Thu Vàng, tiếng hát đi tìm kỷ niệm
1. Lần đầu tiên tôi và Elena được thưởng thức giọng hát của chị là một buổi sáng đầu thu trong một chương trình… tự phát ở quán cà phê sân vườn. Sáng hôm ấy, theo lời mời của bác sĩ nhà văn Đỗ Hồng Ngọc chúng tôi
đến gặp nhau, thăm hỏi và nói chuyện văn chương như mọi lần. Cứ tưởng là chỉ có
vợ chồng tôi và bác sĩ Ngọc, Elena sẽ được líu lo với anh Ngọc, nhưng đến nơi
thì thấy còn có anh chị Lê Ký Thương, Cao Kim Quy và một người phụ nữ nhỏ nhắn,
có khuôn mặt xinh đẹp và nụ cười thân thiện.
Đó là một nơi hoang sơ bên cạnh dòng suối với những chiếc
lá vàng đong đưa và thật khó thể nghĩ là nó nằm ngay giữa lòng thành phố!
Khi anh Ngọc giới thiệu người phụ nữ đó là chị Thu Vàng, một
ca sĩ nổi tiếng và được mọi người yêu mến thì tôi thú thật là mình
chưa biết vì ít nghe nhạc thì chị vội vàng nói mấy câu khiêm tốn. Giọng
nói của chị nhỏ nhẹ, rõ ràng và cho biết là mới từ miền Trung vào tối hôm trước
nên sáng nay đến cà phê cùng các bạn.
Một nhà soạn nhạc người Ý đã nói là âm nhạc dạy ta im lặng,
nên khi có sự hiện diện của một ca sĩ thì khó có thể lắng nghe gì
khác, chuyện văn chương cũng đành hoãn lại.
Ngồi một lát anh Ngọc yêu cầu chị hát để tặng Elena về
cuộc gặp. Chị hơi ngại ngần, có lẽ do không gian không thích hợp, chỗ ngồi là
dưới căn lều lục giác ở ngoài trời, nhưng sáng đó vắng người, “chỗ bạn bè cả
...” nên cuối cùng chị mỉm cười, đồng ý.
Tôi im lặng ngồi nghe. Tiếng hát mới đầu còn như e dè nhưng
sau đó vút cao, uyển chuyển. Nhìn nét mặt chị khi cất giọng tôi nghĩ đó là một
người hạnh phúc, ít ra theo cái nghĩa là được sống hết mình với điều mình say
mê. Tâm hồn chị như hoàn toàn đắm chìm trong những nốt nhạc, thả hồn trôi theo
cảm xúc của ca từ.
Trên khuôn mặt xa vắng, tiếng hát vang vang, trẻ trung,
mạnh mẽ… tôi cảm giác như mình đang bị làn sóng âm thanh của người phụ nữ này
cuốn hút, mang tâm hồn mình đi xa, về nơi mơ ước, hay có lúc xa hơn, trở về một
dĩ vãng xa xôi tưởng chìm đâu đó dưới lớp bụi mịt mờ của thời gian.
Hình như sau đó chị còn hát một hai bài nữa, nhưng ấn tượng của
tôi vẫn là bài “Giấc mơ hồi hương” đó. Nhìn chị mỉm cười, nhưng tôi vẫn
thấy phảng phất một chút u buồn, có thể là một nét đặc trưng của những
người thuộc thế hệ chúng tôi. Ray rức. U hoài.
Một chút ưu tư nhưng không bi luỵ vì dù đã trải qua mất mát
hay rơi vào những hoàn cảnh tăm tối sau chiến tranh mà niềm tin vào cuộc
sống vẫn tròn đầy.
Những bài chị hát sáng hôm đó, tuy ở ngoài trời, không cách
âm, không nhạc đệm... thế mà tiếng hát cứ ngân vang trong không gian mở, tự
nhiên, không màu mè kỹ thuật nhưng để lại trong tôi một ấn tượng khó
phai. Còn Elena thì xúc động xem đó như một món quà tặng thân tình.SG 22.11.20152. Sau lần ấy chúng tôi còn gặp nhau vài lần ở các buổi ra mắt tập
san văn học Quán Văn. Có khi chị đến như một độc giả, có khi tham dự văn nghệ
và lần nào cũng được mọi người cổ vổ nhiệt liệt.
Văn và nhạc, thế là chúng tôi cùng chia sẻ cảm xúc nghe và đọc.
Chị đã đọc và đồng cảm với nhân vật Gấm trong tiểu thuyết Bàn tay nhỏ dưới
mưa [1] của tôi và yêu thích bài hát cùng
tên mà nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên đã cảm tác sau khi đọc. Chị nói rằng mình sẽ tập
và hát để chia sẻ với các bạn nhưng có lẽ đến giờ chưa có thời gian, tuy vậy ái
nữ của chị, ca sĩ Vân Châu [2] đã hát rất thành công trong một buổi
sinh hoạt Quán Văn.
Đầu năm 2017 chúng tôi còn gặp chị ở một đêm văn nghệ tại
Quán Cây mà người dẫn chương trình hôm đó là nhà văn - dịch giả Trịnh Y
Thư. Đêm ấy có rất đông văn nghệ sĩ Sài Gòn. Có lẽ đó là lần gặp cuối vì sau đó
thì nghe tin chị đã đi ra nước ngoài nên sẽ ít khi còn có dịp sinh hoạt
cùng Quán Văn. Thú thật là tôi hơi bất ngờ vì ở tuổi này mà chị vẫn “còn mãi ra
đi”. Tất nhiên mỗi người đều có một lý do riêng mà người ngoại cuộc không
thể lạm bàn. Thế nhưng tôi chợt nhớ đến bài Giấc mơ hồi hương mà chị
hát hôm nào và lòng bỗng xôn xao một nỗi bồi hồi.
Tuy ở xa, nhưng thỉnh thoảng chúng tôi có liên lạc qua Facebook thăm hỏi
về sinh hoạt của nhau. Chị cũng thường đọc, bình luận hay chia sẻ những bài viết
của tôi.
3. Qua một bài phỏng
vấn được biết Thu là tên thật và nghệ danh Thu Vàng phát xuất từ nhạc phẩm của
nhạc sĩ Cung Tiến mà chị hát khi còn nhỏ rồi sau đó trở thành tên trong nghệ
thuật.
Say mê âm nhạc cổ điển từ thuở nhỏ nhưng vừa lớn lên thì chỉ
nghe những bài hát không hợp sở thích nên chị thường tìm và nghe lại những ca
khúc cũ, giấu biệt các sách như “Methode de Guitare” của Ferdinando Carulli và
“Kỹ thuật hát” của Tống Ngọc Hạp dưới đống củi, thỉnh thoảng mới dám đem ra luyện
tập. Không qua trường lớp, tự học, luyện thanh trong đêm, nhiều lần chị phải
nén giọng để âm thanh không lọt ra ngoài.
Có lẽ từ những ấm ức, dồn nén từ ngày đó nên tiếng hát của chị
như là tiếng ngân của hoài niệm và ẩn chứa một niềm khao khát tự do.
Bằng những làn sóng âm thanh chị đã âm thầm làm sống lại những
bài hát một thời vang bóng, chở kỷ niệm tưởng chừng quên lãng về với thính giả
hôm nay. Xem đam mê ca hát như một cách thoát khỏi những ràng buộc bởi thời
gian và chắp cánh bay về chốn an lành của thời thơ ấu.
Dường như chị Thu Vàng thích chọn những bài hát có chủ đề quê
hương, thường trình diễn những ca khúc tiền chiến, có khi đòi hỏi kỹ thuật hát
cao và kén chọn người nghe. Thì ra trong cái thân hình mảnh mai của
chị vẫn có một tự tin và bản lĩnh vững vàng. Chị hát những gì mình thích, không
theo xu thế và không theo quy luật thì trường, có lẽ sẽ có ít người nghe, nhưng
cái số ít ấy rất “chất” vì đều là những người đồng cảm.
Nhiều người nhận xét rằng giọng hát của ca sĩ Thu
Vàng có âm hưởng người này, người kia nhưng riêng cá nhân tôi, một kẻ ngoại đạo
thì cảm nhận theo một cách khác. Tiếng hát giống như màu sắc và hương hoa, mỗi
loại mỗi khác, mỗi người mỗi giọng. Nhưng thổi được hồn vào bài hát mới tạo nên
nét độc đáo và khác biệt giữa tiếng hát Thu Vàng với những ca sĩ khác. Sau khi
nghiên cứu kỹ nhạc và lời của ca khúc, giọng hát của chị âm vang, có
khi cao vút như tiếng sáo diều lơ lửng, có lúc rộn ràng, hùng tráng cố gắng
chuyển tải cảm xúc của người đã viết ra bản nhạc đó.
Hãy nhìn khuôn mặt đầy biểu cảm và say mê của chị khi diễn đạt
bài ca, các sớ thịt và âm thanh như nói lên tâm hồn con người đang vươn tới cái
cao của thân phận và tình yêu; Trái tim nhạy cảm của chị đang hát mà như
đang phóng cọ để vẽ lại những bức tranh nghệ thuật và rung động của các nhạc sĩ
khi sáng tác.
Được một ca sĩ trình bày ca khúc của mình như thế
cũng là một may mắn cho người nhạc sĩ.
4. Gần
đây các chương trình âm nhạc ở hải ngoại, với góp mặt của nhiều ca nhạc sĩ,
nhưng chủ đề chính là ra mắt các CD của ca sĩ Thu Vàng thường thì hội trường
không còn một chỗ trống. Tôi đọc tin và rất mừng cho sự thành công của chị.
Có lẽ vì chị đã thể hiện thật trọn vẹn những ca khúc mà
mình đã chọn, thổi hồn vào trong tiếng hát và để lại nhiều sâu lắng trong lòng
người nghe.
Vì, nói theo giọng hát Opera người Đức - Klaus Baumgarten
thì "Âm nhạc đã kết nối chúng ta với nhau để cùng cảm nhận những vẻ
đẹp của cuộc sống".
Năm thứ hai cách ly vì covid 19Ru ta ngậm ngùi - ca sĩ Thu VàngChú thích:
[1] http://www.art2all.net/
[2] https://www.youtube.com/.
25-4-2021Trương Văn Dân
Trương Văn Dân
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét