Đò dọc 2

Đò dọc 2

Tiếng còi xe lửa Biên Hòa hú lên sau xóm cùng một lượt với gà gáy hiệp sau.

Long choàng thức giấc và nhớ sực lại là có một cô nữ khán hộ thứ tư trong phòng nầy.

- Cô ơi, chàng gọi nho nhỏ, không chắc lắm rằng người ấy còn ở đây.

- Chi đó ông? Ông khỏe hay không?

- Cám ơn cô, đã sáng rồi phải không cô?

- Phải, và ba tôi vừa xuống Thủ Đức.

- Tôi làm phiền cả nhà, làm phiền ông cụ quá. Không bao giờ tôi quên ơn Thái huyên trang nầy. Thưa cô, tôi là Long, Hồ Văn Long, hoạ sĩ.

- Hân hạnh, còn tôi là Hương con gái lớn nhà nầy.

Hương vừa nói vừa đi lại bên giường người bịnh, rồi hỏi:

- Đã sáng rồi, ông ở một mình có được không?

- Thưa được. Cô cứ lo công việc nhà đi.

Long không thất vọng cũng không thấy Hương là xấu xí. Chàng không cần ai nữa cả, từ khi gặp Hồng.

Cô Hương đi ra, thế là vãn hát. Cô chỉ diễn được có một cảnh gần như câm lặng, không có gì gay cấn hết. Đến khi cô vào hậu trường, diễn viên còn lại và cả khán giả nữa, không ai tiếc hết.

° ° °

Các nhân viên cảnh sát đứng trước chiếc xe mà vẽ bản đồ. Người trong xóm cũng bu lại mà xem chiếc ô tô giống như con bọ rầy bị ai đá té nhào nằm ngửa đưa bốn cẳng lên trời.

Ông Tư Hổ rất kiêu hãnh và nhắc lại vai trò ông thủ đêm vừa qua. Đó là việc quan trọng nhứt trong đời ông, nên ông không quên, không kể sót một tiểu tiết nào cả.

Rồi cảnh sát vào nhà. Điều tra xong, họ hỏi Long:

- Bây giờ ông muốn nằm nhà thương nào? Chúng tôi chỉ có thể gửi ông xuống nhà thương Thủ Đức thôi. Ở đó người ta sẽ đưa đi nơi khác, tuỳ theo kết quả khám bịnh cho ông. Còn như ông thích nhà thương nào khác, thì ông tự đi lấy. Coi bộ không sao mà, phải không?

- Phải, tôi không việc gì cả. Thôi chuyện đó xin để tôi tính với ông chủ nhà nầy.

- Tốt lắm. Thôi! Chào ông! Cũng may, xe là xe của ông, lại chỉ có một mình ông là bị thương xoàng, nếu không, cuộc điều tra sẽ phải rắc rối, phiền phức hơn.

Cảnh sát ra nhưng cả nhà còn đông đủ, Long nhìn bà Nam Thành mà khi nãy chàng đã chào, rồi hỏi:

- Thưa bà, không biết bà có phải là bà chủ Thái huyên trang?

- Phải, chính tôi đây.

- Kính chào bà...

Từ lúc tỉnh hẳn và được biết rằng chủ nhà có con tuổi bằng tuổi mình, Long thấy phải kêu ông bà Nam Thành bằng cụ. Nhưng người Nam của thế hệ ông Nam Thành không hiểu tiếng cụ ấy, nên Long đành phải kêu họ bằng ông bà.

Im lặng giây lát, chàng nói:

- Tôi đã làm phiền ông bà với lại quí cô đây nhiều quá. Ơn cứu tôi, tôi không hề dám quên. Mà cái ơn săn sóc tôi đêm nay, tôi cũng sẽ nhớ mãi mãi. Bây giờ tôi...

- Hề gì, ông Nam Thành chặn nói. Ai ở vào chỗ tôi cũng làm như vậy. "Ai" đó là kể cả thầy nữa.

- Ông dạy như vậy, chớ ông có bổn phận nào mà để tôi nằm lại đây đêm nay.

Ông Nam Thành cười ha hả rồi thật thà giải thích cử chỉ tử tế của ông.

- Thật ra là tại xe nó không chịu ngừng khi chúng tôi đón để đưa thầy đi. Lòng tốt của chúng tôi chỉ do đó mà phải có.

Long cũng cười:

- Nhưng ông có thể giao tôi cho làng xóm, nghĩa là nhà chức trách trong xóm nầy, rồi phủi tay.

- Nói rửa tay thì đúng hơn. Đêm qua mưa dầm lầy lội quá, rờ tới đâu là dính đất ướt tới đó.

Cả nhà đều cười xoà, Long xin tiếp câu bỏ dở hồi nãy.

- Bây giờ tôi xin phiền ông bà và quí cô thêm một việc nữa, là đón giùm tôi một chiếc xe không báo cỗ, bao nhiêu tiền cũng được, rồi cho người khiêng tôi ra xe để nó đưa tôi về nhà.

- Ý, rồi dọc đường thầy có việc gì, xe nó hoảng, nó liệng thầy vô bụi thì sao. Vả lại thầy gãy cẳng, gãy xương, về nhà rồi ai băng bó cho thầy?

- Thưa ông, tôi nghe trong người của tôi khoẻ khoắn lắm. Còn gãy xương thì chưa chắc!

Cô Hương có theo học một khoá nữ y tá cứu cấp, bước lại gần giường của Long mà nói:

- Hễ gãy xương thì không khi nào giở chơn lên được hết. Ông đau nơi chơn nào?

- Chơn mặt, thưa cô.

- Vậy ông rán giở chơn mặt lên coi.

Long làm y theo lời của Hương. Nhưng chàng chưa nhúc nhích được chút nào mà đã nghe đau như bị cắt ruột. Chàng bậm môi lại, rồi cắn lấy môi, mặt nhăn như ruột của một trái ba lông bị một đứa bé nghịch nắm mà vò lại.

Cẳng Long từ từ giở lên khỏi mặt chiếc đi văng bằng gỗ, giở hỏng lên độ năm phân, Long kêu ư... ư... ư..., chỉ nghe nho nhỏ thôi, nhưng đó là những tiếng kêu la to bị đè nén.

- Rán lên, Hương xẵng giọng mà giục. Rán lên nữa!

Tiếng ư...ư của Long cứ kéo dài ra, người ta có cảm giác chàng chỉ rặn ra tiếng đó mà không dám thở.

Cả nhà nghe nằng nặng nơi ngực họ, y như là chính họ đang chịu đau đớn.

Cẳng chàng lại giở lên cao thêm được năm phân nữa.

- Để yên như vậy một lát thử xem. Hương nói như ra lịnh.

- Nhưng thầy ấy đau lắm rồi đó con! Bà Nam Thành sợ hãi nói.

Tiếng ư... ư... vẫn còn kéo dài, nhưng mỗi lần và chơn của Long có mòi muốn hạ xuống. Hương bất kể lời mẹ, và đau đớn của Long, quát:

- Bảo để yên mà!

Tiếng ư... ư... lại vang lên, lần nầy to hơn trước nhiều. Mọi người đều mồ hôi nhỏ giọt.

Thấy rõ là cô Hương lòng dạ sắt đá. Cá tánh của cô như thế, cô học nghề ấy là hợp lắm. Trông cô oai vệ như một ông tướng ngoài mặt trận, khiến cả cha mẹ cô cũng không còn dám mở miệng ra để phản đối nữa.

Long chịu cực hình ấy lâu gần một phút đồng hồ. Bấy giờ mặt Hương dịu hiền lại, và cô cười rồi nhỏ nhẹ nói:

- Ông để xuống được rồi.

Vừa nói cô vừa thò hai cánh tay vào mà đỡ chơn Long để tránh giùm chàng một sự buông rơi vì quá mừng rỡ và vì không còn sức để hạ chân từ từ nữa. Sự buông rơi nầy cũng sẽ đau đớn không thua gì sự cất lên hồi nãy.

Hương mỉm cười với Long một cái để ngầm xin lỗi nạn nhân của cô, rồi day lại nói với cả nhà.

- Xương không thể nào gãy khi mà chơn giở lên được lâu như vậy. Cái nầy chỉ là trặc thôi, trặc xương hay trặc gân gì đó không rõ.

- Nếu như vậy thì khỏi cần bó bột phải không con? Ông Nam Thành hỏi.

- Dạ thưa khỏi.

- Mà chắc phải hết?

- Nhưng muốn mắn cho đúng cách cũng phải nhờ thầy thuốc, Hương nói.

- Cái đó còn tuỳ! Ông Nam Thành không tin đốc tơ lắm, nên cãi như vậy; danh từ thầy thuốc mà con ông vừa dùng, ông hiểu là đốctơ, vì cả nhà đã quen dùng như vậy.

Bây giờ, chỉ còn đợi ông Nam Thành đáp lời yêu cầu của Long thôi, ngoài ra không ai còn gì để nói nữa.

Nhưng ông Nam Thành vẫn đứng đó làm thinh. Lâu lắm ông mới hỏi khách:

- Ai trông đợi thầy ở nhà... hừ... hừ... nghĩa là tôi muốn hỏi những ai là người lo lắng về sức khoẻ và số mạng của thầy?

- Thưa trên đời, hiện giờ tôi chỉ còn mẹ tôi thôi.

- Bà cụ ở đâu?

- Thưa ở Saigon.

Ông Nam Thành lại làm thinh. Nhưng im lặng của ông lần nầy không kéo dài.

- Hay là thầy ở luôn đây có được không, ở đến khi nào đi được hãy về, tôi sẽ tin cho bà cụ biết tai nạn đêm rồi, và nơi tĩnh dưỡng của thầy?

Tất cả những người có mặt đều ngạc nhiên, Long thì không bao giờ nghĩ đến một sự tốt bụng quá như vậy. Bốn cô gái vốn biết ý cha không thích bị quấy rầy, nên không hiểu được thái độ của cha hôm nay. Bà Nam Thành ban đầu chẳng những lấy làm lạ mà thôi, lại còn tức tràn hông khi nghe ông Nam Thành đưa vai mà gánh một gánh giữa đàng.

Nhưng bà nghe như là hiểu thấu thâm ý của chồng, nên dịu giận được. " Để rồi xem sao", bà tự bảo như vậy.

Long ngạc nhiên và hốt hoảng nói:

- Ý chết, thưa ông, tôi còn làm sao dám làm phiền ông bà với lại quí cô đây lâu thêm nữa, bấy nhiêu đây đã là lạm dụng lòng tốt của Thái huyên trang lắm rồi...

- Cái đó tuỳ ý thầy thích ở hay không thích ở. Còn phiền cho tôi thì thầy đừng lo. Có ai bắt buộc tôi đâu. Nếu tôi khi không mà đeo phiền, là tôi có lợi chớ không phải làm ơn cho thầy đâu.

- Phiền gì mà phiền. Bà Nam Thành nói. Chúng tôi chỉ lo thầy chết thôi. Nỗi lo lắng của chúng tôi đêm rồi có nặng thật đó. Mà đã qua rồi. Bây giờ thầy không chết nữa... bà nói tới đoạn nầy thì tất cả mọi người có mặt đều cười xoà... không chết nữa thì tiếp thầy như tiếp một người khách thường, có gì đâu.

- Tất cả cực khổ vì tôi, bốn cô đây phải gánh lấy hết, tôi rất...

Bốn cô gái thấy câu chuyện gần ngã ngũ hay hay như trong tiểu thuyết, cũng muốn nó ngã hẳn ra như vậy, nhưng ngại nên không đưa ý kiến ra. Bây giờ nghe khách sắp nói, cả bốn cô đều chận lời khách:

- Ông đừng ngại. Chị hai tôi cần thực hành những điều đã học được, còn tôi thì...

- Chúng tôi tới bốn chị em, chia sớt nhau công việc, sẽ không nhọc lắm đâu.

- Ông không chịu nằm nhà thương, về nhà làm khổ bà cụ biết bao.

- Ông không chịu cũng không được nữa. Hương nói. Ông bị thiểu số rồi đó.

Long chỉ cười, cái cười giống hệt như sự nín lặng của cô con gái kia khi cha mẹ cô ấy hỏi cô bằng lòng lấy chồng hay không.

- Ông chịu rồi chớ? Không, hẳn là ông chịu rồi. Quá nói lia lịa, không để cho khách kịp đáp. Rồi bốn cô vụt chạy biến mất như một đàn chim sẻ.

Long nằm đó, như vừa qua một giấc mộng. Câu chuyện thật là oái oăm. Đêm hôm qua, chàng đi một vòng Biên Hoà có chút việc, đã chạy ngang đây mà không thèm ngó vào. Đùng một cái - Ừ thật là đùng một cái - chàng đâm đầu vào sân người ta, báo người ta thức suốt đêm, rồi bây giờ trở thành bạn của cả nhà.

Chuyện hơi giống câu chuyện của những tiểu thuyết tình lãng mạn, một cô gái cứu một cậu trai thọ nạn, rồi hai đứa yêu nhau, lấy nhau. Nhưng ở đây có tới bốn cô gái, thì...

° ° °

Lẽ cố nhiên là Hương gánh phần cực nhất. Thường ngày, mỗi sáng nhà ăn khoai, ăn xôi, hoặc cơm, cháo. Hôm nay có khách quý, Hương phải nhúm lửa để nấu nước chế cà phê đãi khách.

Cô nữ khán hộ chánh hiệu con nai ấy vì vậy không có mặt được trong buổi đại hội y học thảo luận về cách điều trị con bịnh.

Bà Nam Thành bảo Hồng vô xóm trong mời ông thầy hai Sửu là ông thầy thuốc Nam biết giải ngài và mắn xương.

Ông Nam Thành ngăn:

- Đừng, đừng có báo hại người ta rồi mình mang khổ lây. Tôi thấy lang băm nó mắn, nhiều khi lọi xương người ta luôn suốt đời.

- Chớ làm sao bây giờ? Không lẽ để người ta...

- Xuỵt, nói nhỏ nhỏ, bà quên rằng ở đây không có vách gạch, ở buồng đầu mà nói chuyện thì ở buồng cuối nhà nghe không sót một tiếng.

Hồng nói:

- Loài người trước khi có bọn lang giết người, chắc họ để tự nhiên những bịnh tật nho nhỏ. Không nghe sách vở xưa nào nói ai trặc chơn mà mang tật luôn vì đã để tự nhiên, không săn sóc; con nghĩ, cứ để vậy, vài bữa ông ấy sẽ đi được.

Ông Nam Thành nhìn con mà ngạc nhiên trước lý luận sáng tỏ ấy.

- Ừ, ông nói, sau một hồi suy nghĩ, hay là cứ để vậy. Nhưng phải làm cái gì cho ông ta đỡ đau.

- Cái đó dễ ợt, chị hai con là bà lang tây rất dốt. Nhưng ít ra chị cũng biết một vài thứ thuốc thoa bóp cho dịu sự đau đớn.

- Tốt lắm. Thôi thì tụi bây thoả thuận với nhau mà phân công để săn sóc ông ấy. À, ba quên mất...

Nói chưa hết câu, ông vội vàng bước qua phòng bịnh.

Hương bưng cà phê lên, cũng vừa bước vào buồng. Thấy vậy, ông Nam Thành kêu với ra ngoài:

- Quá ơi!

- Dạ!

- Đi lấy con vịt, mau nó con.

- Để ở đâu ba?

- Ai mà biết. Hôm dọn nhà mẹ con bây có bỏ quên dưới Saigon hay không?

Nghe bà Nam Thành nói nho nhỏ:

- Thì cất chung với chén bát trong tủ đồ sứ ở buồng ăn, chớ ở đâu mà om sòm lên như vậy. Con gái hư, không sợ người ta cười cho.

Long nghe thì biết gia đình nầy dọn lên đây không lâu. Cô Hương đặt tách cà phê lên một chiếc bàn con đã được ai kéo lại sát đi văng.

- Mời ông uống cà phê sáng. Nhà hết cả sữa, ông tạm dùng đỡ cà phê đen vậy.

- Tôi chỉ dùng cà phê đen thôi, Long nói, để hưởng trọn mùi cà phê. Nếu tôi nói nữa thì thành ra khách sáo. Vả tôi đã nhận ở đây, mà còn ngại thì hoá ra giả dối, nhưng quả thật tôi làm phiền cả nhà.

- Hãy khoan, ông Nam Thành không thèm chú ý đến thắc mắc của khách nữa, mà chỉ lo ngăn khách dùng bữa sáng thôi. Hãy khoan, đợi con vịt đã.

Ông nói vừa dứt lời thì Quá đã bước vào, tay cầm một con vịt bằng sứ trắng.

Long ngạc nhiên lắm, ít có gia đình Việt Nam nào biết dùng món đồ ấy. Chỉ có nhà thương to và vài họ được Âu hoá mới sắm nó thôi.

Đít vịt khoét lỗ rộng để đổ nước vào, mỏ vịt khoét lỗ nhỏ để nước rịn vào miệng những bịnh nhơn không ngồi dậy được.

Quá sang cà phê qua con vịt sứ rồi trao cho Long:

- Cám ơn cô hai và cô.

Nói xong chàng đưa vịt lên, mút mỏ nó như trẻ con mút nóm vú không mà chơi.

- Kỷ niệm của một me tây đó. Ông Nam Thành vừa nói vừa cười. Ông tây ấy ổng bị thương nặng, nằm nhà thương đến năm sáu tháng, rồi về Tây luôn. Nhưng thầy khỏi lo; tôi đã trụng nước sôi rồi mới dùng, không có vi trùng đâu.

- Cháu không sợ vi trùng lắm đâu.

Long giựt mình mà nghe mình xưng cháu. Tiếng cháu tự nhiên mà vọt ra, chàng không hề định trước, nói xong, nghe dư âm nó, mới biết là mình đã lỡ lời.

Chàng thuộc vào một gia đình giàu có lâu đời, lịch sự quen rồi, nên nay nói lỡ một tiếng là sợ hãi lắm.

Nhưng những người có mặt hình như thấy điều ấy là thường nên chàng xét nét mà không bắt gặp phản động nhỏ nào trên gương mặt của ba người.

- Cà phê ngon quá! Chàng khen để quên lo sợ của mình chớ thật đó là cà phê cắc chú, khá hơn cà phê các tiệm nước một chút xíu vì đây là tách đầu.

Ông Nam Thành nói:

- Tôi cần biết tên với lại địa chỉ của bà cụ để đi báo tin ngay.

- Thưa ông, không cần đi lắm. Tôi viết thơ ông gửi dùm tôi cũng được rồi.

- Nhưng thầy đi không về thì bà cụ lo lắng lắm.

- Thưa, mà tôi quen rồi, tôi thì đi vắng luôn, và đi không có hẹn giờ nào, ngày nào về cả.

- Thôi cũng được. Nhưng như vầy thì thầy nên nghỉ cho khoẻ cái đã, rồi viết thơ cũng chẳng muộn.

Trong khi đó thì cô Quá đã trở vào với hai bức tranh lồng kiếng không khuôn mà vì vách trĩ khó treo thứ đó nên từ lúc dọn nhà đến nay, họ cất luôn.

Hoa lại mang về một bó hoa mà cô hái ở xóm trên. Chỉ là hoa giấy tím thôi, nhưng căn buồng cũng tươi nét lên hơn trước nhiều.

Ông Nam Thành ra hiệu cho các con lui bước rồi chính ông cũng đi ra, giây lâu ông trở lại với một bộ đồ mát của ông. Đóng cửa cẩn thận rồi ông nói:

- Bây giờ tôi giúp ông đây!

Hôm ấy cô Hồng đi chợ. Bà thầy lang khỏi phải làm bếp một bữa để rảnh tay mà khám bịnh kẻ bị nạn.

Long bị bầm thịt nơi sau ót, lòng bàn tay trái trầy rướm máu mà không ai thấy, chính chàng cũng không hay. Chơn trái của họa sĩ cũng trầy rướm máu nơi bắp chuối, chơn mặt thì bầm tím gần một chục nơi. Có chỗ lại sưng lên và đỏ như da trẻ sơ sanh.

Cô Hương có mang đến nhiều lọ thuốc, để trên bàn, cô chon một lọ mà Long nhìn thấy chữ đề trên nhãn là " Baume adoucissant ".

Chàng mỉm cười thầm : " Ngỡ gì, thứ ấy để thoa cho em nhỏ thì được, người lớn thì cần quái gì ".

Chàng nói với cô nữ khán hộ:

- Cô bảo đúng lắm.Xương tôi không gãy. Tôi nhớ có đọc sách về cấp cứu, trong đó người ta cũng dạy như vậy.

- Nhưng trặc cũng có lắm khi có hại.Mà ba tôi lại muốn để tự nhiên cho ông khỏi. Thoa thuốc nầy cho êm vậy thôi. Ông có muốn mời đốc-tơ hay không?

- Tôi nghĩ không cần.Nếu không khỏi, hãy mời không chết chóc gì mà vội.

Cô Hương thoa bằng cục bông gòn tẩm thuốc, đoạn dùng cục gòn ấy mà đánh lên những nơi cô tưởng là cần.

Long méo miệng vì đau mà không dám nói gì cả.Cô Hương thoa đánh một lát mới dừng tay, và bấy gìơ Long nghe như được giải thoát khỏi một khổ hình.

Chàng nhìn kỹ thiếu nữ thì thấy cô ta không xấu xí lắm như chàng đã in trí, lại có thể nói là dễ coi nữa. Người con gái đầu lòng nầy bị các em của cô lấn nước, nên phải chịu lép vế trước mặt họ. Nếu không có sự so sánh gần, thì người ta có thể cho cô là đẹp được.

- Thưa cô, cô có biết bó bột hay không ? Không tìm ra đầu đề câu chuyện, Long hỏi về nghề chuyên môn của nữ khán hộ tài tử nầy,

- Bó bột là công việc rất dễ. Khó là biết kéo làm sao cho hai khúc xương gãy nằm lại ngay đường nhau và ráp làm sao cho hai đầu gãy ăn khớp với nhau. Việc đó tôi chưa thử lần nào, nên không tự tin lắm.

- Cô chắc tôi không bị gãy xương chứ?

- Chắc một trăm phần trăm.

- Cô lành nghề lắm. Việc nào biết chắc là dám quả quyết, còn việc nào ngờ là cô thú ngay. Cô học ngành này làm chi vậy cô?

Hương ngẩn người ra. Học nghề ấy làm chi, cô không thể cắt nghĩa với Long được. Đối với hạng người khác cô bảo là để giúp ích khi nào người ta cần đến mình.Nhưng lý lẽ cao thượng ấy không thể đưa ra được trước câu hỏi của chàng thanh niên nầy mà nàng đoán là thông minh và sẽ tế nhị nhận được giả dối của nàng.

Thật mỉa mai quá, rõ ràng nàng đang giúp ích khi Long cần được săn sóc. Nhưng cái rõ-ràng ấy lại không thật, không phải mục đích chánh nên không thể dùng nó mà đáp lời hỏi.

Giây lâu nàng đáp bừa, còn giả dối hơn nữa, nhưng nghe ổn hơn.

- Tôi học để tìm chỗ làm. Nhưng không ai dùng, người ta chỉ tuyển xung mấy chị đỗ đầu học khóa thôi, thành ra…

Con gái ngày nay cũng vẫn đợi chồng như con gái ngày xưa. Nhưng họ không ngồi đó mà đợi. Những người nghèo thì bươn chải tìm phương sống. Những người khá giả thì làm một cái gì để khỏi nghe trống rỗng quanh mình, miễn là hành động được, đi ra ngoài được, có dịp phiêu lưu nho nhỏ cho đỡ buồn chán.

Long cũng biết rõ tâm trạng con gái thế hệ chàng, nhưng chàng thử hỏi vậy thôi.

Chàng hài lòng với câu đáp của Hương, vì xem ra gia đình nầy không khá giả bao nhiêu, con cái cần phải đi làm.

Bấy giờ, cô Hoa bước vào, mỉm cười với bịnh nhân và hỏi

- Bà lang băm của nhà tôi có làm cho ông đau lắm không?

- Thưa không, tôi nghe đỡ nhiều.

- Không đau, nhưng chắc ông ấy nhăn mặt vì dễ chịu, Hương cười nói.

- Bà lang băm nầy lại là tay nhổ răng cừ khôi, Hoa đùa chị với khách, ngày sau ông có nhức răng thì cứ lên đây. Bả sẽ lấy chỉ cột răng ông vào một chiếc ghế, đoạn ý hà một tiếng, nói là có ma, hay có chó điên gì kia, thế là ông hoảng, nhảy một cái thì răng rụng ngay.

Cả ba đều cười xòa, đoạn Long nói:

-Cô Hoa ơi, cô làm ơn cho tôi một tờ giấy với lại một cây bút chì cũng được. Tôi muốn viết thơ cho má tôi.

- Kìa, trên đầu nằm ông đó.

Long quay đầu ngược lên thì quả thấy trên bàn con có giấy bút và sách báo mà cô nào đã đem vào lúc nào chàng không hay!

- Châu đáo quá! Các cô thật là…

- Thôi, chị em tôi ra, để ông yên mà viết.

° ° °

Không quen ở nhà trống trải, Long thấy nắng bên ngoài chói lòa quá. Ánh sáng sớm lại chĩa xiên qua vách trĩ long mốt, đâm vào buồng ăn kế cận như là cuộc xâm nhập của khách không biết đều.

Không quen thì nghe khó chịu, chớ chàng vẫn biết trống trải như vậy là hạp vệ sinh; chàng lại nhận thấy cả vẻ đẹp của tấm vách trĩ lọc ánh nắng ấy nữa. Bức tranh nắng lò khe vách, là một bức tranh đẹp đang được thai nghén trong trí chàng kể từ phút nầy.

Long quan sát căn buồng, thấy nét đạm bạc của nó rồi thương gia đình nầy không biết bao nhiêu. Đó là những người hiền lành, không tham vọng lớn và nhờ vậy không ganh tị với đời, tốt bụng và sẵn sàng.

Hai bức tranh lồng kính không khung là tranh Kiều, phụ bản của một biệt ẩn ngoại quốc, có lần bán tràn lan trên vỉa hè Saigon.

Bàn ghế toàn là bàn ghế Ngã Bảy cả. Chiếc lọ dùng cắm hoa là lọ sành Lái Thiêu.

Tuy nhiên, nhà nầy có khiếu thẩm mỹ. Nếu không họ đã treo tranh sơn mài xanh xanh đỏ đỏ có gắn chiếc thuyền bằng ngà vào đó, họ đã sắm lọ rẻ tiền của Nhựt Bổn rồi.

Long với tay lấy báo xuống xem qua : vài tờ báo hằng ngày quen biết, một tờ tuần báo chánh trị. Chỉ có một quyển sách thôi: quyển " Trại Bồ Tùng Linh ". Nhà nầy thật là biết điệu. Đọc " Trại Bồ Tùng Linh " ở đây phải chỗ vô cùng.

Long lật vài trang đầu và vài trang cuối sách để xem coi lần tái bản nầy có thêm bớt gì lạ không. Chàng nhớ lại cảm giác rờn rợn mà chàng đã có, khi đọc truyện nầy lần đầu cách đây mười mấy năm. Đó là một nỗi ghê rợn dễ ưa hơn là cái kinh sợ êm đềm nơi trẻ con khi chúng nghe kể chuyện ma.

Bỗng Long rợn người lên thật. Hay là mình lạc vào động hồ ly, chàng tự hỏi thầm. Câu chuyện kỳ quặc quá để có thể là một câu chuyện thật. Càng đáng sợ hãi hơn là ở đây có đến sáu con hồ ly…

° ° °

Hoa bưng vào phòng bịnh một chiếc mâm gỗ mít tròn, mượn của hàng xóm. Các gia đình miền Nam ở chợ không dùng mâm nữa từ mấy mươi năm nay rồi, nên Thái huyên trang có cần đến món đồ ấy là phải đi mượn.

Trên mâm, một tô gì lên hơi nghi ngút tỏa mùi thơm bắt đói bụng ra, mùi hành tây chiên, Long đánh hơi nghe biết như vậy.

Hoa đặt mâm xuống bàn và nói:

- Chị Hồng tôi ngại ông còn yếu, ăn cơm không tiêu hóa nổi nên nấu cháo.

- Cô Hồng nghĩ đúng lắm. Mà tôi cũng thích cháo lắm. Nhưng mà ăn rắc rối như vầy, chỉ khổ cho nhà.

- Có gì đâu mà rắc rối, ông.

- Thì phải lo thêm một món ăn, thêm bao nhiêu là công việc. Cứ cho tôi ăn cơm theo nhà, hẳn giản dị hơn.

- Không hề gì, bây giờ tôi đút cho ông ăn nhé?

- Ý chết! Trời, phiền phức quá như vậy, tôi ngại lắm. Như thế nầy, cô để mâm lên ngực tôi, chêm mền cho nó đứng lúc lắc, rồi tôi múc mà ăn lấy.

- Tùy ý ông.

Khi chiếc mâm đã được kè vững vàng. Long cầm muỗng nhưng vẫn chưa khởi ăn.

- Cháo gan, cô Hoa nói, nếu ông không ăn ngay thì gan sẽ chín, hết ngon đi.

- Cháo gan chín thì hết ngon thật đó. Nhưng chín thêm một chút xíu trong cháo hết sôi, sẽ không hỏng lắm đâu cô. Tôi có đọc sách thuốc về người Tàu, nên ngại ăn nóng lắm.

Tò mò, cô Hoa hỏi:

- Sách thuốc gì mà về người Tàu?

- Đó là một quyển hồi ký của một vị y sĩ Pháp đã ở bên Tàu trên hai mươi năm.

Ông ấy bảo người Triều Châu ưa mắc chứng ung thư nơi cuống họng. Ông ta đã ra công nghiên cứu trên mười năm để tìm ra nguyên do coi tại sao bịnh ung thư thường phát nơi cuống họng trong xứ Triều Châu thì ông tìm ra được nguyên do như sau đây: Người Triều Châu rất thích ăn nóng, lắm khi họ múc cháo đang sôi trên bếp mà ăn ngay và bảo rằng sách thuốc của họ dạy rằng ăn nóng thì tốt. Cuống họng của họ vì thế mỗi ngày bị cháy một chút cho đến vào một tuổi kia thì họ bị ung thư.

Hoa cười dọn rồi nói:

- Nhưng lâu lắm ông mới ăn cháo gan một lần, làm gì đến cháy cuống họng được.

Long cũng cười xòa, khi chợt nhận ra mình đã lo sợ vô lối.

Chàng múc một muỗng cháo, cẩn thận giữ cho muỗng nằm ngửa một cách thật thăng bằng rồi từ từ hạ muỗng xuống ngang miệng. Muỗng đầu ấy chàng múc rất may mắn vì trong đó có đủ cả: thịt bằm, gan sống, hành ta, và hành tây chiên.

Tối hôm qua, Long chưa ăn gì. Đau đớn quá, nên quên đói. Tách và phê khi sáng dường như đánh thức sức đói của chàng nên giờ ăn cháo nghe ngon lạ. Mà cháo cũng nấu khéo thật, nên chàng khen:

- Cô Hồng quả là người nấu bếp tài tình.

- Chị hai tôi kia mới là tài. Tụi tôi đứa nào cũng chỉ xoàng xoàng thôi.

- Không, tôi khen thật tình chứ không phải vì lịch sự. Nếu xoàng mà được khéo như vầy, thì nhà nầy là quán quân nấu cơm trong nước.

Long ép hai hàm răng lại, miếng gan chín sơ lớp bọc mỏng ở ngoài, bể ra, và nước gan ngọt rỉ trên lưỡi chàng khiến chàng không muốn nuốt mà cứ để yên đó đặng ngậm mà nghe cái vị gan sống tuyệt diệu kia.

Cô Hoa ra ngoài khi Long ăn gần xong. Cô trở vô với cái tách nước trà nóng.

- Ba tôi bày vẽ con vịt, nhưng ông đã tự ăn cháo được thì chắc ông cũng uống nước được và không cần con vịt phải không ông? Dùng vịt xem ra có vẻ…

- Ừ, có vẻ bịnh hoạn quá, tôi thích nghiêng tách mà uống hơn.

Bấy giờ cô Quá vào, tay cầm một chiếc khăn lông nhỏ khổ.

- Để ông lau mồ hôi, cô nói. Ăn cháo nóng, thế nào cũng đổ mồ hôi.

Hai cô con gái chưa ra thì ông Nam Thành đã vô.

- Sao, thầy nghe đỡ hay chưa?

- Thưa ông, đỡ nhiều lắm.

- Thầy có gì thì gọi chúng tôi. Thầy lắc cái chuông nhỏ nầy thì có người tới.

Ông Nam Thành vừa nói vừa đưa ra một chiếc lục lạc chớ không phải chuông, và thêm:

- Thôi, thầy nghỉ trưa.

Cả ba người đều lặng lẽ đi ra. Long thấy mình được săn sóc châu đáo quá, nên hơi khó chịu. Nếu người ở Thái huyên trang lơ là hơn, chắc chàng cũng sẽ khó chịu. Nhưng sự vừa chứng không thể có được, người ta tống cổ chàng đi ngay, hay người ta quấn quít quanh chàng để làm cho chàng dễ chịu, không thể khác hơn được.

° ° °

Thái huyên trang ăn cơm trưa bữa đó ở sau bếp chớ không phải tại buồng ăn như mọi ngày.

Ông Nam Thành tiên liệu rằng vợ con ông thế nào cũng nói đến khách, nên ông muốn họ ngồi xa khách, e câu chuyện thấu tai Long chăng.

Nhưng cả nhà không ai nói đến người bị tai nạn xe hơi cả. Họ đồng lòng tẩy chay ông ta, đồng lòng làm reo im lặng suốt bữa.

Ông Nam Thành thấy sáng kiến của mình làm khổ vợ con, nên không dám nhắc tới nó, sợ bà nổi xung lên bất tử. Bà Nam Thành không tha thiết tới khách nhiều nên chỉ bàn rộng về vụ giựt hụi mà bà thấy đăng trong báo khi sáng.

Bốn cô con gái thì cố nhiên tránh đả động đến một thanh niên vào hạng Long, mặc dầu họ rất cởi mở về việc chồng con. Họ chỉ cởi mở khi bàn tổng quát về ái tình, về hôn nhơn thôi. Nói đến riêng một người, họ vẫn ngại như thường. Gã tình nhơn, người vị hôn phu tưởng tượng là kẻ vô hình, là của chung, không gợi nghi ngờ nào được. Một thanh niên bằng xương bằng thịt có thể gây xuyên tạc, và ngộ nhận.

Lúc bữa ăn sắp tàn, ông Nam Thành hốt hoảng:

- Chết, không biết thầy ấy có đưa thơ cho ba chưa, nếu có, ba để đâu, ba quên mất rồi.

Tất cả những gì bị đè nén, như được dở nắp cho bung lên.

- Quên thì thủng thẳng sẽ kiếm, làm gì mà sợ hãi dữ vậy, bà Nam Thành cằn rằn.

- Chưa ba à, con thấy ông ấy chưa viết thơ, Quá nói.

- Coi bộ thi sĩ dữ, Hoa bàn. Cầm bút đặt lên giấy, rồi lại nghĩ chuyện khác, quẹt bậy bạ lên đó.

- Sao mày biết là bậy bạ, Hương hỏi, người ta là họa sĩ, chắc người ta gặp hứng nên phải vẽ phác ra liền đó chớ.

- À, ông ấy thế nào?

Cả nhà cười rộ sau câu hỏi của Hồng. Cô bé hôm nay vùi đầu vào bếp mãi đến bữa ăn trưa, nên không rõ bịnh tình của khách ra sao.

- Khen chị dữ lắm đó. Quá vừa nói vừa cười. Nói chị nấu cháo khéo số dách, tặng chị chức vô địch về ngành hỏa đầu quân.

Câu nói đùa của Quá là vị cứu tinh của bốn chị em. Từ đây, họ dám nói đến người đó, một người đã biến thành đối tượng của sự cười đùa của họ, và vì thế, hóa ra vô công phạt.

- Tao vái trời cho chúa nhựt này anh Bằng lên chơi. Hồng nói, để ảnh trả thù dùm tao. Mầy đừng có làm phách.

Gì chớ về môn đùa các cô em họ về vụ đó, thì Bằng là tay có nanh vuốt. Cả bốn cô em đến sợ anh ta, nên Hồng mới dọa thế.

- Biệt cửa sợ đó, Quá thách.

- Ừ, để rồi xem.

Họ vừa ăn cơm xong là trời phủ mây đen ngòm. Quá vội vã đi lấy vải bố để che vách nơi buồng bịnh. Bấy giờ Long đã thiếp ngủ, nên nàng làm việc thật nhẹ rồi rút êm ra ngoài.

° ° °

Trời mưa cho đến ba giờ trưa mới dứt hột. Quá cất đồ len đương đan dở chừng vào bị, rồi bước qua phòng bịnh.

- Ông có lạnh lắm không? Nàng hỏi vì thấy Long đã thức.

- Thưa không, còn trái lại nữa. Mưa đầu mùa mà cô.

- Nhà cửa, vách, lôi thôi quá, tôi cứ lo gió vào nhiều.

- Tôi còn mong cho nó vào thường hơn nữa cô à.

Cô Quá nói " Gió vào nhiều" và ý cô muốn chỉ về lượng. Nhưng Long lại nói " Nó vào thường" Tiếng Nó và tiếng Thường có thể hiểu về sự năng vào của ai đó. Không rõ Long có cố ý nói hai nghĩa hay không, nhưng Quá thì hiểu cả nghĩa đen lẫn nghĩa ngầm của tiếng " thường" ấy.

Nàng bối rối lên và bỗng dưng đâm ra hổ thẹn. Lần đầu tiên cô gái rắn mắc và kỳ khôi ấy mắc cỡ trước một người con trai.

Đã sống nhiều, tuy năm nay chàng mới có hăm bảy tuổi thôi, Long thấy là hiểu ngay. Chàng hối hận lắm khi nhớ ra tiếng Thường của mình quá mờ ớ, quá phân hai, nên cô gái thơ kia mới ngộ nhận như vậy.

Chàng không yêu Quá, cũng không xem được nàng là một cô gái thường ; trong gia đình nầy, người nào, chàng thấy cũng đáng kính nể cả, nên chi chàng không thể để cô bé hiểu lầm mình như vậy mãi.

Chàng cố tìm một lời đính chánh khéo, nhưng tìm hoài mà không ra. Khi người ta quýnh lên, người ta vội vàng và rất dễ sai lầm tai hại. Long nóng nảy muốn phá tan ngộ nhận ngay mà vì bí quá nên nghĩ rằng chàng phải nhấn mạnh về chỗ bé bỏng của cô gái, cho cô ta bị tự ti mặc cảm không còn nghĩ mình được yêu nữa.

- Cô Út à, chàng hỏi, năm nay cô được bao nhiêu tuổi.

Không ai vô lễ đi hỏi tuổi một cô gái, Long nghĩ rằng Quá biết như vậy. Chàng lại kêu cô bằng cô Út để cho cô ta nghe mình còn bé lắm nên mới bị gọi và bị hỏi thế.

Nhưng Quá không hiểu và thấy đó là một bước tiến đến sự thân mật của Long, nên đáp:

- Dạ, em hăm hai.

Cô xưng em, chớ không phải xưng tôi như trước và như các chị của cô nữa.

Long hoảng sợ hết sức. Vô tình chàng đã xui cho Quá hiểu lầm thêm, một sự hiểu lầm có thể gieo tai hại không biết đến đâu mà lường.

May sao, giữa lúc chàng đang khó nghĩ thì Hoa vào, tay cầm đèn tọa đăng thắp dầu hôi. Nàng nói:

- Ba tôi nghĩ thắp đèn măng xông như đêm rồi chắc ông chói mắt. Vả lại ông cần đèn chong sáng đêm, mà măng xong chong sáng đêm lại bất tiện. Vậy xin ông bằng lòng với cây đèn dầu nầy.

- Dạ được, đèn dầu hôi là quí lắm rồi. Tôi có ở nhà quê một lúc, họ không thắp đèn gì hết mới là khổ chớ.

- Nhưng như vầy ông không đọc sách ban đêm được nữa.

- Tôi không dám đọc sách ban đêm đâu cô.

- Sao vậy?

- " TRẠI BỒ TÙNG LINH" mà quí cô cho mượn, đọc ban ngày cũng đã rởn óc rồi, đọc ban đêm, chắc tôi phải la làng.

Cả ba đều cười xòa, rồi hai cô gái lui ra.

° ° °

Thế là một chiếc đò dọc đã ghé bến, trên giòng Thiên lý.

Các cô Thái huyên trang đã tuyệt vọng từ mấy tháng nay, lại càng tuyệt vọng hơn từ hôm xa lộ Saigon – Biên Hòa được khởi công.

Xa lộ ấy sẽ xuyên tạc con đường Thiên lý, đưa sự quan trọng qua hết bên kia, và khúc đường trước nhà sẽ cô quạnh như một con đường làng.

Nhưng người trai mong đợi đã đến trước ngay khúc đường của họ bị mồ côi, đến trong một trường hợp kỳ dị, gần như họ ước trong mơ.

Hôm đầu các cô bị xúc động mạnh trước tai nạn nên chỉ nhớ đến sự ghê gớm của vụ lật xe thôi. Bây giờ ác mộng đã qua, các cô lắng nghe tình cảm mình xem nó thế nào khi giấc mơ hão hằng ngày đã được thực hiện.

Cô Hương vỡ mộng ngay từ lúc cô săn sóc lần đầu cho người khách trẻ tuổi. Không, cô không còn son trẻ nữa để có thể bị được lôi cuốn trong những cuộc phiêu lưu tình ái hay tình cảm nào. Người mong đợi còn trẻ, dường như là trẻ hơn cô, khó lòng mà bảo yêu cô được, cô biết thế.

Cô Hồng tuy mong gặp lại người tình cũ, chớ không phải mong hão một tao nhơn mặc khách nào, nhưng vậy, cô vẫn nghe lòng xao xuyến khi người nầy đến.

Y đến, rồi y lại thố lộ niềm riêng, nào là bị tình phụ ..v..v.. khiến cho Hồng như bị y nắm con dao đang cặm trong tim cô mà lay động. Cô nghe niềm đau cũ đang tạm êm dịu bỗng thức dậy mà hành hạ cô.

Tuy nhiên cô không ân hận đã đón tiếp người khách bất ngờ ấy. Đau khổ dầu sao cũng vẫn dễ chịu hơn là cái trống rỗng của những ngày tháng bằng phẳng, không thấy tăm dạng hy vọng nào cả.

Cô Hoa thường được người ta khen là gái có bản lãnh nên cô hay lập dị để tỏ ra ta đây quả thật có bản lãnh.

Vụ nầy là một đầu đề cho cô đùa. Cô bảo đó là một cuốn tiểu thuyết mà kết cuộc sẽ không hay ho gì đâu. Đứa nào dại, nhảy vô làm nhơn vật cho tiểu thuyết ấy, sẽ khổ cho mà xem.

Cô chế nhạo Long là một thanh niên nhiễm tiểu thuyết, làm bộ lãng mạn để thơ mộng hóa mọi việc, nói thì châu mày, làm thinh cũng châu mày, luôn luôn ra vẻ nghĩ ngợi đâu đâu.

Tóm lại cô làm như ta đây không mảy may bị chuyện ấy làm xúc động, và ta sẽ mất uy tín đi, nếu ta để tâm đến một chàng thanh niên mới đến trong đời ta.

Cô Quá, trái lại nghe lòng xao xuyến lạ kỳ. Cô gái nầy, lúc còn ở thành, chưa biết yêu. Cô chỉ mới bắt đầu bâng khuâng từ khi dọn về Thái huyên trang thôi, bâng khuâng trước những đám mây chiều, trước trận bay của trái sao, trái dầu, trướ giọt tranh xoi cát bên thềm hay đánh nhạc lên một cái chén bể vứt ngoài sân.

Người khách đến giữa lúc tình yêu của cô mới lố dạng, còn đi bơ vơ như một con thuyền không bến. Có phải đây là bến trong hay không, con thuyền tự hỏi, rồi ngập ngừng muốn cặm sào.

Bà lang băm Hương nhờ tổ đãi hay sao không rõ mà qua ngày thứ nhì, con bịnh đã ngồi dậy được một mình.

Sáng hôm ấy Long giựt mình thức dậy khi nghe con gà trống tơ ở nhà gáy lên. Chàng buồn cười lắm vì cái giọng bể như giọng con trai mười bảy của nó, muốn cố gắng cho thanh, cho oai, nhưng càng cố càng nghe khàn khàn và vụng về. Vui vẻ trong lòng, Long quên rằng mình đau ốm. Chàng ngồi dậy như không bị trặc chơn bao giờ cả, và lạ quá, ngồi được như thường, không còn nghe đau đớn nữa.

Ngồi xong, người họa sĩ trẻ tuổi nầy sực nhớ lại mọi việc và mừng rỡ vô cùng. Có trặc chưn gãy giò mới biết đi đứng được là sướng. Suốt ngày hôm qua, Long nghe bực bội vô cùng. Chàng nghe quanh chàng người ta sống, và chàng thèm sống biết bao! Cái ánh nắng mà ngày thường chàng xem như không có, nay sao mà quyến rũ lạ thường. Ngoài kia có lá rụng, có chuồn chuồn bay, có chó chạy, thế mà chàng phải nằm ì ở đây, không cục cựa được mà cũng chẳng nhìn những con vật ấy cục cựa được thì có khổ hay không?

Bây giờ thì sướng rồi đấy nhé! Chàng thò chơn xuống đất để tìm guốc dép, nhưng chạm phải đất lạnh teo.

- À!

Long à một tiếng dài rồi nhớ thêm ra là đêm ấy mình đi giầy. Chắc chủ nhà cất giầy mình đâu đó, mà không cho mượn guốc dép gì cả, vì không ai tiên đoán được hôm nay mình khỏi bịnh.

Long chấm những ngón chơn của chàng lên nền đất nện láng, cho nó làm quen với cái lạnh.

Giây lâu, liệu chừng cỡ bước xuống hẳn chắc không nghe ghê chơn nữa, chàng hạ hết hai bàn chơn xuống. Chàng vừa chống chơn để cất mình lên khỏi mặt đi văng thì nghe đau như ai bẻ gãy xương chàng.

Long thả rơi mình trở xuống đi văng, cắn răng mà chịu, giây lát mới nghe bớt đau. Chàng lẩm bẩm:

- Chưa được!Chưa được! Nhưng cũng đỡ khổ, có thể ngồi mà ăn uống.

Long cử động thử hai chơn thì không nghe gì nữa cả. Chàng đập hai bàn chơn lại với nhau để phủi bụi rồi rút chơn lên đi văng, ngồi xếp bằng lại.

Phát động cử chỉ ấy, Long buồn cười hết sức nhớ lại từ ngữ " Rửa chân cạn" của nông dân, và thấy lối nói của họ bóng bẩy một cách linh động.

Long ngồi nghe gà gáy rán những chập cuối cùng, nghe xe lửa hú đằng xa, và nghe tiếng xe bò lạch cạch, lụp cụp trên đường nhựa.

Một lát sau, những chuyến xe đò đầu tiên trong ngày chạy ngang qua, nhắc lại lần nữa tai nạn của chàng.

Long bắt đầu băn khoăn. Ngày hôm qua chàng phải nằm luôn, để cho người ta dâng cơm và nước thì còn coi được. Hôm nay đã ngồi dậy được nhưng vì chưa thể đi đứng nên phải ngồi mà ngó họ phục dịch mình như săn sóc đứa bé ba tháng, nó sẽ khó chịu cho mình biết bao!

Nghĩ tới đó, Long nằm xuống và quyết định giả đò chưa đỡ bớt để khỏi chịu cái ái ngại vừa thoáng thấy.

Ngày hôm đó những gì xảy ra hôm trước vẫn diễn lại y hệt: cà phê sáng, đánh dầu, thoa bóp, báo sáng, cơm trưa, nói chuyện với vài người nhà..v..v..

Long ngạc nhiên lắm mà không thấy bóng cô Hồng. Chàng nghe nói rằng hôm qua tới phiên cô ấy làm bếp . Nghĩa là hôm nay tới phiên người khác. Cớ sao cô ta không vào đây.

Hôm nay chỉ có hai người săn sóc chàng: bà lang băm, lẽ cố nhiên vì không ai đủ khả năng thay thế cho bà, và cô Quá bưng cơm bưng nước vào.

Cô Hoa có lẽ đã tới phiên làm bếp nên không thấy dạng.

Muốn gặp mặt lại người đã gây tiếng sét trong lòng chàng, Long định hỏi tin cô ấy mà không dám. Chàng sốt ruột lắm không phải vì ngỡ cô ấy đau ốm hay bị tai nạn gì, mà vì chàng cho rằng cô ta thờ ơ với chàng nên không buồn đến. Chàng sốt ruột muốn gặp mặt cô ta, nói qua nói lại vài lời để đoán ý nghĩ của cô.

Ngoài cái nôn nao, Long lại thấy thất vọng như một đứa bé được nuông chiều, cha me bận một tí, quên cậu một tí là cậu nũng nịu ngay. Hôm qua người ta ra vào tấp nập, chàng ngại lắm.Hôm nay người ta ra vào vừa phải chàng lại nghe tủi thân. Một con bịnh thì hai người săn sóc là đủ lắm rồi, còn đòi hỏi gì thêm? Thế mà...

Mãi cho đến xế chiều, Hương vào thoa thuốc lần thứ nhì, Long mới dám đánh bạo hỏi:

- Thưa cô hôm nay ai làm bếp?

- Em Hoa tôi.

- Hèn chi tôi ăn nghe khác.

- Khác làm sao được, Hương cười mà cãi lại như vậy. Hôm qua ông chỉ ăn cháo. Bữa cơm hôm nay, cho dẫu ai nấu, ông cũng không thể nghe khác.

Long giựt mình. Thì ra khi con người ta giả dối thì con người ta ló đuôi cùng khắp thân thể, không giấu được, mặc dầu khéo léo bao nhiêu. Nhưng chàng cũng cãi bướng.

- Nghe thấy được chớ. Bằng cớ là tôi đã nghe thấy.

Hương tánh thật thà, không nghi kỵ nên bỏ qua rồi hỏi:

- Thế em Hoa tôi nấu có khéo hay không ông?

- Khéo lắm, mỗi người một vẻ, nhưng ai cũng có đặc điểm riêng. Tôi chỉ ăn được món ăn của mẹ tôi nấu thôi, chị bếp ở nhà tôi chỉ được lặt rau, rửa chén là cùng. Quí cô là những người thứ nhứt, ngoài mẹ tôi, nấu ăn tôi ăn thấy ngon.

- Ông có khen quá lời hay không?

- Không, thật đó... à cô Hồng hôm nay chắc rảnh?

- Dạ nó rảnh... nghĩa là nó khỏi làm bếp một ngày, nhưng cũng phải làm công việc khác.

- Nhà nhiều công việc lắm sao cô?

- Không nhiều, cũng chẳng ít: cho heo, cho gà ăn, hái rau bán chợ, săn sóc cây trồng v. v..

- Nhưng cô Út vẫn vào đây được?

Ý Long muốn hỏi : " Bận thì ai cũng bận cả, sao người lại vào được, người thì không".

Nhưng chàng không dám nói rõ quá, thành ra Hương không hiểu, nên đáp không vừa ý chàng:

- Ấy nó vào để đem cơm, đem nước cho ông.

- Mai nầy chắc tới phiên cô Út làm bếp.

- Dạ mai tới phiên nó.

Long đoán ngày mai cô Hồng sẽ đảm nhiệm phận sự đem cơm nước vào, nên bỗng vui rộn lên. Chàng nói để che lấp nỗi vui quá trớn có thể lộ ra trên gương mặt chàng!

- Nhà nầy thật là trật tự. Làm việc gì cũng theo thứ tự từ trên xuống, hay từ dưới lên.

- Ấy, như vậy cho dễ nhớ là tới phiên ai, khỏi phải ghi ra giấy. Tránh được cải chối lôi thôi.

- Kỷ luật lắm!

- Ba tôi bày ra những kỷ luật đó đa. Mới xem thì thấy quá nề nếp, quá khô khan nhưng hay lắm.

- Phải, hay lắm.

° ° °

Hôm sau, cô Quá đi chợ chưa về, heo vừa thôi hét vì vừa được cho ăn, thì nhà có khách.

Người khách lạ hoắc thế mà cả Thái huyên trang đều biết là ai ngay từ khi người ấy mới bước qua cửa ngõ.

Ông Nam Thành đã giao thơ cho một anh lơ xe lô ca xông nhờ đem tận nhà, nên bà ấy mới hay tin sớm thế.

Bà khách vào trạc tuổi bà Nam Thành, không mập quá như bà, ăn mặc sang hơn, dáng điệu cũng rất sang.

Bà dòm bảng, thấy ba chữ Thái huyên trang rồi mới vào sân.

Trong khi bà Nam Thành chạy ra đón khách, thì ông giữ con chó lại, cô Hồng thì bước ra sau ngăn con trích kẻo nó làm xằng.

Hai bà nhìn nhau, chào nhau rồi bà Nam Thành tươi cười hỏi:

- Có phải bà là bà phủ...

Không để chủ nhà phải hỏi hết câu, bà Phủ Ngãi đáp:

- Thưa phải. Còn bà là bà chủ Thái huyên trang?

- Thưa phải. Mời bà vô nhà.

Khách tướng mạo oai vệ nhưng hơi bối rối trong lời nói, vì bà ta muốn nói hết nhiều thứ một lượt:

- Trời ơi, được tin, tôi điếng hồn ra. Tôi đội ơn ông bà hết sức đã cứu con tôi.

- Hề gì chuyện nhỏ ấy, thưa bà...

- ... rồi lại chịu cực khổ mà săn sóc nó...

- Không nhọc lắm đâu, thưa bà!

- ... nó đã đỡ chưa, thưa bà?

- Đỡ nhiều lắm.

- Thương tích làm sao, bà?

- Không bị thương tích nào hết, chỉ trặc chơn thôi.

- Hú vía, đó là nhờ hồng phước ông bà để lại cho xe lật như vậy mà chỉ trặc chơn thôi thì thế gian hi hữu rồi.

Họ đã tới trong nhà. Ông Nam Thành bước ra thềm chào khách rồi mời khách vào. Cô Hoa rút xuống bếp để lo trà nước.

Bà khách vừa ngồi, đã nói lại những gì vừa nói với bà chủ nhà khi nãy. Ông Nam Thành cũng cãi là không có gì, chuyện nhỏ mọn ấy. Thấy bà khách hơi sốt ruột, chủ nhơn Thái huyên trang hiểu ý, nên nói:

- Chắc bà nóng biết bịnh tình thầy ấy lắm. Xin mời bà bước sang bên nầy.

Bà phủ mừng quýnh lên nhưng cô Hoa đã bưng trà ra, và bà Nam Thành mời nước. Để được đúng phép lịch sự, bà phủ nén lòng ngồi nán lại mà dùng trà. Bà hỏi:

- Thưa ông bà, cô em đây là con của ông bà?

- Thưa phải, nó là đứa thứ tư. Còn ba đứa nữa.

Bà phủ hớp nước nóng vội vàng khiến ông Nam Thành cũng sốt ruột đứng lên nói với vợ:

- Tôi với bà đưa bà phủ qua bên ấy nào!

Cả ba cùng đứng lên. Ông Nam Thành đi trước dẫn đường.

- Bà cụ đã lên đây, thầy!

Ông chủ nhà mới bước qua cửa là đã nói to lên như vậy.

- Thưa ông, tôi nghe biết rõ rồi, tôi mừng quá.

Bấy giờ cô Hương săn sóc người bịnh cũng vừa xong, Bà phủ bước đến và được nghe giới thiệu: con thứ hai của tôi đó, bà Nam Thành nói rồi nhìn con mà rằng: " Bà phủ, thân mẫu của thầy đây".

Hương chào bà phủ rồi rút lui. Bà nầy chạy lại con, ôm đầu nó như nó còn bé lắm, rồi hai mẹ con khóc với nhau một hơi. Đoạn bà hỏi:

- Bây giờ con nghe trong mình làm sao?

- Không có sao hết má à?

- Thật hay không, con đừng có dại mà giấu. Ấy thưa ông bà, thuở bé nó đi học, bị đòn lằn ngang, lằn dọc mà nó giấu tôi. Ngày nào tôi cũng phải khám xét cả.

Ông bà Nam Thành bật cười khi thấy bà phủ xem con cứ còn bé như trẻ lên mười. Long cũng cười ngất.

Có tiếng người xôn xao ngoài trước rồi cô Hoa bước vào thưa rằng người nhà bà phủ đã đem đồ từ ngoài xe vào. Bà phủ như sực nhớ nói:

- Xin phép ông bà, cho nó bước vào đây một lát, tôi có đem lên vài thứ cần dùng.

- Được, xin bà cứ bảo người nhà tự tiện.

Bà phủ đứng nơi cửa, ra dấu cho chị người nhà mang vào nào va ly, nào mền gối, nào giỏ đựng những ve hũ gì lu bù thứ và một gói sách thật bự.

- Để cho mẹ con nói chuyện với nhau tự do, ông bà Nam Thành kín đáo bước trở ra buồng khách. Nhưng bà phủ cũng lót tót theo họ.

Trên bàn giữa nhà đã đặt nhiều gói đồ khiến ông bà Nam Thành chưng hửng. Bà phủ lại bàn, nhìn vợ chồng chủ nhơn Thái huyên trang rồi trịnh trọng nói:

- Thưa ông bà, cái ơn của ông bà, chúng tôi chỉ biết ghi vào lòng chớ không dám tính đến chuyện đền đáp bằng thứ gì được hết.

Nhưng hôm nay tôi đến thăm ông bà lần đầu, xin có chút quà mọn ra mắt, gọi là làm quen, mong ông bà không từ chối để ông bà với tôi kết nghĩa quen thuộc lâu dài.

Bà phủ nói văn hoa, và dài dòng, nhưng bà nói trôi chảy như đã quen nói như thế thường rồi.

Bà Nam Thành lau qua mép trầu rồi đáp:

- Theo phép lịch sự thì vợ chồng tôi phải nhận quà quí báu của bà, không thể từ được. Nhưng phải chi bà mang lên ít thôi, gọi là tượng trưng thôi, thì vợ chồng tôi đỡ ngại biết bao.

- Thì ít đó chớ, thưa bà: chỉ có vài hộp bánh thôi với lại vài chai rượu.

Ông Nam Thành xin mở các gói ra liền. Gói đầu là sáu hộp bánh Pháp hiệu L.U, gói thứ nhì là bốn chai sâm banh hiệu MUM, gói thứ ba là khô gộc, toàn là xa xỉ phẩm mắc tiền không mà thôi.

- Nhiều quá! Ông Nam Thành nói và cười hiền lành.

- Chỉ có chút đỉnh thôi, để ông bà dùng lấy thảo đó mà.

Bà Phủ tặng quà xong, xin phép vào trong.

Vì không dè khách lên sớm như vậy nên bà Nam Thành không có chuẩn bị cơm khách. Cô Quá đi chợ về, bà soát giỏ lại thì chẳng có gì để dọn lên coi được. Bà hối các cô lập thế ví gà, bắt vịt để làm một bữa cơm thịnh soạn đãi khách.

Nãy giờ Long mừng quá, đã ngồi dậy, không giả đò nữa. Chàng bước xuống đất đi thử, vẫn còn nghe đau, nhưng rán chịu được.

Chàng lần vách mà ra ngoài, nhưng mới chập chững ra tới cửa thì bà phủ cũng vừa bước vô.

Bà mẹ nầy la hoảng lên khiến cả nhà sợ hãi, chạy tới đó cả. Cả Thái huyên trang đều mừng rỡ, mạnh ai nấy nói.

Các cô con gái trở nên e dè từ khi có mặt bà phủ, cũng quên khép nép, nói tía lia, cô Quá tay đầy vảy cà, chạy đi rút cây chữ T còn mới, cất ở góc phòng, rồi trao cho Long mà rằng:

- Ông trở đầu chữ T lên, để dưới nách mà đi thì khỏi vịn vách nữa.

- Như ăn mày xách bị ấy à? Long cười và cả nhà cùng cười hoạ theo.

Long cảm động nâng dụng cụ kỳ lạ ấy lên mà xem. Có lẽ đây là một cái cân dùng để đẩy chiếc bao bố lau nhà, mà gia đình vừa mua xong thì phải dọn lên đây.

Ở đây nền nhà không có lót gạch, thành ra món ấy chưa được dùng lần nào, lại hoá vô dụng.

Chàng kẹp đầu chữ T vào nách và lần lần bước ra ngoài, cả nhà hồi hộp bước theo như để theo dõi những bước đầu của một đứa con trong gia đình.

Hồi hộp hơn hết là bà phủ. Bà lo sợ nhìn con chập chững bước, cảm động hồi tưởng lại ngày xa xưa kia mà bà đã sung sướng kèm sát một bên cậu bé mới tập đi.

Họ đã ra tới ngoài. Ôi, đời đẹp làm sao! Long nghe như mình vừa sống lại, đứng nhìn hết căn phòng đến sân vườn, rồi con lộ trước nhà, rồi cánh đồng bên kia lộ.

Cả nhà như kính nể nỗi vui thầm lặng của con bịnh vừa hơi khỏi, nên cũng đứng sau đó mà làm thinh.

Long thấy chiếc xe của mình nằm ngửa thì buồn cười lắm, day qua nói với ông Nam Thành:

- Xe lật như vậy, mà tôi không chết thì chẳng hiểu tại sao.

- Đừng có nói dại không nên, bà phủ rầy con.

Ngoài đường, ngay cửa ngõ, đang đậu một chiếc xe trắc xông giống hệt chiếc đang nằm ụ trong sân.

- Nhà sắm tới hai chiếc xe lận sao bà? Bà Nam Thành hỏi.

- Dạ không, xe tôi dùng lên đây bữa nay là xe của chú nó. Tôi không đi đâu cả, nên không sắm xe làm gì. Chiếc xe lật là xe riêng của nó.

Họ vừa nói tới đó thì xe hãng bảo kê lên tới. Long đã viết hai bức thơ, một cho mẹ và một cho hãng bảo hiểm.

Nhân viên hãng vào nhà chào mọi người rồi hỏi thăm Long mọi trường hợp xảy ra tai nạn. Xong đâu đấy, họ ra để lật xe lại mà kéo về.

Các cô con gái đã tập hợp hết ở nhà dưới để làm cơm. Long xin phép ngồi trên chiếc ghế ở góc phòng.

Bà Nam Thành nói với bà phủ:

- Không mấy thuở bà lên, vợ chồng tôi mời quyết bà ở lại dùng với vợ chồng tôi một bữa cơm trưa lấy thảo với lại để mừng cho thầy đây qua khỏi được cơn nguy.

- Phải, hôm nay là ngày vui mừng, xin bà đừng bỏ qua, ông Nam Thành nài nỉ thêm.

Bà phủ cười nói:

- Đã chịu ơn nặng của ông bà, mà bây giờ còn làm rộn ông bà thêm thì là không biết điều lắm. Nhưng bà thật tình quá, tôi từ chối càng lỗi thêm. Vậy xin làm phiền ông bà bữa cơm khách nầy nữa.

- Không phiền rộn gì đâu, bà đừng ngại. Bà dùng cơm ở đây là làm vinh dự cho vợ chồng tôi đó.

Họ làm thinh giây lát vì chủ nhà không biết nói gì thêm để nuôi nấng câu chuyện. Bà phủ nhìn con rồi day qua vợ chồng ông Nam Thành mà rằng:

- Tôi xin ông bà một điều là đừng kêu thằng nhỏ bằng thầy nữa. Cháu nó chỉ đáng con cháu ông bà thôi. Huống chi nay nó đã mang ơn cứu sống của ông bà thì ông bà càng có quyền xem nó như con cháu.

Tôi thì nghĩ như vậy, mà không biết sự xưng hô thân mật có làm ông bà khó chịu hay không. Cái đó xin tuỳ ở ông bà. Nhưng nếu ông bà dễ dãi cho thì cũng nên cho phép nó xưng hô khác đi cho ra vẻ thân hơn.

Theo người miền Bắc, đâu ra đó, thì nó phải kêu ông, bà bằng cụ mới đúng cho. Ta không quen dùng tiếng cụ, kêu ông bà thì kém lễ độ. Thôi thì kêu như người thân nghĩ có hơn không?

Ông Nam Thành cười ra tiếng:

- Hổm này tôi cũng nghĩ như vậy. Nhưng chưa có dịp nói ra, vả lại không biết tánh ý của... của...

- Ông cứ kêu nó bằng cháu đi.

- ... của cháu đây ra làm sao. Nay bà dạy như vậy, vợ chồng tôi thấy rất hợp lý.

Long đứng lên thưa:

- Thưa hai bác, nếu hai bác cho phép cháu xưng hô thân mật, cháu đội ơn hai bác lắm.

- Ừ thân mật thì tốt hơn.

° ° °

Hai mâm cơm dọn ra trên chiếc bàn dài, mỗi mâm bốn người ăn.

Anh tài xế và chị người nhà nài nỉ xin phần đem ra xe ăn, nói là để giữ xe. Thật ra họ tinh khôn, biết nhà không khá giả, ăn trong nầy báo người nhà phải dọn một chiếu dưới nữa thì khổ cho người ta.

Vợ chồng ông chủ Thái huyên trang, bà Phủ và Long ngồi mâm đầu ngoài. Bốn cô con gái ngồi mâm đầu trong.

Bà phủ có dịp quan sát từng cô gái một. Bà có cảm tình ngay đối với các cô vì bà thấy đó là những cô gái hiền lương con nhà có giáo dục. Chỉ có thế thôi, bà không nghe gì khác hơn nữa.

Bà hỏi bà Nam Thành:

- Thưa bà, các cô đây, đã cô nào có đôi bạn chưa bà?

- Xin bà cứ kêu chúng bằng cháu. Có qua có lại mà! Thưa chưa, đứa nào cũng còn ở với tôi hết.

Không hỏi, ra lẽ vô tình mà hỏi lỡ rồi, biết được sự thật, bà phủ ngại quá. Bà lo chủ nhà khó chịu vì sự muộn chồng của họ.

Nhưng ông bà Nam Thành vẫn tự nhiên như thường. Các cô gái Thái huyên trang cũng vẫn bình thản ngồi ăn. Họ không hề bị tự ti mặc cảm vì tình trạng của họ.

- Món gà xào măng mạnh tông nầy khéo quá, bà phủ khen.

Rồi bà thêm:

- Hễ khéo thì làm gì cũng khéo. Mà không cần làm gi rắc rối, nội cái món nước mắm tương ớt đủ tỏ tài các cháu rồi đó.

- Thưa má, Long nói, từ thuở giờ con chỉ ăn được các món ăn do má làm. Nay con lại ăn thấy ngon món ăn của bốn cô đây.

- Tài chúng nó xoàng thôi.( Bà Nam Thành đỡ cho con gái khỏi bối rối trước mấy lời khen tặng trên đây mà bà nhận ra rằng thật ra không phải là quá đáng). Chẳng qua là bà và cháu đây lạ miệng nên ăn nghe ngon đó thôi. Tôi cũng thế, ở nhà sao mà ăn khó khăn quá, mà hễ tới đâu là ăn quên thôi. Còn cậu Long đây thì ăn lại sức đó mà!

Trong khi người lớn nói chuyện khách sáo với nhau Long duyệt lại bốn người bạn gái mới, so sánh dung nhan của họ và nhận ra rằng những cảm giác buổi đầu của chàng không sai. Hồng đẹp nhứt, kế đến Hoa, Hương thì già rồi còn Quá thì lại trẻ con quá.

- Nếu hôm nay tôi không ngồi dậy được thì cô nào cho tôi ăn cơm? Chàng cười hỏi một cách cố thờ ơ nhưng rất nóng đợi câu trả lời, vì chàng muốn thử xem sự đoán của chàng có đúng hay không.

- Tôi đó, ông à, cô Hồng đáp.

Quả chàng đoán không sai. Bà Nam Thành nghe lối xưng hô của con, nói với vào bàn trong:

- Các con kêu anh bằng anh, và xưng làm em. Ba má đã thoả thuận với... với... bác đây rồi.

Long tiếc lắm. Chàng mong đợi phiên Hồng. Nhưng đến cái phiên ấy, chàng đã phải ngồi dậy. Từ đây đến ngày về, sẽ phải ăn cơm ở đây hoài, không còn nói chuyện tay đôi với Hồng được nữa.

Không tìm được gì thêm về vấn đề cho ăn cơm, Long bước đột ngột sang chuyện khác.

- Chắc các cô thích xi nê lắm? Trên bàn tôi có đến hai tuần báo về chiếu bóng và ba tập san về chuyện phim.

Tôi có máy chiếu phim 16 ly, để rồi tôi cho mang lên đây, cả phim nữa, để chiếu cho các cô xem đỡ buồn, ở đây chắc là đi xi nê bất tiện lắm.

- Nhưng lấy điện ở đâu ra, anh? Quá, cô gái nghiền xi nê, lo lắng hỏi điều đó.

- Tôi làm ra điện được.

- Được thật à, anh?

- Nghĩa là phải có máy móc, nhưng chỉ giản tiện thôi.

Cô Hương nghĩ ngay đến đám học trò của các cô nên nói:

- Trẻ xóm nầy sẽ mừng biết bao nhiêu. Phần đông chưa biết chiếu bóng là gì hết.

- Sẽ có phim tuồng tích cho các cô, phim diễu và phim tài liệu cho trẻ nhỏ.

Khi bữa ăn đã xong, bà phủ vừa uống trà vừa nói với con:

- Nay con đã rán dậy được, má tự hỏi con có nên tiếp tục lạm dụng lòng tốt của ông bà Thái huyên trang và các cháu đây không? Con nghĩ sao?

Long chưa kịp đáp thì ông Nam Thành đã phản đối:

- Xin bà chớ vội vàng quá. Anh Long coi vậy mà còn yếu, tuy biết về cũng chẳng sao, nhưng chuyện đi đứng mệt nhọc quá sớm nầy sẽ làm chậm trễ sự bình phục của anh ấy đi.

Ông Nam Thành dùng tiếng "anh" lịch sự của miền Bắc để gọi Long, vì chính ông cũng chưa quen gọi anh hoạ sĩ mắc nạn nầy bằng cháu.

Bà Nam Thành cũng thêm:

- Ai cũng nói xương không gãy. Không gãy mà nó lọi. Nay nó vừa đỡ bớt, bắt nó làm việc sớm quá, biết nó lọi nữa hay không, thưa bà?

Long nãy giờ có dáng suy nghĩ nhiều, thưa:

- Con nghĩ đã trót làm phiền hai bác và các cô đây, thì dẫu cho bây giờ có đi ngay thì cũng đã quấy rầy Thái huyên trang nhiều lắm rồi.

Thôi thì đã mang ơn, cứ mang ơn, nếu hai bác đây còn tiếp tục chịu phiền bực nữa được. Mà con tin hai bác và các cô sẵn lòng giúp con thêm. Thưa má, chơn con đã đỡ nhiều, nhưng con cần nghỉ ngơi. Về dưới, nghĩ không bằng ở đây, mà đi nơi khác trong lúc còn yếu thì bất tiện lắm.

Bà phủ nói với chủ nhà:

- Riêng tôi, tôi thật ngại lắm. Tiếp một người khách thường trong một vài hôm, đã nhọc lắm rồi, còn tiếp một con bịnh trong một thời gian không nhứt định thì sẽ khổ cho ông bà biết bao.

- Vợ chồng tôi đã thật tình mà nói là không hề gì. Xin bà cứ tin như thế đi.

- Tôi xin tin như vậy. Thôi tôi cũng chiều con mà để nó làm phiền ông bà thêm một lần nữa. Tôi không biết điều lắm đó. Nhưng...

- Bà dè dặt quá. Vợ chồng tôi không có bổn phận phải giữ anh ấy lại đây lâu thêm, mà chúng tôi vẫn giữ là vì thật tình muốn giữ đó, thưa bà.

Bà Phủ về Saigon hôm thứ sáu. Sáng chúa nhật thì Bằng lên chơi thật sớm với ba người bạn của anh, một gái hai trai.

Mỉa mai thật! Trước kia, người ta đợi khách mãi mà chẳng có ma nào đến. Bây giờ người ta đang có khách quí, đang bận rộn vì ông khách quí đó thì nọ kéo nhau cả bầy, cả lũ lên đây.

Cả ba người bạn của Bằng hôm nay đều lạ hoắc đối với các cô. Bằng giới thiệu:

- Chị Thu Ba, anh Tế, anh Sang.

Ba cái tên ấy họ cũng chưa nghe bao giờ.

- Bạn anh là bạn tôi, bốn chị em Thái-huyên trang đồng nói và cũng tiếp đón niềm nở họ, đúng điệu bạn trẻ với nhau.

- Có gì lạ anh Bằng? Quá hỏi.

- Chỉ có mỗi việc lạ thôi là chị Xuyến được chọn đóng phim.

- Ồ thích quá!

- Nhưng chị ấy lại không được đóng phim.

- Sao lạ vậy?

- Vì vị hôn phu của chị là anh Thịnh gởi tối hậu thơ cho chỉ nói hễ chỉ mà đóng phim thì ảnh từ hôn ngay.

- Vậy rồi chỉ chiu thua sao? Chúa ngục!

- Nếu cô ở vào địa vị của chị Xuyến?

- Thì em chọn một cái một: Đóng phim.

Bằng cười chế nhạo Quá. Hai người bạn trai của anh cũng cười bằng giọng ấy. Nhưng cô Thu Ba lại về phe với các cô gái Thái-huyên trang và hỏi:

- Tại sao các anh lại cười?

- Tại chúng tôi vui.

- Tại sao các anh lại vui?

- Vì thấy phụ nữ cương quyết lắm, say mê nghệ thuật lắm. Các cô bỏ hai món lên mâm cân, rồi thì cái món "anh chồng" thấy nhẹ hều như tim bấc.

- Đó là tại anh chồng ấy tồi.

- Nếu không cho vợ đóng phim là tồi thì trong xã hội Việt Nam có rất nhiều đấng nam nhi tồi lắm.

- Trong đó có cả anh, Hoa nói.

- Thôi chấm dứt chuyện Saigon. Ở đây có gì lạ, Bằng hỏi.

Cả bốn chị em Thái-huyên trang đều nhìn nhau mà cười, khiến Bằng đoán được có chuyện gì đây. Chàng hỏi:

- Tôi đọc thơ cô Hoa, nghe tên hai người: anh Xôn và cậu công tử bi-da-ma thường được nhắc đến luôn. Cậu công tử ấy đi coi mắt cô Quá chắc?

Hoa vỗ tay khen:

- Hay! Anh là thầy bói ở núi nào về vậy, mà đoán việc như thần?

Tế nói:

- Chúng tôi muốn xem cho biết cái cần vọt thế nào, anh Bằng đưa chúng tôi đi ngay kẻo nắng.

- Nhỏ em dữ! Muốn xem thì đi lấy. Lại phải dắt đi nữa? Đó, rừng cần vọt mọc lên phía sau xóm trong đó.

Quá đề nghị sốt sắng:

- Chị và hai anh để tôi đưa đi cho.

Bằng phản đối:

- Ba đứa nầy thì cô khỏi phải đưa. Chúng nó tự xưng là thổ công ở mọi nơi đó mà.

Ba người bạn Saigon cười hì hì rồi dắt nhau đi vào xóm trong.

Khi họ đã đi xa, Hoa nói với Bằng:

- Có chuyện là nầy: một anh chàng lật xe trước sân rồi con Quá nó ra tay nghĩa hiệp đem vào nhà, biến nhà thành nhà thương, rồi chị Hương ra tay lang băm săn sóc mấy hôm nay.

Bằng ngạc nhiên hỏi:

- Thật à?

- Thì anh cứ vào mà xem. Hắn nằm trại số 1, buồng thượng hạng, giường cũng số 1.

- Xí, bộ chỉ có một mình em đem hắn vào nhà à? Cô Quá cãi.

- Nhưng chỉ có một mình mầy là rối lên, và tận tâm săn sóc hắn thôi.

- Chưa chắc.

Bằng trừng các cô em bằng đôi mắt trách cứ rồi nói:

- Các cô lãng mạn vừa vừa chứ. Bây giờ đến lượm xác bất kỳ anh tài xế chạy ẩu nào để nuôi trong nhà thì…

- Không, hắn không phải là tài xế…

- Nhưng hắn lái xe, thì cũng thế…

- Hắn, người đàng hoàng lắm…

- Đâm xe vào lề đường không phải là một cái giấy chứng chỉ tốt đâu các cô em à.

- Đứng đắn lắm mà. Hắn tên là Long, họa sĩ Long, anh có quen hay không?

- Chưa biết, phải nhìn mặt mới rõ. Tôi quen cả lô người tên là Long.

- Vậy anh vô đó xem.

- Ta đi nào! Ưng ai hắn không phải là họa sĩ giả cho tôi khỏi thất vọng.

- Xí, nếu muốn làm oai, người ta xưng sĩ quan, đốc-tờ chứ ai lại xưng là họa sĩ làm gì.

- Biết đâu? Họa sĩ nghe nên thơ hơn. Các cô gái lãng mạn như cô thì phục họa sĩ hơn đốc-tờ.

- Xuỵt, đừng nói nữa, hắn nghe đó!

Họ vào tới nhà. Cô Quá đi trước rồi theo sau cô, Bằng và Hoa, Hương và Hồng đã ra sau bếp để lo bữa cơm cho khách.

Long đang đọc báo tuần, nghe động, ngước lên. Hai người đàn ông gặp nhau và cùng một lượt cả hai đều đưa tay ra, như quen biết đã từ lâu.

- Hai anh đã quen nhau rồi đó chớ. Hoa hỏi.

- Quen mặt. Bằng cười và đáp như vậy.

- Tôi cũng quen mặt anh bạn đây nhiều lắm. Ta đã gặp nhau ở đâu?

- Có lẽ khắp mọi nơi nào mà tuổi trẻ ưa tới lui. Tôi là Bằng, anh họ của các cô đây.

- Tôi là Long, và tiểu sử tôi, đoạn sau, chắc các cô đã kể cho anh nghe rồi.

- Đoạn trước chắc hay hơn nhiều? Bằng hỏi đùa.

Cả bốn đều cười xòa rồi Long cãi:

- Thường thường các nhà văn hễ bí lắm thì mới cho nhân vật bị đụng xe. Bí tức là đoạn trước không lối thoát và vì thế, không hay. Đụng xe xong mà không chết, thì câu chuyện sẽ kéo dài bằng nhiều tác động ngộ nghĩnh được mới hay.

Bằng vừa la lên, vừa vỗ trán mà hỏi:

- Có phải anh đã triển lãm tranh ở hẻm Eden năm kia đó không?

- Chính tôi đó.

- Thế thì đoạn trước hay lắm và cũng khá lành mạnh. Anh Song đã đưa tôi đi xem triển lãm và đã nói nhiều về anh. Thôi, anh nghỉ, ta sẽ nói chuyện nhiều hơn.

Bằng là người yên lòng nhứt. Anh cứ lo các cô em họ của anh nuôi phải một tên phiêu lưu.

° ° °

Thế nào anh Bằng, cô Quá sốt ruột hỏi, khi ra tới ngoài.

- Người đàng hoàng, có thể làm bạn được.

- May quá.

- Sao lại may?

- Vì nếu là người tầm bậy, anh sẽ cười cho mà chết.

° ° °

Ba người khách xem cần vọt vừa về tới nhà thì Long cũng đã vừa ra ngoài.

Song nói:

- Ngỡ gì! Cái cần vọt mình đã thấy rồi trong từ điển Larousse.

- Nông cụ xứ nào vậy? Trong đó có nói rõ hay không? Long hỏi.

- Có, đó là nông cụ của xứ cổ Ai Cập.

- Mình vẫn còn dùng thì xứ mình là cổ Việt Nam đó.

Quá mời họ vào phòng bịnh rồi giới thiệu:

- Anh Long, họa sĩ, chị Thu Ba, anh Tế, anh Song, bạn ở Saigon lên chơi.

- Hân hạnh!

- Hân hạnh!

- Hân hạnh!

- Hân hạnh!

Long nói đùa:

- Cô Quá giới thiệu chưa hết lời, phải nói rõ là: "Long họa sĩ cà nhắc" mới đúng.

- Trong báo thấy có Nghệ sĩ mù, Nghệ sĩ cà lăm. Bây giờ lại có họa sĩ cà nhắc nữa.

Quá có dịp so sánh ba người khách bạn trai. Long không đẹp hơn hai người kia, có phần nào xấu hơn họ ỏ chỗ thân thể không được nở nang lắm. Nhưng toàn thể người họa sĩ này, thở ra một vẻ gì khác lạ nàng không nói được mà vẫn cảm thấy. Vẻ ấy cho chàng trai nghệ sĩ một biệt sắc dễ mến mà những người bạn khác không có.

Đến chiều Bằng và ba người bạn Saigon về, bốn cô gái Thái-huyên trang đưa họ một đỗi đường. Nhưng bốn cô không nghe buồn buồn như họ bị mang đi mất cái không khí vui vẻ của những ngày chúa nhật trước. bởi vì không khí ấy còn nguyên ở đây với người khách ăn dầm nằm dề từ hôm rày.

° ° °

Tối hôm ấy cả mấy chị em đều bị bắt làm khổ dịch gói bánh tét bánh ít để cúng giỗ ngày mai, trừ cô Hồng ra vì khi sáng cô làm cá bị đứt tay.

Chưa giao thiệp rộng với người trong vùng, và đám giỗ chỉ sẽ sơ-sịa thôi, nhưng bà Nam Thành nhớ lệ cũ, cứ làm bánh làm trái lu bù. "Để cho con nó học". Bà nói với ông như vậy.

Mưa đầu mùa vài mươi đám liên tiếp, rồi ngưng lại rất lâu. Trời nóng bức như chưa mưa bao giờ cả.

Như có ai rắc những hạt vàng trên nền trời đêm thẳm, những hạt vàng long lanh, tuy nhỏ li ti mà cũng soi sáng được cảnh bao la dưới nầy, cỡ ngồi gần nhau, hai người thấy mặt nhau được khá rõ như nhà thắp đèn dầu.

Long cà nhắc lôi từ nhà ra sàn chiếc ghế bố dài kiểu tàu thủy, rồi mở ra để nằm mà ngắm đầu hôm.

Trời đêm nay khác hẳn trời của cái đêm mà chàng vỡ lòng yêu. Đêm ấy sáng trăng trên sông Đồng Nai, ngoại giới và nội tâm chàng thưở ấy đều vang lên điệu thơ tình ái.

Khác hẳn nhưng chàng lại nghĩ đến đêm đó là vì lòng chàng, sau nhiều thất vọng chua cay, mấy hôm nay lại bắt đầu bâng khuâng như lòng gã trai tơ.

Đêm sao không thơ mộng bằng đêm trăng, nên chỉ bâng khuâng của Long cũng xa huyền ảo hơn. Đây là một mối bâng khuâng không mơ màng lắm, chàng không chỉ mơ yêu, mà yêu hẳn, không chỉ yêu hẳn thôi mà lại quyết định kết nghĩa vợ chồng với người chàng yêu.

Không, đã qua rồi, tuổi phiêu lưu tình ái. Chàng không được phép yêu suông nữa, mặc dầu chàng là nghệ sĩ.

Gia đình nầy hiền lành quá, một là nên xa hẳn họ, hai là nên chánh thức hóa, hợp pháp hóa tình cảm của mình. Không, không nên để cho người ta phải khổ.

Long còn đang nghĩ vẩn vơ thì tiếng bước đạp lên sỏi, lên lá khô khiến chàng day đầu ra sau mà ngó.

Bóng một thiếu nữ lướt nhẹ đến bên chàng. Chưa nhận được ai, mà sao chàng có cảm giác đó là Hồng, người chàng mong đợi đêm nay, mong đợi bâng quơ và không mảy may hy vọng gặp mặt được người mà mấy ngày rày chàng chưa hề có dịp trao lời, trừ cái đêm đầu vừa tỉnh cơn ngất lịm.

Long ngồi dậy ngay ngắn thì thiếu nữ đã tới bên chàng và quả người đó là Hồng.

- Chào cô Hồng.

- Chào anh.

Hồng tay xách một chiếc ghế một, đặt ghế xuống sàn và sắp ngồi. Long đứng lên nói:

- Cô ngồi ghế bố, dễ chịu hơn.

- Không, để anh nằm nghỉ. Em nói câu chuyện rồi đi ngay.

Lạ, Long băn khoăn tự hỏi. Nàng có câu chuyện gì mà xem ra trịnh trọng như thế? Chàng hồi hộp ngồi trở xuống, nín đợi nghe câu chuyện có lẽ là dữ, nó bắt chàng lo lắng vô cùng.

- Mấy bữa rày anh khỏe thật chớ? Hồng hỏi.

- Thưa cô, khỏe nhiều lắm. Cái chơn cũng đỡ. Chắc vài bữa nữa là tôi đi ngay ngắn được.

- Bữa nay anh có chắc là anh không chết hay không?

Long buồn cười quá. Thì ra cô gái muốn chế anh đã kêu chết om trời hôm nọ. Anh sắp cười ra tiếng nhưng chợt nhìn kỹ thì thấy Hồng nghiêm trang hơn bao giờ cả, nên anh hoảng và nín im.

- Thưa cô, đêm đó tôi sợ hãi thái quá nên nói xàm vậy thôi!

- Nếu như vậy thì tôi trả lại anh món ấy được?

- Món gì thưa cô?

- Lạ! Đêm ấy anh đã thiết tha, căn dặn về tấm lắc dữ lắm, mà sao…

À, Long đã nhớ ra rồi. Tấm lắc bằng bạch kim! Chàng đã nói láo về tấm lắc ấy, nên quên nó mất.

- Dạ, tôi ngỡ cô nói gì khác. Vâng, xin cô cho lại cũng tốt.

- Lẽ cố nhiên là em phải trả lại anh. Tấm lắc và câu chuyện ấy, em định là không muốn cho ai biết, nên hôm nay, em không có kể cho ai nghe cả và đợi dịp để giao lại cho anh. Dịp ấy là bây giờ đây.

Nói rồi Hồng lấy trong túi ra một gói giấy nhỏ trao cho Long.

- Cảm ơn cô!

Sợ cô gái hết chuyện nói, đứng lên mà đi ngay, Long hấp tấp ca ngợi cảnh vật, không có câu bắc cầu giữa chuyện giao trả nữ trang và chuyện trời, chuyện đất.

- Đêm đẹp quá, phải không cô Hồng?

- Dạ, đẹp quá.

Long quýnh lên vì chàng không biết nói gì thêm để giữ cô gái lại mà Hồng thì có thể đi bây giờ đây.

Lạ quá, chàng không nhát gái, mà hễ nói chuyện với phụ nữ thì thường chàng hoạt bát ra, giỏi hơn cả nói chuyện với đàn ông. Dường như là đờn bà con gái đẹp, gợi hứng cho chàng nói giỏi. Nhưng sao giờ đây, hứng kéo về cả bầy, cả lũ mà chàng tìm không ra một câu nói tầm thường. Rốt cuộc chàng định khách sáo trở lại về công khó của Thái-huyên trang.

- Nếu đêm hôm đó mà được khô ráo, trong trời như thế này, chắc hai bác và quí cô đã đỡ khổ hơn nhiều.

- Nhưng nếu khô ráo thì anh đã không trợt bánh, không bị tai nạn.

- À, đúng như vậy, và tôi không bao giờ được quen biết Thái-huyên trang cả. Thành ra rủi, mà may. Không nhớ xứ nào có câu tục ngữ “Cái họa cũng hữu ích cho việc gì”. Nhưng tôi nói may là may cho tôi. Thật ra đó là một tai nạn cho hai bác và quí cô.

- Không, vòng quen biết được nới rộng ra chừng nào thì hay chừng nấy, thưa anh.

- Nhưng nới rộng trong sự dễ dàng thì hay, chớ nới rộng bằng cách túi bụi săn sóc một con bịnh thì…

- Nói ra thì thiển cận quá. Nhưng chắc anh cũng dư biết rằng kẻ sung sướng là kẻ thi ơn chớ không phải kẻ chịu ơn, nếu có ơn gì.

- Điểm tâm lý đó Âu-Châu quá hay chăng?

- Em nghiệm ra thì thấy nó vẫn đúng với người Việt Nam. Đó là điểm tâm lý của con người chớ không phải của riêng dân tộc nào.

- Riêng phần tôi, tôi thấy đó là một may mắn lớn cho tôi. Nhờ vậy mà tôi được biết cô, và mới có buổi nói chuyện đêm nay nó sẽ là kỷ niệm đẹp nhứt của đời tôi.

Hồng lo người khách lại bạo lời như đêm đó nữa, nên lảng sang chuyện khác.

- Thường thường anh vẽ gì và ký tên là gì mà em chưa hề thấy tranh của anh?

- Dạ, tôi chỉ vẽ tranh lớn, chớ không có minh họa bài báo, hay vẽ tranh khổ nhỏ để bán, nên cô không thấy cũng phải. Tôi ký tên thật là Long.

- Tranh lớn sao khó hiểu quá vậy anh! Chắc phải có học qua nghệ thuật hội họa mới…

- Không cần phải học mới hiểu được. Có giáo dục về nghệ thuật là đủ rồi. Bằng không, chỉ cần thông minh cũng hiểu được. Như cô, tôi tin chắc cô hiểu ngay.

- Không, em có xem triển lãm mấy lần, mà cả mấy lần đều không hiểu.

- Cô nói ra không được đó thôi, chớ cô biết tranh nào đẹp hơn tranh nào. Nhứt khi so sánh hai bức tranh cùng một đầu đề do hai người vẽ, người thông minh và có óc thẩm mỹ đôi chút sẽ chỉ ngay được bức họa nào đẹp hơn.

Hồng thì muốn đưa câu chuyện sang những nẻo không nguy hiểm như thế, nhưng Long lại muốn hướng nó qua nẻo chàng định. Hai người giống hai nhơn viên gác nhíp đường rầy xe lửa, nhưng anh chàng nhơn viên đực rựa là một tay âm mưu phá hoại, định cho xe chạy vào một nơi có thể đụng chướng ngại một cái rầm rồi đầu xe sẽ vỡ tan ra từng mảnh. Chàng liền chuyển hướng:

- Với lại vẽ đẹp còn tùy thuộc tâm trạng con người vào lúc nào đó. Thường thường người ta bảo đêm trăng đẹp. Nhưng tôi, tôi lại thấy đêm sao đẹp hơn. Phải không cô.

- Dạ đẹp lắm!

- Đêm sao thì sâu thẳm và huyền bí quá, như mắt của một người có tâm sự gì uẩn, như mắt của… cô chẳng hạn.

Hồng giựt nẩy mình. Chiếc xe đã bị đưa qua nẻo khác trong một lúc nàng lơ đễnh để kẻ âm mưu giựt được cần nhíp. Lần nầy xẽ đã vào xa trên nẻo mới nên nàng không thể đột ngột kéo nó qua đường khác một cách êm dịu được. Đành là phải bằng lòng đi trên con đường ấy, rồi sẽ hay.

- Anh thi sĩ quá. Nhưng mắt em có gì là huyền bí đâu?

- Thi sĩ à? Tôi chỉ mong có cái tài của thi sĩ để nói ngay ra được những gì nó đang sôi nổi trong lòng tôi. Vẽ vời thì chậm quá! Tôi ganh tị với những kẻ biết trang sức tình cảm của họ bằng những lời diễm ảo, chớ rung động rồi phải đợi lâu lắm mới ghi lại được như tôi thì cũng hoài.

Long thấy được là Hồng bị xúc động. Chàng sợ xúc động ấy chỉ là phù du thôi, rồi cô gái sẽ giận chàng quá bạo lời nên vội xin lỗi:

- Xin cô thứ lỗi cho. Tất cả những cảm nghĩ mà tôi vừa nói ra, đã đến thình lình, đến một cách kỳ dị mà tôi không còn tự chủ được.

Hồng vẫn làm thinh. Tim nàng bị lay động một cách dễ chịu, nàng như đang say cái say thần tiên mà năm nào nàng đã say qua rồi.

Bỗng như chợt tỉnh cơn mê, Hồng hoảng hốt đứng lên, tay xách ghế, miệng nói:

- Ý chết, em quên ngâm đậu xanh. Thôi anh nằm nghỉ mát nhé.

Rồi cô ta quây quả đi vô, hấp tấp như sợ bị ai rượt bắt.

Long ngã người trên ghế, nhìn cái đêm và tưởng đến cái người, cả hai đều sâu thẳm và huyền bí bao la.

Chàng yêu Hồng vì Hồng đẹp, cố nhiên, và vì Hồng thuộc vào một gia đình mà chàng mến. Nhưng lẽ chánh là vì Hồng yên lặng quá, kín đáo quá khiến chàng ham khám phá một tâm hồn mà chàng đoán là đang ủ kín tâm sự gì, hoặc những ý tinh gì hay lạ.

Cúng giỗ rồi qua ngày sau nữa, bà phủ lại lên, mang lên đủ thứ đồ cần thiết con bà đòi hỏi, với lại quà cho ông và bà Nam Thành và bốn cô gái.

Không lên, sợ người ta nói là bỏ phú con, mà lên mãi lại ngại làm phiền chủ nhà. Nên chi bà xin phép về ngày.

Suốt ngày hôm đó Long bập lắp cái máy điện nhỏ, hì hục mãi cho đến tối mới xong.

Cả nhà còn đang ăn cơm mà trẻ con lối xóm đã tề tựu đông đảo ngoài sân rồi, vì cô Quả khi sáng đã đi quảng cáo từ xóm lò rèn đến xóm công tử áo hướng, khiến Long phải ăn hối hả để xong bữa cho sớm đặng đi căng màn.

họa sĩ cà nhắc bỗng biến thành anh chàng chiếu bóng dạo, tuy không cần rờ xết mà rất lo lắng cho buổi chiếu bóng được suôn sẻ, nhứt là lo phim không vừa ý khách.

Phim đầu là một phim tài liệu về nghề trồng thuốc ở Havane, chàng chọn nó vì đề tài của cuốn phim dính líu đến đời sống trong xóm nầy.

Phim kế là một việc thời sự liên hệ đến phim đầu: cuộc thi hút xì gà giữ nguyên tàn, cũng ở Havane. Ồ, những điếu thuốc xì gà dài lắm sao ! Mà mấy mươi người dự thi mới tài chứ ! Họ hút mãi, tàn thuốc cứ mỗi lúc một dài thêm ra mà không hề bể, không hề rơi xuống.

Phim câm, nhưng vẫn nói. Người nói đó là Long. Cháng nói có duyên hơn bao giờ cả, phê bình trào phúng những nhơn vật dự thi, đùa cái mũi của ông nầy, cái trán của lão nọ, khiến cả sàn đều cưới nôn ruột.

Phim thứ ba cũng là phim tài liệu: cảnh săn cá voi ở các biển Bắc. Lần đầu tiên trẻ con trong xóm thấy hình ảnh biển cả, có một ý niêm về đại dương và hàng hải, nên chúng mê thích lắm.

Phim cuối cùng cho trẻ con là một cuộn phim hoạt họa khôi hài chọc cho trẻ cười lăn chiêng.

Long bật đèn sáng lên rồi tuyên bố hết, khiến đám nhi đồng nầy tiếc hùi hụi vì cuộc vui chóng tàn. Trong khi Long đi xem lại cái máy đèn, thì ông bà Nam Thành cũng ngỡ hết thật nên lo dọn ghế vô nhà một lượt với trẻ nhỏ đang giải tán.

Long ra hiệu bảo Quá lại gần chàng, rồi chàng bảo nhỏ với cô nên mời kín đáo ông bà ở lại. Khi trẻ nhỏ vào hết trong xóm, Long bắt đầu chiếu phim riêng cho Thái huyên trang xem.

Đây cũng là phim đen và câm, cũ quá nhưng còn xem được. Phim tiểu thuyết hoá đời tình ái đau thương của thi sĩ Đức Henri Heine.

Henri Heine mồ côi, ở với chú, lại yêu trưởng nữ của chủ là một cô gái trưởng giả không hiểu nổi tâm hồn cao đẹp của chàng mà chỉ thích lấy một người chồng sang cả thôi.

Cô gái ấy toại nguyện về sau, nhưng chàng thanh niên mồ côi lại phải đau khổ vì mối tình điên của chàng: yêu một người không hiểu mình, không được yêu lại mà vẫn hy vọng cho đến ngày người ấy lấy chồng.

Trong khi đó thì bóng một người thứ ba lởn vởn sau khung cảnh, cô thứ nữ của ông chú, một cô gái bé, hiểu thấu tâm hồn của Henry Heine, nhưng lại còn quá bé con, không được Heine để ý đến.

Cô bé nầy cũng là nạn nhân của mối tình cút bắt kia, cả hai đau khổ âm thầm, nhưng chàng trở thành vĩ đại nhờ niềm đau khổ ấy, còn nàng thì chỉ ôm hận trong cảnh tối tăm, không gây được tiếng vang nào lại với đời sau cả.

Không biết vô tình hay cố ý mà Long bảo mướn phim ấy. Nhưng cả hai chị em Hồng và Quá đều quả quyết thầm là Long cố ý.

Nhưng tuy cùng một nghi ngờ, mà hai người lại nghĩ khác nhau về nghi ngờ đó.

Hồng thì nghĩ rằng Long ngờ nàng không hiểu anh ta nên mới trách xéo bằng cuốn phim kia.

Còn Quá lại thấy đó là lời xác nhận ngầm của Long, xác nhận rằng anh ta hiểu cô gái bé là cô ta lắm và đã chú ý đến cô. Ừ, Heine không ý thức nên quên cô em bé hộ. Nhưng Long đã biết câu chuyện ấy rồi, không thể không ý thức như vậy được, không thể quên như vậy được.

Và cả hai đều đinh ninh rằng Long nghĩ đến họ.

° ; ° ; ° ;

- Cô Quá ơi, cô thích có một bức chân dung cô hay không ?

- Cái đó tuỳ. Nếu họa dở thì không. À, mà anh nè ! họ nói anh người lớn tuổi thì họa mới giống. còn anh người còn trẻ, khó lòng mà giống được, phải không anh ?

- Đúng phần nào. Người lớn, nhất là người già, nét mặt rõ rệt lắm, lại nhờ những cái chỗ hóp, những đường nhăn làm rõ ra thêm. Nơi người còn trẻ như cô chẳng hạn, trên mặt chỗ nào cũng đầy... Nhưng tôi không họa phóng đại ảnh của cô đâu. Tôi vẽ truyền thần mà.

- Vẽ truyền thân thì có khác gì họa phóng đại ảnh ?

- Khác lắm, tôi thí dụ: mặt cô có nét riêng biệt khác thường, thì ống ảnh không thể làm lộ ra được, và người họa phóng đại theo ảnh cũng không thể thành công hơn. Nhưng người vẽ truyền thần, khi quan sát nét ấy, sẽ vẽ nó hơi quá lố hơn một chút. Vì nét ấy là điểm chính của biệt sắc trên gương mặt của mỗi người, nên chỉ vẽ nét ấy được là giống được người đó, tất cả những nét khác đều phụ thuộc thôi.

- Ý ẹ, như vậy nếu cái mũi em hơi lớn một tí, thì anh sẽ vẽ cho nó chù vù ra à ?

- Chớ sao ! Tôi sẽ vẽ cái mũi cô to như trái cam. Long nhát cô Quá rồi cười ngất.

Quá thấy người nhà Long mang lên cho chàng đến sáu tấm bố căn nên biết là Long định vẽ truyền thần cho cả nhà. Nhưng sao lại bắt nàng mà vẽ trước ? Nàng băn khoăn về chỗ đó lắm. Phải chăng đó là vì tình cảm riêng.

Thật ra, đó chỉ là sự tình cờ. Nhưng Long rủi ro cứ vô tình hành động cho Quá ngộ nhận mãi.

Sau buổi đầu ngồi cho Long vẽ. Quá xem lại các nét phác thì là không bằng lòng. Tuy chưa có gì, mà nàng đoán là về sau cũng sẽ không có gì lỗi lạc lắm.

Quả nhiên không có gì thật, Quá mong đợi bức chân dung trình bày nàng tươi cười như một đoá hoa chớm nở. Nhưng Long chỉ vẽ được một cô gái hết sức ngây thơ, ngây thơ hơn người thật, nhiều lắm.

Long giải thích:

- Ngây thơ là điểm chính trên gương mặt của cô. Tôi trình bày lố cái điểm ấy ra, thế mới làm lộ biệt sắc của cô được.

Nhưng Quá không chịu hiểu như vậy và hờn mắt họa sĩ không biết ý người mẫu.

Long buồn cười lắm cho cái tính trẻ con của Quá. Nhưng chàng làm lành, theo năn nỉ cô như dỗ em bé:

- Hay là để tôi vẽ bức khác bắt đền cho cô ?

Quá tức mình, ứa nước mắt, rồi khóc oà lên. Long lo lắng bước đến gần cô rồi cố dịu giọng mà rằng:

- Em Quá, đừng trẻ con nữa, anh vẽ bức khác cho mà

Rồi chàng đưa tay vò đầu cô gái út Thái- huyên trang. Quá bỗng nghe như một luồng điện chạy khắp thân nàng. Nàng cúi mặt lặng thinh, lắng nghe cái tái tê kỳ lạ lần đầu tiên lay động người nàng và cả lòng nàng.

Thật ra đó chỉ là một cử chỉ vô tội của Long thôi. Từ ngày chàng yêu trộm Hồng, và định cưới cô ấy thì chàng xem Quá như là một đứa em vợ còn bé con. Đứa em gái ấy hôm nay nũng nịu thì chàng vỗ về nó, chỉ có thể thôi.

Bao nhiêu là rủi ro đều qui tụ lại để làm cô Quá ngộ nhận. Long vô tình nói và làm gì với Quá cũng hớ hênh cả.

Quá lau nước mắt rồi mỉm cười nhìn lên, nàng nhìn Long một cách say dại như đứa con nhìn mẹ đánh phần, thấy mẹ đẹp vô cùng, nhớ lại cái gõ đầu khi nãy mà mẹ ban cho và đinh ninh mẹ tỏ bụng yêu mình bằng cái gõ đầu ấy.

Long bắt chợt cái nhìn đó, bỗng hiểu. rồi sợ hãi hết sức

° ; ° ; ° ;

Vẽ chân dung cho Quá xong là Long đi được gần ngay ngắn. Chàng rất lo bệnh cho khỏi và chàng không biết lấy lẽ gì để nấn ná lại đây lâu thêm nữa.

Chàng tiếc sao hôm đó chàng không bị gẫy xương. Nếu gãy xương, chàng sẽ nằm tại nhà này hai tháng là ít.

Ý mà, chàng chợt tỉnh và bảo thầm, nếu gãy xương, người ta đã đưa mình đi nhà thương còn đâu !

Long mong hão một chứng bệnh gì thình lình xảy ra đến cho chàng, bệnh không nguy hiểm lắm, nhưng phải được săn sóc lâu, như bệnh sốt rét rừng chẳng hạn.

Chàng bỗng thấy vẽ chân dung cho cô Quá trước là hay. Bây giờ chàng sẽ vẽ Hương, rồi Hoa rồi đến Hồng và ông cụ bà cụ

Chàng sẽ khỏi hẳn bệnh lúc đang vẽ cho ông Nam Thành. Vẽ cho ông xong lại vẽ cho bà. Chàng sẽ có cớ ở lại để làm xong xứ mạng. Ba bức tranh chót, chân dung ông, bà, cô Hồng, sẽ giúp chàng nấn nán thêm hai mươi ngày là ít.

Thật là cố lì, nhưng yêu thì không thể lịch sự được. Kẻ yêu luôn luôn điên, gàn và nhất là không biết điều. Tránh được những cái tệ đó là yêu ít, yêu có chừng mực rồi vậy.

Hôm nay Long vẽ chân dung cho Hương thì Bằng lên chơi.

- Thế nào ? Anh ta hỏi ba cô em kia. Đoạn sau của cuốn tiểu thuyết có gì hấp dẫn hay chăng ?

Hoa đáp:

- Gay cấn lắm, họa sĩ vẽ truyền thần cho con Quá bị nó trề môi dài hai thước năm mà chê. Nó nhõng nhẽo é mà !

- Coi chừng đa cô bé. Thứ tiểu thuyết đó hay lắm, mà do óc lãng mạn của cô viết thêm ra nó càng hay hơn. Chà, trí cô làm việc dữ để bịa ra cốt truyện. Loại truyện này nọ đã viết hàng trăm lần rồi mà lần nào cũng được hoan nghênh cả. Nhưng coi chừng lúc tỉnh mộng, đau lắm.

Bằng ưa cà rỡn và mấy chị em không lấy đó làm phiền. Nhưng lần này Quá giận anh thực sự. Cà rỡn sao mà đúng vào tâm trạng của cô, mà câu hăm doạ dễ sợ kia thật đáng ghét làm sao !

Hình như là Bằng có chuyện gì quan trọng để nói với ông bà Nam Thành. Họ rù rì nhỏ to lâu lắm rồi Bằng ra về ngay chứ không đợi chiều như mọi lần.

Ông bà Nam Thành, sau khi Bằng đi rồi, lo dọn dẹp nhà cửa ngay nội ngày hôm đó. Ông phân công các con, đứa nhổ cỏ ngoài sân, đứa dọn quét dưới bếp, đứa chùi lại ly, tách, đứa lo những món ăn hàng nắm như dưa kiệu, tương ớt, vân vân...

Hai ngày sau, nhà có khách lạ. Khách lên hồi tám giờ sáng, mười phút sau khi Hương đi chợ về.

Một ông cụ đầu râu bạc trắng, một cụ nữa cao niên hơn ông Nam Thành lối năm bày tuổi, và một bà cụ trạc tuổi bà Nam Thành.

Long thơ thẩn quanh các gốc me, gốc mít ngoài sau, còn các cô gái thì rút vào nhà bếp.

Bà Nam Thành kêu rót nước, nhưng không kêu " các con " như mọi bân trước có khách khác, mà lại kêu quyết:

- Năm ơi, đem nước uống con.

Cô Quá bưng mân trà lên và có cảm giác khách xét nét cô, tuy không hỏi gì về cô cả.

Chỉ có ông cụ đầu bạc là nói chuyện nhiều còn hai ông bà kia chỉ nghe thôi. Ông cụ râu bạc nói gì mà nghe như là chữ nho, khó hiểu quá.

Cô Quá trở gót ra sau được nữa chừng đường thì bà Nam Thành gọi lại:

- Con, lấy thêm vôi con.

Lạ quá ! Vôi đang đầy bình, sao mẹ nàng lại bảo lấy thêm ! Quá lấy thêm vôi lên tới thì mẹ lại hỏi:

- Con à, gà nhà mình nuôi cỡ độ mấy con, má quên mất, con có nhớ hay không ?

Quá cũng chẳng nhớ gì hơn mẹ. Gà đã để nhiều lắm rồi, đến tám chín mái, gà lại nhiều lứa, lứa già, lứa trẻ, lứa mặc áo lá, lứa mới đủ lòng, còn làm sao nhớ được.

Tuy vậy nàng cũng đáp liều.

- Thưa má , lối hai trăm con.

Khách ở lại ăn cơm. Bà Nam Thành ra sau, dặn quyết chỉ có một mình Quá bưng các thức ăn lên thôi. Đó là bữa ăn đầu tiên trong gia đình mà không có mặt bốn người con, mà cũng không có mặt người khách quí trong nhà.

Khách ăn lâu quá, nhưng chừng xong bữa, dọn xuống thì mâm cơm vẫn còn nguyên, còn đĩa chỉ được động đũa sơ đến thôi.

Cô Hương từ sáng tới giờ, cứ cười mãi mà nhìn cô em út. Cơm dọn ra mâm thứ nhì ngay trong nhà bếp, mà chỉ có bốn người ăn thôi: ba chị em và Long, còn Quá thì bận bưng mân, chưa dùng bữa được.

Ông bà Nam Thanh đã xin lỗi Long và yêu cầu chàng ăn riêng nơi mâm thứ nhì ấy, vì một lẽ riêng mà ông bà đã cho chàng biết.

Long đã hỏi các cô gái.

- Cô Quá năm nay bao nhiêu tuổi, các cô ?

- Hăm hai. Hoa đáp. Nhưng theo tính tình và gương mặt thì người ta đoán lỗi mười tám thôi.

- Cô Hương chắc biết chuyện nên tôi thấy cô cứ cười mãi.

- Dạ hôm nay các chú lái đi coi heo ấy mà ?

Cả bốn đều cười xoà ! Hoa reo:

- Hay ! Hèn chi mà trông trịnh trọng và bí mật dữ. Để anh Bằng lên đây...

Nhà có gì buồn cười, bốn cô đều nhớ đến cái người anh họ hay bông đùa ấy.

Họ vốn cởi mở về việc chồng con. Nay nhân Long đã thành thân trong nhà và biết câu chuyện quan trong đó nên họ cởi mở cả trước mặt anh ta nữa.

- Chị biết mà không dám nói ra, Hương cắt nghĩa, là vì sợ con Quá nó quýnh rồi bưng mâm vấp té mà khổ.

- Em thì có ai đi coi mặt em, em biết ngay, và sẽ hát xiếc cho họ xem. Em sẽ cho chén, đĩa bay lên cho họ thấy kinh không dám tới nữa.

Cô Hoa vô tình dùng tiếng "sẽ" thành ra Long biết rằng cô chưa được ai xem mặt lần nào cả

Chàng bỗng thương biết bao bốn cô gái nhà này với tình trạng khó lấy chồng của bốn cô Giàu, người ta không trông xuống ; nghèo, người ta không dám với lên ; lại chung quanh toàn là những anh trai kém cỏi hơn bốn chị em nhiều.

Long đoán biết phản ứng ngầm của các cô, bằng theo lời lẽ bông lơn của các cô về vụ này, và bằng theo trình độ hiểu biết, trí thông minh của các cô mà chàng quan sát được hôm nay.

Phản ứng ấy là sự công phẫn của họ đối với trò xem mặt " các chú lái đi coi heo ". Lời của Hương đúng, bóng bẩy và chua cay biết bao !

Thân người con gái sao mà như món hàng để bán. Mỗi lần có khách muốn mua, món hàng được bày ra dưới đủ khía cạnh. Người ta xem phía trước, người ta ngắm phía sau, người ta xét tướng đi, người ta thử nghe giọng nói.

Chắc hẳn người ta chê khen trong bụng, có người lại nghĩ thầm : " Hàng chỉ xoàng thôi, nhưng nếu được giá hời thì cũng mua ".

Chắc chắn là các cô công phẫn như vậy, nhưng chỉ công phẫn ngầm chớ không dám phản đối ra mặt, không phải vì sợ cha mẹ mắng, mà vì chính món hàng cũng thích được mua, Chua cay là ở chỗ đó. Đó là một sự hy sinh lớn, hy sinh lòng tự ái, hy sinh nhân phẩm mà các cô phải chịu đựng để đi lấy chồng.

Xã hội Việt Nam đang ở vào giai đoạn giao thời, sự tiến bộ tinh thần còn nhiều chênh lệch giữa nhiều hạng người. Một mớ thì quan niệm rằng " đi coi heo " như vậy phạm đến nhân phẩm con gái, mớ khác xem đó là sự thường, là phải lẽ, vì từ ngàn xưa người ta vẫn thế.

Vậy các cô, vốn biết điều, biết lẽ phải thì phải rán ôm bụng chịu chứ phản đối ai mà nghe cho.

Chắc chắn là Quá đoán hiểu khách muốn gì sau khi cô bị kêu lên xuống một cách vô lý, và cũng chắc chắn là cô giả đò không biết. Biết mà vẫn im lặng chịu khổ hình thì khó chịu với mình biết bao và nhất là với các chị của mình biết bao ! Họ sẽ chế nhạo mà khóc.

Khách ra về thì đồng hồ điểm mười hai giờ trưa. Ớn chưa cho sự kéo của cuộc viếng thăm đầu ! Hèn chi lời tục bảo " cà kê, dê ngỗng, như nói chuyện làm sui ".

Hoa hỏi em lúc Quá ăn bữa cơm trễ:

- Có vừa mắt hay không ?

Quá làm bộ chưng hửng:

- Gì mà vừa mắt ?

- Tao hỏi mày, mày xem mắt chú lái heo có vừa bụng hay không. Có xứng đáng cho mày gọi làm " bố " chồng hay không ?

- Vậy hà ! Té ra ...

- Thôi để cho nó ăn. Coi bộ nó đói gần luỗi rồi kia.

- Đừng buồn mà em, Hoa lại đùa. Nữa rồi mình sẽ trả thù cái bữa đói này. Mình bắt ông bà ăn cơm khô, và bữa nào cũng ăn trễ độ nửa tiếng đồng hồ cho bõ ghét.

Quá chỉ làm bộ suông vậy thôi cho các chị bớt chế nhạo. cô không hề cố ngoan ngoãn để được chồng. Cô chưa lỡ thời như các chị của cô, nên không cần hoảng hốt. Vả cô đã bắt đầu yêu một người, thì cô chỉ biết có người đó thôi.

Các cô chị thì thấy tỉnh cảnh mỉa mai đến không biết phải nên cười hay nên khóc.

Chàng trai mong đợi, bắt các cô chờ mãi không biết từ bao năm rồi. Nay hắn vừa đến, xem chừng đã yêu một người trong mấy chị em, chưa biết rõ người nào, thì chàng trai khác lại đến nữa. Khi bất cập, lúc thái quá như vậy, không rồi lòng ta sao được.

Mà cái chàng trai thứ nhì này đến lại để xem quyết mắt cô em út là cô gái chưa cần lấy chồng lắm. Kẻ cóc cần lại được, người tha thiết lại không.

Nhưng dầu sao, ba chị em lớn cũng thầm cám ơn cha mẹ hết sức. Trong gia đình có lu bù con gái chưa chồng như vậy, bậc cha mẹ thường hay nói câu này " Đó, ba bốn đứa đó, muốn chọn đứa nào tuỳ ý thích " mặc dầu bên đằng trai chỉ coi một cô thôi.

Sự dễ dãi của các bậc cha mẹ ấy đã hạ phẩm giá của con họ ngang hàng các vật trong chuồng.

Ông bà Nam Thành chỉ trình món hàng người ta đòi xem thôi, nhờ thế nhân phẩm giá của các cô được cứu vãn phần nào.

Phần ông bà Nam Thành thì xem như ông bà vui vẻ lắm.

Ông bà cứ nhìn con gái út mà cưới chúm chím mãi. Chắc bụng ông bà thầm khen con bé có duyên đắt chồng sớm chớ không hẩm hiu như các chị của nó.

Cái duyên ấy nếu có, thì chỉ là của trời ban thôi. Nhưng nó bớt cho ông bà một ghánh nặng nên ông bà mừng rồi muốn xem là Quá đã giỏi giắn tạo tạo ra được cái duyên kia.

Ông bà thương yêu đứa con gái út hơn lên, và nuông chiều bênh vực nó hơn, không phải là vì nó xứng đáng hơn.

- Em đã biết lỗi vẽ của anh rồi. Con Quá là cả sự ngây thơ được cụ thể hoá bằng sơn màu, còn em?

- Cô ấy à? Cô sẽ là hiện thân của cả một trời huyền bí.

Hồng cười dòn:

- Như vậy anh chỉ bệt vào vải một vết sơn đen là xong chứ gì. Anh có biết cai chuyện hai bức tranh danh hoạ bí hiểm hay không?

- Không

- Trời, hoạ sĩ mà lại không biết chuyện đó. Này, ở Bale, người ta tổ chức một phòng triển lãm cho các hoạ sĩ mầm non. Một uỷ ban đặy ra để tìm tòi nhân tài mới. Uỷ ban gồm nhiều hoạ sĩ trứ danh và nhiều nhà phê bình tranh đanh thép. Thế mà cả bọn các tay cừ khôi ấy, đều ngẩn ngơ trước hai bức tranh kỳ lạ: một, vẽ một khuôn vuông đen thui, và một, vẽ mặt nước biển phẳng lặng, không thấy bờ bến chim chóc gì cả.

Rốt cuộc uỷ ban phải cho mời hai tác giả ấy đến để nhờ họ giải thích ý nghĩa tranh của họ. Người thứ nhất cắt nghĩa: "Tranh này tả một cuộc đánh nhau giữa hai người da đen trong một đường hầm xe lửa, vào một đêm không trăng sao". Người thứ nhì giải thích :"Tranh của tôi tả một chiếc tàu chìm nghỉm dưới đáy biển".

Long cười ngất một hơi rồi nói:

- Tranh của phái lập thể cũng bí hiểm đến như thế thôi.

Trái với dự định. Long vẽ bức chân dung cho Hồng trước chị của cô và ông bà Nam Thành. Lần lựa ở lại để vẽ cho người khác, chàng sẽ dễ ăn nói hơn là để vẽ cho người chàng yêu.

Chàng yêu ai nào nào ai biết. Vả chẳng biết cũng chẳng nên tội lỗi gì. Nhưng chàng chắc chắn là sẽ ngượng miệng khi đòi ở lại để vẽ chân dung cho Hồng.

Long dừng tay lại. Nỗi vui do câu chuyện tranh bí hiểm gây ra, vẫn còn đọng lại nơi mặt Hồng. Hồng bỗng khác đi, không còn là Hồng u buồn mà chàng yêu.

Hồng vui vẻ thì vẫn đẹp như thường, có phần đẹp hơn lúc nào cả. Nhưng mỗi người đều mang một vẻ riêng, vẻ ấy hợp với người đó mà không hợp với người khác, mà người đó mang vẻ đẹp của người khác cũng không xong.

Không phải vì Long ích kỷ muốn cho Hồng buồn mãi để hợp nhãn của chàng, cũng không phải vì Hồng buồn thì gương mặt mới đẹp được, nhưng chàng thấy nét buồn hợp với vẻ mặt của Hồng lắm, không thế khác được.

- Cô buồn xuống đi chớ ! Long bảo.

Nghe lời khuyên kỳ cục, Hồng lại càng vui tươi lên hơn.

- Thợ nhiếp ảnh thì bảo nên vui lên, anh lại bảo khác, sao mà rắc rối dữ vậy, ai biết phải làm sao.

- Không cần biết phải làm sao. Cô cứ tự nhiên đi cho là tốt.

- Thì em tự nhiên đây chớ có làm bộ làm tịch gì đâu.

Hồng nói đúng. Nàng tự nhiên mà vui, vui từ hôm nay. Giá không có câu chuyện pha trò, nàng cũng vui tươi. Nỗi vui ấy đột ngột đến trong lòng nàng, sau buổi đầu hôm giao trả nữ trang lại cho Long.

Nó đến rồi mọc gốc mọc rễ nơi đó, càng ngày càng đâm chồi nẩy lộc sum sê.

Tình cảm tuy vô hình nhưng lại gây ra những biến đổi nơi thể chất con người.

Nó dường như bấm vào nút điện bí mật nào để cho bộ máy hóa học trong con người phát chạy. Nhưng phải ứng, những trao đổi phức tạp của hoá chất trong thân thể con người nhờ thế, diễn ra rồi ảnh hưởng đến bên ngoài mà gương mặt là cái dồng hồ kiểm soát phản ứng kia. Không một cây kim, đồng hồ ấy vẫn chỉ được rõ ràng những biến chuyển bí mật bên trong. Bên ngoài việc gì xảy ra chỉ thay đổi mặt đồng hồ một chút xíu thôi, tất cả đều do bên trong điều khiển, chi phối.

Bản chất của con người là quên, mặc dầu người ta đã thề với ta là sẽ nhớ mãi mãi. Biết vậy nên ông Câu Tiễn mới phải nằm gai nếm mật để nắc mối thù cho mình.

Cô Hồng không có hành hạ thân thể cô lần nào, nên cô hầu gần quên đựơc. Niềm đau cũ vừa dịp thì chàng trai này đến trong một trường hợp rất tiểu thuyết.

Hắn đẹp người và nghe câu chuyện của hắn, xem nghề nghiệp của hắn Hồng thấy là hắn đẹp cả tâm hồn nữa. Hắn lại đồng tâm với nàng là đã bị tình nhân phụ rãy.

Hơn thế, hắn đã tỏ tình, tuy chưa bao giờ dám nói ra điều gì nhưng Hồng đã hiểu giữa lời được rằng hắn yêu cô.

Hồng còn trẻ. Vết thương cũ đã kéo da non và đi lần đến chỗ mất dấu vết. Nên chi mối tình thứ nhì này vẫn êm đẹp y như mối tình đầu.

Lòng nàng như sợi tơ căng thằng rung vang lên trước mỗi lần gió thật nhẹ của tình yêu. Long đã dám nói gì đâu, thế mà giây đàn rất nhạy ấy đã thánh thót những tiếng nhạc du dương rồi:

Tuy chưa nên khúc tình đã thoáng hay.

Hoạ sĩ và người mẫu đang ở dưới bóng cây me sân nhà. Một ngọn gió thổi qua, lá me rơi lác đác. Long chờ đợi những giây phút đó thử xem cảnh lá rụng có làm cho Hồng buồn lại được hay không.

Quả nhiên mặt cô gái bỗng trở nên âu sầu. Hồng nhiều tình cảm quá, mưa rơi cũng buồn, mà lá rụng cũng buồn được.

Vài chiếc lá tươi và khô rơi trên tóc nàng. Hồng toan đưa tay lên lượm nhưng Long vội ngăn:

- Đừng, cô cứ để y như vậy, đẹp lắm, rồi cô sẽ thấy.

Nhìn những lọn tóc lộn với lá me, giây lâu chàng hoạ sĩ trẻ tuổi nói:

- Cô Hồng ơi, tôi đang sáng tác giai phẩm của đời hoạ sĩ của tôi đấy cô.

- Tài anh đã lên tới mức tột cùng rồi à? Sớm dữ vậy.

- Không, tại tôi gặp đề. Hứng nhiều lắm.

Chàng nín lặng, rồi giây lâu lại nói:

- Cô Hồng ơi, mắt cô sâu.

Hồng hốt hoảng:

- Sâu thật à? Em vẫn ăn ngủ như thường kia mà?

- Không, mắt sâu chứ không phải là quầng mắt sâu. Xem như là cô trông xa lạ lắm, như là trong đó ẩn kín nỗi niềm gì không diễn được... Mắt cô sâu lắm, làm tôi nhớ lại vòm trời đêm nọ, nhớ lại những vì sao... Cô Hồng ơi, đêm đó tôi đã nhìn thấy sao Hôm, sao tôi lại quên yêu cầu cô cũng nhìn sao đó.

- Có, đêm đó em cũng nhìn sao Hôm.

- À, nếu vậy thì đó là một sự tình cờ kỳ lạ, mà như tôi đã nói đếm đầu, lúc tôi vừa tỉnh và cô đang canh gác tôi, thì sự tình cờ nào cũng do trời xui nên cả. Cô Hồng à. Người Âu Châu có cái tục, khi mến nhau thì cả hai người bạn cùng chọn một vì sao. Vì sao ấy sẽ là nơi hẹn hò của họ những lúc họ xa nhau. Như vậy dẫu cách bức nhau muôn trung, họ vẫn có cách để thông cảm với nhau được. Cô Hồng ơi, cô có muốn dự vào trò chơi ngây dại ấy của người Âu Châu không?

Hồng hết sức bối rối, nàng nghe như ngộp thở. Nàng chưa kịp lấy lại hơi, Long đã thổi tới thêm một trận gióp mạnh nó lay cả người nàng, cả tâm hồn nàng:

- Nếu cô muốn, tôi xin kính cẩn tặng cô vì sao ấy. Món quà đế vương đó cô à, vì nó là một hột kim cương muôn thuở không lạc mất, không xuống nước được. Nó vừa to tát, lắm như mối tình của tôi đối với cô, lại vừa nhỏ xíu thôi, như hạnh phúc mà tôi mong mỏi, nhỏ vừa cho tôi cầm chắc nơi tay, kẻo mà rơi mất.

Hồng nghe choáng váng, rụng tời cả chân tay. Không, nàng cố nhớ lại, chưa hề có ai nói với nàng những lời kì lạ như vậy bao giờ cả.

Hồng ứa nước, vụt đứng lên rồi chạy bay ra giếng.

Chiếc ma-ni-quên đã được ai gạt lại. Chiếc thùng mới kéo nước vừa xong, còn treo ở đầu dây, đánh rơi xuống nước những giọt lệ to, kêu thảnh thót lên như dư âm của khúc nhạc cô vừa nghe.

Hồng vịn cây trụ trồng ở bờ giếng, cúi nhìn xuống đáy nước. Giếng sâu thăm thăm trợn rùng, khiến nàng sợ hãi thêm.

Mối tình, mối tình này đây! Tương lai sao mà nghe thăm thẳm như đấy giếng này. Rồi sau sẽ ra sao? Mộng đẹp lắm nhưng tỉnh mộng sẽ đau lắm hay không như Bằng đã doạ?

Gió sớm thổi mát làm dịu lại những tình cảm đang sôi trong tim Hồng. Nàng bình tĩnh lại rồi thơ thẩn đi quanh đó.

Giây lát sau, Hồng tới nhà bếp, rút ống tre treo trên vách xuống và một chiếc dùi nhỏ. Nàng gõ vào mõ tre một hồi thì gà, vịt, và cả con trích nữa đều tựu đến đông đủ.

Vua trong sân Thái Huyên trang không phải là con gà trống oai hùng mà là chú trích du côn. Chưa chi nó đã mổ đông, mổ tây để chiếm trọn một khoảng trống lớn giữa bầy. Hạt có rơi, sẽ rơi vào giữa chỗ ấy và nó sẽ được địa vị đế vương.

Hồng buồn cười quá, cười lên một chuỗi dài. Nàng đưa tay quẹt cho ráo lệ, và mắt nàng tự nhiên trở lại như thường.

° ° °

- Cô thích tặng quà gì cô Quá? Long hỏi cô gái út Thái huyên trang khi thấy cô nàng đang thêu khăn tay một mình nơi buồng ăn.

Quá ngước lên mỉm cười đáp:

- Tuỳ dịp. Nếu như là lễ sinh nhật của em thì em thích được tặng một bức chân dung của em, mà vẽ phải cho khéo kia.

- À, cô nhắc khéo quá. Được, tôi sẽ vẽ lại cho vừa ý cô mà, chắc như vậy mà! Nhưng tôi muốn hỏi thăm về quà cưới kia mà.

- Anh đừng đùa. Em không lấy chồng đâu.

- Sao lạ vậy cô. Cô nói không yêu người ta thì con nghe được, chớ không lấy chồng thì quá vô lý.

- Chớ anh chưa cưới vợ, lại có lý hơn ai.

- Tôi thì khác. Tôi chưa cưới vợ, nhưng chưa hẳn là không cưới vợ.

- Em cũng vậy.

- Tiếc quá! Tôi vừa nghĩ ra một món quà bất ngờ, ý nghĩa nhiều, hay lắm.

- Té ra anh tặng quà chỉ để thoả mãn cái tài chọn quà của anh?

- Em nhỏ bắt chẹt dữ quá. Hèn chi tên em là Quá cũng phải. Nói làm sao cũng bị em bẻ hết. Thôi thì anh chịu thua. Sao em nhỏ lại chưa chịu đi lấy chồng.

Quá giận dỗi:

- Vì em nhỏ quá mà! Đã hăm hai rồi đó mà người ta cứ coi em là em nhỏ mãi.

- Coi em là em nhỏ là một hân hạnh đó chớ em.

- Hân hạnh đối với người gái già kia! Gái già thích làm gái tơ, con nít thích làm người lớn. Còn em, em không trẻ con... cũng không già nên em chỉ muốn người ta xem em vừa với cái tuổi của em thôi.

- Thì như thế, chớ có ai xem em trẻ tuổi hơn của em đâu.

- Anh không xem như vậy sao?

- Không.

- Em cứ ngỡ...

- Ngỡ gì?

- Ngỡ anh như Henri Heine.

- Hắn là thi sĩ, còn anh là hoạ sĩ, con mắt hai người khác nhau.

- Vậy à! Khác, nhưng sao anh lại thích em lấy chồng?

- Sao anh lại không thích em được hạnh phúc?

- Thật vậy à? Đâu anh ngó ngay em thử coi mắt anh có nói dối hay không.

- Tôi sợ lắm.

- Anh sợ gì?

Long muốn nói là sợ Quá biết chàng nói thật. Nhưng chàng chợt thấy lời ấy sẽ làm khổ Quá không biết đến đâu, cho nên chàng dám nói ra.

Sự im lặng của chàng lại khiến Quá nghĩ anh chàng sợ lòi sự giả dối ra.

Ngộ nhận ấy đã giúp Quá yên lòng, và cứ đi sâu mãi trên nẻo đường hiểu lầm của cô.

Long không có can đảm làm mất lòng con gái, mặc dầu cái mất lòng ấy chỉ nhỏ thôi. Như vậy ngày kia chàng sẽ phải mất lòng to.

Cháng biết thế mà vẫn không dám chấm dứt tình trạng không phân minh ấy, mà mỗi lần có chuyện úp mở là chàng hối hận đến hai ba hôm sau.

° ° °

Thái huyên trang lại rộn rịp dọn dẹp nhà cửa. Lần này thì ai cũng biết cuộc sắp đặt ấy có mục đích gì.

Cô Quá bực dọc trông thấy. Cô đánh vỡ ly chén thường lắm. Ông bà Nam Thành ngỡ thấy đó là phấn khởi của con gái sắp được cưới chồng, sự cảm xúc bên trong lộ ra ngoài bằng những cử chỉ bấn loạn.

Cô Quá không buồn. Cô chỉ có vẻ lo nghĩ nhiều thôi. Trong khối óc ngây thơ vô tội và hơi kỳ khôi ấy, đang xây dựng mưu mẹo gì, chiến lược gì đây?

Trừ ông Nam Thành ra, còn thì cả nhà, kể cả Long, ai cũng đinh ninh anh chàng đi coi vợ là một câu trai bé con như Quá vậy. Câu ta hẳn khờ khạo lắm, không có tư cách riêng nên mới chịu để cha mẹ đi xem mặt cô gái dùm cho, và hôm nay, chính cậu ta đi, lại đi với cha mẹ.

Họ hình dung một công chức hay một tư chức nhỏ, mới nhận chức, rụt rè như con gái, sẽ ăn nói khuôn phép, ngồi đâu đó ngay ngắn và chỉ dám liếc cô dâu tương lại một cái thôi, lúc cô này bưng nước lên.

Hoa thấy trước là em cô sẽ vướng chân nên cô buồn cười lắm, căn dặn:

- Mày nhớ mặc quần ống cao nghen không? Vấp té thì xấu hổ lắm đa nghen?

- Xí, bộ ai nhút nhát như chị ba vậy sao mà lo,

- Ừ để rồi xem.

- Nếu chị dám, chị nên núp, nên rình mà nghe.

° ° °

Khách lên. Đó là một uỷ ban chấm giải bò trong một cuộc đấu xảo nông mục. Con bò cái tơ cứ được trại chủ kêu lên kêu xuóng để khoe hết phía này đến phía khác.

Bò lại bị bắt rống thử một lần cho uỷ ban nghe. Tủi lắm.

Hôm ấy Quá chịu trang điểm theo ý muốn của ông bà Nam Thành. Con gái nào lại không thích làm đỏm làm dáng, cho dẫu trước những người rất thường, hay cho dẫu trước những người mà họ không ưa.

Đứng một mình, nàng vẫn xinh gái. Mặc chiếc áo vừa ý nhất, cô Quá nghe dễ chịu lắm, đẹp hơn lên và dạn dĩ hơn lên. Nhưng mặc dầu cóc cần vừa con mắt ái, Quá vẫn bị cảm kích khi bưng mầm trà bước vào buồng khách.

Cũng cái buồng quen thuộc và thân mật mỗi ngày nhưng hôm nay sao nó bỗng mang một bộ mặt long trọng khác thường.

- À, cô Út.

Bà khách đáp cái chào của cô bằng câu trên đây, rồi gọi cô lại gần bà.

- Cháu có hay về Sàigòn hay không?

- Thưa bà, không.

Bà khách nắm tay cô rồi hỏi tới:

- Cháu không nhớ Sàigòn hay sao?

- Thưa nhớ. Nhưng cháu bận việc luôn.

- Giỏi. Hồi đó cháu học tới đâu.

Trong khi lơ đãng đáp những câu hỏi vớ vẩn của bà khách, Quá kín đáo liếc nhìn anh chàng đi coi vợ.

Nàng ngạc nhiên hết sức mà thấy người ấy không giống như người mà mấy chị em tưởng tượng chút nào. Đó là một thanh niên có gương mặt sáng sủa và lanh lợi, có thân hình thể thao lắm, và ăn mặc rất hợp thời trang.

Quá ngây người ra tự hỏi thầm:

- Lạ, sao hắn không tìm lên đây bao giờ cả. Chắc hẳn là anh Bằng chỉ mối cho. Như vậy đi theo anh ấy lên đây nào có khó khăn gì? Người như thế mà chịu níu áo mẹ đi coi vợ thật vô lý.

Bỗng ông Nam Thành nói:

- Thưa ông bà và ông cụ đây. Giờ còn mặt trời nếu ông bà và ông cụ đây muốn xem vườn tôi mới gây dựng thì mời ông bà và ông cụ ra xem, kẻo nắng tới.

Quá bỗng giật nẩy mình. Câu ấy nàng đã nghe một lần rồi, mà lần trước ông Nam Thành mời xem va ly da chứ không phải vườn cây.

Đó là lần họ đi xem mặt chị Hương cô cách đây lâu lắm rồi. Thưở ấy nàng mới mười bốn tuổi, ra vào được thong thả khi có khách nên mới nghe được câu đó.

Trong các gia đình lưng chừng, không dám Tây quá mà không chịu cổ quá như gia đình ông Nam Thành và của những người đồng địa vị với ông, người ta thường toa rập với nhau mà làm thế.

Không dám cho "hai trẻ" tự do thoả hiệp với nhau, người ta không nỡ để chúng hoàn toàn không biết nhau. Vì vậy mới có cái trò xem va ly, xem vườn cây này.

Cả mấy người cao niên đồng đứng lên một lượt như ăn ý với nhau lắm. Bà Nam Thành nói với anh chàng đi coi vợ bằng một giọng bông đùa:

- Thanh niên chắc không thích trồng cây. Thôi thì cháu ngồi đó. Năm, con à, còn đàm đạo với thầy đây thế giùm cho ba má giây lát.

Họ đã đi ra sân hết cả rồi. Người thanh niên vẫn ngồi làm thinh, không nói gì, cả mặt. cả mắt, cả môi đều nặng lẽ cười lên một cách thị đời, đáng ghét.

Quá tức giận lắm, muốn nhảy đến mà tát một cái thật mạnh vào bộ mặt khinh khỉnh ấy, nhưng nàng dằn được ngay.

Có lẽ anh chàng cũng đang bối rối và cố cưới cho đỡ ngượng. Và trong cái vụ đi coi vợ này, thật ra anh chàng không có lỗi gì cả.

Ừ, ai lại biết đuợc rằng cô chưa muốn lấy chồng!

Đây là cái dịp không bao giờ ngờ có. Hôm nay, Quá toan tính tìm cách nói thẳng cho cậu con trai nghe, nhưng không biết nói vào lúc nào. Viết thơ cho người ta thì cô không biết địa chỉ.

Vì vậy cô quả quyết tấn công liền, kẻo bọn người lớn trở vỏ thì lỡ cả cơ hội.

Quá ngồi xuống ghế rồi mời:

- Mời anh uống nước.

- Cám ơn cô.

Chàng đưa tay rước lấy tách nước mà cô Quá trao cho, rồi hớp từng hớp mà vẫn làm thinh.

Tức mình, Quá hỏi đột ngột:

- Anh chỉ nói có được mỗi một câu ngắn ấy à?

Anh con trai ngạc nhiên lắm, nhưng không sợ hãi chút nào. Anh cười rồi nói:

- Tôi định nói nhiều, nhưng lại cụt hứng thình lình.

- Thôi được, để tôi nói. Ta nên thẳng thắn mà nhận ra rằng đây là một âm mưu của người lớn. Họ bỏ mình ở đây để cho mình có thì giờ nói với nhau. Nhưng thật buồn cười. Nói với nhau một lần mà biết được nhau à?

- Phải, buồn cười lắm.

- Họ muốn anh hoàn thành xong cuộc điều tra mà bà cụ của anh đã kín đáo mở ra hôm nay và đã công khai hồi nãy về tôi; điều tra và thẩm vấn nữa.

Rồi tối nay bà cụ anh sẽ hỏi: "Thế nào, con đó được chứ?" và bà cụ của tôi cũng hỏi: "Thé nào, thằng đó được chứ?".

Nếu hai câu trả lời của anh và tôi ăn khớp thì các bà sẽ thích lắm và chương trình tới sẽ được lập ra.

Vậy thế nào? Anh cứ dò hỏi tôi đi, rồi sẽ biết.

Anh con trai, phút đầu bị choáng váng vì những lời lẽ quá thẳng thắn đến gần như là mặt dày mày dặn ấy, nhưng rồi anh ta trấn tĩnh ngay, rất lấy làm thú mà nghe Quá nói, và nhìn nàng một cách thán phục.

Quá nói xong cũng hết hồn, không hiểu sao mình đau miệng đến thế.

- Tôi thích như vậy hơn, người con trai nói.

- Anh thích cái gì hơn?

- Tôi thích sự thành thực của cô hơn là cái trò giả dối kia hơn.

- Vậy ra anh cũng chỉ là nạn nhân của âm mưu này chớ không phải là một tác giả.

- Phải, nạn nhân. Ba má tôi xưa lắm, chỉ cho phép tôi được tự do coi vợ đến như thế này thôi. Cũng cảm động thật đó, tuy xưa mà cũng còn cho một chút xíu tự do,

- Chắc anh thấy tôi là một con bé đáng ghét?

- Không, dễ thương chứ, đáng phục lắm.

- Như vậy chắc tối nay anh sẽ chừng với bà cụ rằng tôi được lắm. Tôi cho anh biết trước là anh cho tôi giấy chứng chỉ tốt là một chuyện, còn tôi có nhận chức hay không là một chuyện khác.

- Tôi hiểu. Nhưng cho giấy tốt là một chuyện, còn nhận người tốt là một chuyện khác nữa.

Cả hai cười xoà, rồi Quá hỏi:

- Thế là anh không nhận? Hoan hô!

- Sao anh lại đoán được ý tôi?

- Dễ đoán quá. Không có cô gái liều lĩnh nào mà dạn lời bằng cô hôm nay. Thế nghĩa là cô đã quyết tâm phá hoại mưu toan của người lớn nên mới can đảm thế.

- Anh có phiền hà gì tôi tôi hay không?

- Kể ra thì cũng hơi phiền cho tôi. Mất công đi xuống đi lên.

Quá đọc, giọng gần như hát:

Tiếc công đi xuống đi lên
Mòn đường, nát cỏ, chẳng nên....

Nàng bỏ dở câu hát ru em ấy rồi nói:

- Thật ra anh mới mất công chỉ có một lần mà đã kêu rồi.

- Không, tôi có kêu đâu. Cô hỏi tôi phải nói thật chớ. Nhưng tôi không hối hận. Tôi có rất nhiều bạn gái và rất nhiều cô bạn dạn dĩ. Nhưng tôi phải nhìn nhận rằng không ai dạn dĩ bằng cô. Tôi thích thể thao lắm và rất mến tin thần thể thao, tôi thấy thái độ của cô hôm nay đầy tính thể thao ấy: cả quyết, thẳng thắn và lương thiện. Biết được một người như vậy là một cái may. Nếu cô thấy không bất tiện, xin cô cho tôi cứ được với cô trong tình bạn hữu như vậy thì quý biết bao.

- Tôi cũng rất vui lòng. Thấy mặt anh, tôi biết ngay anh cũng có tinh thần thể thao nên mới dạn miệng thế. Tôi kêu anh ngay bằng anh cũng vì vậy.

Cả hai đều nghe không khí dễ thở ra. Họ uống trà đàm đạo tiếp. Người con trai bảo:
- Từ nãy đến giờ mọi sáng kiến đều về cô. Vậy cô dẫn đầu luôn đi. Tôi phải nói thế nào với cha mẹ tôi?
- Thì anh cứ chê tôi cho dữ thì xong.
- Không, tôi không thích nói láo.
- Hay anh cứ nói để rồi xem.
- Cũng không được. Ông cụ và cụ sẽ bắt tôi lên xuống nữa, sẽ vặn tôi mãi, khổ lắm. Cô bảo tôi nói láo, chắc phần cô, cô cũng thế, cô sẽ chê tôi dữ lắm?
- Tôi mà có chê láo cũng vô ích. Hình như là con gái không có quyền chê con trai, các ông bà cụ quan niệm như vậy. Nếu chê được, tôi đã khỏi nói liều hôm nay.
- Thế thì có tính sao?
- Tôi sẽ nói thật không phải là duyên nợ.
- Hoan hô!
Đôi bạn cười dòn. Kẻ khác sẽ thảm kịch hoá cuộc hội kiến kỳ dị của họ hôm đó. Nhưng riêng họ thì họ thấy ngộ nghĩnh lắm.
Những tay âm mưu đã xem xong vườn. Chắc phải dang nắng một lúc, họ khổ sở lắm, nên họ mới vội vàng trở vào nhà sớm thế. Nếu đôi bạn trẻ có gì để nói với nhau nhiều, chắc là nói không kịp.
Họ vào nhà lúc câu chuyện vừa dứt, cả hai gương mặt còn tươi cười.
Bà Nam Thanh bằng lòng hết sức. Đó là triệu chứng hay - theo ý bà - tỏ rằng "hai trẻ" đã tâm đầu ý hiệp rồi vậy.
Khách ăn cơm vui vẻ hơn bận trước nhiều. Chú rể hụt thấy câu chuyện ngã ngủ một cách hay hay ngộ nghĩnh nên ngồi càng lâu càng thấm, chúm chím cười mãi một mình khiến cả bàn ăn đều lạc quan.

Năm 1959

Bình Nguyên Lộc

Theo https://vietmessenger.com/