồ say thật.Dũng giật mình nhìn Loan ngơ ngác:- Tháng sau rồi cơ à? Chóng quá. Thì giờ đi như bay.Hiền ngấm nghía tấm chăn rồi đưa ra chỗ có ánh nắng bảo Dũng:- Chú xem hộ xem liệu có vừa ý cô dâu không?- Tôi biết thế nào được ý cô dâu.Loan vẫn yên lặng ngồi cạnh giữ chặt lấy hai góc chăn để mền lồng bông vào vải.
Nàng cũng vừa như Dũng giật mình và thấy ruột thắt lại khi nghe Hiền nhắc đến
tháng sau Dũng cưới vợ. Nàng không muốn nghĩ ngợi về việc ấy, nàng đã cố hết sức
cũng không hiểu được lòng Dũng hiện giờ ra sao. Mới đầu khi nghe chuyện, Loan vẫn
yên trí là Dũng nói đùa vì đã từ lâu Dũng vẫn nói sẽ lấy Khánh mà nàng có tin
là thật bao giờ đâu. Rồi nàng thấy ăn hỏi, thấy sửa soạn nhà cửa, mua các thứ
dùng về việc cưới. Tin ông tuần cưới vợ cho con khắp trong làng và ngoài phố
huyện đi đâu Loan cũng thấy nói đến như là một việc quan trọng ít khi xảy ra.
Trước mặt Loan, họ bàn tán về Dũng và Khánh, ước đoán số ô tô sẽ dùng hôm đón
dâu. Loan thấy mình như bé nhỏ không đáng kể đến. Nàng sợ hãi. Tuy đã biết trước
là không lấy được Dũng, nàng cũng ngạc nhiên đau đớn.Mỗi lần gặp Dũng, nỗi bực tức của nàng lại biến mất, Dũng đối với nàng vẫn ân cần
như trước, có lẽ lạt hơn trước, nàng chỉ cốt có thế thôi và tự an ủi rằng việc
lấy vợ không phải tự ý Dũng. Dẫu sao, nếu Dũng không từ chối hẳn được ít ra
cũng phải tỏ ý phẫn uất. Loan thật không hiểu vì cớ sao Dũng đã bằng lòng một
cách dễ dàng như thế.Nàng tức Dũng rồi nàng tự dối mình rằng có lẽ Dũng đau khổ ngấm ngầm; nàng
thương nàng nên nàng muốn tìm cớ để thương Dũng, cho là hai người cùng chung một
số phận và cùng đáng thương như nhau cả. Có khi nửa đùa nửa thật hỏi Dũng thì
Dũng chỉ đáp lại một cách mập mờ:- Tôi lấy vợ tức là không lấy vợ.Loan bối rối ít lâu rồi từ khi sang dạy học bên ông tuần, ngày nào cũng gặp
Dũng, Loan không muốn nghĩ ngợi lôi thôi nữa. Còn thấy Dũng ở bên cạnh là nàng
còn vững tâm, không lo sợ gì, không cần gì những việc xảy ra.Dũng nói với Hiền:- Bây giờ đã may chăn. Tôi sợ là sớm quá chăng?- Sớm thì đã làm sao?- Sớm quá tôi sợ lại để mốc ra mất.Dũng nhìn Loan và mỉm cười nói như có ngụ ý:- Vì không dùng đến.Hiền nói:- Trời độ này lạnh không sợ đâuLoan mỉm cười vì chỉ thấy Hiền để ý đến nghĩa mộc mạc của câu Dũng nói; có lẽ
Dũng muốn dùng câu ấy để tỏ cho nàng biết là Dũng không bao giờ lấy Khánh. Loan
nhớ lại những lúc Dũng đứng đợi nàng trong vườn; nhiều lần Dũng ngập ngừng hình
như muốn ngỏ với nàng điều gì lại thôi. Mọi ý nghĩ thoáng nảy ra làm cho lòng
nàng xao xuyến như đám lá vàng gần đến ngày rụng trước một cơn gió thổi mạnh và
đột ngột. Có lẽ Dũng sẽ đi trốn và sẽ rủ nàng cùng đi, hai người đều bỏ hết cả
vì đã không thể nào không thể yêu nhau được, thì chỉ còn một cách trốn đi biệt
để yêu nhau. Loan nhìn Dũng và thấy cái ý tưởng ấy không có gì là táo bạo liều
lĩnh nữa nếu Dũng ngỏ lời tha thiết muốn nàng cùng đi thì chắc Loan sẽ có đủ
can đảm...Loan không sợ hãi gì khi nghĩ đến những sự trốn tránh ẩn núp, một cuộc đời sống
biệt lập hẳn ra ngoài khuôn sáo tầm thường nếu lúc nào cũng có Dũng ở bên cạnh
nàng.Loan hồi hộp nghĩ đến những cái thú của một đôi tình nhân đã liều lĩnh quá rồi
chỉ còn biết có yêu nhau, một đêm mưa gió trong một buồng trọ tồi tàn tình cờ gặp
bên đường, lần đầu tiên nàng đã thấy những ý muốn về xác thịt rạo rực nổi dậy
làm cho các mạch máu trong người nàng chảy mạnh hơn và đôi gò má nàng nóng bừng.
Loan kéo về phía mình tấm chăn bông mà Hiền vừa lồng xong, cuộn tròn lại. Nàng
chống khuỷu tay rồi nghiêng người đặt má trên tấm chăn bông. Một tia ánh nắng
chiếu thẳng vào mặt khiến Loan lim dim mắt lại, những bụi vàng bay tản mạn
trong ánh nắng. Đôi môi nàng tự nhiên hé mở , cười một cách yên lặng. Nàng đưa
đi đưa lại gò má trên nền vóc ấm nặng:- Ấm lạ, cô dâu nào đắp chăn tha hồ ấm.Dũng ngồi xuống sập chỗ có ánh nắng chiếu vào, xoay lưng về phía Hiền. Câu nói
có ngụ ý của Loan khiến chàng ngây ngất thong thả đưa mắt nhìn Loan từ đầu đến
chân. Loan lấy làm lạ, hơi ngượng, nhẹ đưa bàn tay khép vạt áo lại, hai mắt làm
như đương bận suy nghĩ điều gì để Dũng được tự do nhìn. Một lúc sau Loan khẽ
nói:- Anh ngồi thế che ánh sáng làm em thấy lành lạnh ở một bên má.Dũng chú ý đến gò má của Loan và câu nói vô tình khơi chàng nghĩ đến cái thú được
đặt một cái hôn đầu tiên trên má người yêu. Chàng thấy bóng người chàng in trên
mình Loan như âu yếm ôm ấp lấy người Loan. Về phía sau, khung cửa sổ để lộ ra một
khu vườn nhỏ, vài quả na màu xanh như ngọc thạch lẫn vào bóng trong xanh và êm
lọt qua những cành na mềm lá xếp đều đặn. Nhìn mấy quả na, Dũng nhớ lại câu nói
của Trúc:- Những mùi na âm ấm và thơm như môi người yêu.Dũng nhận ra rằng đến lúc sắp đi chàng bị những ý thèm muốn luôn luôn đến ám ảnh.
Nghĩ vậy nhưng chàng vẫn không sao làm á được những tiếng khêu gợi tự nhiên của
thâm tâm. Chàng lấy làm tức tối vì lẽ gì người mà chàng yêu nhất trên đời lại
không có thể nào thành người bạn trăm năm của chàng được. Dũng mỉm cười.- Thì chính tại mình muốn thế chứ tại ai đâu?Loan hỏi:- Anh nghĩ gì vui mà mỉm cười thế?Dũng đáp liều:- Tôi thấy mấy quả na kia ngon mà tiếc sẽ không được ăn.Chàng giật mình vì biết đã nói lỡ lời. Loan sinh nghi hỏi:- Tại sao thế?Dũng đáp:- Tại thế...Không nói cho Loan biết hẵn là mình sẽ đi nhưng Dũng vẫn muốn Loan hơi nghi ngờ
để thử ý Loan.Loan nói:- Anh hay trả lời mập mờ, đến bực mình thôi.Thật ra Loan sung sướng thấy có nhiều chứng cớ về việc Dũng bỏ nhà đi. Loan
nhìn Dũng rồi đứng hẳn dậy nói:- Nào đi...Hiền nói:- Đã hết việc đâu mà đi. Cô giúp tôi một tay cho xong nốt chỗ này đã.Loan mỉm cười lại ngồi xuống:- Nào thì ở lại. Đi, ở lại, hai đường phân vân...Dũng ngồi yên lặng một lúc lâu rồi thong thả nói như khuyên Loan:- Cô nên ở lại...Loan nhìn Dũng, hai mắt luôn luôn chớp có vẻ một người đương tự hỏi để tìm một
câu trả lời quyết định. Nàng yên lặng khẽ gật đầu, rồi hai người, mỗi người
nhìn một phía cùng có dáng suy nghĩ.Một ý thoáng hiện ra làm cho Dũng bàng hoàng như người đương buồn sắp được nhắp
chén rượu để quên mình đi trong chốc lát. Trước khi đi, thế nào chàng cũng sẽ
tìm dịp để ngỏ cho Loan biết rằng chàng yêu Loan, tấm tình yêu ấy trong đời
chàng cũng tự nhiên và cần cho chàng như không khí, như ánh sáng mặt trời cần
cho sự sống. Chàng sẽ ngỏ cho Loan rõ nỗi đau khổ băn khoăn của chàng từ khi bắt
đầu biết suy nghĩ đến nay; chàng được cái may sinh ra cùng một nơi với Loan,
trong bao lâu được cùng sống với Loan, nhưng chàng lại không có cái may được
yên tâm sống trong một gia đình mà từng giây từng phút chàng chỉ muốn thoát ra
khỏi. Nếu Loan cũng yêu chàng thì tình yêu của Loan chắc sẽ an ủi được chàng những
khi ở xa. Trước khi từ biệt hẳn nhau, hai người sẽ sống những ngày thần tiên và
cái thú yêu nhau não nùng mong manh của những ngày cuối cùng ấy sẽ mãi mãi để lại
một thứ hương thơm không bao giờ phai trong đời hai người.- Quang cảnh vui quá nhỉ.Tiếng Trúc làm Dũng giật mình, quay lại.Trúc gác xe đạp ở bờ hè, ngả mũ bước vào nhà.Loan nói:- Trông anh Trúc dạo này đen tệ.- Đen vì độ này gặt lúa. Phơi nắng ở ngoài ruộng cả ngày. Còn mười mẫu sáng
trăng mới gặt. Hôm nay nhân rỗi lên mừng anh Dũng sắp cưới vợ.Trúc vừa thở vừa nói lắp:- Phóng xe đạp một hơi đến đấy. Mệt quá.Dũng hỏi:- Định đến đây thật hay vì ghi đông xe đạp quay về phía này nên đi về phía này?Trúc nói:- Định đến đây thật. Có một ngày rỗi, có dịp tốt tội gì không nhảy.Dũng biết là Trúc muốn tỏ cho chàng hay rằng đã có dịp tốt để cho hai người bỏ
trốn đi. Dũng nóng ruột muốn biết ngay nên kéo Trúc ra ngoài vườn. Trúc nói:- Kiếm hai trăm bạc để sẵn đấy. Hôm qua Ngữ đến thăm tôi.- Sắp đi rồi à?Trúc ngạc nhiên nhìn Dũng:- Sao?Dũng luống cuống:- Có sao đâu! Chưa định ngày chứ?Trúc mỉm cười hỏi:- Nếu không muốn nhảy nữa thì thôi, cũng được.Dũng vội tìm cớ nói chữa:- Không. Tôi sợ đi ngay thì chưa có tiền. Đào đâu ra hai trăm bây giờ.- Đi ngay thì không đi ngay, nhưng cố nhiên là đi trước ngày cưới. Phải để sẵn
tiền, bất thần đi lúc nào không biết trước được.Dũng cúi mặt nhìn xuống đất. Trúc đột nhiên nói:- Hay thôi vậy, anh nghĩ kỹ xem. Lần nhảy này hệ trọng không như lần trước đâu.
Đời anh sẽ đổi khác hẳn. Mà đi là đi hẳn, không bao giờ quay về được nữa. Tôi
không mất gì nhưng anh mất nhiều lắm. Cũng nên nghĩ kỹ.Dũng nhìn về phía nhà ngang. Loan cũng đương nhìn ra dò xét hai người. Dũng
nói:- Cần gì phải nghĩ nữa vì cảnh đời về sau này mới đích thực là cảnh đời sống tự
nhiên của tôi.Thực ra lúc đó Dũng đương sợ. Chàng thấy việc chàng sắp làm có vẻ táo bạo quá.
Không muốn nghĩ nữa, Dũng nói:- Thôi ta vào kẻo cô Loan nghi ngờ.Gần vào tới nhà. Dũng hỏi Trúc và cao giọng cốt cho Loan nghe thấy:- Chủ nhật sau tôi sẽ rủ anh Lâm và chị ấy sang bên ấp xem gặt lúa. Anh bảo thổi
sẵn ít cơm nếp.Chàng nói thế là để dò ý Loan. Nếu Loan muốn đi, sáng chủ nhật sau nàng sẽ đến
chơi Thảo thật sớm.Dũng sẽ hiểu và nhân dịp ấy chàng sẽ ngỏ nỗi lòng chàng cho Loan biết.III- Mau lên,không đói lắm rồi.Loan vừa nói vừa rót nước vào chai,nước nóng bắn ra bàn tay khiến Loan đặt vội ấm
xuống bàn,xúyt xoa đưa tay lên miệng thổi cho dịu chỗ bỏng.Dũng ân cần hỏi:- Có làm sao không?Loan sung sướng nhìn Dũng mĩm cười rồi nũng nịu đưa bàn tay lên trước mặt Dũng:- Không sao.Khỏi rồi.- Chóng thế.Loan lại nghĩ đến chuyện khác ngay.Nàng bảo Trúc:- Mọi ngày một mình anh Trúc ở đây buồn chết.Một cái nhà gạch cổ trơ vơ giữa
cánh đồng thế này mà không sợ thì cũng lạ thật.Tôi chịu.Trúc nói:- Thế mà tôi còn phải ở đây mãi thì sao?Loan quay lại phía Trúc,hỏi dò:- Có chắc anh ở mãi không?Trúc hơi lấy làm lạ.- Tôi ở mãi cho đến khi nào không ở nữa.- Nghĩa là cho đến khi nào anh đi.- Không ở nữa thì cố nhiên là đi rồi còn cần gì phải nghĩa là nữa.Chữ
"nghĩa là"cô dùng thừa.Loan đột nhiên hỏi:- Nhưng sao anh lại không ở nữa?Trúc nói:- Cô Loan đến hay.Từ sáng đến giờ hỏi lắm câu lẩn thẩn, ỡm ờ vô cùng.Còn định ở
đây mãi thì biết thế quỷ nào được vì sao lại không ở nữa.Loan cười nói:- Kể thì em cũng ỡm ờ thật.Mấy người cùng cất tiếng cười theo Loan,vui vẻ bước ra sân.Trời nắng to và gió thổi mạnh...Mấy cành táo trĩu quả lúc khuất hẳn sau tường nhà,lúc hiện ra rào rào ánh
sáng.Những bó lúa mới gặt về ngổn ngang một góc sân,gió thổi bụi lúa bay tỏa rồi
tan dần đi trong không khí lạnh.Một mùi thơm tựa mùi cốm non phản phất lẫn với
bụi,với gió,với ánh nắng.Trúc giơ tay về phía một quả đồi:- Tôi sẽ đưa các anh chị lên cái miếu ở đỉnh đồi Gió kia.Dũng nói:- Đi đâu cũng được.Cái đó không quan hệ lắm.Chúng tôi cứ việc nhắm mắt theo
anh.Từ lúc đi chơi,Dũng chỉ đợi dịp được đứng riêng một mình với Loan.Chàng sẽ có đủ
can đảm để ngỏ cho Loan biết,sáng hôm nay khi đến trường học rủ Lâm,Thảo
đi,chàng thấy Loan ngồi đó.Loan nói để che ngượng:- Có việc gì mà anh Dũng đến sớm thế?Loan làm như không biết là sẽ về chơi ấp Quỳnh Nê,làm như không nghe thấy lời
Dũng dặn Trúc chủ nhật trước.Dũng sung sướng rằng Loan đã mắc mưu mình vì không
có lẽ đâu tình cờ Loan lại đến chơi nhà Lâm,Thảo sớm như vậy.Lên đồi ăn xong,Trúc bảo các bạn nằm ngũ trưa đợi chàng xuống dưới cánh đồng
trông coi thợ gặt.Bóng mấy cây thông thưa quá không đũ che nắng,Thảo đem tấm vải trắng trải lên
bãi cỏ sát bên tường miếu.Nằm được một lúc,Dũng thấy Lam bắt đầu thở mạnh và đều,chàng đoán là Lâm đã ngủ.Thảo
và Loan thì thầm nói chuyện nhưng nói khẽ quá chàng không nghe rõ.Dũng vòng hai
tay ra phía sau làm gối ngửa mặt nhìn lên. Ánh nắng trên lá thông loé ra thành
những ngôi sao,tiếng thông reo nghe như tiếng bể xa, đều đều không ngớt Dũng có
cái cảm tưởng rằng cái tiếng ấy đã có từ đời kiếp nào rồi nhưng đến nay còn
vương lại âm thầm trong lá thông.Không nghe tiếng Loan và Thảo nói chuyện nữa,Dũng nghiêng mặt quay về phía hai
người.Chàng thấp thoáng thấy hai con mắt đen lánh của Loan.Thấy Dũng bắt gặp
mình đương nhìn trộm,Loan vội nhắm mắt lại làm như đang ngủ,song biết là Dũng
đã trông thấy rồi,nàng lại vội mở ra rồi qua những ngọn lá cỏ rung động trước
gió,hai người yên lặng nhìn nhau.Loan chắc Dũng có ý gì đổi khác hẳn trước nên mới nhìn nàng như nhìn một người
tình nhân mà không có ý ngượng,Loan cũng sinh liều, âu yếm nhìn lại Dũng.Giây
phút thần tiên của đôi bạn vẫn yêu nhau từ lâu nhưng lần đầu dám lặng lẽ tỏ ra
cho nhau biết.Dũng toan mĩm cười với Loan vì trông vẻ mặt Loan chàng đoán Loan cũng sắp mĩm
cười đáp lại chàng.Nhưng sợ lộ rõ quá Dũng với một lá cỏ mím môi nhấm ngọn lá.Tình yêu hai người vẫn đã có từ trước nhưng sau cái phút đầu tiên tỏ ra cho
nhau biết ấy lại quan trọng đến thế,không có gì cả mà sao Dũng lại như vừa thấy
một sự thay đổi to tát trong đời,hình như tấm ái tình của chàng với Loan chỉ mới
có thực,bắt đầu từ phút vừa qua.Quả tim chàng đập mạnh nhưng lòng chàng thốt nhiên êm tĩnh lạ thường.Quãng trời
ở giữachàng và Loan hình như không có màu nữa,cao lên và rộng mông mênh,chắc
không bao giờ Dũng quên được hình dáng một đám mây trắng ngay lúc đó, đương
thong thả bay ngang qua,một sự biểu hiện sáng đẹp,linh động trôi êm nhẹ trong sự
yên tĩnh của bầu trời và của lòng chàng.Có tiếng người gọi nhau,xa xôi ở tận dưới
cánh đồng đưa lên...Loan nói:- Anh yên lặng mà nghe tiếng thông reo...Anh có nghe thấy không?Dũng đáp:- Từ nay tôi vẫn nghe và nghe rõ lắm.Ngẫm nghĩ một lát rồi Dũng tiếp theo:- Tiếng ấy làm tôi nghĩ đến những cảnh phân ly,nhưng sự xa cách ở đời.Không biết
tại sao thế?Lại có tiếng người gọi dưới chân đồi...Dũng lắng tai:- Nghe như tiếng anh Trúc.Có ai xuống cánh đồng xem gặt không?Nằm không ngủ được
,chán chết.Loan ngồi dậy nói:- Phải đấy, đi chơi đi.Chị giáo đi không?Nàng vừa nói vừa đứng thẳng lên,nhanh nhẹn.Dũng đoán là Loan dường như chẳng hết
sức mong Thảo không nhận lời.Loan nói:- Anh giáo ngủ rồi à?Thảo đã ngồi dậy lại nằm xuống.- Thế thì tôi phải ở lại trông coi đồ đạc.Loan đưa mắt nhìn Dũng thật nhanh.Hai người cùng đi về phía mấy cây thông,tìm
đường xuống.Sợ có vẻ là định tâm rủ nhau đi chỉ riêng có hai người nên Dũng nói
to:- Ai như anh Trúc đương đứng đợi ở dưới kia?Loan nói:- Không là anh Trúc thì là ai nữa.Thật ra cả Dũng và Loan không người nào nhìn thấy Trúc đâu cả.- Đ về phía này cô Loan ạ,xuống gần hơn.- Em sợ phía ấy dốc ngã chết.Dũng đứng lại đợi:- Ngã đã có tôi đứng ở dưới đỡ.Chàng nhìn Loan dang hai tay lấy thăng bằng lần bước theo những hòn đá tím rãi
rác ở sườn đồi.Dưới chân nàng một vùng cỏ bóng loáng ánh nắng,trong nắng in lên
nền trời như hình một con chim trắng đương dương đôi cánh sắp bay.Loan nói giọng
sợ hãi:- Anh đợi em cùng đi,chứ đi một mình em sợ lắm...Sao anh lại tìm chỗ dốc này mà
đi.Dũng cố ý xuống bên dốc là vì chàng biết rằng Trúc coi gặt lúa ở thửa ruộng bên
kia đồi. Đường dễ đi dần,Dũng và Loan cùng quay lại nhìn lên,nhưng không trông
thấy hai vợ chồng ông giáo nữa.Dũng thở dài một cái nhẹ rồi đưa mắt nhìn Loan.Hai người bước qua sân một chiếc nhà lá bỏ không rồi đi tắt ngang một khu vườn
sắn.Loan nói:- Mãi mới đến chân đồi.Gần đấy,giữa một bãi cỏ xanh có một cái giếng khơi,miệng xây tròn.Dũng đứng lại
bên giếng đợi Loan tiến lên ngang với mình khẽ gọi:- Cô Loan này...Loan ngững lên,hai con mắt hơi ngạc nhiên của nàng long lanh nhìn Dũng,có vẻ chờ
đợi.Dũng nói tiếp theo:- Đã đến chân núi rồi vì có giếng nước.Bao giờ cũng vậy,khi nào đi núi mà có thấy
có giếng nước đào là y như lúc đó mình đã đến chân núi.Dũng thấy câu giảng nghĩa của mình không giảng nghĩa rõ ràng thêm được tý
gì.Loan ngẩn ngơ nói:- Thế à ?Từ dưới cánh đồng từng đàn châu chấu bay vụt lên,tiếng rào rào lẫn với tiếng
gió sột soạt trong lúa.Loan hỏi Dũng:- Những ruộng lúa này cũng là thuộc về ấp của anh?Dũng đáp:- Hình như thế?- Ruộng của anh mà anh không biết rõ à?Yên lặng một lát rồi Dũng thong thả nói:- Tôi làm gì có ruộng đất...Tôi chỉ có hai bàn tay không.Làm được thì ăn,không
làm được thì nhịn đói.Thầy tôi có cho,tôi cũng không lấy...không thèm lấy.Dũng thấy mình có cái ý muốn nói hẳn ra cho Loan biết là sẽ bỏ nhà đi.Loan ngồi
xuống thành miệng giếng,ngửng nhìn lên.- Ngồi đây không nhìn thấy anh giáo chị giáo đâu.Dũng cũng nhìn lên,nói:- Chắc là lấp sau bụi cây kia.- Cây gì đấy anh nhỉ?- Những cây tràm trắng.Loan nhìn xuống đáy giếng nói :- Nước giếng sâu quá nhỉ.Dũng đến ngồi trên thành giếng nhìn xuống dưới đáy giếng trên nền trời
sáng,bóng đen của hai người gần chạm vào nhau.Dũng yên lặng tự hỏi:- Có nên không.Đột nhiên Loan hỏi Dũng:- Anh định sắp đi đâu?Cả hai người ùng ngửng lên một lúc.Dũng ngạc nhiên vì câu hỏi bất ngờ,nhìn Loan
dò xét.Loan cúi xuống tìm nhặt những bông hoa cỏ may vương trên vạt aó,nàng nói
tiếp:- Hình như anh sắp đi đâu xa,xa lắm.Nàng vẫn cúi người,nghiêng đầu nhìn Dũng.Dũng nói:- Có lẽ.Nhưng...sao cô biết?Loan mĩm cười:- Thế ra thật à?Dũn cũng mĩm cười:- Thế ra cô bắt đón tôi à?Loan nói trạnh ra ý khác:- Không,sao anh lại cho là em bắt độn.Anh sắp lấy vợ.Lấy vợ không là đi xa à?- Cô nói đúng.Lấy vợ là đi xa không bao giờ về nữa.Hai người lại yên lặng.Loan châm chú nhặt cỏ may.Một cơn gió từ ngoài cánh đồng
đưa vào thoảng mùi lúa chín thơm và ấm.Một con cào cào bay ngang qua mặt Dũng
cánh xoè ra lấp lánh xanh đỏ rồi bay lẫn vào trong nắng.Dưới chân Dũng,những
làn nước đọng ở kẽ gạch sáng lên như bạc chảy.Dũng biết là chổ này rất tiện để
nói với Loan,nếu không nói được thì không còn dịp nào nữa.Chàng nghiêng người về
phía Loan,dịu dàng gọi:- Cô Loan...Loan thong thả quay lại,nét mặt nàng bỗng trở nên nghiêm trang.Tay nàng vẫn đưa
đi đưa lại trên vạt áo tìm hoa cỏ may.Dũng nhẩm trong miệng tìm câu bắt đầu,nhưng
câu nào chàng cũng thấy nó tầm thường quá.Lạ nhất là Dũng thấy lòng mình lúc đó
thản nhiên như không, hình như chàng phải cố sức lắm mới nói được.Chàng không
muốn nói nữa,không muốn nói những câu rất cảm động,rất quan trọng mà trong lòng
không thấy mê man bàng hoàng.Chàng không dám cất tiếng vì chàng đã thấy trước rằng
câu chàn gnói ra chắc không tự nhiên,có vẻ trơ trẽn,giả dối sẽ làm chàng tự thẹn
với mình và ngượng với Loan mãi mãi.- Nhưng cần gì phải nói với Loan.Ý quyết định ấy vụt ra trong trí bất thần quá khiến Dũng cho ngay là có lý và
tuân theo ngay.Chàng đứng lên nói:- Ngày chóng hết quá. Đã chiều rồi đấy.Loan cũng phủi áo cho sạch cỏ may đứng lên theo.Nàng ngửng nhìn trời,mím môi và chớp nhanh hai mí mắt.Sau một hồi đứng yên,Loan
thản nhiên nói:- Ta lại chỗ anh Trúc coi gặt lúa đi.Dũng biết là hết:những câu chàng định nói với Loan nữa.Dũng giật mình,giơ tay chỉ,bảo Loan:- Anh Trúc đã đến kia.Chàng vui vẻ,vì Trúc đến đỡ được cho chàng cái khó khó chịu đứng mãi một mình với
Loan,Loan cũng hớn hở nói tiếp theo chàng:- Anh Trúc ở đâu đến thế?Trúc tiến lại gần đưa mắt hết nhìn Loan lại nhìn Dũng- Tôi thấy bóng hai người xuống đồi từ lúc nãy,nhưng đương giờ bận.Về sau không
thấy đâu tôi đoán là xuống phía tây bên này.Muốn cho hai người khỏi nghi ngờ,Trúc tiếp theo:- Tôi cứ tưởng là anh Dũng và anh Lâm.Loan cười nói:- Anh Lâm ngủ.Chị ấy ngồi trông anh ấy ngủ.Chúng tôi định xuống tìm anh,tưởng
anh coi gặt ở phía bên này.Nàng lại cười rồi cau mặt nói luôn:- Đường dốc quá,mấy lần trượt chân súyt ngã.Trúc thấy dáng dấp Loan có vẻ ngượng ngập và cảm động của một người vừa phạm một
tội gì.Tưởng mình đoán đúng về Dũng và Loan,trong lòng Trúc rung động một tình
cảm êm thú và hiu hắt buồn.Chàng vui vẻ khoác tay Dũng giục đi,nhưng cốt để an ủi
Dũng vì chàng đoán hai người đã vừa khổ sở lắm.Ra xem gặt lúa vui lắm.Không gì bằng quanh năm vất vả được hái bông lúa thơm và
nặng trĩu đem về...Dũng lạnh lùng nói:- -Đem về...cho người khác.Loan nói:- -Cho anh chứ cho ai.Trúc mĩm cười:- Tôi chỉ biết làm việc...làm việc,mình được vui thế không đủ à?Còn thóc ấy về
phần anh Dũng hay về phần cô Loan chăng nữa,tôi không kể đến.Câu nói vô tình của Trúc nhắc đến tên chàng với tên Loan khiến Dũng đưa mắt
nhìn ra cánh đồng lúa và nhớ đến cái ý muốn ngày trước lấy Loan làm vợ rồi hai
người về ở đây,tất cả ấp Quỳnh Nê,tất cả cánh đồng kia là về chàng,về
Loan.Chàng chỉ muốn,sẽ được dễ như không.- Sao nay lại bỏ nhà đi,bỏ hết cả.Loan đáng lẽ được sung sướng vì mình,rồi đây
có lẽ gặp bao nhiêu khổ sở.Mà như thế vì lẽ gì?Chàng đưa mắt nhìn Loan và thấy nảy ra rạo rực cái ý tiếc một cuộc đời sung sướng
với Loan đáng lẽ chàng được hưởng.Một cơn gió heo may thơm mùi lúa đưa mạnh thẳng
vào mặt chàng làm hiện ra trước mắt cảnh tượng tưng bừng của bao nhiêu mùa thu
sáng đẹp chưa đến trong đời chàng và đời Loan.Trúc ngậm ngùi nghĩ thầm:- Kể cũng đáng tiếc,hai người sinh ra để sống với nhau, để yêu nhau...Chàng nói tiếp theo câu của mình cốt để an ủi Loan và Dũng:- Không có gì cả,thế lại hơn.Có phải không,anh Dũng?IVQua lá cây,Trúc thoáng thấy bóng Hà đứng trong sân đương sửa
soạn gánh hàng,Trúc bước vội vào và lên tiếng hỏi to:- Cô đi chợ nào hôm nay?Hà vẫn cúi mình vừa loay hoay xếp các tấm lụa vào gánh vừa nói:- Tiếng ấy thì lại tiếng anh Trúc rồi. Ở nhà không có việc gì vừa định vác hàng
đi bán thì lại có khách đến.Lại phải ở nhà, đến bực mình.Trúc khó chịu vì Hà không ngửng lên, đến gần và lên tiếng thật to nhắc lại câu
hỏi:- Cô đi chợ nào thế?Hà lúc đó mới ngửng lên nhìn.Nàng ngơ ngác hỏi Trúc:- Em ấy à?- Chẳng cô thì còn ai nữa?- À,em đi phiên chợ ...Nê.Trúc nói:- Tôi vừa lại đây thì cô lại xuống vùng tôi.Hôm nọ cô ghé qua thì tôi lại lên
huyện vắng.Thế mới bực mình,vì hôm nọ định vào anh vay hai thùng thóc về ăn. Để phiên sau
vậy.- Phiên sau thì cô xuống lại không gặp tôi vì...Vừa lúc đó Cận ở trong nhà đi ra.Trúc nói:- Hôm nay chào bác,chào anh và cô Hà...Hà thốt nhiên lặng người đi.Cận hỏi Trúc:- Đi đâu thế mà lại đến chào hỏi cẩn thận như vậy?- Đi xa. Đi hẳn không ở Quỳnh Nê nữa.Tôi mới thôi việc được hai hôm nay.- Có việc gì lôi thôi hẳn?- Không có việc gì lôi thôi cả. Ở mãi một nơi đã bắt đầu chán, đi nơi khác kiếm
ăn.Tôi định lên Đồng Mỏ khai lại cái mỏ cũ.Năm ngoái vào Vạn Linh đi qua còn thấy
hai cái nồi súp-de bỏ rỉ ở đấy,chịu khó mài cho hết rỉ,dùng còn tốt chán.Cận tưởng Trúc nói thật,vội hỏi:- Nhưng khai mỏ thì cần gì đến nồi súp-de?Trúc mím môi cố giữ khỏi bật cười.Hà nhìn Trúc ngẫm nghĩ.Nàng hỏi Trúc:- Anh đi thật hay nói đùa cho vui thì nói hẳn ra nào!- Tôi đi thật.Lên Đồng Mỏ hay không thì chưa biết,nhưng thế nào cũng đi xa.Nội
hôm nay đi, đã sửa soạn sẵn sàng cả rồi.Hà nói như mình nói với mình:- Đi như thế thích quá nhỉ.Trúc ngạc nhiên một cách khó chịu về câu nói vui mừng chân thật của Hà.Nàng
không mãy may lộ vẻ buồn tiếc một người bạn,trái lại,hình như nàng chỉ mê mải
vui hộ Trúc sắp được cái thú đi xa,sống một cuộc đời khác.Hà thốt nhiên sực nhớ đến việc cưới của Dũng,nàng bảo Trúc:- Sao anh không đợi hết ngày cưới của Dũng rồi hãy đi?Trúc đáp:- Vui vẻ gì đâu.Tôi định tâm đi trước đấy chứ.Hà nói giọng gay gắt như cự Trúc:- Sao anh Dũng lại lấy cô ả Khánh?Trúc mĩm cười đáp:- Sao cô lại cự tôi?Cô hỏi ngay anh Dũng ấy.Hà tưởng Trúc đi vì giận Dũng liền nói:- Anh Dũng thế mà xoàng. Độ này em cũng ghét mặt không muốn gặp anh ấy nữa.Cậu nói:- Cô này đến hay,anh ấy lấy ai là quyền của anh ấy.Việc gì đến cô?- Em chẳng biết có việc gì đến em hay không.Nhưng em thấy bực mình tệ,em phải
nói.Trúc thấy Hà hiểu lầm Dũng toan viện lẽ chống chế cho bạn,nhưng chàng cho là vô
ích.Hà ngửng nhìn trời.Sau một lúc nghĩ ngợi,nàng nói:- Đã lâu chị Loan không sang chơi.Hôm nọ em thấy chị ấy ra chợ,trông mặt buồn
thiu...Câu nói của Hà đột ngột nhắc đến Loan đương khi nói chuyện về việc cưới của
Dũng,khiến Trúc nghi rằng Hà đã giận Dũng là vì Loan.Ba người cùng cúi đầu yên
lặng.Trúc vào nhà chào bà chánh Mạc.Cận nói khẽ với Hà:- Tôi chắc có sự gì lạ.Không lý nào tự nhiên Trúc lại bỏ Dũng đi,hai người
không bao giờ thấy rời nhau ra.- Em cũng ngờ vậy.Trúc ở trong nhà đi ra,Hà hỏi ngay:- Anh đi một mình?Trúc đáp:- Có lẽ.Không một mình thì hai mình sao?Cận và Hà cùng đoán Dũng sẽ đi với Trúc,nhưng vì không chắc lắm nên không dám
nói ra.Trúc giơ tay bắt tay Cận:- Chào anh ở lại.Cận hỏi:- Liệu còn gặp nhau nữa không?Trúc vừa nói vừa nhìn Hà:- Không chắc còn gặp nhau nữa.Nhưng làm quái gì cái vặt ấy phải không,cô Hà.Hà mĩm cười gật đầu nói:- Ý thế.Trúc cúi đầu chào Hà:- Chúc cô ở lại cho mạnh khỏe và...Hà ngắt lời Trúc:- Và để ăn quà cho thật nhiều...Câu nói đùa ngượng ngập không làm ai cười cả.Hà nhìn Trúc khẽ nói:- Thôi anh đi...Ra đến ngoài,nghĩ lại,Trúc không ngờ cuộc từ biệt lại giản dị như vậy.Trúc thấy
lòng mình thản nhiên như không và chàng vui vẻ nhận ra rằng chưa yêu Hà quá nặng
như chàng tưởng.Lên tới đê,Trúc đạp ráng mấy cái mạnh rồi để mặc gió đưa đi,tuy đường vắng
không có ai,Trúc cũng bấm chuông luôn tay.Trúc đi khỏi,Hà vẫn cặm cụi xếp đi xếp lại các tấm vải.Cận hỏi:- Cô đi chợ nào hôm nay?- Em định đi chợ huyện.- Làm gì có phiên chợ huyện hôm nay.Hà ngửng lên mỉm cười:- Thế à?Thế thì em ở nhà vậy.Hà yên lặng nhìn qua lũy tre xơ xác trước gió.Một nỗi buồn đột nhiên ở đâu đến
tràn ngập cả tâm hồn,trong đời nàng hình như vừa có một sự thay đổi to tát và lần
đầu Hà đã thấy sự sống của nàng không có nghĩa lý gì,không có hy vọng gì nữa.Bỗng nàng lấy bàn tay che miệng ho rũ rượi và nước mắt ràn rụa chảy ra.Nàng lấy
vạt áo lau mắt rồi mỉm cười nhìn Cận nói:- Dại quá. Đứng mãi ở ngoài gió.Cận cúi mặt yên lặng suy nghĩ.Hà gánh hàng vào trong nhà rồi vội vàng lẩn ra
phía vườn sau.Nàng đứng dựa vào vách,kéo vạt áo lên che miệng rồi không cần giữ
gìn nữa,nàng ứa nước mắt khóc thổn thức.Nàng muốn khóc,khóc được mãi để cho nhẹ người.Hà vẫn biết từ lâu rằng thế nào
cũng có ngày Trúc bỏ đi,việc Trúc đi đối với nàng là một việc tất nhiên nên
không lúc nào nàng có ý tìm cách giữ Trúc ở lại.Nàng chỉ lấy làm lạ rằng sao
mình lại buồn khổ đến như thế được.Lúc này nàng cố giữ thản nhiên,và nàng khó
chịu rằng Trúc cũng có vẻ thản nhiên.Thật tình Hà mong Trúc cũng đau khổ như
mình,nàng nhìn về phía đê lẩm bẩm tức tối như muốn nói với Trúc:- Em muốn anh cũng khổ như em.Bỗng nàng lắng tai,tiếng chuông xe đạp của Trúc gió đưa vẳng lọt vào tai
nàng.Tiếng chuông xe kêu liên hồi như những tiéng gọi,Hà biũ môi dưới,cau mày
nói giọng mỉa mai:- Nghe thấy rồi...VTrời không mưa nhưng vì sương xuống nhiều nên những lá cây
tre mai ướt bóng loáng,chốc chốc một chiếc lá từ từ nghiêng mình và giọt nước đọng
long lanh ở đầu lá rơi thẳng xuống làm rung động một hai chiếc lá khác ở dưới.Trên đường cái,một đám người Thổ yên lặng đi qua,lờ mờ như những nét chấm màu
lơ lúc sẫm lúc nhạt trong sương mù.Đã lâu lắm Dũng ngồi yên,tay chống cằm nhìn ra ngoài cửa sổ.Sau mấy giờ đồng hồ
ngồi trên mình ngực.Dũng thấy người mỏi mệt như dần và tâm hồn chàng lúc đó
cũng tê liệt như thân thể.Từ khi rời bỏ nhà,Dũng không có thì giờ để nghĩ ngợi
nữa,chàng cũng không muốn nghĩ ngợi lôi thôi,bao nhiêu tâm trí để cả vào một việc,trốn
mau cho khỏi lỡ một dịp tốt.Lánh ở Hà Nội được hai hôm thì có Minh về rủ trốn sang Tàu; chàng đưa mắt nhìn
Trúc hỏi ý kiến,rồi không nghĩ ngợi,hai anh em cũng gật một lúc Minh nói:- Mai đi sớm.Dũng thản nhiên đáp:- Mai đi sớm.Minh có tỏ ý lo ngại vì trốn về phía Lạng Sơn đường đi rất khó khăn,nguy hiểm,nhưng
Dũng và Trúc không cần đắn đo,không muốn nghĩ trước đến kết quả của cuộc trốn
tránh.Ba người lấy vé đi Lạng Sơn rồi thuê ngựa về nhà người nhận cái trách nhiệm
đưa lối sang Tàu.Ở đây nghĩ chân ít lâu cho khỏe rồi sáng sớm mai sẽ ăn mặc trá hình làm người
Thổ lên ngựa đi luôn bốn,năm ngày.Minh lại quay về Hà Nội ngay và trước khi từ
biệt có bảo Trúc và Dũng:- Mong cho hai anh may mắn hơn anh Thái.Dũng quay mặt vào đưa mắt nhìn Trúc,Trúc cũng nhìn lại Dũng một lúc rồi ân cần
hỏi:- Anh mệt phải không?Tôi cũng vậy vì đi ngựa không quen,chỉ quen đi ngựa sắt
thôi.Nhìn Trúc,Dũng thấy ấm áp trong lòng,quên cả cái buồn nản lúc nãy khi ngồi yên
ngắm cảnh rừng núi và sương mù ở ngoài cửa sổ.Chàng nhớ lại cái cảm tưởng hôm cùng Trúc đi qua bến đò Gió sang thăm Thái ở
nhà Hoạt.Chàng không ngờ đâu hôm nay lại ngồi ở trong căn nhà sàn này,nơi mà
trước kia Thái đã có đi qua trước khi bị bắt.Chàng nhớ lại hôm tiễn Thái đi ở
nhà Cận,nhớ lại quán hàng nước bà Nhài,buổi chiều mờ sương thu chàng ngồi cạnh
Loan và đêm mưa rào trời lạnh,dưới ánh đèn...Thấy mình lại sắp bắt đầu nghĩ ngợi lôi thôi,Dũng đứng thẳng dậy,rút thuốc lá
quệt mạnh que diêm,bảo Trúc:- Ra ngoài đi quanh quẩn chơi đi.Hai người yên lặng đi thong thả trên con đường đất nhỏ quanh co trong rừng hồi.Gió
bắt đầu thổi và làm tan dần sương mù, đã trông thấy rõ những quả đồi bao bọc
chung quanh với những mái nhà màu tím bên những khóm tre mai rãi rác trên sườn
đồi.Một mảng ánh vàng hiện ra mong manh rồi lại tắt đi ngay.Dũng thấy mình như bắt đầu sống ở một thế giới khác,cảnh đời cũ của chàng tuy mới
cách biệt có mấy ngày mà hình như đã thuộc về một quá khứ xa xôi.Chàng không
bao giờ quay trở về nữa,chàng biết từ nay sẽ sống khác hẳn trước nhưng không cảm
thấy cái khoan khoái được thoát ly như ý mong mỏi bấy lâu.Dũng và Trúc không bảo nhau,cùng đi rẽ sang con đường leo lên đỉnh đồi.Tới một
khoảng rộng hai anh em ngừng lại nhìn ra bốn phía.Trúc giơ tay chỉ bảo Dũng:- Mai chúng mình đi về phía kia.Dũng hỏi:- Sao anh biết là phía ấy.- Đoán thế,vì phía ấy nhiều núi,có vẻ nguy hiểm tợn.Những quả núi đá màu lam thẵm,chen nhau hỗn độn ở chân trời hình như không bao
giờ hết.Trúc nói tiếp:- Rồi chúng ta cứ đi, đi mãi không quay đầu nhìn lại phía sau.Chàng cất tiếng cười:- Oai thật!Nói tự nhiên mà có vần điệu như làm thơ...Không khoéo tới thành văn
sĩ mất,anh Dũng ạ...Bắt đầu từ ngày mai,tôi sẽ ghi chép cuộc du lịch của tôi với
anh rồi khi nào rồi khi nào rỗi viết thành sách chơi.Còn gì thích hơn một cuộc
đời sống không biết ngày mai ra sao cũng như đi thế này, đi vào chốn xa lạ
không biết rước sẽ tới đâu...Trúc nhìn xuống xóm nhà dưới chân đồi và hai con ngựa buộc ở bụi mai,hai con ngựa
ngày hôm sau sẽ đưa đôi bạn lên đường.- Miễn là đổi lối đi,chứ đi ngựa mãi đau lưng tệ...Sang bên Tàu rồi,tôi với anh
sẽ dùng cáng để đi sang Nga như các cụ xưa đi sứ.Tôi khênh một đầu,anh khênh một
đầu...cứ thế đi đỡ mệt hơn đi ngược chiều.Trúc nói luôn mồm và tìm câu nói đùa cho Dũng vui.Không thấy Dũng cười,chàng vổ
vào vai bạn,bảo ngồi xuống một tảng đá lớn gần đó.- Tôi phải cái tội hay đùa cợt,không lúc nào đứng đắn,nghiêm trang được.Tôi thì
coi như là vứt đi rồi không làm nên công chuyện gì đâu.Còn anh đấy...Dũng hỏi:- Còn tôi thì sao?Trúc ngồi xuống cạnh bạn, ân cần đem những điều dự định về công việc về sau này
ra bàn với Dũng.Dũng yên lặng ngồi nghe rồi khẽ chép miệng và rút thuốc lá hút.Chàng
nhìn Trúc một lúc lâu,mím môi,gật đầu luôn mấy cái.Trúc biết là bạn đã quyết định
và chàng tin rằng một khi Dũng đã quyết là mọi công việc chàng không phải lo đến
nữa.Trúc thấy người nhẹ nhõm vì ở cạnh Dũng chàng có thể cứ thản nhiên mà sống
như là đã sống từ trước đến nay không cần nghĩ gnợi lôi thôi và đo đắn xem cuộc
đời xoay sở ra sao.Dũng cau mày lấy ngón tay đập mạnh điếu thuốc lá cho rơi tàn và nói:- Miễn là thoát được.Trúc đoán được những ý của Dũng ngụ ở trong câu vắn tắt.Trúc đi thoát không đủ,còn
phải thoát được hết những dây ràng buộc mình với đời cũ.Trúc cúi đầu yên lặng
ngẫm nghĩ đến nhà Dũng, đến sự giàu sang của Dũng, đến Loan, đến những nổi đau
khổ của Dnũg,một người không được như chàng có cái may sống cô độc ở đời.Dũng
đã bỏ bao nhiêu thứ,chịu bao nhiêu đau đớn để cố thoát ra và được sống như
chàng.Trúc giơ tay nhặt một chiếc lá cây ở dưới chân.Chàng thương bạn và thấy yêu bạn
như một người tình nhân.Nhưng Trúc không biết dùng cách gì để tõ ra cho Dũng biết
tình thân yêu ấy.Chàng âu yếm đặt chiếc lá cây vừa nhặt vào tay Dũng và nói:- Anh vò nát cho thơm tay,chắc là lá hồi.Một mảng ánh vàng nhạt hiện ra ở trên cánh đồng cỏ,về phía tây.Dũng thong thả
nói:- Phía ấy chắc là Hà Nội.Chàng mĩm cười:- Và chổ kia chắc là ấp Quỳnh Nê của anh.Dũng dần dà nhắc đến những người để lại ở quê nhà?- Anh Lâm và chị Lâm không biết bây giờ ở nhà làm gì.Chắc hai vợ chồng đương
bàn với nhau không biết hai thằng qủy sứ này đi phương nào. Ở nhà tôi bây giờ
chắc náo động dữ, đám cưới...Trúc ngắt lời bạn:- Nhắc đến việc cũ bao giờ cũng buồn.Tốt hơn hết là từ nay nhất định không bao
giờ đá động tới nữa.Có lẽ thế hơn.Dũng nói:- Những việc ấy bây giờ đối với tôi như là chuyện đời xưa rồi...Dũng thốt nhiên thấy quả tim đập mạnh,chàng nghĩ đến cái vui sướng một ngaỳ
kia,một ngày xa xôi lắm và không chắc còn có không,lại được gặp mặt Loan,người
của quê hương cũ,người của tuổi thơ mà chàng biết không bao giờ có thể
quên.Dũng nhớ lại cái vuio sướng đầu tiên khi biết mình yêu Loan bốn năm trước
đây.Một buởi sáng đi chơi về nhìn qua vườn,chàng thấy sân bên kia có tấm áo lụa
trắng còn mới nguyên phơi trên dây thép gió đưa bay tha thướt trong nắng.Chàng
lấy làm lạ nhìn tấm áo một lúc lâu rồi sực nghĩ ra:- Loan ở tỉnh đã nghĩ học về.Tìm ra được điều ấy,chàng lấy làm ngạc nhiên sao mình có thể vui sướng đến như
thế,chàng đứng lặng người đi ít lâu và từ lúc đó chàng biết rằng trong đời đã
có một người yêu...Không lúc nào như lúc nãy,Dũng lại thấy tấm áo trắng bay trong gió,hình ảnh nỗi
vui xưa của chàng hiện ra rõ rệt như thế.Trúc quay mặt sang phía Dũng,chàng không nhìn rõ mặt bạn,nhưng thấy hàng mông
mi dài của Dũng thong thả hạ xuống.Biết là bạn đương nhắm mắt cố gợi ra một
hình ảnh yêu quý.Trúc yên lặng để khỏi làm Dũng nhãng trí.Hai người cứ ngồi yên
như thế lâu lắm.Trúc muốn tìm ra một câu nói để an ủi Trúc,nhưng câu nói gì chàng cũng thấy vô
vị.Sau cùng Trúc phủi áo đứng lên,Dũng cũng đứng lên theo.Hai người nhìn
nhau.Trúc mĩm cười nói bâng quơ:- Ấy thế?Dũng mĩm cười và nhắc lại:- Ấy thế...Tiếng nhạc ngựa ở đâu vẳng tới, giòn và vui trong sự yên tĩnh của buổi chiều. Trước
mặt hai người, về phía bên kia cánh đồng, ánh đèn nhà ai mới thắp, yếu ớt trong
sương, trông như một nỗi nhớ xa xôi đương mờ dần...Nhất LinhTheo https://vietmessenger.com/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét