Văn học trẻ và vấn đề đầu tư
bồi dưỡng lực lượng trẻ trong
văn học
Trước hết tôi xin liệt kê đơn thuần về
tuổi tác các nhà văn.
1. Nhà văn Nguyên Hồng viết "Bỉ vỏ" năm chưa đầy 17
tuổi.
2. Nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp mất năm 22 tuổi để lại cho ta một tập
thơ trong đó có bài Chùa Hương nổi tiếng.
3. Nhà văn Vũ Trọng Phụng mất
năm 28 tuổi để lại 10 cuốn sách bao gồm tiểu thuyết ký sự.... ông xứng danh là
một nhà văn lớn trong nền văn học hiện đại của chúng ta.
4. Nhà văn Nam Cao mất
năm 36 tuổi các tác phẩm Chí Phèo, Lão Hạc, Sống mòn đã ra đời khi nhà
văn chưa đầy 30 tuổi.
5. Các nhà thơ Tố Hữu, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Tế Hanh, Huy
Cận, Thế Lữ, Hàn Mặc Tử... đều rất nổi tiếng trên văn đàn khi tuổi đời của họ
chưa tròn số 25. Tập thơ "Bức tranh quê" Tự lực văn đoàn trao giải
thưởng cho nữ sĩ Anh Thơ khi bà chưa tròn 16 tuổi. Ở thời ta chú Trần Đăng Khoa
trình làng tập thơ "Góc sân và khoảng trời" khi tác giả vừa tròn 8 tuổi.
Các nhà thơ nhà văn thời chống Mỹ sinh sau năm 1940 hầu hết đã nổi tiếng trước
năm 1970 họ làm chủ tiếng nói văn học của một thời đại. Nhìn ngược lên theo tiến
trình lịch sử của Văn học nước nhà từ Trạng Hiền Lê Quý Đôn Nguyễn Du Hồ Xuân
Hương Nguyễn Gia Thiều Đặng Trần Côn hay nhìn rộng ra bản đồ văn học thế giới
ta luôn gặp các tác phẩm văn học nổi tiếng của các nhà thơ nhà văn trẻ tuổi.
Chúng ta thường gọi các nhà văn từ 16 đến 30 tuổi là những nhà văn trẻ. Nhưng
hãy dè chừng kinh nghiệm văn học đã chỉ rõ rằng đây chính là lứa tuổi của thành
công và sáng tạo. Nói thế để chúng ta đặt niềm tin đúng đắn của mình vào thế hệ
ấy. Tuy nhiên tuổi trẻ chưa hẳn đã đồng nghĩa với văn học trẻ. Gớt đã viết
"Phaoxtơ" tác phẩm bất hủ của mình ở tuổi ngoại 80.
Vấn đề văn học trẻ thực chất là vấn đề các thế hệ nối tiếp trong tiến trình phát triển của lịch sử văn học. Nếu trong đời sống trong các mối quan hệ xã hội có vấn đề "CHA và CON" thì tương tự trong văn học có vấn đề văn học trẻ. Chúng ta biết tình yêu thương của cha mẹ đối với con cái là vô bờ bến nhưng cha mẹ có hiểu biết có cảm thông với con cái hay không lại là một vấn đề lớn. Các nhà văn cũng vậy càng tâm huyết với văn học càng đặt nhiều hy vọng vào thế hệ các nhà văn trẻ. Vấn đề nhà văn trẻ văn học trẻ là vấn đề kế thừa và phát triển của lịch sử văn học không riêng thời đại nào. Văn học Việt từ thời Lý đến Hậu Lê chừng như ít nổi cộm các vấn đề của văn học trẻ nếu đem so sánh với lịch sử văn chương cuối Lê đầu Nguyễn. Các bước nhảy vọt trong lịch sử văn học do các nhà văn trẻ tạo ra thường để lại những giây lát ngỡ ngàng như là mâu thuẫn trong nhận thức văn học của các thế hệ. Nếu Thu cảm Thu điếu Thu vịnh của Nguyễn Khuyến chưa phá vỡ cái vỏ bọc âm sắc đăng đối nhịp điệu Đường thi thì "Cảm thu" của Tản Đà đã là một giọng điệu hoàn toàn khác hẳn.
Sông thu bạc
Trăng thu vàng
Khói thu xây thành
Lá thu rơi rụng đầu ghềnh...
Nhưng rồi Tản Đà hẳn phải ngỡ ngàng trước quan niệm về thơ của Xuân Diệu, Chế
Lan Viên, Hàn Mạc Tử và đặc biệt khác thường là quan niệm của Vũ Hoàng Chương, Nguyễn Vỹ. Có lúc tôi ngỡ rằng Nguyễn Khuyến Tú Xương Tản Đà khó lòng mà chấp
nhận cái vồ vập "miệng cười tay riết" trong thơ Xuân Diệu và những cú
say cả tâm hồn lẫn thể xác trong thơ Vũ Hoàng Chương. Cũng như vậy Lưu Trọng Lư, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận phải "lột xác" mình mới tập sự được
thơ kháng chiến. Rồi thơ kháng chiến chống Mỹ lại vượt khỏi thơ kháng chiến chống
Pháp cả một tầm cao trí tuệ. Sự ngỡ ngàng trong nhận thức văn học của thế hệ
này với thế hệ khác là dấu hiệu đáng mừng trong tiến trình phát triển của lịch
sử văn hóa dân tộc.
Ngày nay sau năm 1975 đặc biệt là sau 1980 một thế hệ mới đã xuất hiện trong tiến trình đổi mới văn học của chúng ta. Đã có tiếng nói để gây tranh cãi. Đã có sự ngỡ ngàng trong quan niệm văn học của các thế hệ. Tuy chưa có thành công xuất sắc ở các tác phẩm cụ thể tác giả cụ thể nhưng tiếng nói mới mẻ ấy đã có sức vang sức dội trên văn đàn chừng như đã hình thành nên hệ thống ngôn ngữ khác thường của nó. Những Vi Thùy Linh, Văn Cầm Hải trong thơ Nguyễn Ngọc Tư và nhiều nhiều bạn trẻ khác trong văn đã có con đường đi riêng của họ. Tôi tin vào câu nói của Lỗ Tấn: "Mặt đất vốn dĩ không đường người ta đi mãi sẽ thành đường". Nhưng tiếc thay có nhiều bạn trẻ đã vượt tuổi 30 vẫn chỉ có tiếng tăm là kẻ mở đường chứ chưa đi đến nơi cần đến ấy là tác phẩm văn học đích thực mới mẻ - cái chứng chỉ thành công cho con đường mình đã chọn.
Hình như các bạn trẻ vừa chậm chạp lại vừa nóng vội. Chậm chạp trước thành công nóng vội trước danh tiếng không phải là sự lựa chọn tối ưu của một nhà văn. Nhà văn là tác phẩm. Tác phẩm là hộ chiếu là chứng minh thư của nhà văn. Nhà văn hãy cầm lấy nó để đi qua các cửa trần gian thiên đường địa ngục đều không cần thị thực. Ai cũng biết nội lực của nhà văn quyết định sự nghiệp của nhà văn đó. Cái gì làm nên nội lực của nhà văn thì nhà văn cần tự biết!
Tuy vậy sự hỗ trợ giúp đỡ của các tổ chức xã hội nghề nghiệp đối với các nhà văn là rất cần thiết. Các nhà văn lớp trước đặc biệt là các biên tập viên các vị quan chức ở các nhà xuất bản báo chí rất nên có tư duy mở thông thoáng trong quan niệm văn học hiện đại để tạo điều kiện cho các tác phẩm mới được ra mắt công chúng. Tôi nghe nói tập thơ Vi Thùy Linh có 3 nhà xuất bản từ chối phải om lại 3 năm phải thay tên tác phẩm mới được in ra. Khi viết những dòng này trước mắt tôi có tập "Đồng Tử" của Vi Thùy Linh. Với trình độ chính trị còn nhiều hạn chế của bản thân tôi lấy làm khó hiểu vì sao các nhà xuất bản lại khó xử với tập thơ này như vậy? Ý kiến tiếp theo của tôi là các nhà phê bình văn học nên để tâm đọc và giới thiệu cái hay cái dở cái mới lạ cái ngây ngô cái kỳ thú trong các tác phẩm trẻ. Những tác phẩm có vấn đề cần được tranh luận công khai trên báo chí. Nhiều người kêu thơ trẻ khó hiểu thậm chí là không có cái hiểu để hiểu. Theo ý tôi hiểu thơ theo nghĩa chữ là cách hiểu thơ ở cấp thấp nhất. Cái siêu của thơ là ở chỗ câu thơ bài thơ tạo ra một trường cảm nhận rồi người đọc người nghe gặt hái cảm xúc của mình từ trường cảm nhận do ngôn từ và các cấu trúc của nó tạo ra ở câu thơ bài thơ đó. Vì thế nếu thơ trẻ còn khó hiểu thì không chỉ người viết xét lại mà người đọc cũng nên lục soát lại khả năng cảm nhận văn học của chính mình nữa! Như trên đã nói cái mới bao giờ cũng gây ra một sự ngỡ ngàng. Chúng ta không nên biến sự ngỡ ngàng thành sự tẩy chay đối với những cái quá mới quá lạ trong văn học trẻ.
Trong những năm gần đây Hội Liên hiệp Hội Nhà văn các Hội Văn học Nghệ thuật địa
phương có chủ trương đầu tư cho tác phẩm văn học mở các trại viết để thúc đẩy
công việc sáng tác của các nhà văn. Cần nhìn rõ sự bất cập và yếu kém trong việc
đầu tư tác phẩm và mở trại sáng tác của các Hội nhất là Hội địa phương. Đầu tư
nhưng không có tác phẩm. Mở trại nhưng không chọn lọc tác giả. Đầu tư và mở trại
còn nặng về tính chất mặt trận tính chất "ăn cho đều kêu cho sõi"
bênh vực sự công bằng kỳ quái; sợ dư luận sợ thắc mắc không nhắm trúng hiệu quả
của công việc là sự ra đời của các tác phẩm văn học có chất lượng. Do điều kiện
hình thành và phát triển từ thời bao cấp duy ý chí các Hội văn học địa phương
túa vào tổ chức của mình đông đảo và dài dặc danh sách hội viên. Không ít hội
viên trình độ hiểu biết và năng lực sáng tạo có thể nói là còn ở mức bi hài. Điều
đó gây khó khăn lớn cho những người cầm chịch trong việc chia phần cái gói giữa
làng khi bàn đến việc đầu tư và mở trại sáng tác. Trại sáng tác với một số người
đã biến thành trại an dưỡng trại tham quan du lịch. Hội bỏ tiền đầu tư cho tác
phẩm lớn nhưng trong văn học chỉ thấy xuất hiện những tác phẩm làng nhàng nhạt
nhẽo. Nên chăng ở các Hội địa phương ngoài ban lãnh đạo cần thành lập một hội đồng
tư vấn có năng lực thẩm định tác phẩm giúp cho việc đầu tư và mở trại sáng tác
có hiệu quả hơn.
Với các nhà văn trẻ những người thực sự có tâm huyết thực sự có cái gan lì bất chấp mọi trở ngại kiên trì con đường văn học chông gai và gian khổ chúng ta cần giúp đỡ họ cả tinh thần vật chất nghề nghiệp để họ viết được những tác phẩm lớn như niềm mong đợi của chúng ta.
Có 3 điều cụ thể sau đây tôi xin đề nghị.
1. Cần có thư viện tác phẩm lớn của văn học thế giới bao gồm văn thơ lý luận phê bình các tác phẩm mới nhất hiện đại nhất bằng các thứ tiếng Anh Pháp Nga Bồ Đào Nha và Trung Quốc. Các tác giả trẻ cần tiếp xúc trực tiếp với các tác phẩm đó không thông qua bản dịch. Sách cho mượn trực tiếp hoặc thông qua đường dây bưu điện để đến với các tác giả trẻ. Các tác giả trẻ cần nối mạng trực tiếp đọc các tác phẩm lớn.
2. Mời các nhà văn lớn của thế giới tiếp xúc với các nhà văn trẻ Việt Nam như ngành tin học đã mời Binghết ngành bóng đá đã mời Maradona. Giúp các nhà văn trẻ tiếp xúc với văn học thế giới càng nhiều càng tốt.
3. Nếu nhà văn viết được tác phẩm lớn Hội cần có hướng dành tiền đầu tư để in tác phẩm dịch tác phẩm và quảng bá các tác phẩm trên mạng trên quầy sáng trung tâm tại thủ đô các nước.
Nhà văn nào có chí lớn có tài lớn cần được ưu đãi đặc biệt ít nhất cũng có được đời sống ngang hàng một cầu thủ bóng đá. Nhà nước nên có chính sách ưu tiên ưu đãi cho các tài năng văn học phù hợp với tiến trình dân chủ trước khi thả nổi văn chương cho cuộc sống tự nhiên trong xã hội kinh tế thị trường.
Văn chương là của tài năng. Nội lực nhà văn quyết định sự nghiệp của nhà văn đó. Sự đầu tư của Nhà nước của các Hội công minh nhất là đầu tư đúng nơi đúng chốn đúng hiệu quả để góp phần thúc đẩy nền văn học của nước nhà tiến lên một bước mới trong cuộc hội nhập toàn cầu của nền văn hóa các dân tộc...
Vấn đề văn học trẻ thực chất là vấn đề các thế hệ nối tiếp trong tiến trình phát triển của lịch sử văn học. Nếu trong đời sống trong các mối quan hệ xã hội có vấn đề "CHA và CON" thì tương tự trong văn học có vấn đề văn học trẻ. Chúng ta biết tình yêu thương của cha mẹ đối với con cái là vô bờ bến nhưng cha mẹ có hiểu biết có cảm thông với con cái hay không lại là một vấn đề lớn. Các nhà văn cũng vậy càng tâm huyết với văn học càng đặt nhiều hy vọng vào thế hệ các nhà văn trẻ. Vấn đề nhà văn trẻ văn học trẻ là vấn đề kế thừa và phát triển của lịch sử văn học không riêng thời đại nào. Văn học Việt từ thời Lý đến Hậu Lê chừng như ít nổi cộm các vấn đề của văn học trẻ nếu đem so sánh với lịch sử văn chương cuối Lê đầu Nguyễn. Các bước nhảy vọt trong lịch sử văn học do các nhà văn trẻ tạo ra thường để lại những giây lát ngỡ ngàng như là mâu thuẫn trong nhận thức văn học của các thế hệ. Nếu Thu cảm Thu điếu Thu vịnh của Nguyễn Khuyến chưa phá vỡ cái vỏ bọc âm sắc đăng đối nhịp điệu Đường thi thì "Cảm thu" của Tản Đà đã là một giọng điệu hoàn toàn khác hẳn.
Sông thu bạc
Trăng thu vàng
Khói thu xây thành
Lá thu rơi rụng đầu ghềnh...
Ngày nay sau năm 1975 đặc biệt là sau 1980 một thế hệ mới đã xuất hiện trong tiến trình đổi mới văn học của chúng ta. Đã có tiếng nói để gây tranh cãi. Đã có sự ngỡ ngàng trong quan niệm văn học của các thế hệ. Tuy chưa có thành công xuất sắc ở các tác phẩm cụ thể tác giả cụ thể nhưng tiếng nói mới mẻ ấy đã có sức vang sức dội trên văn đàn chừng như đã hình thành nên hệ thống ngôn ngữ khác thường của nó. Những Vi Thùy Linh, Văn Cầm Hải trong thơ Nguyễn Ngọc Tư và nhiều nhiều bạn trẻ khác trong văn đã có con đường đi riêng của họ. Tôi tin vào câu nói của Lỗ Tấn: "Mặt đất vốn dĩ không đường người ta đi mãi sẽ thành đường". Nhưng tiếc thay có nhiều bạn trẻ đã vượt tuổi 30 vẫn chỉ có tiếng tăm là kẻ mở đường chứ chưa đi đến nơi cần đến ấy là tác phẩm văn học đích thực mới mẻ - cái chứng chỉ thành công cho con đường mình đã chọn.
Hình như các bạn trẻ vừa chậm chạp lại vừa nóng vội. Chậm chạp trước thành công nóng vội trước danh tiếng không phải là sự lựa chọn tối ưu của một nhà văn. Nhà văn là tác phẩm. Tác phẩm là hộ chiếu là chứng minh thư của nhà văn. Nhà văn hãy cầm lấy nó để đi qua các cửa trần gian thiên đường địa ngục đều không cần thị thực. Ai cũng biết nội lực của nhà văn quyết định sự nghiệp của nhà văn đó. Cái gì làm nên nội lực của nhà văn thì nhà văn cần tự biết!
Tuy vậy sự hỗ trợ giúp đỡ của các tổ chức xã hội nghề nghiệp đối với các nhà văn là rất cần thiết. Các nhà văn lớp trước đặc biệt là các biên tập viên các vị quan chức ở các nhà xuất bản báo chí rất nên có tư duy mở thông thoáng trong quan niệm văn học hiện đại để tạo điều kiện cho các tác phẩm mới được ra mắt công chúng. Tôi nghe nói tập thơ Vi Thùy Linh có 3 nhà xuất bản từ chối phải om lại 3 năm phải thay tên tác phẩm mới được in ra. Khi viết những dòng này trước mắt tôi có tập "Đồng Tử" của Vi Thùy Linh. Với trình độ chính trị còn nhiều hạn chế của bản thân tôi lấy làm khó hiểu vì sao các nhà xuất bản lại khó xử với tập thơ này như vậy? Ý kiến tiếp theo của tôi là các nhà phê bình văn học nên để tâm đọc và giới thiệu cái hay cái dở cái mới lạ cái ngây ngô cái kỳ thú trong các tác phẩm trẻ. Những tác phẩm có vấn đề cần được tranh luận công khai trên báo chí. Nhiều người kêu thơ trẻ khó hiểu thậm chí là không có cái hiểu để hiểu. Theo ý tôi hiểu thơ theo nghĩa chữ là cách hiểu thơ ở cấp thấp nhất. Cái siêu của thơ là ở chỗ câu thơ bài thơ tạo ra một trường cảm nhận rồi người đọc người nghe gặt hái cảm xúc của mình từ trường cảm nhận do ngôn từ và các cấu trúc của nó tạo ra ở câu thơ bài thơ đó. Vì thế nếu thơ trẻ còn khó hiểu thì không chỉ người viết xét lại mà người đọc cũng nên lục soát lại khả năng cảm nhận văn học của chính mình nữa! Như trên đã nói cái mới bao giờ cũng gây ra một sự ngỡ ngàng. Chúng ta không nên biến sự ngỡ ngàng thành sự tẩy chay đối với những cái quá mới quá lạ trong văn học trẻ.
Với các nhà văn trẻ những người thực sự có tâm huyết thực sự có cái gan lì bất chấp mọi trở ngại kiên trì con đường văn học chông gai và gian khổ chúng ta cần giúp đỡ họ cả tinh thần vật chất nghề nghiệp để họ viết được những tác phẩm lớn như niềm mong đợi của chúng ta.
Có 3 điều cụ thể sau đây tôi xin đề nghị.
1. Cần có thư viện tác phẩm lớn của văn học thế giới bao gồm văn thơ lý luận phê bình các tác phẩm mới nhất hiện đại nhất bằng các thứ tiếng Anh Pháp Nga Bồ Đào Nha và Trung Quốc. Các tác giả trẻ cần tiếp xúc trực tiếp với các tác phẩm đó không thông qua bản dịch. Sách cho mượn trực tiếp hoặc thông qua đường dây bưu điện để đến với các tác giả trẻ. Các tác giả trẻ cần nối mạng trực tiếp đọc các tác phẩm lớn.
2. Mời các nhà văn lớn của thế giới tiếp xúc với các nhà văn trẻ Việt Nam như ngành tin học đã mời Binghết ngành bóng đá đã mời Maradona. Giúp các nhà văn trẻ tiếp xúc với văn học thế giới càng nhiều càng tốt.
3. Nếu nhà văn viết được tác phẩm lớn Hội cần có hướng dành tiền đầu tư để in tác phẩm dịch tác phẩm và quảng bá các tác phẩm trên mạng trên quầy sáng trung tâm tại thủ đô các nước.
Nhà văn nào có chí lớn có tài lớn cần được ưu đãi đặc biệt ít nhất cũng có được đời sống ngang hàng một cầu thủ bóng đá. Nhà nước nên có chính sách ưu tiên ưu đãi cho các tài năng văn học phù hợp với tiến trình dân chủ trước khi thả nổi văn chương cho cuộc sống tự nhiên trong xã hội kinh tế thị trường.
Văn chương là của tài năng. Nội lực nhà văn quyết định sự nghiệp của nhà văn đó. Sự đầu tư của Nhà nước của các Hội công minh nhất là đầu tư đúng nơi đúng chốn đúng hiệu quả để góp phần thúc đẩy nền văn học của nước nhà tiến lên một bước mới trong cuộc hội nhập toàn cầu của nền văn hóa các dân tộc...
Ý kiến:
NTT nào có IP 116.99.35.5 gửi bài thơ Phác họa của tôi (Nguyễn
Trọng Tạo) vào đây lại lấy nick NTT thế nhỉ. Nếu bạn thích gửi vào comment thì
hãy lấy tên bạn để gửi nhé.
Cám ơn.
Cám ơn.
Hà Lội
PHÁC HỌA
Ngõ xóm tuổi thơ lành nguyên không đào bới không mở hành lang
không đặt ống nước. Cây duối già chín mọng quả vàng quyến rũ trẻ con và rắn.
Đường phố vừa rải nhựa đào nửa đường bên trái đặt cống mới đào nửa đường bên phải đặt dây điện mới đốn đại thụ mở hành lang kiến trúc nhà mặt tiền mỏng tang hai mét. Trái tim đi đường bị ép mỏng như tờ giấy gió bay hàng mã.
Dự án A gói thầu B tiếp thị CDEGHIK... XYZ. Xe máy xe hơi xe tải xe thồ chân đất đánh giày quần ngố váy đầm hở vú hở đùi hở miệng cười hở rốn. Mỏ đỏ mắt xanh tóc trắng tóc vàng tóc đỏ tóc đen tóc hạt dẻ tóc bạch kim tóc hoe hoe không tóc. Tù đứng tù ngồi tù béo tù gầy tù trong tù ngoài tù dân tù quan tù trí thức tù nội bộ tù treo tù tử hình tù không án.
Người sống chung với lũ. Lũ (chúng nó) không hiểu ý người. Lại đào đường thay cống mới. Bê tông đê bê tông sông bê tông biển bê tông đình bê tông chùa bê tông sân vận động bê tông cả hồn thơ chưa kịp ngân rung.
Thế là tôi kiểm duyệt tôi trước khi anh kiểm duyệt. Những người chết không biết nói. Tiếng quạ kêu nhắc nhớ mấy chiến trường. Tiếng chim sơn ca trong lồng hót theo ý chủ. Nay tế nhị mai nhạy cảm mốt tinh ý tinh vi tinh tường tinh tướng. Còn nhiều nữa những cản từ nguỵ biện. Thế là bao che thế là trừng phạt. Thế là ta mà chẳng phải ta. Thế là đối thoại một chiều hội thảo ngợi ca bỏ phiếu theo đáp án. Đêm giật mình sám hối vì đã trót có ý nghĩ thầm kín trong đầu.
Vẫn chưa hết những giấc mơ Nobel lý hoá sinh y kinh tế hoà bình văn học. Hình như ta đã một lần từ chối nửa giải Nobel. Phải cả giải nhưng bao giờ cả giải?
Đường phố lại đào lên. Cống rãnh lại có thêm dự án. Mưa sơ sơ đường lại hóa thành sông. Không ngọng nghịu cũng thốt lên: Hà Lội!
Những con bò đủng đỉnh ngang qua đường cao tốc.
Tôi mơ thấy ngõ xóm quê tôi thênh thang ô tô chở lúa. Nước máy vòi bơm róc rách quanh làng. Nhưng (lại nhưng) ngõ xóm tuổi thơ vẫn lành nguyên không đào bới không mở hành lang không đặt ống nước. Cây duối già chín mọng quả vàng quyến rũ trẻ con và rắn...
Đường phố vừa rải nhựa đào nửa đường bên trái đặt cống mới đào nửa đường bên phải đặt dây điện mới đốn đại thụ mở hành lang kiến trúc nhà mặt tiền mỏng tang hai mét. Trái tim đi đường bị ép mỏng như tờ giấy gió bay hàng mã.
Dự án A gói thầu B tiếp thị CDEGHIK... XYZ. Xe máy xe hơi xe tải xe thồ chân đất đánh giày quần ngố váy đầm hở vú hở đùi hở miệng cười hở rốn. Mỏ đỏ mắt xanh tóc trắng tóc vàng tóc đỏ tóc đen tóc hạt dẻ tóc bạch kim tóc hoe hoe không tóc. Tù đứng tù ngồi tù béo tù gầy tù trong tù ngoài tù dân tù quan tù trí thức tù nội bộ tù treo tù tử hình tù không án.
Người sống chung với lũ. Lũ (chúng nó) không hiểu ý người. Lại đào đường thay cống mới. Bê tông đê bê tông sông bê tông biển bê tông đình bê tông chùa bê tông sân vận động bê tông cả hồn thơ chưa kịp ngân rung.
Thế là tôi kiểm duyệt tôi trước khi anh kiểm duyệt. Những người chết không biết nói. Tiếng quạ kêu nhắc nhớ mấy chiến trường. Tiếng chim sơn ca trong lồng hót theo ý chủ. Nay tế nhị mai nhạy cảm mốt tinh ý tinh vi tinh tường tinh tướng. Còn nhiều nữa những cản từ nguỵ biện. Thế là bao che thế là trừng phạt. Thế là ta mà chẳng phải ta. Thế là đối thoại một chiều hội thảo ngợi ca bỏ phiếu theo đáp án. Đêm giật mình sám hối vì đã trót có ý nghĩ thầm kín trong đầu.
Vẫn chưa hết những giấc mơ Nobel lý hoá sinh y kinh tế hoà bình văn học. Hình như ta đã một lần từ chối nửa giải Nobel. Phải cả giải nhưng bao giờ cả giải?
Đường phố lại đào lên. Cống rãnh lại có thêm dự án. Mưa sơ sơ đường lại hóa thành sông. Không ngọng nghịu cũng thốt lên: Hà Lội!
Những con bò đủng đỉnh ngang qua đường cao tốc.
Tôi mơ thấy ngõ xóm quê tôi thênh thang ô tô chở lúa. Nước máy vòi bơm róc rách quanh làng. Nhưng (lại nhưng) ngõ xóm tuổi thơ vẫn lành nguyên không đào bới không mở hành lang không đặt ống nước. Cây duối già chín mọng quả vàng quyến rũ trẻ con và rắn...
Hà Nội 25.8.2001
Mình không phải là "dân Văn"...
Bạn nói gì mà quá thế mình ko tham gia mục này nữa mình chỉ
tham gia một mục"... quét sạch..." thôi để dễ nghĩ.
Bạn này Tuổi Trẻ Cả Nước mình không ít thì nhiều ai cũng nghĩ tới tình và tiền Bạn nhỉ?!
Mời Bạn đọc vậy cảm ơn bạn đã động viên...
Tình và Tiền!
Tình túng tiền: tình tiều tình tụy
Tiền tắc tình: tiền tiếc tiền tang
Tiền tình: tà tục tâm tan
Tối tăm tù tội tồi tàn tí teo.
Tình tiền tài
Túng tết tết
Ta tơ tơ??
Tù tóc tóc!!
Tâm tịnh từ tiền tài
Tỏ tường tan tiếng tai.
Chào Vũ Nam ở mục này.
Bạn này Tuổi Trẻ Cả Nước mình không ít thì nhiều ai cũng nghĩ tới tình và tiền Bạn nhỉ?!
Mời Bạn đọc vậy cảm ơn bạn đã động viên...
Tình và Tiền!
Tình túng tiền: tình tiều tình tụy
Tiền tắc tình: tiền tiếc tiền tang
Tiền tình: tà tục tâm tan
Tối tăm tù tội tồi tàn tí teo.
Tình tiền tài
Túng tết tết
Ta tơ tơ??
Tù tóc tóc!!
Tâm tịnh từ tiền tài
Tỏ tường tan tiếng tai.
Chào Vũ Nam ở mục này.
Xin chào ngọn cờ Lê Xuân Nha
Lê Xuân Nha
anh đã cất tiếng ca
thật là đúng lúc
xin gởi anh lời chúc
Sức khỏe và Tình yêu
quý mếm anh thêm nhiều...
Tuổi trẻ 8x 9x chúng tôi dân tin hoc toán học... chúng tôi yêu lắm thích đọc các anh lắm; song không thể viết được dài được đẹp... Thơ con coc nhưng có tình nhiều lắm đó!
Cảm ơn anh rất rất nhiều!
"... Đêm đông đem đèn đi đâu đáy?
- Đến đỉnh Đọi Đèn để đọc Đạo Đời.... của Lê Xuân Nha "
Vũ Nam
anh đã cất tiếng ca
thật là đúng lúc
xin gởi anh lời chúc
Sức khỏe và Tình yêu
quý mếm anh thêm nhiều...
Tuổi trẻ 8x 9x chúng tôi dân tin hoc toán học... chúng tôi yêu lắm thích đọc các anh lắm; song không thể viết được dài được đẹp... Thơ con coc nhưng có tình nhiều lắm đó!
Cảm ơn anh rất rất nhiều!
"... Đêm đông đem đèn đi đâu đáy?
- Đến đỉnh Đọi Đèn để đọc Đạo Đời.... của Lê Xuân Nha "
Vũ Nam
Đời và Đạo!
(Tặng những người coi thường 8X)
Đời điên đảo đời đâm đời đả
Đọa đủ đường: đời điếc đời đui
Đời đao đời đoạt đời đùi
Đời đen đời đỏ đời đời đúng đâu?
Đêm đêm: được đoản... đừ đầu
Đông đông đèn đốt đã đời: đếm đong
Đường đi đất đá đổ đồng
Đèo đèo đỉnh đỉnh đợi đò đến đem
Đem Đạo đói đức đuối đường
Đua đòi đau đớn đời đương đọa đầy
Đò đem : Đúng-Đẹp đến đây
Đò đem đồng Đạo đánh đầy đản điêu
Đạo đời : đen đỏ đủ điều!...
Gửi lời kính trọng đến nhà văn Lê Thị Huệ bà nâng đỡ Nguyễn Thế Hoàng Linh đúng lúc lắm! cái gì mà "thiên tài"? thiên tai thì có! Chẳng qua có tiền rồi xuất bản đó thôi... ah nickname tôi là: tranghoalong nếu tôi nhiều tiền thì tôi cũng nổi tiếng như ai! tâm hồn tôi như một Việt Nam không nơi đâu trên trái đất này... văn chương mà tầm thường thì đó không còn là văn chương nữa...
(Tặng những người coi thường 8X)
Đời điên đảo đời đâm đời đả
Đọa đủ đường: đời điếc đời đui
Đời đao đời đoạt đời đùi
Đời đen đời đỏ đời đời đúng đâu?
Đêm đêm: được đoản... đừ đầu
Đông đông đèn đốt đã đời: đếm đong
Đường đi đất đá đổ đồng
Đèo đèo đỉnh đỉnh đợi đò đến đem
Đem Đạo đói đức đuối đường
Đua đòi đau đớn đời đương đọa đầy
Đò đem : Đúng-Đẹp đến đây
Đò đem đồng Đạo đánh đầy đản điêu
Đạo đời : đen đỏ đủ điều!...
Gửi lời kính trọng đến nhà văn Lê Thị Huệ bà nâng đỡ Nguyễn Thế Hoàng Linh đúng lúc lắm! cái gì mà "thiên tài"? thiên tai thì có! Chẳng qua có tiền rồi xuất bản đó thôi... ah nickname tôi là: tranghoalong nếu tôi nhiều tiền thì tôi cũng nổi tiếng như ai! tâm hồn tôi như một Việt Nam không nơi đâu trên trái đất này... văn chương mà tầm thường thì đó không còn là văn chương nữa...
HOAN HÔ và ỦNG HỘ
Hoan Hô Hoàng Lan
Hoan Hô Thu Hằng
Hoan hô BucXuc
không thể ngã gục
hãy ngẩng cao đầu
vượt mọi đạn tên
chúng tôi kề bên
tuổi trẻ bất diệt!
tuổi trẻ muôn năm!
....
... định tắt máy tính đi ngủ nhưng lướt "oét" một tí; bỗng khoái quá khi đọc được loạt GOP Ý thẳng thắn chân tình của ông già BucXuc vài dòng tri ân này đây; thơ con cóc của dân tin học như mình đây thì chớ nên chấp nhắt nhé! Mình cũng là NGƯỜI ĐỌC TÍCH CỰC mà! Đồng tâm đồng tình với tấm lòng cũng BỨC XÚC và CHÂN THÀNH mà! Cảm ơn:
Gà đã gáy te te
Trời sắp sáng rồi đây
Mình chúc Văn Thơ trẻ
Hãy cố lên! Cố lên!
chúng mình luôn ở bên
Ngày Mai của các Bạn
sẽ Tươi Sáng vô vàn...
... Một lần nữa Hoan Hô và Cảm Ơn Bác BUCXUC. Kính Mong các Lão Làng Trong Giới
Văn Chương Việt Nam Hãy Ủng Hộ và Nhiệt Tình Thẳng Thắn nhơ Bác BUCXUC. Cháu
xin trân trọng Cảm Ơn CÁC BÁC trước!
Xin Chào và Hẹn Gặp Lại.
Vũ Nam
Hoan Hô Thu Hằng
Hoan hô BucXuc
không thể ngã gục
hãy ngẩng cao đầu
vượt mọi đạn tên
chúng tôi kề bên
tuổi trẻ bất diệt!
tuổi trẻ muôn năm!
....
... định tắt máy tính đi ngủ nhưng lướt "oét" một tí; bỗng khoái quá khi đọc được loạt GOP Ý thẳng thắn chân tình của ông già BucXuc vài dòng tri ân này đây; thơ con cóc của dân tin học như mình đây thì chớ nên chấp nhắt nhé! Mình cũng là NGƯỜI ĐỌC TÍCH CỰC mà! Đồng tâm đồng tình với tấm lòng cũng BỨC XÚC và CHÂN THÀNH mà! Cảm ơn:
Gà đã gáy te te
Trời sắp sáng rồi đây
Mình chúc Văn Thơ trẻ
Hãy cố lên! Cố lên!
chúng mình luôn ở bên
Ngày Mai của các Bạn
sẽ Tươi Sáng vô vàn...
Xin Chào và Hẹn Gặp Lại.
Vũ Nam
GÓP Ý
... tiếp theo & chấm hết:
Vậy đó bảy năm sau hậu đổi mới văn học TP Hồ Chí Minh có những bước đột phá quyết liệt. Sẵn sàng mở ra nhiều chân trời mới lạ chưa từng có trước đó hứa hẹn bao nhiêu thành quả tốt đẹp. Chính chúng lôi kéo công chúng chú ý đến văn chương nói chung vài năm qua. Dù chúng mang tên trào lưu hậu hiện đại hay tân hình thức dù nhóm thơ đó là Mở Miệng hay Ngựa Trời và cho dù tất cả chúng chưa có thành tựu lớn như độc giả đòi hỏi nhưng chính các trào lưu và nhóm thơ này đã mang luồng khí mới mẻ dũng mãnh thổi vào khí hậu văn học Việt Nam hôm nay.
Nhưng sau thời hậu đổi mới Sài Gòn không đẻ nổi cây viết phê bình một phê bình dám nhập cuộc vào dòng chảy của văn chương đang xảy ra. Phê bình mà phải cứ khép nép trong căn chòi khuôn phép không dám xông pha khai phá [và dũng cảm đánh giá] các hiện tượng văn học đương thời cứ mải ru nhau ngủ dưới vài hệ thẩm mĩ đã được lưu kho từ thế kỉ trước thì làm sao có nền phê bình đúng nghĩa?
Và làm sao văn chương Sài thành có cơ hội vươn vai lớn dậy?
Sài Gòn 17.10.2007.
Viết thêm sau Hội thảo: Vì thời gian có hạn (gói gọn trong một buổi) nên cả phần “Phát biểu” này - dù đã ghi trong chương trình - cũng không được chỉ định thảo luận. Ban tổ chức đã giới thiệu bằng văn bản sơ lược ý chính của tham luận của Inrasara như sau (nguyên văn):
“+ Nhà thơ nhà nghiên cứu giảng viên Đại học Inrasara (người Chăm):
Trong tham luận dài 9.000 chữ anh có sự phân tích khá sâu sắc và không giống với nhiều người khác về sự xuất hiện của dòng thơ hậu hiện đại về nhóm thơ nữ Ngựa Trời ở TP Hồ Chí Minh và phong trào nữ quyền trong văn chương về lối thoát cho văn chương (Internet) về sự đòi hỏi chính đáng một Website riêng của Hội Nhà văn Thành phố một hoạt động phê bình không ăn theo sáng tác mà gợi mở thậm chí dẫn đạo cho sáng tác.”
* Về Mở Miệng và dòng thơ photcopy ở Sài Gòn tham khảo thêm: Đoàn Cầm Thi “Một nền thơ mới Việt Nam” sự xuất hiện một dòng thơ mới tại Sài Gòn” Tienve.org tháng 04.2006; “Ta một công dân ô nhục bậc nhất một thánh nhân nát rượu …” - Thơ và Lề trong xã hội Việt Nam đương đại” Tienve.org tháng 05.2007.
Xem thêm:
“ Nhà quản lý và nhà phê bình đều… sợ ”
(HẾT)!
Vậy đó bảy năm sau hậu đổi mới văn học TP Hồ Chí Minh có những bước đột phá quyết liệt. Sẵn sàng mở ra nhiều chân trời mới lạ chưa từng có trước đó hứa hẹn bao nhiêu thành quả tốt đẹp. Chính chúng lôi kéo công chúng chú ý đến văn chương nói chung vài năm qua. Dù chúng mang tên trào lưu hậu hiện đại hay tân hình thức dù nhóm thơ đó là Mở Miệng hay Ngựa Trời và cho dù tất cả chúng chưa có thành tựu lớn như độc giả đòi hỏi nhưng chính các trào lưu và nhóm thơ này đã mang luồng khí mới mẻ dũng mãnh thổi vào khí hậu văn học Việt Nam hôm nay.
Nhưng sau thời hậu đổi mới Sài Gòn không đẻ nổi cây viết phê bình một phê bình dám nhập cuộc vào dòng chảy của văn chương đang xảy ra. Phê bình mà phải cứ khép nép trong căn chòi khuôn phép không dám xông pha khai phá [và dũng cảm đánh giá] các hiện tượng văn học đương thời cứ mải ru nhau ngủ dưới vài hệ thẩm mĩ đã được lưu kho từ thế kỉ trước thì làm sao có nền phê bình đúng nghĩa?
Và làm sao văn chương Sài thành có cơ hội vươn vai lớn dậy?
Sài Gòn 17.10.2007.
Viết thêm sau Hội thảo: Vì thời gian có hạn (gói gọn trong một buổi) nên cả phần “Phát biểu” này - dù đã ghi trong chương trình - cũng không được chỉ định thảo luận. Ban tổ chức đã giới thiệu bằng văn bản sơ lược ý chính của tham luận của Inrasara như sau (nguyên văn):
“+ Nhà thơ nhà nghiên cứu giảng viên Đại học Inrasara (người Chăm):
Trong tham luận dài 9.000 chữ anh có sự phân tích khá sâu sắc và không giống với nhiều người khác về sự xuất hiện của dòng thơ hậu hiện đại về nhóm thơ nữ Ngựa Trời ở TP Hồ Chí Minh và phong trào nữ quyền trong văn chương về lối thoát cho văn chương (Internet) về sự đòi hỏi chính đáng một Website riêng của Hội Nhà văn Thành phố một hoạt động phê bình không ăn theo sáng tác mà gợi mở thậm chí dẫn đạo cho sáng tác.”
* Về Mở Miệng và dòng thơ photcopy ở Sài Gòn tham khảo thêm: Đoàn Cầm Thi “Một nền thơ mới Việt Nam” sự xuất hiện một dòng thơ mới tại Sài Gòn” Tienve.org tháng 04.2006; “Ta một công dân ô nhục bậc nhất một thánh nhân nát rượu …” - Thơ và Lề trong xã hội Việt Nam đương đại” Tienve.org tháng 05.2007.
Xem thêm:
“ Nhà quản lý và nhà phê bình đều… sợ ”
(HẾT)!
GÓP Ý
...tiêp theo:
Người mới nhập làng phê bình như tôi cũng không được ủng hộ. Dăm năm qua tôi thử “lập biên bản” hiện trạng văn chương đang xảy ra tại thành phố đông dân nhất nước này: về một tập thơ (Vỉa từ của Nguyễn Hữu Hồng Minh…) một truyện ngắn (Khu vườn lưu lạc của Nguyễn Vĩnh Nguyên…) hay một tiểu thuyết (Sự trở lại của vết xước của Trần Nhã Thụy…); về một nhóm thơ (nhóm Mở Miệng…) hay một trào lưu văn chương (thơ nữ…); về sự cố văn học (vấn đề thi tuyển…). Hơn nửa trăm bài cả tiểu luận lẫn phê bình nhưng chúng xuất hiện ở tận đâu đâu chứ không ở Sài Gòn. Tạm đưa vài tang chứng:
- Về Mở Miệng có thể nói tôi là người đầu tiên giới thiệu trào lưu văn chương này. Bài “Sáo chộn với Bùi Trát” xuất hiện ở Tienve.org ngày 21.12.2003; sau đó Tạp chí Thơ (Hoa Kỳ) số Mùa Đông 2003 đăng lại. “Khủng hoảng thơ trẻ Sài Gòn” là Tham luận tại Đại hội Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh vào tháng 03 năm 2005 Tienve.org đăng ngày 17.03.2005 trong lúc ở trong nước không báo nào chịu in*.
- Về Ngựa Trời và phong trào thơ nữ cũng vậy bài “Thơ nữ trong hành trình cắt đuôi suffix ‘nữ’” Talawas.org đăng ngày 18.04.2006 mãi một năm sau Tạp chí Nhà văn (tháng 03.2007) mới in lại.
- Tham luận tại Hội thảo thơ TP Hồ Chí Minh 25.8.2006 : “Sẽ không có cuộc cách mạng thơ ở Việt Nam trong tương lai gần” không biết đăng ở đâu tôi phải qua gởi nhờ ở báo không chuyên là Người Đại biểu nhân dân số184 & 185 in vào tháng 07.2006. Vân vân và vân vân và vân vân…
Người mới nhập làng phê bình như tôi cũng không được ủng hộ. Dăm năm qua tôi thử “lập biên bản” hiện trạng văn chương đang xảy ra tại thành phố đông dân nhất nước này: về một tập thơ (Vỉa từ của Nguyễn Hữu Hồng Minh…) một truyện ngắn (Khu vườn lưu lạc của Nguyễn Vĩnh Nguyên…) hay một tiểu thuyết (Sự trở lại của vết xước của Trần Nhã Thụy…); về một nhóm thơ (nhóm Mở Miệng…) hay một trào lưu văn chương (thơ nữ…); về sự cố văn học (vấn đề thi tuyển…). Hơn nửa trăm bài cả tiểu luận lẫn phê bình nhưng chúng xuất hiện ở tận đâu đâu chứ không ở Sài Gòn. Tạm đưa vài tang chứng:
- Về Mở Miệng có thể nói tôi là người đầu tiên giới thiệu trào lưu văn chương này. Bài “Sáo chộn với Bùi Trát” xuất hiện ở Tienve.org ngày 21.12.2003; sau đó Tạp chí Thơ (Hoa Kỳ) số Mùa Đông 2003 đăng lại. “Khủng hoảng thơ trẻ Sài Gòn” là Tham luận tại Đại hội Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh vào tháng 03 năm 2005 Tienve.org đăng ngày 17.03.2005 trong lúc ở trong nước không báo nào chịu in*.
- Về Ngựa Trời và phong trào thơ nữ cũng vậy bài “Thơ nữ trong hành trình cắt đuôi suffix ‘nữ’” Talawas.org đăng ngày 18.04.2006 mãi một năm sau Tạp chí Nhà văn (tháng 03.2007) mới in lại.
- Tham luận tại Hội thảo thơ TP Hồ Chí Minh 25.8.2006 : “Sẽ không có cuộc cách mạng thơ ở Việt Nam trong tương lai gần” không biết đăng ở đâu tôi phải qua gởi nhờ ở báo không chuyên là Người Đại biểu nhân dân số184 & 185 in vào tháng 07.2006. Vân vân và vân vân và vân vân…
GÓP Ý
...tiếp theo:
Ở Sài Gòn - hoàn toàn không! Đây là hiện tượng rất kì lạ. Qua hơn thập kỷ Huỳnh Như Phương gần như im hơi lặng tiếng. Trần Mạnh Hảo Đông La xông xáo là vậy cũng chán làm phê bình.
Nhà báo Tuy Hòa chắc như “vôi quệt tường” rằng các “nhà phê bình [Sài Gòn] đang sống trong sợ hãi” (Evan 26.09.2007). M.T cũng giơ tay nhất trí cao: “Khi nhà quản lý và nhà phê bình đều… sợ!” (báo Lao động 17.10.2007). Chúng ta mang vác đủ thứ mặc cảm và tâm lí hãi sợ. Sợ trung ương đã đành sợ mất truyền thống bên cạnh sợ không theo kịp hiện đại sợ bị tụt hậu đồng lúc sợ cái mới lạ vừa muốn học tập thiên hạ vừa sợ lai căn sợ hậu hiện đại hay tân hình thức sợ cách tân với thể nghiệm. Sợ - nên không dám viết không biết viết thế nào. Ở ngoài kia phong trào sôi động nhộn nhịp là thế các nhà phê bình ta “cửa vẫn đóng và đời im ỉm khóa”.
Cá nhân nhà phê bình đã vậy Hội Nhà văn Thành phố cũng chưa có động thái tích cực nào khai thông cho thể loại văn học này. Hội Nhà văn Thành phố chưa dũng cảm nhìn thẳng vào thực tế sáng tác văn học Sài Gòn; bởi nếu chỉ chăm chăm vào dòng “chính lưu” thôi văn học Thành phố luôn chịu phận lép vế! Nữa: Đã sang thiên kỉ thứ ba sau Công nguyên văn chương mạng với bao nhiêu Website ra đời chưa kể Website cá nhân với Blog vậy mà Hội Nhà văn Thành phố mãi đến lúc này vẫn chưa có Website riêng!
Bàn tròn văn chương qua bảy kỳ hào hứng và sôi nổi ngay tại cơ quan Hội Hội Nhà văn Thành phố vẫn chưa có một gợi ý tổng kết rút kinh nghiệm. Thì làm gì tìm ra hướng mở cho hình thức sinh hoạt văn học thích đáng này. Cả thành phố to lớn là thế lại không có đất cho phê bình. Đến nỗi trong cuộc Tọa đàm Lý luận - phê bình văn học TP. Hồ Chí Minh ngày 22.09.2007 vừa qua một nhà phê bình lão thành phải kêu lên là bài mình viết ra không biết đăng ở đâu!.
...(cònnữa):
Ở Sài Gòn - hoàn toàn không! Đây là hiện tượng rất kì lạ. Qua hơn thập kỷ Huỳnh Như Phương gần như im hơi lặng tiếng. Trần Mạnh Hảo Đông La xông xáo là vậy cũng chán làm phê bình.
Nhà báo Tuy Hòa chắc như “vôi quệt tường” rằng các “nhà phê bình [Sài Gòn] đang sống trong sợ hãi” (Evan 26.09.2007). M.T cũng giơ tay nhất trí cao: “Khi nhà quản lý và nhà phê bình đều… sợ!” (báo Lao động 17.10.2007). Chúng ta mang vác đủ thứ mặc cảm và tâm lí hãi sợ. Sợ trung ương đã đành sợ mất truyền thống bên cạnh sợ không theo kịp hiện đại sợ bị tụt hậu đồng lúc sợ cái mới lạ vừa muốn học tập thiên hạ vừa sợ lai căn sợ hậu hiện đại hay tân hình thức sợ cách tân với thể nghiệm. Sợ - nên không dám viết không biết viết thế nào. Ở ngoài kia phong trào sôi động nhộn nhịp là thế các nhà phê bình ta “cửa vẫn đóng và đời im ỉm khóa”.
Cá nhân nhà phê bình đã vậy Hội Nhà văn Thành phố cũng chưa có động thái tích cực nào khai thông cho thể loại văn học này. Hội Nhà văn Thành phố chưa dũng cảm nhìn thẳng vào thực tế sáng tác văn học Sài Gòn; bởi nếu chỉ chăm chăm vào dòng “chính lưu” thôi văn học Thành phố luôn chịu phận lép vế! Nữa: Đã sang thiên kỉ thứ ba sau Công nguyên văn chương mạng với bao nhiêu Website ra đời chưa kể Website cá nhân với Blog vậy mà Hội Nhà văn Thành phố mãi đến lúc này vẫn chưa có Website riêng!
Bàn tròn văn chương qua bảy kỳ hào hứng và sôi nổi ngay tại cơ quan Hội Hội Nhà văn Thành phố vẫn chưa có một gợi ý tổng kết rút kinh nghiệm. Thì làm gì tìm ra hướng mở cho hình thức sinh hoạt văn học thích đáng này. Cả thành phố to lớn là thế lại không có đất cho phê bình. Đến nỗi trong cuộc Tọa đàm Lý luận - phê bình văn học TP. Hồ Chí Minh ngày 22.09.2007 vừa qua một nhà phê bình lão thành phải kêu lên là bài mình viết ra không biết đăng ở đâu!.
...(cònnữa):
GÓP Ý
tiếp theo:
Không đâu mở ra bảy kỳ Bàn tròn văn chương - sinh hoạt bên lề “biên chế” của Hội Nhà văn - thu hút được sự chú ý của báo chí lôi cuốn được nhiều thành phần văn giới nhập cuộc hào hứng và chuyên nghiệp như thế.
Tuyệt không đâu cả ngoại trừ đất Sài Gòn.
Bao quát cả từ góc độ này chúng ta mới nhìn ra toàn cảnh thơ văn trẻ TP. Hồ Chí Minh. Và chỉ nhìn từ góc độ này thôi thơ văn trẻ Sài Gòn mới hiện thể đúng thực như nó là thế: luôn chuyển động sẵn sàng mang mầm mống đổi mới cách mạng.
3. Nhưng phê bình hiện đại TP Hồ Chí Minh ở đâu?
Nó vừa thiếu vừa yếu - còn đỡ! Nó không có nó là con số không - còn may! Ở đây nó là con số âm bợt bạt. Không kể lớp phê bình thuộc thế hệ trước gần như làm xong sứ mệnh lịch sử đã không ít lần các “nhà” phê bình trẻ khi phát ngôn có những biểu hiện khá lạc hậu phản [chuyển] động gây trở ngại không nhỏ cho sự chuyển hướng của văn chương Thành phố.
Lại phải đặt nó trong dòng chảy chung [Hà Nội chẳng hạn] để làm cái đối sánh.
Về lực lượng không khó nhận thấy Hà Nội quy tụ đủ anh tài. Nghiên cứu - lý luận (bao gồm cả dịch thuật) có Phương Lựu Nguyễn Văn Dân Đỗ Đức Hiểu Trần Đình Sử Trịnh Bá Đĩnh Trần Ngọc Vương Trương Đăng Dung…; phê bình hàn lâm có Đỗ Lai Thúy Nguyễn Đăng Điệp Chu Văn Sơn…; phê bình ứng dụng và phê bình báo chí cũng tập hợp bao tên tuổi: Nguyễn Trọng Tạo, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Thanh Sơn, Dương Tường, Nguyễn Hòa, Văn Giá, Hoài Nam… Dăm năm qua mỗi người ít nhất ra được một đầu sách thậm chí có vị xuất bản đến năm sáu tác phẩm liên quan đến văn chương đương đại và lý luận văn học mới. Và chúng không phải không có sức nặng.
Không đâu mở ra bảy kỳ Bàn tròn văn chương - sinh hoạt bên lề “biên chế” của Hội Nhà văn - thu hút được sự chú ý của báo chí lôi cuốn được nhiều thành phần văn giới nhập cuộc hào hứng và chuyên nghiệp như thế.
Tuyệt không đâu cả ngoại trừ đất Sài Gòn.
Bao quát cả từ góc độ này chúng ta mới nhìn ra toàn cảnh thơ văn trẻ TP. Hồ Chí Minh. Và chỉ nhìn từ góc độ này thôi thơ văn trẻ Sài Gòn mới hiện thể đúng thực như nó là thế: luôn chuyển động sẵn sàng mang mầm mống đổi mới cách mạng.
3. Nhưng phê bình hiện đại TP Hồ Chí Minh ở đâu?
Nó vừa thiếu vừa yếu - còn đỡ! Nó không có nó là con số không - còn may! Ở đây nó là con số âm bợt bạt. Không kể lớp phê bình thuộc thế hệ trước gần như làm xong sứ mệnh lịch sử đã không ít lần các “nhà” phê bình trẻ khi phát ngôn có những biểu hiện khá lạc hậu phản [chuyển] động gây trở ngại không nhỏ cho sự chuyển hướng của văn chương Thành phố.
Lại phải đặt nó trong dòng chảy chung [Hà Nội chẳng hạn] để làm cái đối sánh.
Về lực lượng không khó nhận thấy Hà Nội quy tụ đủ anh tài. Nghiên cứu - lý luận (bao gồm cả dịch thuật) có Phương Lựu Nguyễn Văn Dân Đỗ Đức Hiểu Trần Đình Sử Trịnh Bá Đĩnh Trần Ngọc Vương Trương Đăng Dung…; phê bình hàn lâm có Đỗ Lai Thúy Nguyễn Đăng Điệp Chu Văn Sơn…; phê bình ứng dụng và phê bình báo chí cũng tập hợp bao tên tuổi: Nguyễn Trọng Tạo, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Thanh Sơn, Dương Tường, Nguyễn Hòa, Văn Giá, Hoài Nam… Dăm năm qua mỗi người ít nhất ra được một đầu sách thậm chí có vị xuất bản đến năm sáu tác phẩm liên quan đến văn chương đương đại và lý luận văn học mới. Và chúng không phải không có sức nặng.
Thạch Qùy
Nguồn: TCSH số 222 - 08 - 2007
Theo http://vanchuong.vnweblogs.com/
Theo http://vanchuong.vnweblogs.com/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét